Instrument pochodny — instrument finansowy, którego wartość zależy od wartości instrumentu podstawowego — cena instrumentu pochodnego na rynku zmienia się, gdy zmienia się cena instrumentu podstawowego. W przypadku zarządzania ryzykiem stopy procentowej i kursu walutowego mowa jest o zmianach stopy procentowej i kursu walutowego. Rodzaje:

1. opcje

• opcja kupna — daje posiadaczowi prawo do kupna określonej ilości instrumentu podstawowego w ustalonym okresie, po ustalonej cenie;

• opcja sprzedaży — daje posiadaczowi prawo do sprzedaży określonej ilości instrumentu podstawowego w ustalonym okresie, po ustalonej cenie.

2. kontrakty terminowe — zobowiązują dwie strony do zawarcia w określonym terminie w przyszłości transakcji kupna-sprzedaży ustalonej ilości instrumentu podstawowego po ustalonej cenie. Jedna strona zobowiązuje się do dostarczenia w przyszłości ustalonej ilości instrumentu podstawowego, druga — do zapłacenia za dostarczoną ilość instrumentu podstawowego. Termin dostawy i cena są ustalone w momencie zawarcia kontraktu terminowego.

Hedging — operacja asekuracyjna

• praktyka kompensowania ryzyka zmian cen dowolnych towarów na rynku, na które zawierane są kontrakty transakcji terminowych (financial futures). Polega ona na wykorzystaniu takiego samego kontraktu (ze względu na towar i jego ilość) przez zajęcie przeciwnej pozycji na rynku futures.

• strategia inwestowania w instrumenty finansowe, dążąca do minimalizacji ryzyka. Jest to giełdowa transakcja terminowa, zawierana w celu zabezpieczenia się przed stratami, związanymi z niekorzystnymi zmianami cen (kursów) towarów lub instrumentów finansowych w przyszłości.

Rodzaje strategii zabezpieczających:

• hedging długi - zakup kontraktów futures w celu zmniejszenia ryzyka wzrostu cen przedmiotów kontraktu;

• hedging krótki - sprzedaż kontraktów futures dla zabezpieczenia się przed spadkiem cen przedmiotów kontraktu;

• delta hedging - delta określa liczbę akcji przypadającą na 1 sprzedaną opcję jaką powinien posiadać inwestor, aby móc skonstruować strategię o zerowym ryzyku; stosowanie tej strategii wymaga okresowego korygowania zajmowanych pozycji ze względu na zmiany zachodzące na rynku.