CSN

Badanie neuroradiologiczne

• Rtg kręgosłupa

• W dwóch płaszczyznach (strzałkowej i czołowej)

• Dodatkowo projekcja skosna, Ew zdjęcia warstwowe

• Angiografia

• Wskazania: tętniak, naczyniak, krwawienie, zwężenie naczyń dogłowowych, zakrzepica zatoki jamistej mózgu

• Cyfrowa dożylna angiografia substrakcyjna (naczynia wewnątrzczaszkowe, przy podejrzeniu ich zwężeń)

• Cyfrowa dotętnicza angiografia substrakcyjna (metoda z wyboru przy podejrzeniu krwiaka podpajęczynówkowego)

• Angiografia konwencjonalna (lepsze uwidocznienie naczyń wewnątrzczaszkowych, wada: większe zużycie środka cieniującego)

Koło tętnicze Willisa

• Z przodu dwie tętnice przednie mózgu zespolone tętnicą łączącą przednią

• Z tyłu dwie tętnice tylne mózgu połączone z tętnicą szyjna wewnętrzną tętnicami łączącymi tylnymi mózgu

• Tętnica tylna mózgu powstaje z tętnicy podstawnej która z kolei powstaje z połączenia dwóch tętnic kręgowych a tętnice przednia i środkowa to dwie gałęzie końcowe tętnicy szyjnej wewnętrznej

Tomografia komputerowa głowy

• Wskazania: uraz, krwotok, krwiak, wodogłowie, obrzęk mózgu, udar

• Oznaki ciasnoty wewnątrzczaszkowej:

• Przesunięcie linii pośrodkowej, wodogłowie wewnętrzne

• Obrzęk mózgu: spłaszczenie bruzd kory mózgowej, zwężenie komór mózgowych, przesunięcie zbiorników podstawy

Rezonans magnetyczny

Przewaga nad TK: eliminacja artefaktów kostnych, większa czułość (udar można stwierdzic po kilku godzinach), możliwośc zdjęć w płaszczyźnie strzałkowej bocznej i osiowej, nie ma napromieniowania

Podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe

Przyczyny:

• Obrzęk mózgu: po urazie czaszkowo -mózgowym, po udarze niedokrwiennym, zap. opon mózgowych, substancje toksyczne

• Ciasnota wewnątrzczaszkowa: krwotok, ropień ,guz

• Zahamowanie odpływu płynu mr: anomalie naczyniowe, zrosty, wodogłowie

• Ograniczenie odpływu żylnego: zakrzepica zatok żylnych

• Idiomatyczne

Efekty:

• Wklinowanie płata skroniowego pod namiot mózgu (górne wklinowanie)

• Ucisk śródmózgowia

• Wklinowanie móżdżku (dolne wklinowanie)

• Zespół apaliczny

• Bóle głowy

• Wymioty

• Apatia, senność, zmiany psychiczne

• Obajwy oczne

• Objawy ogniskowe (ubytki motoryczne lub czuciowe, napady padaczkowe, objawy zespołu wklinowania

Diagnostyka

• Badanie dna oka

• Rtg czaszki: pogłębione wyciski palczaste, szerokie siodełko tureckie, poszerzenie szwów u dzieci i młodzieży

• TK głowy z i bez środka cieniującego: wąskie komowy, okołokomorowa luminescencja i struktura mózgu o mniejszej gęstości, szerokie komory w wodogłowiu wewnętrznym

Urazy czaszkowo- mózgowe

Wywiad :

• Utrata przytomności, niepamięć wsteczna, niepamięc następcza, czas trwania niepamięci koreluje z ciężkością urazu,

• Mdłości, wymioty, zwroty i bóle głowy (jednostronnie wzmożone)

• Przebieg wypadku, wpływ alkoholu, leki, padaczka, cukrzyca, skłonności do krwawień

Obraz kliniczny

• Ocena stanu swiadomości: skala Glasgow, źrenic, układu krążenia i oddychania

• Obrażenia zewnętrzne głowy (slady uderzeń, rany cięte). Krwawienie z nosa lub uszu-podejrzenie złamania podstawy czaszki, Ew wyciek płynu mr. Zwracać uwagę na obrażenia towarzyszące: kręgosłupa, kl. piersiowej, jamy brzusznej, kończyn

• Stan neurologiczny: odruchy, niedowłady , zaburzenia czucia,

Skala Glasgow

Otwieranie oczu:

• Spontaniczne 4

• Na żądanie 3

• Po bodźcach bólowych 2

• Bez reakcji 1

Reakcja słowna:

• Zorientowany 5

• Splątany, zdezorientowany 4

• Bezładne wypowiedzi 3

• Niezrozumiałe brzmienie 2

• Bez reakcji słownej 1

Reakcja motoryczna na bodziec bólowy:

• Na wezwanie 6

• Celowa obrona ruchowa 5

• Ruch bezładny 4

• Ruch zginania 3

• Ruch prostowania 2

• Bez reakcji 1

Opony mózgowia

Twarda: zbudowana jest z dwóch balszek, z których zewnętrzna ściśle przylega do kości czaszki a wewnętrzna przylega do mózgu. Ta część wysyła kierunku mózgu przegrody: sierp mózgu, namiot móżdżku, sierp móżdżku i przeponę siodła

• W oponie twardej SA zatoki; przewody żylne bez zastawek które biegna miedzy dwoma blaszkami

Pajęczynówka

• Kształtem swym odpowiada oponie twardej . Tworzy ona worek mniejwięcej kulisty z głębokimi wgięciami, do których wpuklają się wypustki opony twardej

Miękka

• Pokrywa dokładnie całą powierznię mózgu wnikając we wszystkie bruzdy i szczeliny. W dwóch miejscach wnika szczególnie głęboko tworząc tkankę naczyniówkową komory czwartej i trzeciej. Jama podpajęczynówkowa znajdująca się miedzy oponą miękką a pajeczą jest różnej głębokości, jest węższa na wypukłościach a obszerniejsza w zagłębieniach i bruzdach (zbiorniki).

Układ komorowy

• Komora boczna ( przodomózgowie) parzysta składająca się z części środkowej i trzech rogów: przedniego, tylnego i dolnego. Pod komorą boczną w płaszczyźnie pośrodkowej leży komora trzecia która łaczy się z komorą boczną otworem miedzykomowrowym

• W tyłomózgowiu powstaje komora czwarta połączona z komorą trzecią wodociągiem mózgu. W tylnej ścianie komory 4 są 3 otwory: 2 boczne i 1 pośrodkowy. W komorach znajduje się pmr, który przedostaje się przez te otwory do jamy podpajeczynówkowej

Krwiak nadtwardówkowy

• Powstaje pomiedzy powiarznią czaszki oponą twardą. Najczęściej rozwiaja się po urazie w okolicy tetnicy oponowej środkowej lub jej odgałęzień, i dlatego najczęstszą lokalizacją jest okolica skroniow-ciemieniowa. Często towarzyszy mu złamanie kości skroniowej, ale nie jest to regułą np. u dzieci po uderzeni w tą okolicę. Rozwijający się krwiak oddziela oponę twradą od czaszki,nadając mu charakterystyczny dwuwypukły kształt ostro odgraniczony.

• Krwawienie jest ostre, występują objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego, połowicze, splątanie, krótkotrwała utrata przytomności. Natychmiastowa interwencja neurochirurgiczna, trepanacja i ewakuacja krwiaka.

Krwiak podtwardówkowy ostry

• Powstaje pomiędzy opona twardą i pajęczą, często z podkrwawiajcych naczyń żylnych (łączących kore mózgu z zatoką z zatoką żylną). Przestrzeń ta powiększa się z wiekiem z powodu atrofii mózgu i dlatego tego typu krwiaki SA częste u starszych ludzi. Często mały uraz może być przyczyną. Obraz kliniczny w ostrym krwiaku podtwardówkowym jest podobny do nadtwardówkowego i też wymaga interwencji chirurgicznej.

Przewlekły krwiak podtwardówkowy

• Etiologia nie zawsze jest jasna. Prawdopodobnie powstaje po urazie, małego stopnia który był kilka tygodni wcześniej, ale w ok. 40% przypadków brak jest takiego wywiadu. Symptomy narastają powoli: przemijające zab, swiadomości, zmiany osobowości, objawy połowicze, bóle głowy, oznaki wzmożonego RR śródczaszkowego, depresja. Czasami bywają obustronne 10%.

• W TK głowy na początku ognisko hyperdensyjne (ostry). Potem z czasem izodensyjne i hypodensyjne ( przewlekłe)

Krwiak podpajęczynówkowy

• Krwawienie do przestrzeni podpajęczynówkowej. Może występować pojedyńczo lub towrzyszyć innego rodzaju krwawieniom. Może być powikłane wodogłowiem. Częstą przyczyną są pęknięte tętniaki (często w miejscu odejścia tetnicy łączącej przedniej od szyjnej wew). Diagnostyka: Tk glowy wykazuje ok. 95% krwotoków w 1 dniu, a tylko 74% w 3 dniu, punkcja lędźwiowa (jedynie w przypadku wątpliwym). Wczesna operacja, śmiertelnośc ogólna ok. 70-80 %.

Uraz krwotoczny

• Może powstać w wyniku urazu w którym nastepuje niejako naciągnięcie struktur mózgu oraz podczas dzialania sił ścinających, w wyniku których mózg uderza o ściany czaszki w miejscu przeciwnym do zadziałania siły. Towarzyszą mu krwiaki podskórne, złamania krwiaki nadtwardówkowe (contre cup injury). Najczęstsze lokalizacje to: dolna okolica płatów czołowych, przednia skroniowych po uderzeniu w tył głowy.

Wieloogniskowe wybroczyny krwawe

• Wieloogniskowe urazy moga być obecne w obu półkulach. Są one często bardzo małe. Mechanizm ich powstawania jest podbny jak w urazie krwotocznym. Powstają z powodu uszkodzenia małych naczyń mózgowych i są przyczyną ciężkiego uszkodzenia mózgu źle rokującego. TK może być fałszywie ujemne szególnie jeśli będzie wykonane szybko po urazie i dlatego MRI jest w tego typu uszkodzeniach jest bardziej czułym badaniem

Złamania

Zlamanie kości sklepienia czaszki- mówią nam o ciężkości urazu głowy , aczkolwiek niepowikłane nie są bardzo groźne z wyjatkiem złamania kości skroniowej ktore może prowadzić do powstania krwiaka nadtwardówkowego

Złamanie z wklinowaniem fragmentu kości - wymaga interwencji chirurgicznej, są dobrze widoczne w TK

Złamanie postawy czaszki- nie są zawsze dobrze widoczne ale krew w jamach zatok sugeruje jego obecność. Zdiagnoznowanie takiego złamania jest ważne ponieważ pacjenci ci wymagają antybiotykotykowej profilaktyki. Objawy to krew wyciekająca z przewodu słuchowego lub wyciek z nosa PMR. Diagnostyka -TK

Złamanie kości skalistej

• Mozgą być podzielone na podłużne albo poprzeczne. Często powikłaniem jej jest głuchota która jest najcześciej wynikiem poprzecznego złamania (cięższy uraz)

Orbital blowout farcture

• Przy podejrzeniu zlamania ściany oczodołu najlepszym badaniem diagnostycznym jest TK w płaszczyźnie wieńcowej czaszki

Wewnątrzczaszkowe powietrze

Wskazuje na otwarty uraz głowy, tak jak np. złamanie podstawy czaszki, które komunikuje się z zatokami lub penetrujący uraz sklepienia czaszki (np. kula). Jest również wskazaniem do antybiotykoterapii

Obrzęk

• Ogniskowy obrzek mózgu może być widoczny jako słabo zaznaczone ogniska o małej gęstości, MRI jest badaniem bardziej czułym w takich przypadkach. Rozsiane zmiany obrzekowe często rozwijają się u dzieci.

Zawał mózgu

• Zajęty obszar który odpowiada unaczynieniu danej tętnicy może świadczyć o uszkodzeniu tego naczynia, np. tetnicy szyjnej podczas urazu w okolicy szyi.