Untitled

SIEDLISKO - fragment terenu w którym zespół czynników ekologicznych warunkuje osiedlanie się i rozwój pewnej części organizmów żywych zasiedlający dany biotop.

STANOWISKO - wydziela się w obrębie siedliska, w zależności od układu warunków wodnych, glebowych, troficznych np. suche wilgotne, określony kompleks przydatności rolniczej itp.

Borowe - słabe gleby bielicowe, kwaśne, klimat polodowcowy, proces bielicenia, susza mała roślinność, borówki, grzyby, bory, żyto.

Grondowe - wyższe partie, gleby żyzne, lekko kwaśne, podsiąk, kompleksy pszenne, zbożowo - pastewne mocne, grądy, drzewostany mieszane.

Łęgowe - w sąsiedztwie cieków i zbiorników wodnych , opad - wylew - podsiąk, kompleks zbożowo - pastewny mocny i słaby, rośliny pastewne, łęgi (rozlewiskowe, zastoinowe, wylewne), drzewostany liściaste z domieszką iglastych.

Bagienne - w zagłębieniach, wysoki poziom wód, torfy, opad -spływy powierzchniowe - podsiąk, kompleks zbożowo - pastewny słaby, kwaśne, numifikacja, bielawy (sosna, olsza czarna).

Wymagania cieplne - najwięcej światła dociera w miesiącach letnich, najmniej w listopadzie.

-promieniowanie bezpośrednie: atmosfera przejrzysta bez zachmurzeń, krótki czas trwania

-rozproszone - odbija się na cząsteczkach atmosfery w różnych kierunkach, od świtu do zmierzchu przy każdych pogodach.

Ilość światła która dociera do powierzchni ziemi - stała słoneczna lc=1396 W*m-2

50% światła - proces transpiracji

25 % przenika przez tkanki roślin

Rośliny światłolubne - heliofity - najlepiej rozwijają się w warunkach pełnego oświetlenia: zboża, buraki, ziemniaki, drzew leśne, owocowe, trawy nadrostowe.

Rośliny cienioznoszące - śródwzrostowe na użytkach zielonych - wsiewki.

Rośliny cieniolubne - lubią wilgoć, zajmują najwyższe położenie przy ziemi, często budowa rozetowa, dużo chlorofilu.

Nadmierne natężenie naświetlenia powoduje że rośliny mają skarliciałą formę, są niższe, mniejsze, słabsze, wydatkują dużo wody w procesie transpiracji, żeby się ochłodzić, zmiana zabarwienia liści na czerwone, przyspieszenie faz rozwoju.

Niedobór oświetlenia - budowa wyciągnięta - elongacja, nadmierny rozwój części nadziemnych do podziemnych, wyłamywanie roślin, kładą się na powierzchni, zaburzenia w cyklach rozwojowych, opóźnienie albo brak kwitnienia.

Fotoperiodyzacja - reakcja rośliny na zmianę długości trwania dnia i nocy.

Rośliny dnia długiego -do rozwoju potrzebne ponad 12 h światła na dobę: żyto pszenica, owies, jęczmień, rośliny okopowe, groch, koniczyna, lucerna, kapusta, cebula.

Rośliny dnia krótkiego - dzień nie dłuższy niż 12 h pochodzą z południa Europy, wysokie wymagania cieplne, kukurydza, proso, ryż, soja, słonecznik, konopie siewne, dynia oleista.

Fotoperiodycznie obojętne - neutralne, niezależne od długości trwania dnia: gryka, tytoń.

Fotosynteza - asymilacja węgla

TRANSPIRACJA - odpowiedzialna za przepływ substancji odżywczych przez roślinę, przenosi sole mineralne do organów spichrzowych, temp. reguluje procesy biochemiczne w roślinie.

Prawo Banchofa - im wyższa temp. tym wyższe tempo procesów biochemicznych.

Temperatura wymarzania - powoduje trwałe wymrożenie komórek, w przestworach komórkowych woda zamarza w lód, rozerwanie tkanek i komórek.

Hartowanie - u roślin ozimych i zimujących (wieloletnich), jeśli nie nastąpi szybkie przejście z jesieni do zimy, roślina zwiększa stężenie soku komórkowego, przez co nie możliwe jest powstanie kryształków lodu: żyto ozime, pszenżyto.

Temperatura minimalna - 0 - 5st. C, przyhamowanie funkcji życiowych, wytworzenie hormonu - bernalina ->produkcja komórek.

Jarowizacja - powstanie hormonu - wernalina - w stożkach wzrostu, możliwość powstania komórek.

Temperatury optymalne - 25 - 35st. C, zakres ten kończy punkt kompensacyjny w nim intensywność procesu oddychania i fotosyntezy zrównuje się, przewaga transpiracji nad oddychaniem.

Temperatury maksymalne - pow. 40st. C w ciągu dnia, w nocy roślina regeneruje ubytki wody, bardzo intensywne oddychanie, parowanie, ubytki wody, więdnięcie, usychanie.

WODA - jest materiałem budulcowym ok. 90 % w roślinie, najwięcej w jej najmłodszych częściach i owocach miękkich, najmniej w nasionach roślin o stałyc organoach i pod koniec wegetacji, rozpuszczalnik soli mineralnych w roztworze glebowym, zapewnia turgor, reguluje temp.

Rośliny pobierają wodę systemem korzeniowym

-wiązkowy-tylko w warstwie ornej, woda opadów: trawy, zboża, ziemniaki.

-palowy- uniezależnia roślinę od pogody, pobór z warstw głębinowych i opadów, system korzenia głównego i korzeni bocznych: burak, marchew, rośliny strączkowe.

-włóknisty- cechy pośrednie: len włóknisty, gryka .

Roślina może pobierać wodę częściami nadziemnymi przez aparaty szparkowe.

GLEBA - wierzchnia warstwa litosfery powstała w wyniku złożonych procesów glebotwórczych tj. wietrzenie fizyczne, chemiczne, biologiczne, mechaniczne, będąca czynna aktywną mieszaniną substancji mineralnych. W zależności od podłoża powstają jej różne rodzaje.

ROLA - zewnętrzna warstwa gleby podlegająca działaniu narzędzi uprawowych, nawozów i roślin uprawowych. Zbudowana z materii w 3 stanach skupienia:

-faza stała - koloidy mineralne i mineralno - glebowe 50 %

-faza ciekła - roztwór glebowy 30-35%

-faza gazowa - powietrze glebowe, więcej CO2 i gazów powstających z rozpadu materii organicznej 15-20%.

Właściwości agronomiczne roli:

-kompleksowa cena przydatności roli dla wzrostu rozwoju i plonowania roślin wynikająca z jej właściwości fizycznych, chemicznych, biologicznych, mechanicznych

-struktura- zróżnicowanie wielkości i kształtu agregatów glebowych, wytworzenie w glebie struktury gruzełkowatej jest podstawowym celem uprawy roli, jest to taki stan w którym cząsteczki gleby wykazują, łatwość wielokrotnego łączenia się w gruzełki o średnicy 2-10mm.

-tekstura - wzajemny układ cząsteczek agregatów glebowych, tworzących warstwy (poziomy profilu glebowego)np. próchniczny, wymywania, oglejenia.

Sprawność roli - stan w którym rośliny mają zapewnione optymalne warunki do wzrostu, rozwoju i plonowania.

Kultura roli - zdolność łatwego nabywania i długiego zachowania stanu sprawności - możliwa do osiągnięcia po kilku albo kilkunastu latach czynności uprawowych.

Czynniki korzystnie wpływające na sprawność roli:

-terminowo i właściwie wykonywane zabiegi uprawowe (odpowiednio dobrymi narzędziami, przy odpowiedniej wilgotności gleby),

-strukturotwórcze działanie mrozu,

-nawożenie organiczne,

-zacieranie powierzchni gleby,

-optymalna temp. i wilgotność gleby,

Czynnik zmniejszające sprawność roli:

- działanie naturalnych sił grawitacji,

- powierzchniowy spływ wody,

-niewłaściwe nawożenie mineralne(zbyt wysokie dawki potasu powodują zasolenie gleby),

-nadmierne ugniatanie gleb (np. kotłami ciężkimi).

Gleby lekkie, bardzo lekkie i piaszczyste:

-duża przewiewność i przepuszczalność

-mała zdolność retencji wody, szybko się ogrzewają, wczesne rozpoczęcie prac polowych,

-dostateczna przepuszczalność,

-duża zdolność magazynowania wody,

-dobry podsiąk i przewiewność,

-średnia zawartość próchnicy,

-duża aktywność biologiczna,

-korzystne nawożenie organiczne i mineralne,

ZESPOŁY UPRAWEK - kilka zabiegów uprawowych celowo dobranych, ściśle ze sobą skojarzonych i wzajemnie od siebie zależnych, zastosowanych w określonej porze roku w celu osiągnięcia jednego lub kilku zadań uprawowych na danym polu. Sposób zależy od: gleby, rośliny, pogody, stanu ziemi.

Zespoły uprawek przedsiewnych jesiennych (na polach przeznaczonych do siewu roślin ozimych)

- Przywrócenie sprawności roli,

-Niszczenie chwastów

-Wyrównanie powierzchni

-Wymieszanie nawozów

- Orka średnia 15-25 cm=siewna=przedsiewna

-Wyrównanie kultywatorem (gleby zwięzłe) lub broną (gleby średnie, lekkie)

-Siew nawozu mineralnego - rozsiewacz

-Brona (gleba lekka i średnia - lekka, ciężka - ciężka)

-Siew (drobne nasiona, przed siewem zagęszczenie gleby wałem) siewnik rzędowy

Sposób uzależniony jest od:

-Wyjściowego stanu uprawowego roli

-Rośliny (termin siewu)

Zespól uprawek przedsiewnych wiosennych (rośliny jare)

-Hamowani parowania wody pozimowej

-Wymieszanie nawozów (w tym organiczne)

-Doprowadzenie roli do sprawności

-Wyrównanie powierzchni do siewu nasion

-Kultywator lub/i bronowanie

-Siew (jeśli drobne - wałowanie)

Sposób B ( z obornikiem zimą)

-Wywiezienie obornika - roztrząsacz obornika

-Orka średnia =odwrotna

-Brona średnia - wyrównanie powierzchni

-W międzyczasie uzupełniające nawożenie mineralne

Zespól uprawek przedzimowych (nie przeznaczone dla ozimych)

-Doprowadzenie roli do kultury

-Wystawienie dużej powierzchni na strukturotwórcze działanie mrozu

-Gromadzenie wody pozimowej (orka)

-Niszczenie chwastów i szkodników

-Pług - orka głęboka

Zespól uprawek pielęgnacyjnych (rośliny jare, ozime, wieloletnie)

-Niszczenie chwastów, chorób, szkodników

-Nawożenie uzupełniające

-Niszczenie skorupy glebowej

-Utrzymanie sprawności roli

-Bronowanie w początkowym okresie rozwoju roślin

-Kultywatorowanie w międzyrzędziach

-Nawożenie pogłówne (azotem - rozsiewanie; opryskiwanie roztworem azotu i mikropierwiastków)

-Opryski - ochrona chemiczna przed szkodnikami

-Opylacze ochrona chemiczna w postaci proszku

-Opielacze - niszczenie chwastów w międzywęźlach

-Rośliny nasienne - kombajny, pozostałości słoma

-Rośliny okopowe - wykopki - kombajny do zbioru, kopaczki elewatorowe, gwiazdowe, ogławiacze, wyorywacze,

Zespół uprawek pożniwnych (po zbiorze roślin jarych, ozimych, wieloletnich)

-Przykrycie resztek pożniwnych

-Przerwanie parowania wody

-Niszczenie, chwastów, szkodników i chorób

-Utrzymanie sprawności roli

-Regulacja odczyny (wapnowanie)

-Nawożenie organiczne

-Orka płytka=podorywka - pług podorywkowy

-Bronowanie - brona średnia

TRWAŁE UŻYTKI ZIELONE część gruntów ornych na których znajdują się wieloletnie rośliny (min 6 lat)

Użytki przemienne - szata roślinna wykorzystywana do 6 lat przemiennie.

ŁĄKI I PASTWISKA- trwałe użytki zielone których szata składa się z kilkuset gatunków roślin wieloletnich. Spotyka się około 60-80 gatunków (20-30 rośliny pastewne, 12-15 trawy, 3-7 motylkowe, zielne)

Na trwałych użytkach zielonych występują: trawy, motylkowe, zioła pastewne, turzyce i sity, chwasty.

LWP -liczba wartości paszowej

Łodyga: podzielona na węzły i międzywęźla, prosta, okrągła w przekroju poprzecznym.

Liście: w dwóch prostnicach, pochwa otwarta, języczek, ostrogi, uszka, włoski, płaskie, raz zasłaniające się, gładkie delikatne

Łodyga: niepodzielona na węzły, pełna międzywęźlach, trójkątna w przekroju poprzecznym

Liście: w trzech prostnicach, pochwa zamknięta, wewnątrz błoniasta, brak elementów podstawy, sztywne, mniej lub więcej wygięte

Podziała ze względu na wartości pastewne(wg Elipka): wysoka wartość pastewna, średnia, niska, bezwartościowa, szkodliwe(mechanicznie uszkodzone)

Klasyfikacja wysokości: nadrostowe, śródrostowe, podszywkowe

Kryteria klasyfikacji łąk i pastwisk:

-Położenie (doliny, nadbrzeżne, leśne…)

-Stopień wilgotności (suche, świeże, mokre…)

-Rodzaj gleby(organiczne, mineralne)

-Pochodzenie (grądowe, łęgowe…)

-Rodzaj roślinności (kwaśne, słodkie…)

ŁĄKA - użytek zielony o poroście zwartym z przewagą traw wysokich (ponad 60%), użytkowany kośnie.

Użytkowanie kośne (przeznaczenie koszonej masy wyznacza sposób zbioru)

-Termin koszenia - godzi względy biologiczne i gospodarcze

-Wysokość koszenia zależy od florystycznego roślin

-Częstość koszenia - zależy od żyzności gleby i szybkości odrostu roślin (jedno-, dwu-, trzy-, wielokośne).

PASTWISKA - użytek zielony o zwartym poroście z przewagą traw niskich (ok. 60%) znoszącym przygryzanie, udeptywanie przez pasące się zwierzęta.

Sposoby użytkowania:

-Spasanie nie uregulowane

-Spasanie uregulowane