DEMOKRACJA

Andrzej Antoszewski

Dwa sposoby definiowania demokracji:

a) normatywnie - wskazanie efektów społecznych, które powinien zapewniać system polityczny, tu silne zabarwienie idealizacyjne, podstawowym elementem są oczekiwania, jakie wiążemy z funkcjonowaniem systemu, tu wskazywanie na źródło i cele władzy polityczna formuła Lincolna „rządy ludu, dla ludu i przez lud”)

Def. Dahla - Demokracja to niezrealizowana nigdzie wizja systemu politycznego, którego członkowie skłonni są traktować się jako wzajemnie równi, kolektywnie suwerenni i wyposażeni we wszystkie możliwości, zasoby, instytucje umożliwiające im rządzenie się samemu,

b) empirycznie - odpowiedzenie na pytanie czym naprawdę jest współczesna demokracja

Def. Schumpetera - DEMOKRACJA - instytucjonalne rozwiązanie dochodzenia do decyzji politycznych, w których jednostki uzyskują moc decydowania poprzez walkę konkurencyjną o głos wyborców.

To tu obiektywne czytelne kryteria instytucjonalno - proceduralne, odrzucenie subiektywnych oczekiwań

*cykliczne wybory legitymacja otrzymana na jakiś czas, w nim ponowne poddanie się weryfikacji wyborców

*rywalizacja polityczna - stworzenie warunków dla istnienia opozycji i zakazu jej eliminowania

*partie polityczne

DEMOKRACJA TO (FORMA USTROJOWA) SYSTEM, W RAMACH KTÓREGO:

1. dozwolone jest działanie opozycji politycznej, nieskrępowana rywalizacja polityczna,

2. egzekutywa podlega ograniczeniom prawnej i politycznej natury, odpowiedzialność władzy wykonawczej,

3. stworzone są prawne warunki dla politycznej równości ludzi, ochrona praw obywatelskich,

4. uzyskiwanie władzy wyłącznie w wyniku rywalizacyjnych wyborów,

5. organizacja procesu rywalizacji (swoboda zrzeszania się, powszechne prawa wyborcze, regularne odbywanie elekcji),

6. struktura władzy naczelnej (parlament, władzy wykonawczej, władzy sądowniczej),

7. dystrybucja władzy (trójpodział, decentralizacja administracji publicznej - samorząd lokalny),

8. proces decyzyjny (sformalizowane procedury, mechanizmy kontroli decyzji już podjętych),

9. odpowiedzialność władzy (wybór, procedur parlamentarne, niezawisłe sady).

Modele współczesnej demokracji to dwie grupy - normatywne i empiryczne. W ramach modeli normatywnych : bezpośrednia i pośrednia (przedstawicielska)

Adam Jamróz

Demokracja jest bezpośrednim rezultatem kilku wieków ewolucji cywilizacji europejskiej. Mówimy dziś o kanonie demokratycznego społeczeństwa i kanonie demokratycznego państwa

Na kanon społeczeństwa demokratycznego składają się:

-zasada suwerenności społeczeństwa obywatelskiego

-zasada wolności i równości jednostek

-zasada konkurencji podmiotów życia publicznego

-zasada większości

-zasada pluralizmu

-zasada konsensu

Demokracja to system polityczny oparty na zasadzie suwerenności społeczeństwa będącego źródłem wyłanianej w nim na czas większości władzy, na płaszczyźnie konkurencji różnych podmiotów, rywalizujących ze sobą w walce o władze na formalnie równych prawach, poprzez uzyskanie poparcia społecznego

DEMOKRACJA POLITYCZNA - OKREŚLA FORMALNE REGUŁY RYWALIZACJI RÓŻNYCH OPCJI POLITYCZNYCH RÓŻNIĄCYCH SIĘ MIĘDZY SOBĄ ZNACZNIE CO DO ROZUMIENIA FUNKCJI PAŃSTWA, POJĘCIA RÓWNOŚCI JEDNOSTEK W SPOŁECZEŃSTWIE, SPOSOBU ORGANIZACJI I FUNKCJONOWANIA WŁADZY PAŃSTWOWEJ.

OPARTA O WOLNOŚĆ I RÓWNOŚĆ JEDNOSTEK, USTALA WSPÓLNE FORMALNE REGUŁY GRY WSKAZUJĄCE W JAKI SPOSÓB WYŁONIĆ DOMINUJĄCĄ W SPOŁECZEŃSTWIE ORIENTACJĘ (OPCJĘ) OKREŚLAJĄCA PODSTAWOWE CELE SPOŁECZNE I SPOSOBY ICH REALIZACJI.

DEMOKRACJA SPOŁECZNA - TU RÓWNOŚĆ ROZCIĄGNIĘTA JEST NA INNE SFERY ŻYCIA SPOŁECZNEGO POZA SFERĘ POLITYKI, EDUKACJA, KULTURA, STOSUNKI PRACY