dr Żmudzka, KPSW EPiW, Semestr II, Psychologiczno pedagogiczne koncepcje opieki i wychowania dziecka w okresie wczesnoszkolnym


Psychologiczno-pedagogiczne koncepcje opieki i wychowania dziecka w okresie wczesnoszkolnym

dr Żmudzka Mirosława

Dziecko w wieku wczesnoszkolnym to wiek od 6-10,11 lat. Ta faza rozwoju jest ostatnim etapem rozwoju. Określane jako dzieciństwo dojrzałe- i tu pojawia się rola ucznia.

Sfera fizyczna

Dziecko rośnie ok. 5-8 cm, przybiera ok. 3kg, wzmacnia się koordynacja mięśni dużych, co powoduje zwiększenie siły i szybkości. Można zatem zachęcać do aktywności. Należy pozwolić na uprawianie kilku dyscyplin sportowych, które ni wymagają nadmiernej koordynacji i organizuje współzawodnictwo. Należy podkreślić zwiększonej koordynacji w zakresie motoryki małej.

Sfera poznawcza

Głównym motorem jest ciekawość dziecięca, wzrastają możliwości przyswajania i powtarzania informacji o sobie i świecie. Dziecko zaczyna dobrowolnie koncentrować uwagę, obejmuje coraz więcej elementów. To pozwala mu skoncentrować się na zadaniu mimo konkurencyjnych bodźców a także kontrolować własne czynności. Zmienia się także pamięć i staje się logiczna. Uczeń zaczyna wykorzystywać strategie pamięciowe. Potrafi także analizować, planować i przewidywać konsekwencje własnych działań. Dokonywać operacji logicznych tj.: klasyfikowanie, szeregowanie oraz posługiwać się pojęciami czasu, przestrzeni w oparciu o operacje konkretne w odniesieniu do przedmiotów rzeczywistych i zdarzeń.

STADIUM OPERACJI KONKRETNYCH

Szeregowanie

Myślenie dziecka jest konkretną obrazową. W stadium tym występują następujące osiągnięcia rozwojowe: szeregowanie (zdolność do umysłowego porządkowania przedmiotów pod względem pewnej wielkości) dopiero dziecko w tym stadium porządkować w sposób systematyczny: np. porządkowanie lalek od najmniejszej do największej.

Klasyfikowanie

Zdolność do grupowania przedmiotów pod względem ich podobieństwa. W wieku 4-5 lat dostrzegają podobieństwo tylko 2 przedmiotów. Do 7 lat potrafią klasyfikować przedmioty uwzględniając 1 wymiar, np. kolor, kształt, nie rozumieją zależności między zbiorami, związku między klasą i podklasami oraz inkluzji czyli zawierania klas. W wieku wczesnoszkolnym dostrzegają relacje między częścią a całością.

Pojęcia liczbowe

Szeregowanie i klasyfikowanie wg Piageta pomagają w pojmowaniu liczb. W wieku wczesnoszkolnym dzieci opanowują stałość liczby, co pozwala im stwierdzić, że liczba guzików położonych w linii jest taka sama w zależności między nimi.

•• •• •• ••

• • • •

Zasada zachowania stałości

Wiąże się z uzmysłowieniem sobie, że cechy przedmiotu nie zmieniają się mimo, że zmienia się ich wygląd. Wiąże się to z umiejętnością decentracji spostrzeżeń, czyli uwzględnieniem aspektów danego bodźca, z umiejętnością dokonywania przekształceń oraz umiejętnością odwracania operacji umysłowych.

Sfera emocjonalna

Wiąże się ze stałością uczuć i wartości w odniesieniu do siebie samego i innych ludzi. Dzieci koordynują myślenie afektywne, dziecko zanim coś zrobi to pomyśli czyli ogranicza działania impulsywne. Kontroluje emocje zgodnie z oczekiwaniami społecznymi, zwiększa się reakcja na stres, jest coraz bardziej odporny i zdolny do znoszenia dłuższych napięć a także do odraczania gratyfikacji.

Życie społeczne i uczenie się ról (rozwój społeczny)

W tym wieku rozwijają się kompetencje społeczne. Opinia kolegów jest ważna dla kształtowania się samooceny. Koledzy mają coraz większy wpływ na upodobania i dokonywanie wyborów, zainteresowania. Dziecko uczy się także współpracy, jest dominującą formą pracy, powinna być to praca grupowa i uczenie się od siebie nawzajem. „Tutoring rówieśniczy”- starsze uczą młodsze.

Spostrzeganie siebie i innych ludzi

  1. Jak spostrzega dorosłego przeciętny 4 latek?

Bierze pod uwagę cechy zewnętrzne: jak wygląda. Dopiero w wieku wczesnoszkolnym uwzględnia cechy wewnętrzne. Dziecko przyjmuje wewnętrzne cechy i wartości człowieka. Jest coraz bardziej świadomy samego siebie. Sama świadomość dotyczy właściwości intelektualnych i emocjonalnych stosunków z innymi ludźmi. Głównym źródłem informacji o samym sobie poza kontaktami z ludźmi jest własna refleksja nad sobą i własnym działaniem. Dziecko jest zdolne do realistycznych osiągnięć swoich właściwości. Samoocena staje się coraz bardziej stabilna.

Co daje grupa dziecku?

  1. ważne źródło wsparcia w doświadczonych trudnościach

  2. rozwijanie wiedzy i nabywanie nowych umiejętności

  3. ujawnianie się talentu i uzdolnień poszczególnych dzieci - na tle rówieśników widać mocne strony

  4. uczenie się współdziałania, dyskutowania, uwzględnianie punktu widzenia

  5. ważne źródło informacji samooceny

Nabywanie kompetencji

Zadaniem nauczycieli jest tworzenie warunków aby dziecko w tym także uczeń słabszy mógł doświadczać sukcesu i uznania osób znaczących dla niego. Rolą n-la jest wiedzieć jak wykorzystać w okresie edukacyjnym to co dane dziecko nie wykazało i w czym jest dobre. Dotyczy kompetencji, która jest dla dziecka szczególnym źródłem siły. Erikson twierdzi, że pozytywnym aspektem rozwoju dziecka w tej fazie jest poczucie fachowości i adekwatności. Zagrożeniem jest poczucie niższości. Poczucie kompetencyjnym to przekonanie o własnej przydatności do wykonywania obowiązków i powierzonych zadań, przekonanie, że jestem kompetentny, poczucie akceptacji ze strony rówieśników, doświadczenie uznania.

Czynniki ryzyka rozwoju

  1. Trudności tkwiące w dziecku:

- stan zdrowia i ogólnej sprawności dziecka

- zróżnicowany poziom rozwoju dzieci, ich uzdolnień i zainteresowań

- zakłócenia dynamiki procesów nerwowych

- zaburzenie naturalizacji

  1. Czynniki środowiskowe (gł. rodziny)

- trudna sytuacja ekonomiczna rodziny i warunki jej życia

- zróżnicowanie kulturowe dzieci

- dysfunkcyjność, dezorganizacja rodziny jako środowiska wychowawczego

- patologia rodziny

  1. Czynniki dydaktyczne

- zła praca na lekcji

- brak pomocy dziecku z trudnościami

Czynniki ryzyka rozwoju mogą się wiązać z:

  1. środowiskiem

- jednolitym kulturowo

- ubogim kulturowo

- nieudolność wychowawcza

- patologicznym

  1. osobowość uczącego

- uboga wiedza

- wąski zakres umiejętności

- brak poczucia kompetencji

- nieprawidłowa struktura osobowości

- jakość dopasowania środowiska do funkcjonowania jednostki

- wymagania, które mogą być nieadekwatne do możliwości dziecka

Style wychowania i ich konsekwencje

- autorytarny: rodzice nie dają ciepła oraz nie udzielają pomocy, konsekwencje: uległe i konformistyczne, często jest przygaszone albo agresywne, wymyka się spod kontroli

- pobłażliwy: rodzice są wielkoduszni, wybaczający, konsekwencje: rozwój zachowań egoistycznych i niedojrzałość społeczna, rzadko wywiązują się z zobowiązań w stosunku do siebie i innych, bywa także agresywne

- autorytatywny: wiąże się z kompromisem, rodzice sprawują kontrolę ale dają ciepło, otwarci na potrzebę dziecka, respektują je, konsekwencje: dziecko jest niezależne, ma poczucie własnej wartości, jest skłonne do współpracy i wrażliwe na potrzeby innych, ma wysoką samoocenę i osiąga wyższe niż inne dzieci ocenę a także pewność siebie, łatwo odnajduje się w sytuacjach problemowych.

- niedbały, niezaangażowany: nie interesują się dziećmi, są niedostępne, nie łączą się z dzieckiem w więzi emocjonalne, dziecko jest aspołeczne, osłabione w kontaktach rówieśniczych, często impulsywne, słabo zainteresowany

Zagrożenia dla rozwoju dziecka jest trwałe zaburzenie rozwoju między jego potrzebami a przedmiotami ich zaspokojenia lub niewłaściwe ukształtowanie potrzeb. Kluczową role w tym procesie tworzą rodzice.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
dr Żmudzkagg, KPSW EPiW, Semestr II, Psychologiczno pedagogiczne koncepcje opieki i wychowania dziec
dr Zmudzka wykl.2, KPSW EPiW, Semestr II, Psychologiczno pedagogiczne koncepcje opieki i wychowania
Andragogika - wyklad I - IV (dr Kuziak), KPSW EPiW, Semestr II, Andragogika dr Kuziak
prusak 1, KPSW EPiW, Semestr II, Współczesne kierunki pedagogiczne dr Prusak
WSPOLCZESNE KIERUNKI PEDAGOGICZNE od naty, KPSW EPiW, Semestr II, Współczesne kierunki pedagogiczne
Andragogika notatki, KPSW EPiW, Semestr II, Andragogika dr Kuziak
WSPCZESNE PROBLEMY SOCJOLOGII, KPSW EPiW, SEMESTR I, Współczesne problemy socjologii dr Budrewicz
Okres adolescencji, pedagogika specjalna umk, semestr II, Psychologia rozwoju i osobowości
calosc wykladow z socjologii, KPSW EPiW, SEMESTR I, Współczesne problemy socjologii dr Budrewicz
Egzamin z dr Martyną Kaflik, Studia, Semestry, semestr II, Psychologia ogólna
pytania i odp psychopatologia, Akademia Pedagogiki Specjalnej, rok I, Semestr II, psychologia i psyc
W 08. Adolescencja. Dorosłość, Płytka IPSIR 2009, Semestr II, Psychologia rozwojowa, WYK z Psych roz
Szymura, II ROK, SEMESTR II, psychologia różnic indywidualnych, opracowania
Nęcka r. 6, II ROK, SEMESTR II, psychologia różnic indywidualnych, opracowania
Saarni, PSYCHOLOGIA, I ROK, semestr II, psychologia emocji i motywacji, opracowania
Skrypt(2), II ROK, SEMESTR II, psychologia różnic indywidualnych, opracowania
Funkcje emocji oraz ich ekspresja -notatka, PSYCHOLOGIA, I ROK, semestr II, psychologia emocji i mot
zuckerman stu, II ROK, SEMESTR II, psychologia różnic indywidualnych, opracowania

więcej podobnych podstron