Definicja bezrobocia

Bezrobocie to zjawisko polegające na tym, że pewna część ludzi zdolnych do pracy, poszukujących pracy i akceptujących istniejący poziom wynagrodzenia nie znajduje zatrudnienia. Podstawowym miernikiem poziomu bezrobocia jest stopa bezrobocia, czyli ukazywana w procentach relacja pomiędzy liczbą zarejestrowanych osób bezrobotnych a liczbą osób czynnych zawodowo (to jest zdolnych w prawnie określonych warunkach do podjęcia pracy).

Rodzaje bezrobocia:

• Bezrobocie frykcyjne

• Bezrobocie koniunkturalne lub recesyjne

• Bezrobocie strukturalne

• Bezrobocie technologiczne bezrobocie sezonowe

Bezrobocie frykcyjne

Jest rezultatem ruchu zatrudnionych na rynku pracy; ludzie zmieniają pracę, zawód, przenoszą się do innej miejscowości i pozostają na krótko na rynku pracy, ludzie zmieniają pracę , zawód, przenoszą się do innej miejscowości i pozostają na krótko na rynku pracy. Bezrobocie frakcyjne występuje w każdej gospodarce, także w warunkach pełnego zatrudnienia. Jest korzystne dla gospodarki, gdyż umożliwia znalezienie pracowników w krótkim okresie czasu. Nie pociąga także dużych kosztów społecznych.

Bezrobocie koniunkturalne lub recesyjne

Pojawi się, gdy następuje spadek popytu, produkcji i aktywności gospodarczej. Znaczna część polskiego bezrobocia, które pojawiło się w okresie transformacji, ma charakter recesyjny.

Bezrobocie strukturalne

Wynika z nieaktywności struktury podaży siły roboczej i popytu na nią na rynku pracy. Może ono wynikać z szybkich zmian strukturalnych zachodzących w gospodarce, za którymi nie nadąża szkolnictwo zawodowe i ogólne. Bezrobocie strukturalne występuje także wówczas, gdy zasoby kapitału są niewystarczające dla zatrudnienia zasobów pracy.

Bezrobocie technologiczne

Wynika z postępu technicznego mechanizacji i automatyzacji procesów wytwórczych, które mają charakter pracooszczędny. Pojawia się ono z dużą siłą wówczas, gdy tempo wzrostu gospodarczego jest niskie, a inwestycje mają charakter modernizacyjny, prowadzący do wzrostu i unowocześnienia produkcji przy spadku zatrudnienia.

Bezrobocie sezonowe

Występuje niemal we wszystkich krajach, jest bowiem efektem wahań aktywności gospodarczej w różnych porach roku, spowodowanych zmianą warunków klimatycznych.

Przyczyny i skutki bezrobocia

Przyczyny bezrobocia

• głęboka recesja (spadek ogólnej aktywności gospodarczej),

• spadek produkcji,

• obniżenie popytu konsumpcyjnego,

• zahamowanie procesów inwestycyjnych,

• długotrwały wzrost importu substytucyjnego,

• zwiększony przyrost zasobów pracy

Skutki bezrobocia

• niewykorzystany, nieproduktywny potencjał ludzki

• znaczne koszty materialne związane z utrzymaniem bezrobotnych oraz służb zajmujących się ich problemami i obsługą

• spadek dochodów rodzin, rozszerzenie się społecznych kręgów ubóstwa

• utrata kwalifikacji

Konsekwencje bezrobocia

• pogarsza się sytuacja materialna bezrobotnych i ich rodzin,

• bezrobotni podlegają procesom frustracji i degradacji społecznej co może być źródłem patologicznych zjawisk społecznych,

• straty budżetu państwa wynikłe z wypłacania zasiłków dla bezrobotnych, a także straty jakie ponosi budżet we wpływach podatkowych,

• wzrasta przestępczość,

• narastają niepokoje w społeczeństwie wywołane frustracjami, beznadziejnością, strajkami,

• niski poziom inwestycji.

Narzędzia walki z bezrobociem

Aktywne

• pożyczki z Funduszu Pracy

• szkolenia zawodowe

• prace interwencyjne

• roboty publiczne

• tworzenie nowych miejsc pracy

Pasywne

• zasiłki dla bezrobotnych

• zmniejszenie rozmiarów zasobów siły roboczej

• zmniejszenie liczby godzin pracy

• przedłużenie czasu trwania nauki

• zakaz podejmowania pracy przez cudzoziemców

2