1/13 CZYNNIKI SZKODLIWE, NIEBEZPIECZNE I UCIĄŻLIWE - A

Rodzaje czynników, na które narażony jest pracownik na stanowisku pracy:

Czynnik niebezpieczny - czynnik, którego oddziaływanie może prowadzić do urazu lub innego istotnego natychmiastowego pogorszenia stanu zdrowia człowieka bądź do zejścia śmiertelnego.

Czynnik szkodliwy - czynnik, którego oddziaływanie może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia człowieka.

Czynnik uciążliwy - nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka, lecz utrudnia pracę lub przyczynia się do obniżenia jego zdolności do wykonywania pracy.

2/13 CZYNNIKI SZKODLIWE, NIEBEZPIECZNE I UCIĄŻLIWE - B

Występujące w procesie pracy czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe można podzielić na dwie grupy:

Czynniki niebezpieczne

•zagrożenia elementami ruchomymi, luźnymi, ostrymi i wystającymi,

•zagrożenia związane z przemieszczaniem się ludzi,

•zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym,

•zagrożenia poparzeniem,

•zagrożenia pożarem lub/i wybuchem.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe

Czynniki fizyczne:

•hałas,

•wibracja,

•mikroklimat,

•promieniowanie optyczne, jonizujące, laserowe,

•pole elektromagnetyczne, elektrostatyczne,

•pyły przemysłowe.

3/13

CZYNNIKI SZKODLIWE, NIEBEZPIECZNE I UCIĄŻLIWE - C

Czynniki chemiczne:

•toksyczne,

•drażniące,

•uczulające,

•rakotwórcze,

•mutagenne,

•upośledzające funkcje rozrodcze.

Czynniki biologiczne

•mikroorganizmy roślinne i zwierzęce i wytwarzane przez nie toksyny i alergeny,

•makro organizmy roślinne i zwierzęce.

Czynniki psychofizyczne

•obciążenie fizyczne (statyczne i dynamiczne),

•obciążenie psychonerwowe.

4/13 MIKROKLIMAT ŚRODOWISKA PRACY.

Mikroklimat środowiska pracy - klimat charakterystyczny dla części środowiska pracy, której odrębność jest wynikiem specyfiki układu czynników ją tworzących. Do podstawowych czynników kształtujących mikroklimat środowiska należy zaliczyć:

•temperaturę powietrza,

•wilgotność,

•ruch powietrza,

•promieniowanie cieplne,

•ciśnienie atmosferyczne.

5/13 ŹRÓDŁA HAŁASU W PRACY.

Hałas - dźwięk o dowolnym charakterze akustycznym, niepożądany w danych warunkach i przez daną osobę.

Źródła hałasu:

•mechaniczne (np. hałas wywołany przez maszyny i urządzenia),

•aerodynamiczne i hydrodynamiczne (np. ruch gazów i cieczy w rurociągach, wentylatorach),

•technologiczne (np. hałas wywołany zmianą spójności materiału, jak: kruszenie, łamanie).

Sposoby ograniczania hałasu — stosowanie ochronników słuchu (słuchawki, stopery).

Zagrożenia dla człowieka spowodowane przez hałas.

•uszkodzeniu narządu słuchu,

•ujemny wpływ na układ nerwowy powodujący zmęczenie, zawroty i bóle głowy,

•obniżenie sprawności fizycznej i umysłowej,

•zwiększone ryzyko wypadków w pracy.

6/13 RODZAJE OŚWIETLENIA W MIEJSCU PRACY.

Oświetlenie występujące na stanowiskach pracy można podzielić na:

•Naturalne (dzienne) — światło dzienne padające przez świetliki dachowa lub przez okna.

•Sztuczne — światło wytworzone przez urządzenia elektryczne.

Zagrożenia dla człowieka spowodowane przez złe oświetlenie:

•uszkodzeniu narządu wzroku,

•ujemny wpływ na układ nerwowy powodujący zmęczenie, zawroty i bóle głowy,

•obniżenie sprawności fizycznej i umysłowej,

•zwiększone ryzyko wypadków w pracy.

7/13 PRZYKŁADY ZAGROŻEŃ DLA CZŁOWIEKA SPOWODOWANE PRZEZ PRĄD ELEKTRYCZNY.

Stopień porażenia organizmu prądem elektrycznym zależy od:

•napięcia źródła prądu,

•natężenia prądu elektrycznego,

•wilgotności skóry,

•długości drogi przepływu prądu elektrycznego przez ciało,

•powierzchni styku organizmu ze źródłem napięcia i nacisku na przewodnik pod napięciem,

•temperatury otoczenia

ZAGROŻENIA SPOWODOWANE PRZEZ PRĄD ELEKTRYCZNY:

Prąd [mA] Zagrożenia dla człowieka

0,3 0,4 odczuwalny przepływ prądu w miejscu zetknięcia z elektrodą

0,7 1,2 prąd wyraźnie daje się odczuć

1,2 1,6 łaskotanie I swędzenie ręki

1,6 2,2 cierpnięcie dłoni

2,2 2,8 cierpnięcie przegubów

2,8 3,5 lekkie usztywnienie rąk

3,4 4,5 silne usztywnienie rąk, ból w przedramieniu aż do łokcia

4,0 6,0 skurcze dłoni, przedramienia, ramion

6,0 9,0 pomimo skurczu ramion I dłoni można się jeszcze uwolnić od elektrod

10,0 25,0 uwolnienie się od elektrod na skutek skurczu bardzo trudne lub

niemożliwe,

prąd nie powoduje groźnych następstw, jeśli czas nie przekroczy 15-

20 sec.

25,0-60,0 silne I bardzo bolesne skurcze mięśni rąk I klatki piersiowej, możliwość arytmii serca

60,0- 100,0 prawdopodobieństwo nierównej pracy komór I przedsionków serca konieczna natychmiastowa pomoc lekarza

powyżej 300,0 zatrzymanie pracy serca !

9/13

RODZAJE ZABEZPIECZEŃ PRZED PORAŻENIEM PRĄDEM ELEKTRYCZNYM.

Rodzaje zabezpieczeń przed porażeniem prądem elektrycznym:

•ochrona podstawowa - stosowanie materiałów dielektrycznych mających za zadanie odizolowanie od urządzeń znajdujących się pod napięciem.

•ochrona dodatkowa - polega ona na zastosowaniu, następujących środków:

-uziemienia,

-zerowania,

-sieci ochronnej,

-samoczynnego wyłączania napięcia zasilającego,

-separacji,

POJECIE NAPIĘCIA KROKOWEGO.

Napięcie krokowe - napięcie między dwoma punktami na powierzchni ziemi, odległymi od siebie o 1 m (jeden krok).

Uwaga:

W celu zabezpieczania przed porażeniem napięciem krokowym należy wykonywać

jak najdrobniejsze kroki.

11/13 PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE.

Źródła promieniowania jonizującego:

•naturalne — występujące w przyrodzie jako pierwiastki promieniotwórcze.

•sztuczne — izotopy promieniotwórcze nie występujące w przyrodzie w warunkach naturalnych.

Przykłady urządzeń emitujących promieniowanie:

•akceleratory,

•reaktory jądrowe,

•defektoskopy i czujniki dymu zawierające źródła izotopowe,

•aparaty rentgenowskie i urządzenia do telegammaterapii,

•materiały budowlane, uzyskane z popiołów elektrociepłowni.

Czynniki decydujące o ilości docierającego promieniowania:

•czas,

•odległość od źródła,

•osłona.

12/13 PROMIENIOWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE.

Promieniowanie elektromagnetyczne - emisja lub przenoszenie energii w postaci fal elektromagnetycznych i przyporządkowanych im jonom.

Promieniowanie elektromagnetyczne składa się z:

•promieniowania elektrycznego stałego - powstaje w wyniku stałego źródła wysokiego napięcia np. kineskopy monitorów i telewizorów,

•promieniowania elektrycznego zmiennego - powstaje w wyniku działania prądu elektrycznego zmiennego.

•promieniowania magnetycznego stałego - powstaje na skutek działania magnesu np. ziemskie pole magnetyczne,

•promieniowania magnetycznego zmiennego - powstaje w przypadku przepływu prądu elektrycznego o małym napięciu a dużym natężeniu.

Do promieniowania elektromagnetycznego niejonizującego należy także promieniowanie podczerwone, widzialne, nadfioletowe.

13/13 PROMIENIOWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE.

Rodzaje urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne:

•nadajniki radiowe i telewizyjne,

•stacje bazowe telefonii komórkowej,

•telefony komórkowe,

•urządzenia elektryczne.

1/5 WYPADEK W SŁUŻBIE.

Wypadek w służbie - jest to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które zaszło podczas lub w związku z:

•wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych,

•wykonywaniem czynności w interesie służby, nawet bez polecenia przełożonych,

•wykonywaniem funkcji lub zadań zleconych przez działające w resorcie spraw wewnętrznych organizacje polityczne, zawodowe albo społeczne,

•ratowaniem ludzi lub ich mienia z grożącego niebezpieczeństwem albo ratowaniem mienia społecznego przez zniszczeniem lub zagarnięciem,

•udzielaniem przedstawicielowi organu państwowego pomocy przy spełnianiu przez niego czynności urzędowych,

•z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych obywateli przed napaścią,

•udziałem w czynach społecznych organizowanych w resorcie spraw wewnętrznych,

•z odbywaniem bezpośredniej drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności o których mowa powyżej.

CHOROBY ZAWODOWE.

Choroby zawodowe - choroby powstałe w skutek znacznej eksploatacji na określoną szkodliwość w środowisku pracy, ustalone przepisami wydanymi na podstawie Kodeksu pracy.

3/5 RODZAJE I PRZYCZYNY WYPADKÓW.

Rodzaje wypadków:

Wypadek śmiertelny— wypadek, w którego wyniku nastąpiła śmierć na miejscu wypadku lub w okresie 6 miesięcy od chwili wypadku.

Wypadek ciężki — wypadek, w którego wyniku nastąpiła ciężkie uszkodzenie ciała takie jak: utrata wzroku słuchu, mowy, zdolności płodzenia lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, trwała całkowita lub znaczna niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe poważne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała.

Wypadek lekki — inny niż śmiertelny i ciężki.

Wypadek zbiorowy — jest to wypadek, któremu w wyniku tego samego zdarzenia uległy co najmniej dwie osoby.

4/5 RODZAJE ODSZKODOWAŃ Z TYTUŁU WYPADKU W SŁUŻBIE.

Osobie poszkodowanej przysługuje:

•jednorazowe odszkodowanie w razie doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,

•renta z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy,

•odszkodowanie z tytułu szkody w mieniu.

Członkom rodziny poszkodowanego przysługuje:

•jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci osoby poszkodowanej,

•renta rodzinna dla dzieci.

RODZAJE ODSZKODOWAŃ Z TYTUŁU CHOROBY ZAWODOWEJ.

Osobie poszkodowanej z tytułu choroby zawodowej przysługuje:

•zasiłek chorobowy,

•jednorazowe odszkodowanie,

•renta z tytułu niezdolności do pracy,

•renta rodzinna.