Przekładnia mechaniczna - przekładnia, w której zastosowano połączenia mechaniczne w celu uzyskaniu transmisji mocy i zmiany parametrów ruchu.

Przekładnie mechaniczne dzielą się na:^[1]

• przekładnie cięgnowe

• przekładnie cierne

• przekładnie zębate

Mały Poradnik Mechanika tom II, praca zbiorowa, WNT, Warszawa, 1994, ISBN 83-204-1705-8

MONTAŻ MASZYN I URZĄDZEŃ Z. Grzegórzki WSiP 1987

Przekładnia zębata - przekładnia mechaniczna, w której przeniesienie napędu odbywa się za pośrednictwem nawzajem zazębiających się kół zębatych.

Przekładnie rozróżnia się ze względu na:

Ilość stopni:

• przekładnia jednostopniowa (przykład a) - w której współpracuje jedna para kół zębatych

• przekładnia wielostopniowa np. dwustopniowa, trzystopniowa itd. (przykład b) - w której szeregowo pracuje więcej par kół zębatych; przełożenie całkowite przekładni wielostopniowej jest iloczynem przełożeń poszczególnych stopni

Umiejscowienie zazębienia:

• zazębienie zewnętrzne (przykład c)

• zazębienie wewnętrzne (przykład d)

Rodzaj przenoszonego ruchu:

• przekładnia obrotowa - uczestniczą w niej dwa koła zębate

• przekładnia liniowa - koło zębate współpracuje z listwą zębatą tzw. zębatką. Ruch obrotowy zamieniany jest w posuwisty lub na odwrót

Wzajemne usytuowanie osi obrotu:

• przekładnia czołowa - w której obie osie obrotu leżą w jednej płaszczyźnie. Takie przekładnie występują w dwóch odmianach:

• przekładnia walcowa

• przekładnia stożkowa

• przekładnia śrubowa (zębata) - w której osie obrotu leżą w dwóch różnych płaszczyznach. Takie przekładnie występują w dwóch odmianach:

• przekładnia hiperboloidalna (o osiach zwichrowanych)

• przekładnia ślimakowa (o osiach prostopadłych)

Przekładnie zębate są najpowszechniej stosowanymi przekładniami w budowie maszyn. Ich główne zalety, to:

• łatwość wykonania

• stosunkowo małe gabaryty

• stosunkowo cicha praca, gdy odpowiednio smarowane

• duża równomierność pracy

• wysoka sprawność dochodzącą do 98% (z wyjątkiem przekładni ślimakowej i falowej).

Natomiast do wad przekładni zębatych należą:

• stosunkowo niskie przełożenie dla pojedynczego stopnia

• sztywna geometria

• brak naturalnego zabezpieczenia przed przeciążeniem

Oddzielną grupą przekładni zębatych są przekładnie obiegowe, przekładnie falowe i przekładnie zębate o zmiennym przełożeniu.

Przekładnie mechaniczne Przekładnie cięgnowe

pasowa • linowa • łańcuchowa

Przekładnie cierne

cierna

Przekładnie zębate

walcowa • stożkowa • śrubowa • hiperboloidalna • ślimakowa • obiegowa/planetarna• cykloidalna • falowa

Przekładnia walcowa - przekładnia zębata o kołach walcowych, o równoległych osiach, leżących w tej samej płaszczyźnie.

Przekładnie walcowe są najczęściej używanymi przekładniami zębatymi. Zwykle posiadają zęby proste lub skośne, rzadziej daszkowe lub śrubowe. Koła zębate mogą być zazębione zewnętrznie lub wewnętrznie.