PODWZGÓRZE

1. Hormony transportowane do tylnego płata przysadki, a następnie uwalniane do krwioobiegu,

• WAZOPRESYNA ARGININOWA (VIP)
  
  wzmaga resorpcję zwrotną wody w nerkach, poprzez zwiększenie ilości akwaporyn wbudowanych w błonach komórek. W wyniku działania hormonu antydiuretycznego dochodzi do zmniejszenia diurezy (ilości produkowanego moczu) oraz wzrostu ciśnienia krwi.

• OKSYTOCYNA (OXY)
  
  pobudzanie skurczów mięśni gładkich macicy i wydzielania mleka ( wiąże się z wydzielaniem prolaktyny) rozkładany przez OKSYTOCYNAZĘ,
  

2. Hormony wydzielane do naczyń wrotnych.
   
   
   

PRZYSADKA

• SOMATOTROPINA (GH)
  (komórki kwasochłonne)

1. GHRH (pobudza wydzielanie GH)

2. GHIH (hamuje wydzielanie GH)
   

- pobudza wzrost organizmu,

- pośrednio wpływa na wzrost kości długich,

- wzmaga transport aminokwasów,

- ukierunkowuje metabolizm,

- przyczynia się do wzrostu poziomu glukozy we krwi,

- pobudza układ tłuszczów zapasowych,

- zatrzymuje jony wapniowe i fosforanowe,

• PROLAKTYNA (PRL)
  (komórki kwasochłonne)
  (hormon laktotropowy) - zapoczątkowuje i podtrzymuje wydzielanie mleka,
  

• HORMONY TROPOWE
  
  ich zadaniem jest regulacja czynności innych hormonów, kontrolę nad nmi sprawuje wyższe piętro nadzoru. Znajduje się ono w części mózgu nazywanej podwzgórzem. Podwzgórze produkuje hormony uwalniające i hamujące, które wpływają na wzrost lub spadek wydzielania hormonów tropowych produkowanych przez przysadkę.
  I tak, istnieje tyreoliberyna powodująca uwalnianie (zwiększenie wydzielania) hormonu tropowego - TSH (hormon tyreotropowy), a także somatostatyna, która zmniejsza wydzielanie hormonu wzrostu przez komórki przysadki mózgowej.

• TYREOTROPINA (TSH) - pobudza wydzielanie hormonów (tyroksyny) przez tarczycę,

• ADRENOKORTYKOTROPINA (ACTH) - pobudza wydzielanie hormonów przez korę nadnerczy,

• FOLITROPINA (FSH) - u kobiet pobudza wzrost i dojrzewanie pęcherzyka jajnikowego, a u mężczyzn pobudza spermatogenezę,

• LUTROPINA (LH) - powoduje jajeczkowanie; pobudza wydzielanie testosteronu przez komórki śródmiąższowe jąder,

• LIPOTROPINA - pobudza rozkład tłuszczów zapasowych,

• GONADOTROPINA - pobudza rozwój i czynności gonad: jajników oraz jąder,
  
  

RDZEŃ NADNERCZY (aminy katecholowe) :
( komórki chromochłonne)

• DOPAMINA
  

• ADRENALINA (A)
  (pobudza Acetylocholina, receptory beta, w mniejszym stopniu receptory alfa)
  

- zwęża naczynia krwionośne krążenia skórnego nerkowego i trzewnego,

- rozszerza naczynia krwionośne tętnic wieńcowych i mięśniowych,

- pozostaje bez wpływu na krążenie mózgowe,

- zwiększa częstość skurczów serca,

- podwyższa ciśnienie krwi,

- rozszerza oskrzela i zwiększa tempo oddechu,

- podwyższa poziom glukozy we krwi,

- przyspiesza rozkład tłuszczów,

- rozszerza źrenice,

- poprawia przytomność umysłu,

• NORADRENALINA (NA)
  (utrzymuje wysokie ciśnienie krwi, receptory alfa, w mniejszym stopniu receptory beta, wcale na receptory beta2)
  
  

KORA NADNERCZY

• MINERALOKORTYKOIDY
  (produkowane w warstwie kłębkowatej, powstają z cholesterolu)
  

• ALDOSTERON
  

• DEOKSYKORTYKOSTERON
  KORTYKOSTERON
  
  - zwiększają resorpcję sodu z moczu pierwotnego a ułatwiają wydalanie potasu,
  

• GLIKOKORTYKOIDY
  (produkowane w warstwie pasmowatej)
  
  - zwiększają poziom glukozy we krwi
  - hamują syntezę białek, ograniczając odporność
  

• KORTYZOL,
  

• ADROGENY
  (produkowane w warstwie siatkowatej)
  

• DEHYDROEPIANDROSTERON (DHEA),

• ANDROSTENDION,
  

TARCZYCA

• TYROKSYNA (T4)

• TRÓJJODOTYRONINA (T3)

• KALCYTONINA
  (rodzaje alfa,beta,gama,delta)
  [ homeostaza wapniowo - fosforanowa = partathormon + D₃ + kalcytonina]

- wzmaga podstawową przemianę materii,

- pobudza syntezę białek,

- zmniejsza poziom cholesterolu we krwi,

- przesuwa wapń z krwi do kości, zwiększając uwapnienie kości, (kalcytonina),

PRZYTARCZYCE

• PARATHORMON (PTH)
  
  jest to podstawowy hormon regulujący gospodarkę wapniową w ogranizmie (wraz z innym hormonem antagonistą kalcytoniną, produkowaną przez tarczycę).

TRZUSTKA

• GLUKAGON
  (komórki A)
  
  - podwyższenie poziomu cukru we krwi,
  

• INSULINA
  (komórki B)
  
  - obniżenie poziomu cukru we krwi,
  

• SOMATOSTATYNA

(komórki D)

• POLIPEPTYD TRZUSTKOWY

(komórki PP)

SZYSZYNKA

• MELATONINA

(prekursor serotonina)

JĄDRA

• ANDROGENY

(GnRH pobudza LH i FSH pobudzające jądra, powstają z cholesterolu)

• ANDROSTENDION
  (prekursor testosteronu)

• TESTOSTERON

JAJNIKI

• ESTROGENY
  (estradiol,estron,estriol)
  

• PROGESTERON
  

• RELAKSYNA
  
  

ŁOŻYSKO

• GONADOTROPINA KOSMÓWKOWA (hCG)

• ESTROGEN

• PROGESTERON

• RELAKSYNA

• INHIBINA

• LUDZKI LAKTOGEN ŁOŻYSKOWY (hPL)

• ŁOŻYSKOWY HORMON UWALNIAJĄCY (pLH-RH) - tofoblast,
  

GRASICA

• TYMOZYNA (tymulina) - indukują różnicowanie i dojrzewanie limfocytów T

• TYMOPOIETYNA - hamuje przewodzenie impulsów pomiędzy neuronami a komórkami mięśniowymi - kontroluje siłę skurczu mięśni (działa na płytkach motoneuronalnych w połączeniach akson-komórka mięśniowa)
  

SERCE - PRZEDSIONKI

• PRZEDSIONKOWY PEPTYD NATRIURETYCZNY (ANP)

WĄTROBA

• INSULINOPODOBNY CZYNNIK WZROSTU (IGF)

• ANGIOTENSYNOGEN

• TROMBOPOETYNA
  

NERKI

• RENINA

• ERYTROPOETYNA (EPO)

• KALCYTRIOL

5