Analiza makroskopowa.
Próbka użyta do badania modułu ściśliwości gruntu charakteryzowała się następującymi cechami:
Rodzaj gruntu Nmg (dobrze rozłożony)
Wilgotność wilgotny
Barwa czarny
Podstawy teoretyczne.
Ściśliwością gruntu nazywamy zdolność gruntu do zmniejszania swojej objętości pod wpływem obciążenia. W przypadku rozdrobnionych gruntów mineralnych zmniejszanie się objętości gruntu pod wpływem obciążenia jest wynikiem zmniejszania się objętości porów wskutek wzajemnego przesuwania się ziaren i cząstek gruntu. W procesie tym następuje wyciskanie wody i powietrza wypełniających pory gruntowe.
Moduł ściśliwości, jest odpowiednikiem modułu sprężystości ciał sprężystych. Grunt nie jest jednak ciałem w pełni sprężystym i odkształcenia zachodzące w nim pod wpływem przyłożonych obciążeń są sumą odkształceń sprężystych i trwałych, dlatego wykres ściśliwości nie pokrywa się z wykresem odprężenia. Badanie ściśliwości w laboratorium wykonuje się w aparacie zwanym edometrem, uzyskany w wyniku tego badania nazywa się edometrycznym modułem ściśliwości.
Konsolidacja jest to proces zmiany objętości gruntu w czasie, zachodzący w wyniku wypływania wody z porów pod wpływem przyłożonego obciążenia. Czas trwania konsolidacji zależy głównie od przepuszczalności gruntu. Grunty o niskiej przepuszczalności (np. grunty spoiste) wymagają dłuższego czasu na zakończenie konsolidacji. Dlatego grunty te osiadają znacznie wolniej niż grunty niespoiste, i co za tym idzie, proces ten trwa znacznie dłużej. Proces ten ilustruje krzywa konsolidacji.
Obliczenia.
![]()
M0 - moduł ściśliwości pierwotnej [kPa, MPa],
Ds - przyrost obciążenia jednostkowego próbki [kPa, MPa],
e - odkształcenie względne próbki,
Dsi - przyrost obciążeń, Dsi = si -si-1 , [kPa, MPa],
hi-1 - wysokość próbki w edometrze przed zwiększeniem naprężenia z si-1 do si [mm],
hi - wysokość próbki w edometrze po zwiększeniu naprężenia z si-1 do si [mm],
Dhi - zmniejszenie wysokości próbki w pierścieniu edometru po zwiększeniu obciążenia o Dsi; Dhi = hi-1 - hi [mm].
Obciążenie pierwotne H [mm] |
||||||
kPa |
30s |
1min |
2min |
4min |
6min |
8min |
12,5 |
19,98 |
19,96 |
19,93 |
19,89 |
19,86 |
19,83 |
25 |
19,66 |
19,63 |
19,58 |
19,51 |
19,47 |
19,43 |
50 |
19,15 |
19,1 |
19,02 |
18,92 |
18,85 |
18,81 |
100 |
18,46 |
18,4 |
18,31 |
18,21 |
18,15 |
18,1 |
Odciążenie H [mm] |
|||
kPa |
30s |
1min |
2min |
50 |
18,15 |
18,16 |
18,16 |
25 |
18,25 |
18,25 |
18,28 |
12,5 |
18,36 |
18,38 |
18,42 |
Obciążenie wtórne H [mm] |
||||||
kPa |
30s |
1min |
2min |
4min |
6min |
8min |
25 |
18,38 |
18,38 |
18,38 |
18,38 |
18,38 |
18,38 |
50 |
18,3 |
18,28 |
18,27 |
18,26 |
18,25 |
18,25 |
100 |
18,1 |
18,08 |
18,04 |
18,01 |
17,98 |
17,97 |
Edometryczne moduły ściśliwości pierwotnej.
Zwiększenie naprężenia z 12,5 kPa do 25 kPa:
![]()
Zwiększenie naprężenia z 25 kPa do 50 kPa:
![]()
Zwiększenie naprężenia z 50 kPa do 100 kPa:
![]()
Moduł ściśliwośći gruntu wynosi 0,91 MPa.
Edometryczne moduły ściśliwości wtórnej.
Zwiększenie naprężenia z 12,5 kPa do 25 kPa:
![]()
Zwiększenie naprężenia z 25 kPa do 50 kPa:
![]()
Zwiększenie naprężenia z 50 kPa do 100 kPa:
![]()
Moduł ściśliwośći wtórnej gruntu wynosi 4,18 MPa.
Wnioski.
Na wykresie krzywej ściśliwości można zaobserwować zmiany w odkształceniu próbki. Po przyłożeniu coraz to wyższej siły próbka zmniejsza swoją objętość. Odciążając próbkę o wartość poszczególnych sił, próbka ulega odprężeniom. Ponowne przyłożenie siły powoduje jego ściskanie, lecz dużo mniejsze w stosunku do pierwszego ściśnięcia gruntu, co widać po wartości modułu ściśliwości oraz modułu ściśliwości wtórnej.
Wyznaczony moduł ściśliwości odpowiada wartością modułu według Wiłuna dla namułu równego 5,0 - 0,5MPa.