Założenia projektowe:
Średnica D1=100 mm
Średnica D2=70 mm
Promień R5=5 mm
Długość górna H1=50 mm
Długość dolna H2=35 mm
Grubość blachy g=1 mm
Materiał: Blacha miedziana
1. Obliczanie pól powierzchni wytłoczki.
Powierzchnia F1 - walec
![]()
Powierzchnia F2 - Ćwiartka pierścienia sferycznego - wypukła
![]()
Powierzchnia F3 - pierścień
![]()
Powierzchnia F4 - Ćwiartka pierścienia sferycznego - wklęsła
![]()
Powierzchnia F5 - Walec
![]()
Powierzchnia F6 - Ćwiartka pierścienia sferycznego - wypukła
![]()
Powierzchnia F7 - krążek
![]()
Powierzchnia całkowita
![]()
2. Średnica krążka wyjściowego.
![]()
![]()
a = 3,8mm - odczytane z tabeli 4.23, na podstawie wartości ![]()
dlatego a = 3,8mm
3. Obliczanie szerokości i długości pasa.
1. Szerokość pasa
![]()
![]()
B - szerokość pasa
Dk - średnica krążka wyjściowego
a - odstęp boczny, z tabeli 4.29 [a = 1,2]
T - odchyłka szerokości materiału, z tabeli 4.27 [T = -0,6]
2. Długość pasa
Przyjmując arkusze blachy 1000 x 2000
![]()
Przy długości 1000mm
![]()
Przy długości 2000mm
![]()
W obydwu długościach ilości krążków wynoszą tyle samo, dlatego przyjmuje się długość pasa równą 2000mm, przy której wystąpi mniejsza ilość cięć arkusza.
4. Obliczanie uzysku.
![]()
5. Wykrawanie krążków z pasa.
1. Minimalny współczynnik wytłaczania
![]()
Dla tabeli 4.31 0,49 wartość minimalnego współczynnika wytłaczania m1 wynosi 0,57
6. Obliczenie liczby operacji ciągnienia górnej części wytłoczki.

n = 3
Wytłoczkę należy wykonać w 3 operacjach ![]()
nie należy wprowadzać poprawki
7. Operacja I - wykrawanie krążka o średnicy Dk=202,84.
1. Liczenie siły cięcia
![]()
![]()
l - długość linii cięcia [mm]
Rt - wytrzymałość a ścinanie
Rt - dla miedzi wynosi 160 - 220 ![]()
. Przyjmuję wartość 160 ![]()
.
2. Liczenie siły wypychania
![]()
![]()
3. Liczenie siły spychania.
![]()
ks - współczynnik zależy od rodzaju wykrojnika i grubości materiału. Dla g = 1[mm] wartość współczynnika wynosi 0,05.
8. Operacja II - wytłaczanie i przetłaczanie cylindra o średnicy
D1 = 100 [mm].
Sprawdzenie czy osadzenie wytłoczki można wykonać w jednej operacji.
Całkowity współczynnik przetłaczania odsadzenia.
![]()
Czyli nie można wykonać części górnej w jednej operacji.
1. Wytłaczanie części górnej wytłoczki
a.) Średnica
![]()
b.) Wysokość
![]()
r' - wysokość stempla

c.) Sprawdzenie czy należy zastosować dociskacz po wytłaczaniu
Dociskacz należy zastosować gdy ![]()
![]()
Dociskacz należy zastosować
d.)Wyznaczenie odkształcenia ε po operacji wytłaczania
![]()
Nie stosuję wyżarzania rekrystalizującego
e.) Wyznaczenie maksymalnej wartości siły Wytłaczania ![]()
![]()
![]()
Rm - dla blachy miedzianej wynosi 200 - 250 MPa,
dla bezpieczeństwa przyjmuję dolną granicę tego przedziału
wartość współczynnika k = 1
f.) Wyznaczenie siły wywieranej przez dociskacz Pd
![]()
![]()
wartość nacisku jednostkowego dla miedzi mieści się w zakresie 1 - 1,5 MPa
przyjmujemy wartość średnią q = 1,25 MPa
promień matrycy przy wytłaczaniu przyjmuje się ![]()
, przyjmujemy ![]()
g.) Wyznaczenie całkowitej siły tłoczenia Pc
![]()
2. Przetłaczanie I - przetłaczanie cylindra o średnicy D1 = 100 [mm], D2 = 70 [mm]
Minimalna średnica jaką można uzyskać po wytłaczaniu wynosi:
![]()
a.) Średnica potrzebna do osiągnięcia 100 [mm]
![]()
Górną część można wykonać w dwóch operacjach
![]()
Przyjmuję
![]()
b.) Wyznaczenie wysokości po przetłoczeniu po przetłoczeniu

c.) Sprawdzanie czy należy zastosować dociskacz
![]()
Należy zastosować dociskacz
d.) Wyznaczenie odkształcenia ε po operacji przetłaczania
![]()
czyli nie stosujemy wyżarzania rekrystalizującego
e.) Wyznaczenie maksymalnej siły przetłaczania Pmax
![]()
f.) Wyznaczanie siły wywieranej przez dociskacz Pd
![]()
![]()
g.) Całkowita siła wywierana przez dociskacz Pe
![]()
2. Przetłaczanie II
Minimalna średnica jaką można uzyskać po przetłaczaniu wynosi:
![]()
a.) Średnica potrzebna do uzyskania to ![]()
![]()
Zatem dolną część wykonamy w jednej operacji
b.) Sprawdzanie czy należy zastosować dociskacz
![]()
Należy zastosować dociskacz
c.) Wyznaczenie odkształcenia ε po operacji przetłaczania
![]()
czyli stosujemy wyżarzania rekrystalizujące
d.) Wyznaczenie maksymalnej siły przetłaczania Pmax
![]()
e.) Wyznaczanie siły wywieranej przez dociskacz Pd
![]()
![]()
f.) Całkowita siła wywierana przez dociskacz Pe
![]()
g.) Średnica matrycy i stempla
![]()
![]()
Dm - średnica nominalna matrycy
Ds - średnica nominalna stempla
Dn - średnica nominalna wytłoczki (zewnętrzna)
Tp - tolerancja przedmiotu
tm - tolerancja matrycy
ts - tolerancja stempla
S - szczelina jednostronna
Wartość szczeliny równa się
![]()
c2 - dobrane z tablicy ze względu na grubość materiału [0,3]
tm = 0,055
ts = 0,030
![]()
![]()
![]()
Wnioski
Wytłoczka została wykonana w 3 operacjach
Stopień wytłoczki |
Numer operacji |
Rodzaj operacji |
Osiągnięte średnice |
Uwagi |
1 |
0 |
Wykrawanie |
202,84 |
- |
|
1 |
Wytłaczanie |
115,62 |
- |
|
2 |
Przetłaczanie |
87,87 |
- |
2 |
3 |
Przetłaczanie |
69,42 |
Wyżarzanie rekrystalizujące |