Ważniejsze oznaczenia stosowane w zadaniach - transformatory
B - indukcja magnetyczna
cosφ - współczynnik mocy
E - napięcie idukowane
I1 - prąd strony pierwotnej transformatora
I2 - prąd strony wtórnej transformatora
Io - prąd transformatora w stanie jałowym
Iµ - składowa bierna prądu jałowego
IFe - składowa czynna prądu jałowego
Po - moc czynna pobierana przez transformator w stanie jałowym
Pz - moc czynna pobierana przez transformator w stanie zwarcia
RFe - rezystancja reprezentująca straty w żelazie
R1 - rezystancja uzwojenia pierwotnego
R2 - rezystancja uzwojenia wtórnego
Rz - rezystancja zwarcia
S - moc pozorna
U1 - napięcie po stronie pierwotnej transformatora
U2 - napięcie po stronie wtórnej transformatora
Uz - napięcie zwarcia
Uz% - napięcie zwarcia procentowe
XS1 - reaktancja rozproszenia uzwojenia pierwotnego
XS2 - reaktancja rozproszenia uzwojenia wtórnego
Xµ - reaktancja magnesowania
Xz - reaktancja zwarcia
Zz - impedancja zwarcia
N1 - liczba zwojów uzwojenia pierwotnego
N2 - liczba zwojów uzwojenia wtórnego
α - współczynnik równy ![]()
β - współczynnik równy ![]()
ΔUR - czynna strata napięcia
ΔUX - bierna strata napięcia
ΔPFe - straty w żelazie (straty w stanie jałowym)
ΔPw - straty od prądów wirowych
ΔPh - straty od histerezy
ΔPuN - straty znamionowe w uzwojeniach
ΔPCu - straty w miedzi (straty w stanie zwarcia)
δu% - procentowa zmienność napięcia
η - sprawność
Podstawowe zależności wykorzystywane przy obliczeniach:
Siła elektromotoryczna indukowana
![]()
![]()
Przekładnia zwojowa
![]()
Przekładnia napięciowa
![]()
Dla transformatorów jednofazowych:
![]()
Dla transformatorów trójfazowych należy uwzględnić współczynnik proporcjonalności zależny od grupy połączeń transformatora:
Grupa połączeń |
Zależność przekładni transformatora |
Yy |
|
Dd |
|
Yd |
|
Dy |
|
Yz |
|
Dz |
|
Wyznaczanie parametrów schematu zastępczego transformatora jednofazowego:
Prąd stanu jałowego:
![]()
Składowa czynna prądu jałowego transformatora jednofazowego:
![]()
Składowa bierna prądu jałowego:
![]()
Reaktancja gałęzi poprzecznej:

Rezystancja gałęzi poprzecznej:
![]()
Współczynnik mocy dla transformatora jednofazowego w stanie jałowym:
![]()
Moc w stanie zwarcia pokrywa straty głównie w uzwojeniu:
![]()
Współczynnik mocy przy zwarciu:
![]()
Rezystancja zwarcia:
![]()
Reaktancja zwarcia:
![]()
Impedancja zwarcia:
![]()
Sprowadzenie parametrów na stronę pierwotną ze strony wtórnej:
![]()
![]()
![]()
![]()
Procentowe napięcie zwarcia

Procentowa wartość zmienności napięcia:
![]()
gdzie:
![]()
![]()
Napięcie na zaciskach wtórnych transformatora przy obciążeniu:

Sprawność transformatora przy obciążeniu:

Rozdział obciążenia na poszczególne transformatory pracujące równolegle:
![]()
gdzie:
![]()
- napięcie zwarcia poszczególnych transformatorów.
Schemat zastępczy transformatora jednofazowego:
R1
Xs1
R2'
Xs2'
I2'
R1
R1
R1
I1
RFe
Xµ
E1=E2'
Iµ
IFe
U1n
U2n
I0