1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI

Nazwa produktu: Etanol 96,6% [alkohol etylowy 96,6%]

Wzór konstytucyjny: C2H5OH

Wzór sumaryczny: C2H6O

Producent:

Dostawca:

Użytkownik:

Telefon awaryjny: (042) 631 47 24 (informacja toksykologiczna w Polsce)

2. SKŁAD I INFORMACJA O SKŁADNIKACH

Składniki stwarzające zagrożenie:

Nazwa chemiczna

% wag.

Nr

CAS

Nr EINECS

Symbol ostrzegawczy

Symbole zagrożenia (R)

etanol

96,6

64-17-5

200-57-86

F

R 11

  1. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ

Zagrożenie pożarowe: Etanol 96,6% jest substancją wysoce łatwopalną, tworzącą z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Pary są cięższe od powietrza i gromadzą się przy powierzchni..

Zagrożenie toksykologiczne: Etanol 96,6% działa drażniąco na skórę, oczy i drogi oddechowe. Bakteriobójczy.

Zagrożenie ekotoksykologiczne: Etanol 96,6% nie wywiera szczególnie szkodliwego działania w środowisku naturalnym. Jest produktem naturalnej fermentacji. Większe ilości zrzucone do wód mogą spowodować odtlenienie środowiska.

  1. PIERWSZA POMOC

Uwaga: W pierwszej kolejności należy wyprowadzić poszkodowaną osobę ze skażonego etanolem 96,6% środowiska.

Zatrucie inhalacyjne:

1.

Ułożyć poszkodowaną osobę w pozycji leżącej.

2.

W przypadku wystąpienia takiej potrzeby - wykonać sztuczne oddychanie i zapewnić pomoc lekarską.

Zatrucie doustne:

1.

Przepłukać usta. Podać 1-2 szklanki wody do wypicia. U osoby przytomnej wywołać wymioty lub wykonać płukanie żołądka.

2.

Zapewnić spokój, leżenie i ciepło. W razie potrzeby zapewnić pomoc lekarską.

Skażenie oczu:

1.

Przemyć skażone oczy większą ilością letniej wody przez 15 minut, przy wywiniętych powiekach (usunąć przedtem szkła kontaktowe).

2.

W przypadku konieczności zapewnić pomoc okulisty.

Skażenie skóry:

1.

Zdjąć skażone ubranie. Oczyścić mechanicznie skażoną skórę, przemyć dużą ilością wody a następnie wodą z łagodnym mydłem.

2.

Zasięgnąć porady dermatologa gdy wystąpi podrażnienie skóry.

5. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU:

Szczególne zagrożenia:

Zbiorniki i inne opakowania z etanolem narażone na działanie ognia lub wysokiej temperatury mogą eksplodować. Opary alkoholu strącać rozproszonymi strumieniami wody.

Środki gaśnicze:

  • gaśnice CO2,

  • gaśnice proszkowe z proszkiem gaszącym ABC lub BC,

  • gaśnice pianowe, gaśnice płynowe z dodatkowym wodnym roztworem środka,

  • woda gaśnicza.

Zalecenia szczegółowe:

Mały pożar gasić gaśnicą śniegową (CO2) lub proszkową (ABC lub BC), duży pożar gasić pianą lub w ostateczności rozproszonymi prądami wody.

Uwaga: Nie stosować zwartych strumieni wody na powierzchnię palącego się etanolu. Powoduje to rozrzucanie palącej się substancji, a tym samym rozprzestrzenianie ognisk pożaru. Zbiorniki narażone na działania wysokiej temperatury chłodzić wodą. W miarę możliwości usunąć z zagrożonego obszaru.

Sprzęt ochronny strażaków:

Ubrania odporne na działanie wysokich temperatur. Niezależne aparaty izolujące drogi oddechowe.

UWAGA: Stosować eksplozymetr.

Uwaga dodatkowa:

Produktami spalania jest ditlenek węgla i woda.

6. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NIEZAMIERZONEGO UWOLNIENIA DO ŚRODOWISKA

Zalecenia ogólne:

W przypadku wydostania się etanolu do środowiska, osoby postronne przebywające na zagrożonym awarią obszarze należy natychmiast ewakuować. Awaria musi być jak najszybciej zlokalizowana i zlikwidowana. Obszar dotknięty awarią musi być kontrolowany eksplozymetrem, lub za pomocą rurek wskaźnikowych. Do likwidowania skażenia mogą przystąpić przeszkolone w ratownictwie chemicznym osoby. W przypadku wydostania się etanolu do kanalizacji istnieje niebezpieczeństwo wytworzenia się mieszanin wybuchowych z powietrzem oraz wybuchu.

Środki ochrony osobistej:

Odzież ochronna, ochrony dróg oddechowych z filtrem par oznaczonym kolorem brązowym i literą A oraz filtrem cząsteczkowym P 2, szczelne okulary ochronne, rękawice ochronne.

Zalecenia szczegółowe:

W przypadku niemożności zlikwidowania następstw awarii własnymi siłami i środkami, przeprowadzenie akcji należy powierzyć zewnętrznym, wyspecjalizowanym służbom ratowniczym. Chronić kanalizację. W przypadku wydostania się etanolu do wód powierzchniowych, ostrzec użytkowników. Zbieranie rozlanego alkoholu dokonywane jest mechanicznie oraz za pomocą substancji sorbujących (słoma, siano, trociny, wysuszony torf i in.).

Zabezpieczenie środowiska:

Jak najszybciej zebrać rozlaną substancję. Starać się nie dopuścić do skażenia gleby i wody. Powiadomić odpowiednie władze sanitarne i ochrony środowiska.

Metody utylizacji:

Niszczyć na drodze spalania - zgodnie z obowiązującym prawem.

7. POSTĘPOWANIE Z SUBSTANCJĄ I JEJ MAGAZYNOWANIE

Zapobieganie zatruciom:

Podczas stosowania etanolu nie jeść, nie pić, nie zażywać leków, unikać kontaktów z etanolem, unikać wdychania par i aerozoli, przestrzegać zasad higieny osobistej, stosować odzież i sprzęt ochrony osobistej odpowiedni do pracy z etanolem, pracować w wentylowanych pomieszczeniach. Przechowywać w zamknięciu, poza zasięgiem dzieci.

Zapobieganie pożarom/wybuchom:

Stosować szczególne zasady ochrony przeciwpożarowej. Chronić zbiorniki przed ciepłem i nagrzaniem.

Magazynowanie:

W oryginalnych, właściwie oznakowanych zbiornikach, pojemnikach i opakowaniach jednostkowych, w magazynie cieczy łatwopalnych wyposażonym w instalację wentylacyjną i elektryczną w wykonaniu przeciwwybuchowym, na twardym podłożu. Unikać kontaktów z palnymi i utleniającymi substancjami.

Zasady magazynowania określa norma PN-89/C-81400.

Metody postępowania z odpadami:

Za odpad można uznać etanol 96,6%, który w żadnej postaci nie nadaje się do technicznego zagospodarowania. Substancja łatwopalna. Likwidacja na drodze spalania, w wyznaczonych miejscach lub instalacjach.

Klasyfikacja:

Grupa 02 - Odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności.

Podgrupa 02 07 - Odpady z produkcji napojów alkoholowych i bezalkoholowych.

Rodzaj 02 07 02 - Odpady z destylacji spirytualów.

Rodzaj 02 07 03 - Odpady z procesów chemicznych.

8. KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Najwyższe dopuszczalne stężenie w środowisku pracy:

NDS - 1 900 mg/m3, NDSCh - nie ustanowiono.

Rozwiązania techniczne: Wentylacja na stanowiskach pracy i w magazynach. Urządzenia elektryczne w wykonaniu przeciwwybuchowym.

Ochrony osobiste:

Drogi oddechowe:

Maski ochronne z filtrem gazowym A i filtrem cząsteczkowym P 2, aparaty oddechowe.

Ręce:

Rękawice ochronne odporne na działanie etanolu.

Oczy:

Okulary ochronne w szczelnej obudowie.

Skóra i ciało:

Ubrania ochronne ze zbitej tkaniny. Fartuchy ochronne..

Inne informacje:

Higiena pracy: Obowiązują przepisy ogólne przemysłowej higieny pracy. Unikać bezpośredniego kontaktu powierzchni ciała i dróg oddechowych z etanolem. Nie jeść, nie pić podczas pracy. Nie wdychać par i aerozoli. Zanieczyszczone ubranie wymienić. Po pracy dokładnie wymyć powierzchnię ciała. Natychmiast usuwać rozlewy etanolu.

Metody oceny narażenia w środowisku pracy:

Metody oceny narażenia opierają się na oznaczaniu zawartości etanolu w atmosferze miejsca.

Polskie Normy Ochronne:

PN-85/Z-04140.01

Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości alkoholu etylowego. Postanowienia ogólne i zakres normy.

PN-77/Z-04065

Ochrona czystości powietrza. Oznaczanie zawartości alkoholu etylowego na stanowiskach pracy metodą kolorymetryczną.

PN-85/Z-04140.02

Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości alkoholu etylowego. Oznaczanie alkoholu etylowego na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej.

  1. WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE

    2. 9.1

    Postać fizyczna, barwa, zapach: Etanol 96,6% jest bezbarwną, lotną, przezroczystą, klarowną cieczą, o swoistym, aromatycznym, charakterystycznym dla etanolu zapachu.

    9.2

    Temperatura topnienia: -117oC

    9.3

    Temperatura wrzenia: 78,3oC

    9.4

    Prężność par w 20 oC: ok. 59 hPa

    9.5

    Gęstość: 0,81 g/cm3 (20oC)

    9.6

    Rozpuszczalność w wodzie i innych rozpuszczalnikach: Etanol 96,6% jest rozpuszczalny w wodzie, alkoholach organicznych, eterach - bez ograniczeń.

    9.7

    Temperatura zapłonu: 17oC

    9.8

    Temperatura samozapłonu: 425oC

    9.9

    Zakres tworzenia mieszanin wybuchowych z powietrzem: 3,5 - 15 % obj.

    9.10

    Wartość pH roztworu wodnego w 20oC: 7 (roztwór neutralny).

    9.11

    Koncentracja par w 20oC: 105 g/m3

    9.12

    Stała dielektryczna (25oC): 2,43

    9.13

    El. Moment dipolowy: 1,7 Debye/ 20oC

    9.14

    Stopień zagrożenia wód: Żaden

    9.15

    Informacja dodatkowa: Prężność par etanolu 96% w mbar w zależności od temperatury

    0oC

    10oC

    20oC

    30oC

    40oC

    50oC

    13,5

    40,5

    59

    100

    238

    280

    1. STABILNOŚĆ I REAKTYWNOŚĆ

      2. Stabilność i reaktywność:

      Pary etanolu 96,6% z powietrzem tworzą mieszaniny wybuchowe. Etanol gwałtownie reaguje z silnymi środkami utleniającymi, np. tritlenkim chromu, kwasem nadchlorowym, chloroformem w obecności silnych zasad.

      Właściwości korozyjne:

      Brak

      11. INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE

      Drogi narażenia:

      Oczy

      Tak

      Skóra

      Tak

      Spożycie

      Tak

      Wdychanie

      Tak

      Działanie miejscowe (skóra, oczy, błony śluzowe):

      Wdychanie par i aerozoli: Nastąpi gwałtowne skrócenie oddechu z kaszlem. Etanol wchłaniany jest przez płuca, powodując takie same objawy jak po spożyciu. Pary alkoholu w stężeniach poniżej 5 % w powietrzu wchłaniają się przez płuca szybko.

      Kontakt ze skórą: Wystąpi silne podrażnienie, wysuszenie i odtłuszczenie. Mogą pojawić się bąble.

      Kontakt z oczami: Wystąpi silne podrażnienie z zaczerwienieniem. Zaistnieje poparzenie.

      Spożycie: Wskutek spożycia etanolu nastąpi gwałtowne odwodnienie tkanki o charakterze oparzenia, wystąpią zaburzenia psychiczne96,6%, zataczający się chód, bełkotliwa mowa. W groźniejszych przypadkach następuje utrata przytomności i rzadziej drgawki.

      Skutki zdrowotnego narażenia ostrego:

      Etanol 96,6% powoduje u człowieka zatrucie ostre (aż do śmiertelnych), podostre, lekkie i przewlekłe. Wchłaniany jest głównie drogą pokarmową, a także przez płuca i błony śluzowe dróg oddechowych. Pary w stężeniach poniżej 5 % w powietrzu wchłaniają się przez płuca szybko. Etanol 96,6% działa na organizm człowieka narkotycznie i powoduje ciężkie schorzenia narządów trawienia (stany zapalne błony śluzowej żołądka), systemu sercowo naczyniowego, wątroby a głównie układu nerwowego, na który działa również porażająco. Zwiększa i ujawnia działanie większości trucizn. Środki nasenne potęgują działanie alkoholu.

      Skutki zdrowotnego narażenia przewlekłego:

      Osoby, które chronicznie narażone są oddychania powietrzem z zawartością etanolu, mogą uskarżać się na podrażnienia błon śluzowych oczu i dróg oddechowych, bóle i zawroty głowy, podniecenie lub ospałość, problemy ze strony układu pokarmowego, wątroby i nerek.

      Powikłania:

      Podrażnienia błon śluzowych oczu i dróg oddechowych, bóle i zawroty głowy, podniecenie lub ospałość, problemy ze strony układu pokarmowego, wątroby i nerek.

      Dane toksykologiczne:

      Doustna dawka śmiertelna alkoholu etylowego w przeliczeniu na 100%:

      DL100 dla dorosłej osoby wynosi przeciętnie 7-8 g/kg masy ciała.

      LDLO (doustnie człowiek) 6000 mg/ kg masy ciała

      LDLO (doustnie szczur) 7060 mg / kg masy ciała

      LC50 (ryby) > 10000 mg/l.

      12. INFORMACJE EKOLOGICZNE

      Etanol 96,6% w środowisku ulega całkowitej biodegradacji. Unikać przedostawania się produktu do środowiska. Przed odprowadzeniem do kanalizacji wielokrotnie rozcieńczyć wodą.

      Wskaźnik oceny ostrej toksyczności:

      wobec ssaków - -

      wobec ryb - 2,0

      wobec bakterii - 2,2

      13. POSTĘPOWANIE Z ODPADAMI

      Metody unieszkodliwiania:

      Zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U.62 poz. 628) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.112 poz. 1206).

      Etanol 96,6% unieszkodliwiany jest wówczas, gdy nie może zostać w żadnej postaci zagospodarowany. Likwidacja następuje na spalania, we wskazanych przez władze ochrony środowiska miejscach lub instalacjach, w zgodności z wymogami prawa krajowego i lokalnego.

      Sposób likwidacji odpadów A1/A3: Na drodze spalania.

      Zawartość opakowania, wg:

      podgrupy 02 07 - odpady z produkcji napojów alkoholowych i bezalkoholowych.

      rodzaju 02 07 02 - odpady z destylacji spirytualów.

      rodzaju 02 07 03 - odpady z procesów chemicznych.

      Opakowania, wg:

      rodzaju 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych,

      rodzaju 15 01 04 - opakowania z metalu,

      rodzaju 15 01 07 - opakowania ze szkła.

      1. INFORMACJE O TRANSPORCIE

        2. 14.1

        Numer ONZ :

        1170

        14.2

        Klasa RID/ADR/IMO:

        3

        14.3

        Grupa pakowania:

        II

        14.4

        Numer rozpoznawczy zagrożenia:

        33

        14.5

        Numer indeksowy (EC):

        603-002-00-5

        14.6

        Symbole niebezpieczeństwa (R):

        11

        14.7

        Symbole bezpieczeństwa (S):

        2-7-16

        14.8

        Nalepka ostrzegawcza wg ADR/RID Nr 3:

        0x01 graphic

        1. INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEPISÓW PRAWNYCH

        Kartę wykonano zgodnie z:

        • Karta sporządzona zgodnie z dyrektywami UE Nr 67/548 EEC oraz 88/379/EEC.

        • Ustawą o substancjach i preparatach chemicznych z dnia 11.01.01r. (Dz.U. 11 poz. 84; 100 poz.1085; 123 poz.1350; 125 poz.1367 ze zmianą z dnia 5 lipca 2002r .(Dz.U. 142 poz.1187),

        • Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002r w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego (Dz.U. 140 poz.1171),

        • Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 3.07.02r w sprawie wykazu substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem - ZAŁĄCZNIK (Dz.U. 129 poz. 1110),

        • Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2002r w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych (Dz.U. 140 poz.1173),

        • Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2002r w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz.U. 140 poz.1172),

        • Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 15 lipca 2002r w sprawie substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych, których opakowania należy zaopatrywać w zamknięcia utrudniające otwarcie przez dzieci i wyczuwalne dotykiem ostrzeżenie o niebezpieczeństwie (Dz.U. 140 poz.1174),

        • Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 lipca 2002r w sprawie obowiązku dostarczenia karty charakterystyki niektórych preparatów nie zaklasyfikowanych jako niebezpieczne (Dz.U.142 poz.1194),

        • Normą PN-ISO 11014-1:1998 „Bezpieczeństwo chemiczne - Karta charakterystyki bezpieczeństwa produktów chemicznych”,

        • Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 czerwca 1998r. (Dz.U.79 poz.513) ze zmianą 2 stycznia 2001r. (Dz.U.4 poz.36) w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy,

        • Rozporządzeniem MZiOS z dnia 11 wrzesień 1996r. (Dz.U.121 poz. 571) w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki,

        • Rozporządzeniem MOŚZNL z dnia 28 kwietnia 1998r. (Dz.U.55 poz.355) w sprawie dopuszczalnych wartości stężeń substancji zanieczyszczających w powietrzu,

        • Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21 października 1998r. (Dz.U.145 poz.942) i zmianą 05 marca 2001 (Dz.U.22 poz.251)w sprawie szczegółowych zasad, usuwania wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych,

        • Ustawą z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U.62 poz. 628) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.112 poz. 1206),

        • Klasyfikacja materiałów niebezpiecznych według Umowy Europejskiej dotyczącej Międzynarodowego Przewozu Materiałów Niebezpiecznych ADR (ważnej od 01.07.2001r.),

        • Niniejsza karta charakterystyki substancji niebezpiecznej jest bezpośrednio przekazywana użytkownikowi etanolu 96,6%, bez zapewnień lub gwarancji co do kompletności bądź szczegółowości odnośnie do wszystkich informacji lub zaleceń w niej zawartych.

        • Niniejsza karta nie jest żadną podstawą zobowiązującą do jakiejkolwiek odpowiedzialności jakiegokolwiek rodzaju ze strony dostawcy etanolu 96,6%. Przedsiębiorstwo nie będzie odpowiedzialne za jakikolwiek zejście śmiertelne, chorobę lub uszczerbek na zdrowiu jakiejkolwiek natury, będący następstwem zastosowania lub niewłaściwego wykorzystania karty charakterystyki substancji niebezpiecznej lub materiału którego karta dotyczy.

        • Informacje zawarte w niniejszej karcie przedstawiają aktualny stan naszej wiedzy i doświadczeń dotyczących bezpiecznego stosowania wyrobu.

        Na etykietach należy umieścić następujące informacje:

        0x08 graphic
        Symbol ostrzegawczy na opakowaniu jednostkowym:

        Napis ostrzegawczy na opakowaniu jednostkowym:

        „Substancja wysoce łatwopalna.”

        Symbole zagrożenia

        R 11

        Substancja wysoce łatwopalna.

        Symbole bezpieczeństwa

        S 2

        Chronić przed dziećmi.

        S 7

        Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty.

        S 16

        Nie przechowywać w pobliżu źródeł zapłonu - nie palić tytoniu.

        1. INNE INFORMACJE

          1. Chemiczne określenie produktu:

          Alkohol etylowy 96,6% - Etanol 96,6%

          16.2 Znaczenie symboli:

          Symbol ostrzegawczy na opakowaniach jednostkowych

          F

          Substancja wysoce łatwopalna.

          Numer rozpoznawczy zagrożenia

          33

          Materiał ciekły, łatwo zapalny.

          Znaczenie oznaczeń transportowych

          Klasa RID/ADR: 3-II

          Materiał ciekły, zapalny - niebezpieczny.

          Numer ONZ: 1170

          Etanol i jego roztwory o stężeniu powyżej 70%.

          Uwaga: Użytkownik ponosi odpowiedzialność za podjęcie wszelkich kroków mających na celu spełnienie wymogów prawa krajowego. Informacja zawarta w powyższej karcie stanowią opis wymogów bezpieczeństwa użytkowania substancji. Użytkownik ponosi całkowitą odpowiedzialność za określenie przydatności produktu do określonych celów. Zawarte w niniejszej karcie dane nie stanowią oceny bezpieczeństwa miejsca pracy użytkownika. Karta charakterystyka nie może być traktowana jako gwarancja właściwości substancji.

          * * * * *

          Zgodnie z rozporządzeniem MZ z dnia 03.07.2002 r. , PN-ISO 11014-1 i Dyrektywą 91/155/EEC

          KARTA CHARAKTERYSTYKI NIEBEZPIECZNEJ SUBSTANCJI

          Wydanie: I

          Data wydania: 10.01.03

          Strona/stron 8/8

          Nazwa:

          ETANOL 96,6% - ALKOHOL ETYLOWY 96,6%

          Etanol 96,6%