• WYKŁADY
    Wykłady z toksykologii dla IV roku Farmacji Aptecznej w roku akademickim 2010/2011 odbywają się w piątki w godzinach 1400- 1530 w Sali nr 223 Collegium Primum wg następującego planu:

    • Lp.

    Temat

    Termin

    1

    Rodzaje i przyczyny zatruć. Podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy w zatruciach ostrych.

    01.10.2010

    2

    Podstawowe pojęcia toksykologiczne. Losy trucizn w ustroju

    08.10.2010

    3

    Czynniki warunkujące toksyczność. Mechanizmy działania trucizn

    15.10.2010

    4

    Toksykologia pestycydów

    22.10.2010

    5

    Toksyczność związków azotu oraz cyjanków

    29.10.2010

    6

    Toksykologia uzależnień

    05.11.2010

    7

    Toksyczność rozpuszczalników organicznych, tworzyw sztucznych i materiałów budowlanych

    19.11.2010

    8

    Zastosowanie metali w preparatach farmaceutycznych i ich toksyczność

    26.11.2010

    9

    Toksyczność gazów

    03.12.2010

    10

    Toksykologia żywności

    10.12.2010

    11

    Substancje toksyczne pochodzenia naturalnego

    17.12.2010

    12

    Analiza toksykologiczna materiału biologicznego i próbek środowiskowych

    07.01.2011

    13

    Toksyczność kosmetyków

    14.01.2011

    14

    Sposoby oceny toksyczność preparatów chemicznych

    21.01.2011

    15

    Interakcje toksykologiczne

    termin do ustalenia

    • ĆWICZENIA
      Ćwiczenia z toksykologii dla IV roku Farmacji Aptecznej w roku akademickim 2010/2011 odbywają się w Zakładzie Toksykologii wg następującego planu:

      • CZWARTEK 800 - 1100  

      CZWARTEK 1315 - 1615

      PIĄTEK 930 - 1230   

       

      GR. II

      GR. VI

      GR. III

      GR. V

       

      GR. I

      GR. IV

      07.10

      1

      2

      1

      2

      01.10

      1

      2

      14.10

      2

      1

      2

      1

      15.10

      2

      1

      21.10

      3

      4

      3

      4

      22.10

      3

      4

      28.10

      4

      3

      4

      3

      29.10

      4

      3

      04.11

      5

      6

      5

      6

      05.11

      5

      6

      11.11

      do odrobienia

      6

      5

      6

      5

      12.11

       do odrobienia

      6

      5

      18.11

      7

      8

      7

      8

      19.11

      7

      8

      KOLOKWIUM I - termin do ustalenia

      25.11

      8

      7

      8

      7

      26.11

      8

      7

      02.12

      9

      10 i 15

      9

      10 i 15

      03.12

      9

      10 i 15

      09.12

      10 i 15

      9

      10 i 15

      9

      10.12

      10 i 15

      9

      16.12

      11

      12

      11

      12

      17.12

      11

      12

      06.01

      12

      11

      12

      11

      07.01

      12

      11

      13.01

      13

      14

      13

      14

      14.01

      13

      14

      KOLOKWIUM II -  termin do ustalenia 

      20.01

      14

      13

      14

      13

      21.01

      14

      13

      Ćwiczenia 1 - 9 i 11 - 14 trwają 180 minut, a ćwiczenia 10 i 15 - 120 minut
      Konsultacje: czwartek godz. 13      00 - 1500

      0x01 graphic

      Tematyka i wymagania do poszczególnych ćwiczeń

      Ćwiczenie 1

      Zatrucia lekami przeciwbólowymi - ilościowe oznaczanie leków przeciwbólowych w materiale biologicznym.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężenia kwasu salicylowego w krwi i moczu z wykorzystaniem reakcji barwnej z jonami Fe3+

      • oznaczanie stężenia p-acetyloaminofenolu (metabolit fenacetyny) w moczu metodą kolorymetryczną wg Piotrowskiego

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Toksyczność wybranych niesteroidowych leków p/zapalnych i p/bólowych - pochodne kwasu salicylowego, fenacetyna, paracetamol - mechanizm działania toksycznego, objawy zatrucia ostrego i skutki stosowania przewlekłego. Pierwsza pomoc w zatruciach tymi lekami.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 2

      Zatrucia lekami przeciwbakteryjnymi.

      Część praktyczna:

      • identyfikacja sulfonamidów w moczu - test orientacyjny

      • spektrofotometryczne oznaczanie stężenia sulfonamidów w krwi (reakcja dwuazowania i sprzęgania z chlorowodorkiem N-1-naftylodiaminy)

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Toksyczność sulfonamidów: mechanizm działania toksycznego, objawy zatrucia ostrego, skutki długotrwałego stosowania. Pomoc w zatruciach.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 3

      Ilościowe oznaczanie leków stosowanych w chorobach układu sercowo-naczyniowego.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężenia prokainamidu w krwi metodą spektrofotometryczną

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Zatrucia lekami stosowanymi w chorobach układu krążenia: glikozydy nasercowe, leki p/arytmiczne, leki stosowane w nadciśnieniu.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 4

      Mechanizmy działania trucizn.

      Część praktyczna:

      • spektrofotometryczne oznaczanie stężenia grup -SH w moczu metodą Ellmana

      • spektrofotometryczne oznaczanie stężenia dialdehydu malonowego (MDA) w surowicy krwi jako substancji reagującej z kwasem tiobarbiturowym

      • ocena śmierci komórek na drodze apoptozy i nekrozy metodą cytometrii przepływowej

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Mechanizmy działania trucizn: receptorowy i pozareceptorowy (fizykochemiczny); mechanizmy specjalne oddziaływania toksycznego - śmierć komórki i utrata funkcji narządów.

      • Udział biotransformacji w mechanizmie działania ksenobiotyków.

      • Działania odległe trucizn (mutagenne, rakotwórcze, teratogenne).

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 5

      Zastosowanie wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) w monitoringu stosowania leków i diagnostyce zatruć lekami.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężenia pochodnych kwasu barbiturowego w materiale biologicznym metodą HPLC

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Zasada metody HPLC i jej zastosowanie w analizie toksykologicznej.

      • Podstawowe elementy systemu chromatograficznego. Zasady doboru fazy stacjonarnej i ruchomej w analizie preparatów farmaceutycznych.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 6

      Konsekwencje zdrowotne wynikające ze stosowania pestycydów.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie aktywności cholinoesterazy w surowicy krwi metodą kolorymetryczną wg Ellmana

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Podział pestycydów ze względu na zastosowanie, budowę chemiczną i stopień toksyczności. Mechanizmy toksycznego działania, objawy i diagnostyka zatruć pestycydami: chloroorganicznymi, fosforoorganicznymi, karbamianianowymi, pyretroidami, pochodnymi kwasu chlorofenoksyoctowego, dinitroalkilofenolami, związkami dipirydyliowymi i ditiokarbaminianowymi oraz pochodnymi kumaryny.

      • Wpływ pestycydów na środowisko.

      • Metody oznaczania pestycydów w materiale biologicznym, żywności, próbkach środowiskowych i preparatach farmaceutycznych.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 7

      Toksyczność azotanów (III) i azotanów (V).

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężenia azotanów (III) i azotanów (V) w naparach roślin leczniczych metodą Griessa

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Źródła i rodzaje zanieczyszczeń żywności.

      • Sposoby kontroli chemicznych zanieczyszczeń roślinnych surowców leczniczych i żywności oraz metody oceny pobrania substancji toksycznych wraz z dietą.

      • Źródła narażenia na azotany (III) i azotany (V). Toksyczność, mechanizm działania i objawy zatruć tymi związkami.

      • Konsekwencje zanieczyszczenia środowiska związkami azotu.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 8

      Toksyczność rozpuszczalników organicznych.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężenie fenolu w moczu metodą spektrofotometryczną wg Teissingera

      • oznaczanie stężenia methemoglobiny w krwi metodą kolorymetryczną wg Kenntha

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Ogólna charakterystyka rozpuszczalników organicznych: właściwości fizykochemiczne i toksykologiczne, główne źródła narażenia.

      • Sposoby oceny narażenia na rozpuszczalniki organiczne - monitoring środowiska (NDS, NDSCh, NDSP) i monitoring biologiczny (biomarkery narażenia i biomarkery skutków biologicznych).

      • Diagnostyka i leczenie zatruć rozpuszczalnikami organicznymi.

      • Toksykologia szczegółowa wybranych rozpuszczalników aromatycznych (fenol, benzen, toluen, ksylen, anilina) i chlorowcopochodnych węglowodorów alifatycznych (chloroform, trichloroetylen, tetrochlorek węgla) - metabolizm, mechanizm działania toksycznego, objawy zatruć, odległe skutki działania.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 9

      Toksyczność N-nitrozozwiązków.

      Część praktyczna:

      • izolacja N-nitrozoamin z krwi i oznaczanie ich stężenia metodą chromatografii gazowej

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • N-nitrozoaminy: źródła narażenia, toksyczność - mechanizm działania toksycznego, objawy zatruć, działanie odległe.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 10

      Metody alternatywne w badaniach toksykologicznych.

      Część praktyczna:

      • zasady wyboru metod alternatywnych do oceny toksyczności leków

      • zapoznanie z procedurą przeprowadzenia testu Amesa

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Definicja i rodzaje metod alternatywnych.

      • Alternatywne metody badań nowych leków.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 11

      Toksyczność alkoholi i glikoli.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężenia alkoholu etylowego, metylowego i glikolu etylenowego w krwi metodą chromatografii gazowej

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Alkohole alifatyczne (etylowy, metylowy i glikol etylenowy) - metabolizm, mechanizm działania toksycznego, objawy zatrucia ostrego i przewlekłego, diagnostyka i leczenie zatruć.

      • Interakcje alkoholu etylowego z lekami i innymi substancjami toksycznymi.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 12

      Sposoby przygotowania próbek oraz metody oznaczania metali w materiale biologicznym i preparatach farmaceutycznych.

      Część praktyczna:

      • przygotowanie roślinnych surowców leczniczych do oznaczania stężeń metali - mineralizacja na mokro i na sucho

      • spektrofotometryczne oznaczanie chromu w preparatach farmaceutycznych

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Oznaczanie metali w materiale biologicznym i preparatach farmaceutycznych - sposoby przygotowania próbek (mineralizacja na mokro i na sucho) i metody oznaczania ilościowego metali.

      • Chrom: źródła narażenia, metabolizm, mechanizm toksycznego działania, objawy zatrucia ostrego, skutki zdrowotne chronicznej ekspozycji (zatrucie przewlekłe, efekty odległe), metody oceny narażenia na chrom i jego związki.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 13

      Zastosowanie metody atomowej spektrometrii absorpcyjnej (ASA) w analizie toksykologicznej.

      Część praktyczna:

      • oznaczanie stężeń metali (kadmu i miedzi) w ziołowych preparatach leczniczych metodą ASA (techniką bezpłomieniową i płomieniową)

      • oznaczanie stężenia rtęci w moczu metodą ASA z zastosowaniem techniki zimnych par

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Toksyczność kadmu, ołowiu i rtęci: źródła narażenia, losy w organizmie, mechanizm działania toksycznego, objawy zatrucia ostrego i przewlekłego, skutki odległe, wskaźniki narażenia.

      • Zasada metody ASA i jej zastosowanie w analizie toksykologicznej.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 14

      Badania laboratoryjne do celu wykrywania i monitorowania uzależnień.

      Część praktyczna:

      • identyfikacja i oznaczanie stężenia kotyniny w moczu jako biomarkera narażenia na dym tytoniowy (metodą chromatografii gazowej)

      • oznaczanie kofeiny w suplementach diety metodą chromatografii gazowej

      Zakres wymaganych wiadomości:

      • Podstawowe typy toksykomanii (wg WHO) i ich szczegółowa charakterystyka.

      • Nikotynizm (skład dymu tytoniowego, działanie toksyczne, skutki odległe).

      • Rodzaje środków dopingujących i aspekty toksykologiczne dopingu.

      • Sposoby kontroli uzależnień - metody identyfikacji i oznaczania ilościowego substancji uzależniających.

      0x01 graphic

      Ćwiczenie 15

      Sposoby szybkiej identyfikacji substancji toksycznych do celu diagnostyki zatruć ostrych.

      Część praktyczna:

      • ekstrakcja leków z materiału biologicznego i ich identyfikacja na podstawie reakcji barwnych

      • zastosowanie metody immunofluorescencji w świetle spolaryzowanym (aparat ABBOT) w terapii monitorowanej stężeniem leku i w badaniach diagnostycznych

      0x01 graphic

      Kolokwia:

      • Kolokwium  I (60 min.)  - obejmuje materiał ćwiczeń 1 - 6 i wykładów 1 - 6 

      • Kolokwium  II (60 min.) obejmuje materiał ćwiczeń 7 - 12 i wykładów 7 - 11