Teoria wychowania egzamin, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Teoria wychowania


Zagadnienia egzaminacyjne z zakresu teorii wychowania (materiał autorski)
Spis treści:

  1. Teoria wychowania jako subdyscyplina pedagogiki. Przedmiot badań, struktura, metodologia, geneza
    i rozwój teorii wychowania.

  2. Zadania oraz znaczenie teorii wychowania w kontekście innych naukowych dyscyplin pedagogicznych.

  3. Czy pedagogom potrzebna jest nauka teoretyczna? Znaczenie teoretycznego przygotowania
    w sprawnym działaniu, praktyczne wdrożenia teorii wychowania.

  4. Wyjaśnij sens słów J. Mirskiego: „pedagogika nie jest ani czystą teoria, ani czystą praktyką, ale systemem mieszanym”. Zależności między teoria, metodyką a praktyką pedagogiczną.

  5. Wartość i wartościowanie jako podstawowe pojęcia aksjologii. Dzieje kategorii „wartość”.

  6. Ontologia humanistycznych wartości, czyli o sposobach istnienia wartości ludzkich.

  7. Klasyfikacje wartości. Wartości, na których zasadza się wychowanie człowieka.

  8. Specyfika aksjologicznej struktury człowieka.

  9. Znaczenie aksjologii w wychowaniu. Pedagogika jako nauka silniej zorientowana na wartości czy cele wychowania?

  10. Ideał wychowania - pojęcie, składniki współczesnego ideału wychowania.

  11. Znaczenie stanowienia ideału wychowania.

  12. Rodzaje ideałów wychowania i ich zmienność/stałość na przestrzeni wieków.

  13. Istota celów wychowania - pojęcie, ich cechy, rodzaje celów wychowania (taksonomia).

  14. Znaczenie uświadamiania sobie celów wychowania przez wychowawcę oraz wychowanków.

  15. Źródła celów wychowania.

  16. Koncepcje teoretyczne odnoszące się do ustanawiania celów wychowania.

  17. Postawy wobec życia jako naczelne cele wychowania.

  18. Zasady wychowania jako ogólne normy wychowania, wybrane klasyfikacje zasad wychowania.

  19. Teleologia wychowania jako wyodrębniony dział filozofii wychowania.

  20. Proces wychowawczy jako proces nadawania oraz odbioru wpływów.

  21. Struktura procesu wychowawczego.

  22. Modelowanie jako zasadnicza metoda wychowawczego oddziaływania.

  23. Presja sytuacyjna - zastosowanie, znaczenie, zagrożenia wychowawcze.

  24. Trening a tworzenie nawyków i przyzwyczajeń.

  25. Funkcja nadawania znaczenia w internalizacji norm moralnych i ról społecznych.

  26. Objawy kryzysu współczesnej cywilizacji. Symptomatologia zakłóceń w równowadze kultury oraz sposoby przeciwdziałania im poprzez wychowanie.

  27. Istota ludzka w relacji z innymi bytami. Spojrzenie przedstawicieli różnych nauk na specyfikę człowieka.

  28. Konstytutywne cech osoby ludzkiej.

  29. Znaczenie budowania autorytetu nauczyciela w procesie wychowania.

  30. Pojęcie autorytetu.

  31. Wychowanie autorytatywne, autokratyczne i autorytarne - ocena wymienionych typów wychowania.

  32. Rodzaje autorytetów. Autorytety i pseudoautorytety w wychowaniu człowieka.

  33. Zasady, o których powinien pamiętać dobry pedagog wskazując wychowankom autorytety moralne.

  34. Poszanowanie godności człowieka w procesie edukacji.

  35. Rozwój człowieczeństwa - fundamentalna zasada relacji wychowawczych.

  36. Radość życia jako wartość i cel wychowania.

  37. Postawa optymizmu życiowego jako zadanie dla wychowawcy. Wzmacnianie pogody ducha
    w procesie wychowania i przeciwdziałanie stanom presuicydalnym.

  38. Formy i przejawy doznawania radości życia u człowieka. Diagnozowanie chronicznego pesymizmu
    i depresji u dzieci.

  39. Altruizm jako ideał wychowania i postulat prakseologiczny.

  1. Teoria wychowania jako subdyscyplina pedagogiki. Przedmiot badań, struktura, metodologia, geneza
    i rozwój teorii wychowania.

Teoria wychowania stanowi teoretyczne podłoże pedagogiki .

Teoria wychowania - to zbiór wewnętrznie spójnych sądów które wyjaśniają pewną grupę zjawisk lub jakąś dziedzinę rzeczywistości . Składa się z koncepcji , modeli teoretycznych oraz propozycji wychowawczych .
Mają one charakter wiedzy ogólnej.

Sondaż diagnostyczny , metoda monograficzna , metoda badania dokumentów , analiza wykresów, eksperyment, metoda biograficzna , analiza wytworów dziecka.

  1. Zadania oraz znaczenie teorii wychowania w kontekście innych naukowych dyscyplin pedagogicznych.

Zadania:

  1. Czy pedagogom potrzebna jest nauka teoretyczna? Znaczenie teoretycznego przygotowania w sprawnym działaniu, praktyczne wdrożenia teorii wychowania.

Każda wiedza opiera się na teorii, dlatego aby praktyka przebiegła sprawnie powinna być do niej wdrążona teoria. Na początku w oparciu o wiedzę i obserwację zawsze rodzi się myśl , następnie się ją ulepsza po czym na jej po czym na jej podstawie rozpoczyna się działanie. Pedagodzy korzystają z różnych teorii wielkich pedagogów , jak choćby Korczak czy Kotarbiński, niektóre ich myśli wdrążają w praktykę , inne zmieniają według własnych przekonań , doświadczeń , obserwacji. Korzystanie wielkich myśli wielkich ludzi jest wielce pomocne szczególnie dla początkujących pedagogów , gdy nie mają jeszcze wypracowanych swoich koncepcji działania jednakże nauka teoretyczna nie jest przeznaczona tylko dla niedoświadczonych ale również i dla nauczycieli , którzy wykonują zawód wiele lat, gdyż różne koncepcje wychowania pomagają w rozwijaniu swych koncepcji
w samodoskonaleniu pracy i spojrzenia na wiele problemów z zupełnie innej perspektywy.

  1. Wyjaśnij sens słów J. Mirskiego: „pedagogika nie jest ani czystą teoria, ani czystą praktyką, ale systemem mieszanym”. Zależności między teoria, metodyką a praktyką pedagogiczną.

Teoria wychowania - to zbiór wewnętrznie spójnych sądów które wyjaśniają pewną grupę zjawisk lub jakąś dziedzinę rzeczywistości . Składa się z koncepcji , modeli teoretycznych oraz propozycji wychowawczych . Mają one charakter wiedzy ogólnej.

Swoistość pedagogiki polega na łączeniu funkcji teoretycznych praktycznych .

Praktyka- jest samym działaniem w trakcie którego nabywa się doświadczenia oraz wiedzę dotyczącą tego działania , podaje rozwiązania.

  1. Celowe działanie zmierzające do wykonania określonego zadania

  2. Doświadczenie z danej dziedziny nabyte wyniku takich działań , np. w pracy zawodowej

  3. (nauka) okres szkolenia , przyuczenia do danego zawodu

  4. (społ.) prowadzenie własnej działalności w ramach wolnego zawodu np. praktyka adwokata, lekarska

  5. Praktyki- sposoby działania , czynności , głównie z odcieniem negatywnym.

Pedagog, więc musi korzystać zarówno z teorii jak i praktyki , gdyż teorii zawdzięcza widzę ogólną z której można korzystać w trakcie praktyk , wiedzę tę można też modyfikować w zależności od zaistniałych problemów.

  1. Wartość i wartościowanie jako podstawowe pojęcia aksjologii. Dzieje kategorii „wartość”.

Wartość- oznacza wszystko co cenne dla jednostki bądź społeczeństwa . co godne pożądania lub wyboru . Stanowi cel ludzkich dążeń łączący się z pozytywnymi emocjami lub przeżyciami. Wartość nierzadko uchodzi za kryterium oceny osób , rzeczy , zjawisk, norm

Wartościowanie- dokonywanie oceny . Możemy wartościować osoby ludzkie , przedmioty, zachowania i czyny, sytuacje i relacje, struktury i proporcje, przeżycia i idee, symbole, znaki ..

Dziej pojęcia wartości:

  1. Ontologia humanistycznych wartości, czyli o sposobach istnienia wartości ludzkich.

  1. Klasyfikacje wartości. Wartości, na których zasadza się wychowanie człowieka.

  1. Wg Roceach :

  1. Wg Schellera:

  1. Wg Tatarkiewicza

  1. Wg Homplewicza :

  1. Wg św. Augustyna:

  1. Specyfika aksjologicznej struktury człowieka.

Jest radykalnie indywidualną (każdy jest szlachetny na swój sposób)

  1. Znaczenie aksjologii w wychowaniu. Pedagogika jako nauka silniej zorientowana na wartości czy cele wychowania?

Aksjologia- nauka o wartościach i aksjosferze .wartości służą podtrzymywaniu równowagi z otoczeniem i z naszym życiem wewnętrznym . zaspokajają potrzeby życia wartościowego. Wyznaczają Zycie człowieka . Wartości zmuszają do celów finalnych , wspierają procesy wychowania i kształcenia . pozwalają na wyznaczanie działów i celów wychowania .

Pedagogika, jako nauka silniej zorientowana na wartości czy cele wychowawcze ?

Pedagogika powinna być silniej zorientowana na wartości niż cele wychowawcze gdyż są one bardziej ważne dla jednostki i społeczeństwa .Cel ludzkich dążeń łączy się z pozytywnymi emocjami lub przeżyciami. Jednostka trwale przekonana o swoich i innych wartościach nie poddaje się tak łatwo przeobrażeniom . W tym, jakie wartości należy uznać czy samo wartościowanie różnych zjawisk czy cech ogólnoludzkich powinno należeć do głównych zadań pedagoga . Dobrze pojęte wartości , ich zrozumienie jak ważne są w życiu każdego człowieka , okażą się trwałymi na całe życie. Na pewno więcej cenić będzie wartości duchowe i moralne niż przyziemne i materialne . bo tylko takie dają pełnie szczęście w życiu każdego człowieka.

  1. Ideał wychowania - pojęcie, składniki współczesnego ideału wychowania.

Ideał wychowanie - dojrzała w pełni ukształtowana osobowość człowieka , stanowi uogólnienie najbardziej pozytywnych i istotnych cech abstrakcyjnej jednostki . odnosi się do osoby realnie nie istniejącej . najwyższy szczebel rozwoju osobowego . droga do niego jest wychowanie . finalny etap dążeń wychowawczych.

J. Bańka - wymienia zestaw cech osobowości człowieka współczesnego :

Realizacja ideału wychowania wymaga realizacji stanów pośrednich

  1. Znaczenie stanowienia ideału wychowania.

Muszyński „ Ideał wychowania jest źródłem harmonijnie zintegrowanych ze sobą celów dających cos dojrzalej osobowości człowieka w pełni ukształtowanego „

Czy ideał się zmienia?

Ideały kiedyś:

  1. Rodzaje ideałów wychowania i ich zmienność/stałość na przestrzeni wieków.

Rodzaje ideałów wychowania:

-wywiedziony z góry-zaczerpnięte bezpośrednio z jakiejś filozofii

-wywiedzione z dołu-zaczerpnięte od empiryków ,praktyków

  1. Dośrodkowe(egocentryczne)-jednostka koncentruje się na sobie

  2. Odśrodkowo - socjocentryczne-jednostka patrzy na świat , jest zainteresowana światem

Ideał wychowania na przestrzeni wieków.

-istota myśląca zdążająca do perfekcji umysłowej ,na dalszy plan zeszły poprzednio wymienione wartości

-doskonałość człowieka ,życzliwość ,słuszność postępowania ,podporządkowanie prawu ,wewnętrzna swoboda i wolość

-człowiek jest istotą działającą

-ideałem wychowania jest uczeń pomysłowy przedsiębiorczy ,aktywny ruchowy ,szanujący prawa innych ludzi

  1. Istota celów wychowania - pojęcie, ich cechy, rodzaje celów wychowania (taksonomia).

Cele obejmują cechy osobowości , które chcemy przyswoić wychowankowi . stany rzeczy których osiągnięcie poprzez zabiegi wychowawcze są postulowane to :


Cele wychowania dzielimy :

Podział celów:

Cechy celów wychowania:

  1. Znaczenie uświadamiania sobie celów wychowania przez wychowawcę oraz wychowanków.

Znaczeni celów dla wychowawcy :

Znaczenie celów dla wychowanka:

  1. Źródła celów wychowania.

Sośnicki- naturalistyczne:

  1. Koncepcje teoretyczne odnoszące się do ustanawiania celów wychowania.

  1. Postawy wobec życia jako naczelne cele wychowania.

Muszyński:

  1. Zasady wychowania jako ogólne normy wychowania, wybrane klasyfikacje zasad wychowania.

Zasady wychowania = normy wychowania:

Klasyfikacje:

  1. Wychowuj naturalnie!

  2. Wychowuj z miłością!

  3. Wychowuj do życia!

  4. Wychowuj szczerze!

  5. Wychowuj indywidualnie!

  6. Wychowu patriotycznie!

  1. Wychowuj dziecko tak aby jemu było dobrze i innym było dobrze z nim

  2. Wychowanie człowieka należy rozpoczynać od małego dziecka

  3. Postępuj tak jak postępują Ci których kochasz i szanujesz

  4. Rozwijaj dziecko wszechstronnie biorąc pod uwagę jego zainteresowania i uzdolnienia pozytywne ,a nie będziesz musiał leczyć go ze schorzeń psychicznych

  1. Zasada prawdy

  2. Zasada dobra dziecka

  3. Zasada przykładu

  4. Zasada projekcji pedagogicznej

  5. Zasada więzi emocjonalne z wychowankiem

  6. Zasada poszanowania godności wychowania

  7. Zasada profesjonalizmu

  1. Zasada wczesnej ingerencji w zaburzenia dziecka

  2. Zasada maksymalnej kompensacji braków rozwojowych

  3. Zasada indywidualizacji

  4. Zasada socjalizacji

  5. Zasada respektowania problemów adorestencji

  6. Zasada odpowiedzialności za osoby lub grupy

  1. Teleologia wychowania jako wyodrębniony dział filozofii wychowania.

Teologia wychowania-to pewien dział refleksji naukowej dotyczący wprowadzanie ,określania i uzasadniania celów wychowania .wchodzi ona w skład filozofii wychowania .aktualnie następuje próba wyparcia jej przez aksjologię

  1. Proces wychowawczy jako proces nadawania oraz odbioru wpływów.

Proces wychowawczy-(A .Górzycka)”nadawanie i odbieranie wpływów ”-jest to układ zorganizowanych sytuacji wychowawczych mających na celu dostarczenie wychowankom doświadczeń koniecznych do uzyskania zamierzonej względnie trwałej zmiany jego osobowości.

Wychowanie jest zmienianiem:

  1. Struktura procesu wychowawczego.

+

Efekt procesu wychowawczego jest wyrażony przez ukształtowanie osobowości

  1. Modelowanie jako zasadnicza metoda wychowawczego oddziaływania.

Podawanie wzorów(modeli)

Znajomość modela, nie obcy,

Atrakcyjność psychofizyczna, ale nie tworzenie zbyt dużego dystansu,

Prestiż społeczny,

Reprezentowanie większości,

Silny związek emocjonalny imitatora z modelem,

Poczucie podobieństwa do modela,

Nagradzanie zachowań naśladowczych,

Tworzenie okoliczności przeżywanie satysfakcji w związku z modelowaniem,

niechęć do wzorca i wytworzenie antywzoru

nadmierne uzależnienie się od wzorca.

  1. Presja sytuacyjna - zastosowanie, znaczenie, zagrożenia wychowawcze.

Prowokacja (presja sytuacyjna)

  1. Trening a tworzenie nawyków i przyzwyczajeń.

Trening

Spada napięcie emocjonalne,

Upraszczają się czynności do elementów koniecznych,

Następuje automatyzacja czynności,

Obniża się stopień kontroli świadomości,

Zmniejsza się męczliwość pracy.

  1. Funkcja nadawania znaczenia w internalizacji norm moralnych i ról społecznych.

Nadawanie znaczenia

Informowanie o konieczności istnienia i przestrzegania normy,

Wywołanie stanu emocjonalnej aprobaty normy,

Uzyskanie stałej aprobaty normy,

Identyfikacja z normą, czyli zrośnięcie się z norma zachowania osoby.

Słownego przekonywania,

Organizacji środowiska społecznego,

Wnioski:

1.Wymienione klasy wpływów wychowawczych współwystępują ze sobą.

2.Skuteczniejsze jest wcześniejsze podawanie wzorów niż późniejsze nadawanie znaczenia.

3.Najczęściej korespondują ze sobą podawanie wzorów, trening i nadawanie znaczenia.

Proces wychowawczy- układ zorganizowanych sytuacji wychowawczych mających na celu dostarczenie wychowankowi doświadczeń koniecznych do uzyskania zamierzonej, względnie trwałej zmiany w jego osobowości.

(to proces nadawania i odbierania wpływów )

Na strukturę procesu wychowawczego składa się:

Cel wychowawczy, pełniący rolę koordynującą,

Sytuacje wychowawcze, zależne od substruktury celu,

Doświadczenie,

Efekt procesu wychowania- ukształtowana osobowość.

  1. Objawy kryzysu współczesnej cywilizacji. Symptomatologia zakłóceń w równowadze kultury oraz sposoby przeciwdziałania im poprzez wychowanie.

Objawy kryzysu współczesnej cywilizacji :

Sposoby przeciwdziałania temu poprzez wychowanie:

W cywilizacji technicznej radość życia stanowi wartość prosta , niewymagające racjonalnej argumentacji .
Jej istnienie jest wyrazem ludzkiej wrażliwości emocjonalnej

Eutyfronika- nauka mająca na celu obronę ludzkiego życia przed bezosobowa cywilizacja , chroniąc spontaniczność , strzeże podatności człowieka do szczęścia.

  1. Istota ludzka w relacji z innymi bytami. Spojrzenie przedstawicieli różnych nauk na specyfikę człowieka.

Kamiński :”Człowiek to nie element świata organicznego ,nie najwyższy produkt rozwoju biologicznego ale niepowtarzalna osobowość duchowa która zwraca się ku sobie oraz która transcendentuje świat”

Mounier :”Człowiek jest bytem dzięki któremu powstaje wartość”. Człowiek to jedyna rzeczywistość którą znamy
i jedyną którą od wewnątrz tworzymy.

Dąbrowski : „osobnik jako osoba na poziomie biologicznym, jednostka osobowa we wspólnocie ,jednostka społeczna .Cechami swej umysłowości(talentem , zainteresowaniami )

Kunowski : Duchowość <-> Człowiek składa się z:

-temperament

-indywidualność

-charakter

-osobowość

Czerny : Niczym się nie różnimy od innych bytów z punktu widzenia praw fizycznych; niczym się nie różnimy od innych bytów z punktu widzenia praw chemicznych ;rodzimy się i umieramy jak zwierzęta-z punktu widzenia praw biologicznych

Co odróżnia nas oświata zwierząt?

-poznanie ludzkie ( rozum)

-myślenie abstrakcyjne ( słowo logiczne)

-wyrażanie się za pomocą znaków

-myślenie jest nie tylko operacją intelektualną jest intelektualnym przeżywaniem sensu

-poznanie ludzkie jest samoświadome

-zdolność do uczuć wyższych

  1. Konstytutywne cech osoby ludzkiej.

Kamiński : Niepowtarzalna osobowość duchowa

Teslecki : Człowiek jest niepowtarzalny

Szołtysek :

-ja człowiek

-ja istota społeczna

-ja obywatel

  1. Znaczenie budowania autorytetu nauczyciela w procesie wychowania.

-autorytet ma funkcje regulacyjną , dzieci asymilują wzory zachowania

-posiadanie autorytetu jest warunkiem kształtowania się stosunków społecznych , więzi międzyludzkich

-brak autorytetu zagraża człowieczeństwu , ale zagrożenia jesteśmy również wtedy gdy nie jesteśmy dla nikogo autorytetem

-znaczenie wychowawcze - autorytety umożliwiają właściwy przebieg wychowania

-autorytet wzmacnia więzi społeczne i uruchamia mechanizmy wpływu społecznego

  1. Pojęcie autorytetu.

Autorytet - społeczne uznanie , prestiż osób , grup i instytucji społecznych oparte na cenionych w danym społeczeństwie wartościach

Szewczuk : autorytet - podstawowa cecha syntetycznych przywódców , wizerunek efektywności przywództwa grupy społecznej Na autorytet składają się co najmniej dwie cechy :

-znawstwo

-zaufanie innych członków grupy

Kuczkowski : autorytet - stan danej osoby w relacjach z innymi osobami , zmieniający się możliwością wpływu na przekonania oceny decyzje oraz zachowania partnerów interakcji

Autorytet = wartość wynikowa (szlachetne czyny , niespodzianka dla ludzi prawych)

  1. Wychowanie autorytatywne, autokratyczne i autorytarne - ocena wymienionych typów wychowania.

-wychowanie autorytatywne - uznajemy wartości autorytetu pozytywnego

- wychowanie autorytarne i autokratyczne - opiera się na silniej władzy , przewaga kar ,dyscyplina ,zachowania prymitywne , poniżenia , wyszydzenia , silna nominatywność

  1. Rodzaje autorytetów. Autorytety i pseudoautorytety w wychowaniu człowieka.

Bocheński:

Nauczyciel powinien łączyć w sobie autorytet 1 i 2 . Przy czym ważniejszy jest 2 bo mamy zaufanie.

Gordon:

Warunki : zasady wzajemnej zgody

Cackowski:

-autorytet własny

-autorytet samych ludzi

-autorytet instytucjonalny ( tytuł - inż. , zawód , funkcja lub urząd , członkostwo w określonej grupie społecznej)

Klasyfikacja według wpływu wychowania :

  1. Zasady, o których powinien pamiętać dobry pedagog wskazując wychowankom autorytety moralne.

  1. Poszanowanie godności człowieka w procesie edukacji.

Godność- jest punktem wyjścia wszelkich oddziaływań wychowawczych , jest wartością wychowawczą , celem wychowawczym, jest kryterium postępowania , jest postawą wychowawczą wbudowaną w charakter ludzi , atrybut dobrego pedagoga , jest prawem człowieka , jest determinantem - wyznacza świat innych wartości np. sprawiedliwość , czy pojęcie autorytetu , jest zobowiązaniem .

Poszanowanie godności dziecka w wychowaniu jest najważniejsze. Poszanowanie godności jest wartością nadrzędną . Jest to jeden ze składników postawy wychowawczej . Zadaniem placówek wychowawczych ( opiekuńczych) - poczucie własnej godności i innych , skromność.

  1. Rozwój człowieczeństwa - fundamentalna zasada relacji wychowawczych.

Człowieczeństwo należy do fundamentalnych wartości u człowieka.

Człowieczeństwo tak jak godność przejawia się wg Ossowskiego :

Zatem człowieczeństwo opiera się na moralnym godnym postępowaniu , życiu w prawdzie , miłości do bliźnich , szacunku , postępowaniu w myśl zasady „ Jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce „ .

Postawy które Przecza godności wg Ossowskiego :

  1. Radość życia jako wartość i cel wychowania.

Radość życia- stanowi fundamentalny element procesu wychowania, a także jeden z kardynalnych celów i wartości wychowawczych ( przeciwieństwo : postawa aradosa = bezradność ). Szczęście i radość życia należą do wartości finalnych , czyli do stanów do których ludzie dążą , w odróżnieniu od wartości instrumentalnych , którymi są zachowania służące osiągnięciu tych stanów.

„Raport Klubu Rzymskiego” proponuje uznać radość życia za kryterium celów wychowawczych , ich autentyczność i przydatność.

John Dewey - „ Cel jest ostatnim zamierzonym aktem , środki są aktami realizoanymi uprzednio w czasie . Środki i cele są dwiema nazwani tej samej rzeczywistości „ . Tak więc radość życia możemy przedstawiać zarówno jako cel , jak i środek wychowania.

W pedagogice Jana Bosko radość należy do metod i środków programowych w wychowywaniu młodzieży .

Bocheński - wspomina o zasadzie „ małych radości „ ( należy być czujnym na radość kryjącą się w zwykłych czynnościach i zdarzeniach )

Erick Fromm - szczęście i radość to kryteria doskonałości , są one dowodem sukcesu odniesionego w „sztuce życia”.

Postawy radości życia zawiera 3 komponenty ( może ewoluować w radosny styl życia)

Demokryt - człowiekowi przyrodzony jest stan radości , radość życia to pierwotna właściwość zdrowego dziecka - jej kształtowanie jest jedynym najważniejszym zadaniem wychowania.

Janusz Korczak - „ Nauczycielu , niej mądry uśmiech pobłażania”. Bez radości trudno żyć , a co dopiero uczyć życia.

Pedagogika radości - wychowani w duchu radości prowadzące do ukształtowania ludzi radosnych pielęgnujących optykę postrzegania.

  1. Postawa optymizmu życiowego jako zadanie dla wychowawcy. Wzmacnianie pogody ducha w procesie wychowania i przeciwdziałanie stanom presuicydalnym.

Optymizm - dotyczy raczej poglądu na świat lub postawy życiowej, przejawiającej się skłonnościami do dostrzegania w każdym zjawisku stron pozytywnych . Postawa optymizmu zakłada pewien rozumowy dystans wobec rzeczywistości , ma naturę intelektualną.

Klasyfikacja optymizmu wg A. Sicińskiego ( 3 kryteria)

-metafizyczny - pozytywne poglądy o naturze i świecie

-konkretny- konkretne wydarzenia i zjawiska

- przeszłościowy

- prezenty styczny

- antycypacyjny

- przedmiotowy- gdy badamy treść samej optymistycznej wypowiedzi

- podmiotowe - gdy koncentrujemy uwagę na osobie optymisty

Klasyfikacja wg Polaka i Boulding'a :

Wg Czapińskiego funkcją optymizmu sprawczego jest generowanie nadziei i przeświadczeń , że nieszczęścia mają charakter przejściowy, finał zaś będzie pomyślny

Pogoda ducha ( „ słoneczność wewnętrzna' - Mulford) - charakteryzuje się spokojem i zachowaniem umiaru uzewnętrznianiu swego stanu emocjonalnego w przeciwieństwie do wesołości , która bez oznak zewnętrznych nie zaistniałaby w ogóle.

Nauczyciel optymista:

  1. Formy i przejawy doznawania radości życia u człowieka. Diagnozowanie chronicznego pesymizmu i depresji u dzieci.

Kto ukrywa śmiech , postępuje konwencjonalnie. Śmieja się wszyscy ludzie bez względu na kolor skóry i wieku .

Psychologowie wyróżnili 180 rodzajów śmiechu

Ok. 3 miesiąca życia u dziecka pojawia się śmiech.

Kreatywne formy radości jakie można zaproponować uczestnikom procesu wychowawczego nauczycielom i uczniom.

  1. Komunikacyjne - związane z autentycznym spotkaniem z ludźmi

  1. Sprawianie radości innym

  2. Cieszenie się z radości innych

  1. Samopoczucie i samodoskonalenie , autokreacja

  1. Radość poznania własnej cielesności oraz duchowości

  2. Radość z własnego istnienia

  1. Poznanie i doświadczenie byt…ów zewnętrznych

  1. Obecność zwierząt

  2. Obecność roślin

  3. Wytwory kultury

  4. Wytwory cywilizacji

  5. Należących do całej geosfery

  6. Transcendentnych np. w toku medytacji czy modlitwy

J. Czerpiński - depresje traktuje jako stan funkcjonalnie przeciwny nastawieniu optymistycznemu ,
z zastrzeżeniem , że jest to opozycja o charakterze hipotetycznym.

  1. Altruizm jako ideał wychowania i postulat prakseologiczny.

Altruizm - bezinteresowna Roska o dobro innych ludzi , przeciwieństwo egoizmu , termin wyprowadzony przez A. Comt'a ; w znaczeniu potocznym skłonność do poświęceń.

Typy altruizmu:

  1. Podział ze względu na rodzaj motywacji , która skłania do działań na rzec innych ludzi :

-altruista ten za wyświadczone przysługi oczekuje osobistej satysfakcji lub też drobnych korzyści materialnych

-zabiega też o dobro innych tylko z powodu bojaźni przed karą lub innymi przykrymi konsekwencjami , które mogłyby wystąpić gdyby odmówił pomocy

-bilansowanie zysków i strat , więc występuje tu niski poziom bezinteresowności , który może nawet graniczyć z egoizmem

-jest wynikiem wczucia się w potrzeby drugiego człowieka , doznawania dla niego współczucia oraz chęci przyniesienia mu ulgi w cierpieniu

-w związku7 z tym rodzajem motywacji altruista pomaga innym pod naciskiem emocji, których doznaje ze względu na swą wrażliwość empatyczną

-pomoc innym pomaga mu w pozbyciu się emocji i przeżyciu wewnętrznej satysfakcji

-występuje tu ograniczona bezinteresowność , jednak jest ona słabsza niż w pierwszym przypadku

-wpływa on z przekonań osoby zaangażowanej , słuszności uznawanych przez nią norm, które wymagają przychodzenia innym z pomocą lub solidaryzowania się z nimi w różnych i trudnych sytuacji

-tutaj altruista kieruje się poczuciem moralnej powinności , przez to naraża sę na wyrzuty sumienia, jeśli zacząłby postępować niezgodnie z tymi normami

-bezinteresowność jest nieograniczona

-ten typ altruizmu jest najbardziej społecznie i moralnie pożądany

  1. Podział Jerzego Karyłowskiego na podstawie przeciwstawnych sobie mechanizmów, które są źródłem do działań altruistycznych:

-wypływa z oczekiwania wewnętrznych nagród lub wewnętrznych kar

-służy ono umocnieniu poczucia własnej wartości

-stanowi istotny czynnik, który dowartościowuje osobę podejmującą altruistyczne zachowania

-zachowaniu takiemu towarzyszy koncentracja na samym sobie , a nie na osobie, której pomagamy

-nastawione na pomoc innym niezależnie od tego czy przyczyni się ono do zwiększenia poczucia własnej wartości

-zachowanie takie idzie w parze z oczekiwaniami poprawy sytuacji drugiego człowieka

-poprawa sytuacji ma wartość gratyfikujacą dla altruisty

-postępowanie egzocentryczne wynika m. In. Z wrażliwości percepcyjnej altruisty .



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
notatki statystyka, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Statystyka
IDEA OPIEKI HOSPICYJNEJ, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Pedagogika społeczna
Zagadnienia zaliczeniowe 2014, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Metodologia badań pedagogic
ODPOWIEDZI do kolokwium, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Statystyka
kolos statystyka, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Statystyka
Metodologia kolokwium, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Metodologia badań pedagogicznych
Kolory - co oznaczają, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Komunikacja interpersonalna
kolokwium pedagogika specjalna, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Pedagogika specjalna
Statystyka kolos wykłady, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Statystyka
Statystyka kolokwium, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Statystyka
KOLOKWIUM SZ, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Współczesne kierunki pedagogiczne
Powitania, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Komunikacja interpersonalna
Bezdomność - obraz zjawiska i populacji ludzi bezdomnych, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna,
pytania społeczna, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Pedagogika społeczna
Pedagogika rodziny, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Pedagogika rodziny
pytania METODOLOGIA, Pedagogika - studia, II semestr - ogólna, Metodologia badań pedagogicznych
24, studia, II semestr, Teoria wychowania
27 i 28, studia, II semestr, Teoria wychowania

więcej podobnych podstron