Politechnika Łódzka filia
w Bielsku - Białej
Gr. IV
SPRAWOZDANIE Z ĆWICZENIA NR 4
TEMAT:
KOMPLEKSY CHELATOWE ŻELAZA (II) i (III).
Wykonali :
Krzysztof Puziak
Tomasz Gabor
![]()
![]()
![]()
Spektroskopia zajmuje się oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego z materią.
Promieniowanie elektromagnetyczne można opisać dwojako: jako falę i jako strumień fotonów.
Fala elektromagnetyczna - to rozchodząca się w przestrzeni i w czasie spójna zmiana pola elektrycznego i magnetycznego.
Fali takiej można przypisać długość λ i częstość ν. Obie te wielkości są ze sobą związane zależnością
![]()
Zamiast długości fal można posługiwać się jej odwrotnością nazywaną liczbą falową.
Przejściu między dwoma stanami elektronowymi cząsteczki może towarzyszyć absorpcja lub emisja fotonów o różnej energii.
Przejście elektronu może nastąpić z dowolnego poziomu oscylacyjno-rotacyjnego niższego energetycznie stanu elektronowego na dowolny poziom oscylacyjno-rotacyjny wyższego energetycznie stanu elektronowego
Prawa absorpcji:
Absorbancja promieniowania przechodzącego przez ośrodek jednorodny jest zależna od rodzaju roztworu i proporcjonalna do jego stężenia (c) oraz grubości warstwy absorbującej tego roztworu (b).
It=I0*e-abc
A=abc=lgI0/It
Proces fotochemiczny składa się z trzech części:
-absorpcji promieniowania - wzbudzenia elektronowego cząsteczek
-procesów pierwotnych - w których uczestniczą bezpośrednio cząsteczki wzbudzone elektronowo
wtórnych procesów termicznych - w których uczestniczą nietrwałe produkty procesów pierwotnych.
Procesy pierwotne podzielić możemy na:
Fotofizyczne:
zmianie ulegają tylko stany energetyczne i własności fzyczne wzbudzonych elektronów.
Należą tutaj: fluorescencja, bezpromieniste wewnątrzcząsteczkowe i międzycząst. przeniesienie energii, bezprom. przejście w stan trypletowy.
Warunkiem zainicjowania reakcji fotochemicznej jest absorpcja promieniowania przez substrat lub sensybilizator.
Warunek ten może być spełniony tylko wtedy gdy związek ten absorbuje promieniowanie emitowane przez źródło światła i przepuszczone prze ścianki naczynia reakcyjnego.
Najczęściej stosowane źródła światła to:
- Promieniowanie słoneczne obejmujące zakres długości fali od podczerwieni do nadfioletu.
Lampa wolframowa (podczerwone i widzialne)
Lampa rtęciowa (promieniowanie o widmie liniowym)
Lampa ksenonowa (emituje widmo ciągłe)
Otrzymywanie szczawianu żelaza (II):
Szczawian żelaza (II) - FeC2O 4 otrzymuje się w wyniku reakcji soli Mohra FeSO4 (NH4)2SO4*6H2O (szczawian VI) żelaza (III) i amonu) z kwasem szczawiowym - H2C2O4 (kwas dikarboksylowy):
FeSO4 + H2C2O4 → FeC2O4 ↓ + H2SO4
Szczawian żelaza to żółty proszek trudno rozpuszczalny w wodzie.
Otrzymywanie tris(szczawiano)żelazianu (III) potasu:
W celu otrzymania tris(szczawiano)żelazianu (III) potasu utleniamy FeC2O4 za pomocą silnego środka utleniającego - H2O2 w środowisku kwasu szczawiowego:
4FeC2O4 + 4H2O2 + 3K2C2O4 + H2C2O4 → 2K3[Fe(C2O4)3] + 5H2O + Fe2O3↓ + 4CO2
Tris(szczawiano)żelazian (III) potasu jest barwy zielonej i dobrze rozpuszczalny w wodzie.
Wydajność syntezy K3[Fe(C2O4)3]
M(FeSO4*(NH4)2SO4*6H2O)=392,16 g/mol
M(FeC2O4) =143,8 g/mol
M(K3[Fe(C2O4)3] =436,8 g/mol
Na 392,16 g/mol soli Mohra - 143,8 g/mol FeC2O4
10 g - x g
x=3,669 g FeC2O4
z drugiego etapu otrzymujemy:
Na 4*143,8 g FeC2O4 - 2*436,8 g K3[Fe(C2O4)3] g
3,66 g - x g
x=6,57 g K3[Fe(C2O4)3]
WYDAJNOŚĆ:
W= ilość otrzym. Prakt./ ilość oblicz. stechiom. *100%
W= 4,63 / 6,57 * 100%
W= 70,5%
Sporządzenie światłoczułej kliszy:
Wodne roztwory tris(szczawiano)żelazianu (III) potasu poddane działaniu intensywnego padania światła rozkładają się z wydzieleniem gazowego CO2↑.
Główne etapy to:
-redukcja Fe3+ do Fe 2+
- utlenienie C2O4 2- do CO2
Red: 2H+ + 2e + 2K3[Fe+3(C2O4)3] → 2K2[Fe+2(C2O4)2] + K2C2O4 + 2CO2
Utl: 2K3[Fe+3(C2O4)3] → 2C+4O2 ↑ + 2K2[Fe(C2O4)2] + K2C2O4 + 2H+ + 2e
2K3[Fe(C2O4)3] → 2K2[Fe(C2O4)2] + K2C2O4 + 2CO2
5. Wywołanie naświetlonej kliszy:
![]()
W naświetlonym związku K2[Fe(C2O4)2] występują już jony Fe 2+ , które wywołujemy (utrwalamy) z pomocą heksacyjanożelazianu (III) potasu
Fe 2+ +K3[Fe+3(CN)6] → KFe+2[Fe+3(CN)6] + 2K+
Niebieski r-r
Błękit Turnbulla
6.Obliczanie stężenia żelaza (II) w naświetlonym roztworze:
Korzystając z prawa Lamberta-Beera i wiedząc, że molowy współczynnik absorpcji dla kompleksu Fe(II) z o-fenantroliną(przy λ=510nm) wynosi 11,1*103 1/M*cm:

A-absorbancja roztworu przy danej długości fali
l- grubość warstwy roztworu(grubość kuwety-0,8 cm)
Z wykresu f(A) wynika , że przy długości fali 510 nm absorbancja wynosi A1=0,87 , A2=0,66
![]()
Stężenie jonów żelaza wynosi:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()

![]()
![]()
![]()
![]()