PRAWO HANDLOWE
Wykład 1 03.03.2007
Przedsiębiorca- uregulowany jest w wielu aktach prawnych(z kodeks cywilny art. 43 ust.1)
Art. 431kc-os. fiz., os. Prawna oraz os... nie będąca osoba prawna, której ustawa przyznaje zdolność prawna prowadząca we własnym imieniu działalność gosp. lub zawodowa
Kryterium podmiotu(3 rodz.):
os. Fiz. (człowiek)
os. Prawna(taka jednostka organizacyjna której przepis ustawy przyznaje osobowość prawna)
jednostki organizacyjne które nie sa osoba prawną natomiast przysługuje im zdolność prawna tzn. być podmiotem praw i obowiązków.
Osoba prawna typu:
korporacyjnego, których podstawowym elementem sa osoby(członkowie, wspólnicy)i to oni określają ale, oni decydują o jej działalności np. Sp.ZO.O., akcyjna, spółdzielnie, stowarzyszenia
zakładowego, podstawowym elementem jest pewien majątek dla określonego celu, nie ma wspólników np. fundacje
Zdolność prawna, np. handlowe sp. Osobowe, sp. Jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo- akcyjna, wspólnoty mieszkaniowe mogą być podmiotem, mogą nabywać prawa, mogą pozywać i być pozywanym. Stosuje się do nich odpowiednio
Art.331 §1 kc
Działalność gosp.(ustawa o swobodzie działalności) jest to zarobkowa działalność, wytwórcza, handlowa, usługowa, budowlana oraz poszukiwanie, rozpoznawanie kopalin ze złóż a także działalność wykonawczej w sposób zorganizowany i ciągły.
Charakteryzuje się:
ma charakter zarobkowy- ze swojej istoty powinna przynosić zyski, zarobek natomiast nie ma znaczenia czy ten zysk został osiągnięty
jest to sposób zorganizowany tzn. podmiot, który taką działalność chce prowadzić, zgromadził odpowiedni majątek potrzebne maszyny, zatrudnił pracowników, dokonał odpowiedniego zgłoszenia do urzędu rejestrowego, do urzędu statystycznego, do ZUS-u , zgłosił do Urzędu Skarbowego, NIP, uzyskał wymagane licencje, pozwolenia
Jest ona wykonywana w sposób ciągły; tzn. że taka działalność stanowi stałe źródło utrzymania; i powtarzalne czynności składające się na działalność gosp. i jest wykonywana przez dłuższy czas.
Działalność zawodowa- działalność polegająca na wykonaniu wyuczonego zawodu i jest to działalność zarobkowa, ma charakter zarobkowy i ciągły. Różni się elementem osobowym. Działalność zawodowa może wykonywać osoba, która ma odpowiednie kwalifikacje. Działalność zawodowa może być wykonywana przez os. fizyczne.
Charakterystyczną cechą są: tzw. wolne zawody np. lekarz, aptekarz, radca prawny, tłumacz, doradca podatkowy; te wolne zawody: nie ma jednej wspólnej regulacji, mają swoje własne regulacje ustawowe
Pewna samodzielność, niezależność przy wykonywaniu czynności
Wymóg odpowiedniego wykształcenia, najczęściej jest to wykształcenie wyższe i zawodowe
Ma świadczenia pewnych usług
Te usługi mają charakter adresowy, dostarczany do konkretnego przypadku
Zaufanie jakim darzy usługobiorca
Obowiązują zasady etyki zawodowej(naruszenie tych zasad- to odpowiadanie decyzji
Określają w jakich formach prawnych może być dany zawód wykonywany
Wymóg osobistego wykonywania usług
Mają swój samochód, jest najczęściej obowiązkowa ale działają sady dyscyplinarne dotyczące etyki zawodowej.
II Przedsiębiorstwo(różne znaczenie)
W znaczeniu podmiotowym, oznacza podmiot praw i obowiązków , stronę czynności stosunków prawnych w takim znaczeniu o przedsiębiorstwach państwowych- należy rozumieć jako przedsiębiorca
W znaczeniu funkcjonalnym oznacza ono działalność, który ma charakter zorganizowany, stały, zarobkowy np. działalność gosp. ewentualna zarobkowa np. sp. Jawna, partnerska, komandytowa
W znaczeniu przedmiotowym, oznacza pewien zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gosp. np. art.551 kc
Jest to pewien kompleks majątkowy, o którym jest prowadzona działalność gosp. obejmuje tajemnice przedsiębiorstwa, obejmuje takie dobra jak licencje, koncesje
Sa to te wszystkie dobra(tylko aktywa nie pasywa)
Charakteryzują się tym że:
Jest to zorganizowany zespól składników
Ma charakter celowy(prowadzi działalność gosp.)
W skład przedsiębiorstwa wchodzą tylko prawa majątkowe (aktywa) a nie pasywa
Obejmuje składniki materialne(rzeczy, urządzenia, samochody, nieruchomości, budynki)i niematerialne( wynalazek, tajemnice przedsiębiorstwa np. tajemnice zakładu, znak towarowy, wzory przemysłowe, użytkowe)
Przedmiot obrotu prawnego(może być zbyte albo sprzedane na inne os., może być wniesione do sp.)
Przedsiębiorstwo może być podmiotem umowy na podstawie np. umowy dzierżawy lub użytkowania
Przedsiębiorstwo podlega dziedziczeniu(z podpisem)
Z obrotem przeds. Wiąże się skutki
Czynności dotyczące przeds.:
Obejmuje wszystko co wchodzi w jej skład, chyba że ustawa stanowi inaczej lub strony umawiają się inaczej
W przypadku zbycia przeds.
Secesja uniwersalna- w drodze jednej czynności prawnej przechodzą wszystkie prawa i obowiązki, jednego podmiotu przechodzą na drugi podmiot np. dziedziczenie
Odpowiedzialności za zobowiązania- za zobowiązania zbywca bez ograniczeń oraz odpowiada nabywca. Przyczyna odpowiadania jest ograniczona i odpowiada za to co wiedział i co do wartości nabytego z chwili nabycia i według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialność obu podmiotów sa solidarne.
Odpowiedzialność solidarna- każdy dłużnik odpowiada za całość długu.
W razie spełnienia świadczenia przez jednego pozostali sa zwolnieni z długu, ale ten dłużnik, który spełnił zadłużenie może żądać od pozostałych zwrotu(każdy dłużnik odpowiada za całość świadczenia) art554 kc.
Konsument- os. Fiz. Która dokonuje czynności prawnej nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gosp. czy zawodową art. 221 kc.
Os. Fiz. Np. zawiera umowę nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gosp. np. cukiernik kupuje mąkę, cukier to działa jako przedsiębiorca ale gdy kupuje kwiaty to pośrednio jest związanym z działalnością gosp., wtedy działa akokonsument.
Instytucja Not for profit- w innym celu niż działalności zarobkowa np. społeczno- użyteczna, ochrona środowiska, które ubocznie mogą wykonywać działalność gosp., ma charakter pomocniczy, zarobek jest przeznaczony na cele statutowe np. działalność charytatywna.
Jednostki non profit- dla innych celów niż działalność zarobkowa czyli cele idealne nie zarobkowe np. partie polityczne.
Wykład 2 16.03.2007
Zasady rejestrowania
Przedsiębiorca może rozpocząć działalność po uwzględnieniu wpisu do Rejestru przedsiębiorców
Osoby fizyczne mogą rozpocząć działalność gosp. po wpisie uzyskanym do działalności gosp.
Spółki kapitałowe mogą rozpocząć przed wpisem do rejestru( SP Z O.O.; S.A.)
Sposoby rejestrowania przedsiębiorstw
KRS- 22.08.1997 Krajowy Rejestr Sądowy:
-oficjalny, ogólnokrajowy, urzędowy i jawny wykaz danych przewidzianych przez prawo dotyczących przedsiębiorców, podmiotów nie pożądanych, dłużników nie wypłacalnych, prowadzonych przez sad w systemie informatycznym
3 rejestry:
Rejestr przedsiębiorców: wszystkie spółki handlowe, spółki europejskie, europejskie zgrupowanie gospodarcze, spółdzielnie
Art. 36 KRS
stowarzyszeń, fundacji, publicznych zakładów opieki zdrowotnej innych organizacji
- związki zawodowe, izby gospodarcze, zrzeszenia(np. handlu, usług)organizacje rolnicze, cechy i izby rzemieślnicze
rejestr dłużników niewypłacalnych(art.55,56 ustawy jakich dłużników
nie tylko osoby wobec których jest upadłość ogłoszona
Prowadza sady rejestrowe i wydziały gospodarcze lub gospodarców
Siedziba podmiotu tam wpisujemy jakie dany jest okręg sadu rejestrowego
Poza prowadzeniem rejestru, sady prowadza akta rejestrowe
Akta rejestrowe- sa prowadzone odrębne dla poszczególnych podmiotów w tych aktach sa wnioski, zrzeszenia sadu rejestrowego
Prowadzony jest wzór osób uprawnionych do rejestrowania takich podmiotów
Przy KRS został utworzona centralna informacja, ma oddziały przy każdym sadzie rejestrowym, jej zadaniem jest udostępnienie danych z KRS
Zadaniowa rola sadów jest dokonywanie wpisu do rejestru, wydaje postanowienie zarządzające wpis, na podstawie tego dokonywany jest wpis
Wpis-wprowadzenie do systemu informatycznego danych wskazanych w postanowieniu sadu rejestrowego art. 20
I Wpis- dane figurujące w rejestrze
Charakter wpisów:
wpisy obowiązkowe(obligatoryjne
dobrowolne(fakultatywne)
dane do przepisu do których przewiduje obowiązek umieszczenia w rejestrze
Nie ma obowiązku wpisu , ale jest taka możliwość
Przeważające sa wpisy obowiązkowe
-konstytutywne
- deklaratywne
Wywołuje skutki prawne(określony)
Stwierdzają istniejący stan prawny
Na wniosek z urzędu
Na podstawie wniosku dokonywane przez sad z własnej
dobrowolnej osoby inicjatywy, może dokonywać gdy wpis pozwala
pozytywne negatywne
wprowadzenie danych do rejestru wykreślenie danych z rejestru
Wpisy konwalidujace(uzdrawiające)- wywołuje określone w ustawie skutki prawne, mimo tego ze poprzedza czynności były wadliwe, a nawet nie ważne. Ma charakter Sp. Z O.O.
Dokonywanie wpisu do rejestru, wywołuje określone skutki, określa się mianem, zasad rejestrowych:
Zasada jawności formalnej
Każdy ma prawo dostępu do zawartych w rejestrze wpisów
Każdy może żądać wydanie wpisów, wyciągów, zaświadczeń i informacji zawartych w rejestrze
Podlegają ogłoszeniu generalnie w monitorze sadowym i gospodarczym
Zasady się do aktu rejestrowego może się zapoznać każdy
zasada jawności materialnej
- nikt nie może zasłaniać się nie znajomością danych wpisanych do rejestru. Dotyczy to wpisów ogłoszonych i nie ogłoszonych. Występuje domena znajomości wpisów danych do rejestru
Reguluje art. 15 i 16 ustawy o KRS
zasada prawdziwości- domniemywa się ze dane wpisane do rejestru sa prawdziwe z art.17 ust1
zasada wiarygodności-dobrej wiary. Przepisy uznaje ochronę osobom przeciw działającym w zaufaniu do treści rejestru które nie wiedzą że stan rzeczowy jest inny. Podmiot wpisany do rejestru nie może zasłaniać się innymi danymi wobec osób trzecich
zasada nieusuwalności wpisów- dane zawarte w rejestrze nie mogą być usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej.
zasada zupełności rejestru(KRS)- zupełny i wystarczający, wykazem okoliczności dotyczących podmiotów wpisanych do rejestru
Głównym celem rejestru jest zapewnienie bezpieczeństwa
Drugim systemem jest ewidencja działalności gosp.(art. od7a do7i ust. O prawie działalności gosp.)do 1.09.2008
Ewidencja prowadzona jest przez gminny jako zadanie zlecone z zakresu działalności rządowej. Organem ewidencji jest wójt, burmistrz, prezydent miasta
Do ewidencji wpisuje się os. Fiz. Wniosek o wpis do ewidencji(adres, miejsce wykonywania, przedmiot działalności, datę rozpoczęcia działalności, odpowiednia opłata)
Wpis do rejestru jest czynnością porządkową tu się nie wydaje decyzji adm.. Decyzję adm. wydaje się w przypadku wykreślenia z listy.
Ewidencja jest jawna- dostępna dla os. 3. każdy może żądać zaświadczenia o wpisie(jawność formalna)
Zupełnie odrębny rejestr: ewidencja Partii politycznych
Oznaczenia odróżniające firmę:
nazwa
firma
oznaczenie przedsiębiorstwa
Nazwa- identyfikuje odróżnia os. Prawne i takie jednostki które ni sa os. Prawnymi np. fundacje, stowarzyszenia. Nazwa ma charakter nie zbywalny pełni taka rolę jak nazwisko dla nas.
Firma- oznaczenie identyfikujące, odróżniające przedsiębiorcę. Jest dobrem osobistym a także ma wartość majątkową. Jest związane ściśle z podmiotem, który go identyfikuje(nie jest zbywalna) Przepisy art.431 i następne kc.
Zasady prawa formalnego:
jedność- tzn. że przedsiębiorca może zarządzać tylko jedną firmą niezależnie czy posiada inne odziały-oddział i siedzibę art. 436 kc
jawność tzn. ze firma i jej zmiany sa opisywane do rejestru
prawdziwo- tzn. firma nie może wprowadzać w błąd co do os. działalności. Dane musza być zgodne z prawda.
Wyłączność- każda firma powinna sie dostatecznie odróżnić od firm innych przedsiębiorców istniejących na rynku.
Ciągłość- w przypadkach określonych w ustawie przedsiębiorca może istnieć pod nie zmienioną firmą mimo zaistnienia okoliczności uzasadniającą zmianę firmy, by była prawdziwa(art.437)
W razie utraty członkostwa wspólnika którego było zawarte;
Kontynuowanie działalności gosp. os. fiz. np spadkobierca
Przekształcenie przedsiębiorcy który jest os. prawna albo handlowa sp.
Zasada niezbywalności- firma jest ściśle związana z osobą przedsiębiorcy dopuszczone jest zezwolenie przez przedsiębiorcę na korzystanie z cudzej firmy inaczej zwana FRANCHISINGU(art.499 )
Art. 434 i 43;- firma os. Prawnej to jest jej nazwa
BUDOWA FIRMY:
Rdzeń(korpus) może mieć różny charakter
Osobowy- czyli nazwiska np. Wedel
Rzeczowy- przedmiotowy czyli rodzaj prowadzonej działalności
Charakter fantazyjny- zawiera pewna słowa np. postęp, zawierają słowa obcojęzyczne
Mieszane- przedmiotowe i fantazyjna
II dodatki obowiązkowe- dodatki określają formę prawną
III dodatki dobrowolne- bliżej określają rodzaj działalności, zakres, zasięg
ZASADY BUDOWY FIRMY
Osoby prawne
Firma przedsiębiorstwa jest nazwa
W przypadku gdy nie mają osobowości prawnej to nazwa jednostki jest jej firmą. W odniesieniu di sp. Handlowych kodeks sp. Handlowych zawiera jak powinny być zbudowane
Prawo do firmy podlega ochronie
Najczęstszym przypadkiem naruszenia prawa do firmy jest posługiwanie się nazwa mój firmy
Może zarządzać zaniechanie
Usunięcia skutków naruszenia
Zarządzać określenia o określonej formie
Naprawienia szkody
Wydania korzyści uzyskanych przez naruszyciela
oznaczenia odróżniające, identyfikujące w obrocie przedsiębiorstwo kompleks majątkowy
Jest dobrem majątkowym odnosi się do przedsiębiorstwa .
Oznaczenie przedsiębiorstwa jest zbywalne, odrębne.
Znak towarowy- oznaczenie, które służy do oznaczenia towaru pochodzącego od producenta.
Znakiem towarowym może być wyraz, argument, kompozycja kolorystyka, kształt butelki, sygnał muzyczny, melodia ewentualnie połączenie tych elementów.
- czyli ma tzw. zdolność odróżniania
-nie może tego sobie zawłaszczyć
Znaki towarowe to dobra majątkowe, są zbywalne.
Działalność przedsiębiorstw obejmuje:
Prowadzenie spraw(kierowanie)- to proces kierowania działalnością przedsiębiorcy podejmowanie decyzji dotyczących przedsiębiorstwa(finansowe, gospodarcze) inaczej: organizowanie działalności przedsiębiorstwa, czynności wewnątrz przedsiębiorstwa (gdzie wynająć lokal, jaka polityka płacowa)
Zakres zwykłych czynności i czynności które ten zakres przekraczają
Czynności zwykła- w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy np. wielkość prowadzonej działalności, istnienie takiej działalności(czyli bieżące zarządzenia działalnością)
Czynności o charakterze strategicznym
Czynności nagłe- potrzeba dokonania pojawia się niespodziewanie i której zaniechanie mogłoby spółce wyrządził szkodę.
Zarządzenia- proces na który składa się: podejmowanie decyzji, wydawanie opinii, organizowanie.
Reprezentacja- działania organów, przedstawicieli ustawowych bądź pełnomocników dokonywanych przez przedsiębiorcę albo w imieniu przedsiębiorcy dotyczące jego działań wobec os.3
W znaczeniu szerokim oznacza: występowanie we wszystkich stosunkach prawnych z zakresu prawa adm., prawa pracy, prawa finansowego obejmuje czynności prawne, jak i czynności które ujawniają reprezentacje przedsiębiorstwa na zewnatrz np. kontrahentowi, sadowi
W znaczeniu wąskim oznaczają wyłącznie składanie i przyjmowanie oświadczeń woli w stosunkach cywilno- prawnych
Sposób prowadzenia spraw- może być realizowany jednorazowo lub kolegialnie
Większość zwykła-za jest większość głosów niż przeciwko(głosów wstrzymanych nie bierze się pod uwagę)
większość bezwzględna- więcej niż 50 % głosów oddanych za, z tym że głosy wstrzymujące się i nieważne sa po tej samej stronie co przeciwko
większość kwalifikowana- np.2/3 głosów lub ¾ głosów
jednomyślność- wszystkie głosy za
kworum- liczba os. Które muszą być obecne na posiedzeniu lub brać udział w głosowaniu
Reprezentacja- może być jednoosobowa lub kolegialna. Więcej niż jedna osoba to reprezentacja łączna(co najmniej 2 współdziałające osoby)
Zasady występowania przedsiębiorstw w obrocie:
osobiście- os .fizyczne
przez organy- przedsiębiorcy, które sa osobami prawnymi
przez przedstawicieli ustawowych- to dotyczy wszystkich przedsiębiorstw
przez pełnomocników- producent
przez zastępców pośrednich
Wykład 3 30.03.2007
Osoby fizyczne:
które mają pełną zdolność do czynności prawnych.
które mają ograniczoną zdolność- 2 grupy czynności czyli samodzielne i druga przy przedsiębiorstwach ustawowych zobowiązujące i rozporządzające
osoby które mają brak zdolności do czynności prawnych
Przez organy art.38 kc to os. Prawne działające przez organy
Organ- ma charakter obowiązkowy i niezbędny dla funkcjonowania tej os. Prawnej. Organ składa się z os. fiz chyba że przepisy szczególnie mówią ze to może być os. prawna. Organ tworzy i przejawia na zewnatrz wolę osoby prawnej.
Kompetencje:
zarządzające
reprezentacyjne
Uprawniony jest dyrektor
Kompetencje:
nadzorcze- rada nadzorcza
kontrolne- np. komisje rewizyjne sp. Zoo
Organy uchwałodawne(walne zgromadzenie czy zgromadzenie wspólników) :
- jednoosobowe czyli dyrektor przedsiębiorstwa państwa
- kolegialne( organy nadzorcze 3 lub ; zarząd w sp. Z o.o. w S.A.- walne zgromadzenie)
W sp. Partnerskiej może być powołany- zarząd
W sp. Komandytowej- rada nadzorcza
Przedsiębiorcy ustawowi os. Fiz.(rodzice, opiekun, kurator)-kurator ustanowiony przez sad art. 42 dla os. Prawnej która nie może działać z powodu braku ograniczeń.
Źródła :
wypływanie wprost z ustawy
z orzeczenia sadu np. kurator
akt adm.
Umowa o zarządzaniu przedsiębiorstwem państwowym
Uchwala właściwego organu os. Prawnej
Zakres zależy od woli mocodawcy
Pełnomocnictwo ogólne- czynność zwykłego zarządu
Pełnomocnictwo rodzajowe- udzielane agentowi
Pełnomocnictwo szczególne
Do dokonania konkretnej indywidualnie oznaczonej czynności prawnej
Dominowanie (art.97 kc) os. Czynną w lokalu przedsiębiorstwa do obsługi klienta, uważa się do umocowaną do zawierania umów w imieniu danego przedsiębiorcy np. ekspedient w sklepie, w zakładzie usługowym
PROKURENT - art. 1091 i następne kc czyli pełnomocnictwo handlowe
Charakterystyka :
Może być udzielana przez przedsiębiorcę podlegającemu wpisu do rejestru przedsiębiorstw
O szerokim ustawowo określonym zakresie umocowania
Jawność- ujawnienie w rejestrze
Ma służyć przedsiębiorcy jako uprawnienia działania przedsiębiorcy, wyst. w obrocie
Jest to rodzaj pełnomocnictwa i upoważnienia do reprezentowania ale nie do zarządzania przedsiębiorstwem- to nie jest decydent to jest reprezentant
Prokurę udziela przedsiębiorca, który podlega wpisu do rejestru przedsiębiorstw ( KRS jak i ewidencja działalności gosp.).
Prokurentem może być tylko os. fiz. Która ma pełną zdolność do czynności prawnych.
Zakres umocowania prokurenta:
KC określa zakres czynności , wszelkich czynności sadowych i poza sadowych w prowadzeniu przedsiębiorstwa(zawarcie umowy, wprowadzenie umowy, złożenie oferty)
Tylko takie czynności, które sa związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa
Prokury nie można ograniczyć ze skutkiem wobec os. 3-ich, chyba ze ustawa stanowi inaczej- możliwe jest jedno ograniczenie: udzielenie prokury oddziałowych organów czyli spraw wpisanych do rejestru- oddziału przedsiębiorstwa
Szczególnie pełnomocnictwo prokury nie może:
Nie może zbyć nieruchomości
Nie może zbyć ani oddać do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa
Przenieść prokury
Nie może udzielić pełnomocnictwa ogólnego
Nie może udzielić dolnej prokury
Forma udzieleń:
Pisemna- pod rygorem nieważności
Pisemna podlega wpisowi do rejestru
Pełnomocnicza może udzielić w dowolnej formie
Pełnomocnictwo do czynności prawnej, dla której wymagana jest forma szczególna należy udzielić w takiej właśnie formie:
-prokura jest jawna- pełnomocnictwa się nie ujawnia
- można udzielić kilku prokurentom:
Prokura samoistna(oddzielna) każdy może samodzielnie reprezentować przedsiębiorcę
Prokura jest udzielana łącznie kilku prokurentom (do rejestru przedsiębiorstw konieczna jest zespół co najmniej 2 prokurentów)
Wygaśnięcie prokury:
W razie jej odwołania- można odwołać prokurenta w każdym czasie- pełnomocnictwo jest nie odwołalne
W razie zrzeczenie przez prokurenta
W razie zaistnienia pewnych zdarzeń po stronie prokurenta np. śmierci prokurenta(wygasa) wygasa w razie utraty pełnej zdolności do czynności prawnej
W razie zaistnienia pewnych zdarzeń po stronie przedsiębiorcy: przekształcenie, wykreślenie z rejestru, ogłoszenie upadłości i wykreślenie z rejestru
Zastępstwo pośrednie polega na działaniu p[rzez takiego zstepce we własnym imieniu ale na rachunek przedsiębiorcy tzn. ze zstępca pośredni dokonuje czynności prawnej jest jkej strona- nabywa prawa i obowiązki z niej wynikające, ma obowiązek wszystko co uzyskał na przedsiębiorcę np. komisant - działa we własnym imieniu ale i na rachunek
SWOBODA DZIAŁALNOŚCI GOSP. I JEJ OGRANICZENIA
Art. 20 konstytucji- podstawą ustroju jest gosp. wolnorynkowa
Art.22 konstytucji- ograniczenia swobody mogą wynikać z przep. Ustawowych
Podejmowanie wykonywanie oraz zakończenie działalności gosp. jest wolne dla każdego na przewidzianych w przepisach prawa
Wolny rynek= swoboda działalności gosp.
Czyli dostępny dla każdego(wolne jest wejście na rynek działanie na rynku, prowadzenie tego i zakończenie działalności gosp.)
Ograniczenie tej swobody nogą być prowadzone na podstawie ustawy
Ograniczenia:
Podmiotowe
Ograniczenia prowadzenia działalności gosp. dotyczące os. Fiz. Zajmujące określone stanowisko, pewne funkcje, pewien zawód np. os. pełniące funkcje publ. To te które zajmują kierownicze stanowisko w państwie: prezydent, premier, marszałek Sejmu, Senatu; pełnomocnictwa pewne funkcje w ad. a takie w spółkach skarbu państwa(ustawa antykorupcyjna)
Posłowie i senatorowie
Do radnych w gminach i województwach
Osób do państw(przedsiębiorstwa państwowe)
Jedno osobowe sp. Skarbu Państwa
Sędziowie prokuratorzy
Wykonawcy pewnych zawodów np. adwokaci, radcy państwowi, notariusze
Wyróżniające się w
- przepisach ograniczają formę prawną np. działalność ubezpieczeniowa, sp. Akcyjne, działalność maklerska
Ograniczenia dotyczące podmiotów tworzonych w innym celu niż zarobkowy. To odnosi się do fundacji, stowarzyszeń, związków zawodowych
Np. partie polit. nie mogą wykonywać działalności gosp.
Przedmiotowe- ze względu na rodzaj działalności
Wszelkie formy reglamentowania działalności gosp.(koncesja, zezwolenia, licencje zgody czyli działalność można podjąć po uzyskaniu danych, zezwoleń, koncesji.)
Koncesja jest wymagana takiej działalności państwa która jest podjęta monopolem państwa, potrzeba kontroli działalności ze względu zabezpieczających bezpieczeństwo obywatela
Rodzaje działalności sa wymienione w ustawie o swobodzie działalności gosp. art.40
Koncesje jest udzielona w formie decyzji uznaniowej(organ koncesyjny korzysta ze swobody udzielania koncesji)
Organem koncesji jest właściwy Minister ze względu na rodzaj działalności
Koncesja jest na czas określony (od 5-50lat )
Promesa koncesji(okres co najmniej 6 m-c i w tym czasie nie może odwoływać wydanie koncesji)
Zezwolenia, zgody i licencje- wiele dziedzin działalności gosp. nie sa objęte monopolem państwa
Dopełnienie określonych warunków. Rodzaje działalności art.75 ust. O swobodzie działalności gosp.
Sa udzielane w formie decyzji adm.
Wydają je różne organy np. naczelne org., centralne org. Adm., terenowe- wojewoda, organy jednostek samorządu terytorialnego = wójt, burmistrz, starosta, a takie komisje nadzoru bankowego czy ubezpieczenie i funduszy emerytalnych
Część z nich jest wydawana na czas oznaczony lub część na czas nieoznaczony, ewentualnie nie ma czasu określonego
Działalność regulowana=> jest działalnością wymaga spełnienia określonych warunków określonych w przepisach. Przepisy te określają że to działalność jest regulowana. Taką działalność jest wymagany wpis do rejestru.
Wpis do rejestru: np. usługi detektywistyczna, usługi turystyczne, telekomunikacyjne, kontrolowane, stacje kontroli pojazdów.
Organizacje terytorialne: organizacje zakazy, dotyczą całych obozów zagład, rezerwatów, parki narodowe
Ograniczenia kapitałowe: banki, zakłady ubezpieczeń
Konkurencja: czyli rywalizacja między przedsiębiorstwami, pewna sytuacja na rynku.
Rywalizacja pomiędzy 2 przedsiębiorstwami działającymi na równych prawach, którzy oferują swoje usługi na tym samym rynku a przy tym każde z tych przedsiębiorstw dążą do tego samego celu(osiągnięcia zysku oraz każdy z nich dąży do uzyskania przewagi na rynkach). Konkurencja występuje między przedsiębiorstwami, które oferują towar taki sam, a także różne towary i usługi
Ta rywalizacja może się odbywać na zasadach konkurencji:
- cenowej- niższa niż u konkurentów
- zróżnicowanie towarów lub usług(jakość, asortyment, warunki umowy, sposobem obsługi klienta)
Stan organizacji rynku jest wyznaczony przez ich wielkość , udział na rynku, bariery dostępu na rynku
Przeszkody czyli koszty
Rynki konkurencyjne- duża liczba konkurentów, jest wielu nabywców nie ma dominacji rynkowej
Rynki zmonopolizowane
Oligopol- na rynku występuje ograniczona liczba konkurentów, bariery dostępu do rynku
Konkurencja napotyka na pewne zagrożenia. Jest dokonywana czynność nieuczciwej konkurencji (16 IV 1993 o z4ezwoleniach nieuczciwej konkurencji)
1-czyn nieuczciwej konkurencji
2-definiuje pewien katalog nieuczciwej konkurencji(nie jest to katalog zamknięty)
Czyn nieuczciwej konkurencji- działanie sprzeczne z prawem lub dobrami obyczajowymi, które narusza, zagraża interes innego przedsiębiorcy lub klienta
Rodzaje czynów:
Czyny dotyczące oznaczeń przeds. towarów lub usług( 5-7 ust. U.Z.N. K.)
Użycie oznaczenia które użyte wcześniej zostało- użycie cudzego oznaczenia przedsiębiorstwa
Fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geogr. towaru lub usług np. lublin,
Wprowadzenie w błąd oznaczenie lub usług(art. 10)oznaczenie ilości jakości, składu towaru, braku informacji o zagrożeniach- użycie cudzego znaku towarowego
Czyny polegające na zmniejszeniu osiągnięć rynkowych przeds.- naruszenie tajemnicy przeds.(art.11)- naśladownictwo produktów art.13, naśladowanie zewnątrz produktu
Czyny polegające na dezorganizowaniu działalności przeds.(art.12) czyli nakłanianie os. Świadczących prace bądź kontrahentów do niewykonania należytego wykonania umowy przeds.(legalne strajki sa wyłączone)
Czyny polegające na utrudnianiu dostępu do rynku art.15 czyli sprzedaż poniżej kosztów w celu wyeliminowania konkurenta(dumping)
Nakłanianie do bojkotu czyli nie nabywanie lub nie sprzedaży danemu przeds. Towaru lub usługi
Dyskryminacja rzeczowo nieuzasadnione traktowanie klientów
Pobieranie opłat za samo przyjęcie towaru do sprzedaży
Wymuszenie wyboru określonego przedsiębiorcy jako kontrahenta, jako usługodawcę.
Wykład 4 13.04.2007
Czyny dotyczące informacji-czyny nieuczciwego zachwalania- polega na rozproszeniu nieprawdziwych wiadomości informacji o innym lub swoim przeds. Mogą to być pozytywne lub negatywne informacje. Dotyczące towarów, usług, atest. Kiedy nie mamy doczynienia
Czyny nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy art. 16- w reklamie wystarczy informacja i zachęcenie do nabycia usługi czy sprzedaży
Reklama sprzeczna z prawem czyli taka, która narusz przepisy prawa. Zakazując e reklamy piwa, papierosów i środków odurzających
Reklama uchybiająca godność człowieka jak również sprzeczna z dobrymi obyczajami- pokonuje cierpienie, poniżenie wykorzystujące wyrażenie powszechnie nieprzyzwoite
Reklama ukryta która jest wypowiedzią zachęcającą do nabycia towaru lub usługi ale stwarza pozory neutralnej informacji
Reklama nie rzeczowa która opiera się na wywołaniu pewnych uczuć i nakłonieniu do nabycia towaru lub usługi- lęk przed starością czy zmarszczkami wykorzystywanie
Reklama wprowadzająca w błąd i przez to mogąca wpłynąć na decyzje o zakupie lub usłudze np. zawierające informacje nieprawdziwe np. niejednoczesnymi określeniami, niezrozumiałe słownictwo
Reklamy które uwypuklają pewną cechę towaru np. masło
Reklama uciążliwa to taka która narusza w używaniu prywatność człowieka
Reklama porównawcza jest dozwolona w sposób bezpośredni lub pośredni może zidentyfikować konkurenta.
Jest czynem nieuczciwej konkurencji jeśli jest z dobrymi obyczajami. Porównuje dwa towary np. jeden z VAT a drugi bez VAT
Czyny nieuczciwej konkurencji w szczególne sposoby sprzedaży:
Sprzedaż premią- polega na oferowaniu towarów czy usług połączonych z nieodpłatną premią w postaci towaru bądź usługi innego niż ten, który jest przedmiotem sprzedaży np. dopuszczalne jest dołączenie próbki a przy tym nie związany z towarem, który jest sprzedawany
Sprzedaż lawinowa art. 17c na ograniczeniu system sprzedaży lawinowej. Proponowanie nabycia towaru przez złożenie obi9etnicy otrzymania pewnych korzyści w razie pozyskania nabywców, którym obiecuje się korzyści jeśli znajdą dalej nabywców
Sprzedaż związana z loteria promocyjną art.17b jeśli konsument albedzie określony towar objęty promocja(obiecuje się wygrana za to że się nabędzie określony towar )
Art.17d wprowadzenie do obrotu w sieci sklepów dyskontowych towarów z markami będącego właścicielem sklepów ilości 20% obrotu
Organizowanie i promowanie działalności gosp. w systemie konsorcyjnym(organizowanie działalności: pewna grupa konsumentów którzy wnoszą pewne świadczenia składające się z których tworzy się fundusz, zarządza tym organizator i funduszu ten służy finansowaniu na rzecz poszczególnych uczestników tej grupy np. system argentyński)
Przedsiębiorca 1-osobowy czyli os. Fiz. Która we własnym imieniu wykonuje działalność gosp. lub zawodową
-jest to najprostsza forma wydawania decyzji
-dysponowania majątkiem
Znaczenie do czynności prawnej
Pełną zdolność do czynności prawnej
Ograniczoną zdolność do czynności prawnej
Wyjątkowo ta która nie ma zdolności do czynności prawnej np. kiedy dziedziczy np. \5 lat lub 10 latek. I przedstawiciele ustawowi dokonują czynności
Inaczej jest jeśli chodzi o działalność zawodową- tu jest wymagana pełna zdolność do czynności prawnej praw publ.
Dla działalności zawodowej- chodzi o wykształcenie oraz pewne kwalifikacje zawodowe
Jako jedyni sa wpisywani do działalności ewidencji gosp.
Firma takiego przedsiębiorcy powinna( obejmować) zawierać imię i nazwisko a i dodatkowo pseudonim
Odpowiedzialność za zobowiązania- odpowiada za zobowiązania całym, swoim majątkiem zaangażowanym w działalność jak i majątkiem prywatnym
Jeśli jest w związku małżeńskim(to należy uwzględnić przepisy KC )wspólność ustawowa (z chwilą zawarcia małżeństwa)ma wpływ na zarząd majątkiem wspólnym małżonkowie mają obowiązek współdziałać art. 37 K. R. i O.-zgoda drugiego małżonka sprzedaży, inna nabycie, odpłatne nabycie i wydzierżawienie przeds.
Za zobowiązania: 1 majątek wspólny i majątek osobisty art.33 KriO
Taki małżonek przeds. Który zaciągną zobowiązania majątkiem osobistym i pewnymi składnikami majątku wspólnego a mianowicie dochodami z innej działalności zarobkowej, swoimi korzyściami uzyskanymi jako twórca na podst. Jako twórca wynalazku i honorarium jakie za to otrzymuje, odpowiada składnikami wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa
Jeśli zaciągnął zobowiązania za zgodą małżonka drugiego wówczas wierzyciel może zaciągać czyli ściągać zobowiązanie od drugiego
Rzemiosłem jest działalność gosp. wykonywana w pewien specyficzny sposób. Jest wykonywana indywidualnie.
Sposób:
Jest wykonywana przez os. fiz.
Albo będącymi wspólnikami spółki fizycznej
Jest to działalność wykonywana zawodowo
Z kwalifikacji pracy własnej(umiejętności)
Wykonywana we własnym imieniu, na własny rachunek
Doi 50 pracowników
Ograniczony zakres: nie zalicza się działalności handlowych, gastronomicznej, hotelarskiej, transportowej, usługi lecznicze, wykonywanie wolnych zawodów, wytwarzanie artykułów plastików i fotografików
Rzemieślniczy posiadają swój samorząd, cechy, izby rzemieślnicze, związek rzemiosła polskiego
Rolnik indywidualny- os. fiz. która prowadzi działalność agroturystyczną, jest przedsiębiorcą w świetle art. 431 KC.
Ustawa o swobodzie działalności gosp. art.3- nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie
Czy rolnik indywidualny jest przedsiębiorcą?
Tak, ale nie stosuje się przepisów o swobodzie działalności gosp.-nie podlegają wpisowi do ewidencji działalności gosp.
SPÓŁKA CYWILNA
forma współdziałania przeds.
art.860-875 kc
jest to stosunek prawny powstały na podstawie umowy przez którą wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu, przez działalnie w sposób oznaczony w szczególności przez wniesienie wkładu
Charakterystyka:
Cel:
charakter gospodarczy- związany z procesem gospodarczym czyli zarobkowy jak i nie zarobkowy czyli w zakresie marketingu i dopiero zawarcie umów.
Prowadzi działalność gosp. ale tak być nie musi , ale może być założone przez dokonanie jednej transakcji
wspólny cel dla wszystkich wspólników
zgody z prawem- nie może być mocy z obejściem prawa i zasady współż7ycia społecznego
Istota:
jest ona stosunkiem prawnym ale nie jest podmiotem prawa(nie ma ani osobowości ani czynności prawnej, nie może być stroną umowy
stroną umowy są wszyscy wspólnicy
podmiotem decyzji sa wspólnicy nie spółka
spółka cywilna nie jest przeds., status taki przysługuje przedsiębiorcom, którzy wykonują wolny zawód np.. spółka adwokatów; dobrowolność wniesienia wkładu
Jak się tworzy spółki cywilne?
Zawarcie umowy przez wspólników- forma pisemna dla celów dowodowych czyli w razi9e sporów sa ograniczenia
Treść czyli cel i sposób współdziałania np. .zasady podziału zysku np.. określić spadkobiercę w miejsce zmarłego wspólnika
Spółka cywilna nie podlega rejestracji ani wyrejestrowaniu
Jeśli wspólnikiem jest podmiot , który jest pisany do KRS to wtedy też go się nie wpisuje do rejestru
Na czas oznaczony jak i nie oznaczony- czyli wskazanie terminu, a także terminu przyszłego i niepewnego
Dla dokonania jednej transakcji
Wspólnicy Spółki cywilnej:
Musi być co najmniej 2
Mogą być os. fiz., os. Prawne, bądź nie będące osobami do czynności prawnej a mającymi osobowość prawną
Wspólnik korzysta z praw i ma pewne obowiązki
Prawa majątkowe:
Prawo do udziału w zysku- wspólnicy mogą żądać zysku po rozwiązaniu spółki lub na koniec roku obrotowego
Proporcje równego podziału zysku ale umowa może stanowić inaczej ; umowa nie może zawierać wyłączności wspólnika w zysku
Prawo do udziału abstrakcyjnego majątku spółki- ten udział nie jest określony ułamkiem
Prawo do zwrotu wartości wkładu w razie rozwiązania albo wypowiedzenia spółki, nadwyżkę tez się dzieli miedzy nimi
Obowiązki majątkowe:
Obowiązek wniesienia wkładu dotyczy tych wspólników, każdy w umowie zobowiązał się na siebie wziąć
Obowiązek innych działań dla osiągnięcia zamierzonego celu
Każdy wspólnik ma obowiązek uczestniczenia w stratach(równy udział) lub umowa może Stanowic inaczej
O charakterze organizacyjnym:
Prawo do prowadzenia spraw(875)
Prawo do reprezentacji(866)
Prawo do informacji o stanie spółki-jej majątku
Obowiązek lojalności - powstrzymać się od takich zachowań, które by utrudniały albo uniemożliwiały wspólnego celu
Zasada składu osobowego
Zmiany w następujących przypadkach
-w drodze zmiany umowy spółki
- w razie śmierci wspólnika
-wspólnik może wypowiedzieć swój udział- wypowiedzenie zwyczajne
Nie wymaga żadnego uzasadnienia 3 m-c przed końcem roku obrotowego
Wypowiedzi nad zwyczajowe:
*może nastąpić z ważnych powodów- ze skutkiem natychmiastowym
*prawo takie nie może być wspólnikowi odebrane
Majątek spółki cywilnej czyli majątek wspólny wspólników- wspólność łączna czyli:
Majątek istnieje tak długo jak istnieje spółka- nie może żądać podziału majątku
Udziały nie sa określone ułamkiem ani kwotowo
Wspólnik nie może rozporządzać udziałem spółki
Wspólny majątek to wkład wspólników i wszelkie prawa majątkowe nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.
Odpowiedzialność za zobowiązania:
Odpowiadają wspólnicy- całym majątkiem spółki jak i majątkiem prywatnym
Odpowiedzialność nieograniczona
Odp. solidarna
Odp. pierwszorzędna- tzn. wierzyciel może w pierwszym rzędzie żądać zobowiązania majątku wspólnika a potem z majątkiem prywatnego
Odp. dotyczy kiedy był wspólnikiem i odp. Ta na nim spoczywa mimo to ze już nie jest wspólnikiem lub gdy spółka uległa rozwiązaniu
PROWADZENIE SPRAW (PODEJMOWANIE DECYZJI) REPREZENTACJA (CZYLI NA ZEWNATRZ WOBEC OS. 3)- obowiązek i prawo prowadzenia spraw sposób zależy od ich rangi. Każdy wspólnik może prowadzić samodzielnie. Uchwała jest wymagana gdyby któryś z nich zgłosił by sprzeciw. Sprawy które przekraczają zwykły zarząd - to uchwała wszystkich wspólników. Sprawy nagłe może wykonać każdy wspólnik oddzielnie gdyby chodziło o dobra tej spółki
Reprezentacja spółki leży w gestii wspólników:
- każdy wspólnik ma prawo reprezentacji spółki- albo meslu uchwała stanowi inaczej
- wspólnik może reprezentować spółkę w jakich może prowadzić te sprawy- czyli sprawy
zwykłego zarządu
- wspólnik działa jako przedstawiciel ustawowy wszystkich wspólników
- wspólnik może działać przez pełnomocników
Rozwiązanie spółki:
Przyczyny:
Z mocy prawa
Jeśli został jeden wspólnik
Jeśli cel został osiągnięty
Jeśli cel nie jest możliwy do osiągnięcia
Można ogłosić upadłość wspólnika
Sad może rozwiązać spółkę na żądanie każdego z wspólników(art.864 § 1)
Za zgodą wszystkich wspólników- wymagana jest forma pisemna i zgoda wszystkich wspólników- majątek spółki ulega we wspólności w częściach ułamkowych(każdy wspólnik)
# spłaca się zobowiązanie spółki
# wartość wkładów
# a jeśli powstała nadwyżka w takich proporcjach w jakich uczestniczyli w zyskach
# spółka cywilna może ulec przekształceniu w spółkę handlową:
-w spółkę jawną- art.26 ksh
-w spółkę Inną niż spółka jawna- art.551 i następne ksh
Wykład 5 27.04.2007
SPÓŁKA HANDLOWA
Spółka handlowa jest to jednostka organizacyjna, jest to organizacja wspólników, korporacja utworzona dla określonego celu. Działająca o umowie określone tego celu i wyodrębniony majątek dla tego celu.
Jest to stosunek prawny, który powstaje na podstawie umowy. Wspólnicy bądź akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez współdziałanie art. 3 ksh .
jest umową prowadzoną do utrzymania spółki
umowa spółki określa zasady jego funkcjonowania- strukturę organów
Spółki handlowe podlegają regulacjom spółek art.2 ksh
Np. ustawa o działalności ubezpieczonej
Przyjmuje zasadę zamkniętego katalogu(6 spółek) jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo- akcyjna, akcyjna i sp. Z o.o. wyłącznie takie spółki
Spółka europejska
Europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych
2 kategorie:
- osobowe
- kapitałowe
Osobowe- jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo- akcyjna
Różnice: w spółkach osobowych podstawowym elementem sa wspólnicy a w kapitałowych kapitał
Spółki osobowe nie mają osobowości prawnej ale sa podmiotami prawa- mają zdolność prawną
Cechy:
zdolność prawna- do bycia podmiotem praw i obowiązków
zdolność do czynności prawnych - nabywanie zobowiązań
zdolność sadowa- żeby być stroną
zdolność procesowa
Posiadają swój majątek jako podmiot zdolności upadłością, działają pod własną firmą art.8 ksh
Spółki kapitałowe sa os. Prawnymi
Spółki osobowe- prowadzenie spraw, kontrola-bezpośrednio przez wspólników
OSOBOWE
-Wspólnicy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki- bez ograniczeń swoim majątkiem
CE -w celu prowadzenie przedsiębiorstwa- działalność gosp.
SKŁ -w zasadzie jest stały WSPÓL -co najmniej 2 wspólników
- prawa i obowiązki często będą określone jako „równe”, równy podział względem zysku
- wystarczy 2 pojęcia: 1)udział kapitałowy- odpowiada wartość wkładu wniesionego przez wspólnika do sp. wyrażany w zł przypisana wspólnikowi służąca rozmiarowi praw jaki przysługuje wspólnikom np. prawo do odsetek ar.50 ksh- przysługuje udział w sp.- czyli ogół praw i obowiązków jaki przysługuje wspólnikowi w spółce |
KAPITAŁOWE - wspólnicy bezpośrednio nie prowadza, występują tu organy
- swoim majątkiem odpowiedzialność spółki, akcjonariusze nie ponoszą odpowiedzialności
LE: -w każdym celu gosp. dozwolonym przez prawo- zarobkowych, nie zarobkowych, niegospodarczych czyli charytatywnych AD: -skład co do zasady jest zmienny NICY: -może być 1- osobowy
- zakres prawa i obowiązków zależy od wartości udziałów czy akcji
- udział- pojęcie akcji- zbywalne prawa majątkowe |
Spółka jawna od art.22 ksh - jest to spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, jest podmiotem prawa prowadzi działalność gosp.
Budowa:
1) nazwiska wszystkich wspólników albo kilku
2) oraz z dodatkiem: sp. jawna
Spółka jawna jest najprostszą formą sp. Handlowej. W oparciu o nią sa budowane inne sp.
Przeznaczenie gosp.:
sa przeznaczone do realizacji przedsięwzięcia
wspólnicy którzy mają do siebie zaufanie
niewielkie ryzyko odpowiedzialności(małe przedsiębiorstwa )
Tworzenie sp. Jawnej:
zawarcie umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności- treść umowy jest prosta
zgłoszenie sp. Przez wspólników- w ciągu 7 dni od zawarcia umowy- i wpis do KRS
może powstać z przekształcenia ze sp. Cywilnej(przekształcenie dobrowolne i przekształcenie obowiązkowe)
Obowiązkowe-w każdym z 2 lat obrotowych osiągnęły przychody netto czyli 800 tys. euro w każdym z tych 2 lat obrotowych- przekształcenie w ciągu 2 m-c
Dobrowolne- dotyczy wszystkich pozostałych sp. Cywilnych i zgody wszystkich wspólników
Majątek- odrębny od majątku wspólników
- mienie wniesione jako wkład wspólników
- mienie nabyte w czasie istnienia sp.
1) Układ może polegać na przemienieniu własności na sp.
2) Na obciążeniu własności na rzecz sp.
3) Na dokonaniu pewnych świadczeń, usług na rzecz sp.
Ma również odpowiedzialność za zobowiązania:
- całym swoim majątkiem bez ograniczeń
- odpowiedzialność wspólnika- całym majątkiem odpowiada solidarnie ze spółką i wspólnikami i odpowiedzialność subsydiarna czyli uzupełniająca-że wierzyciel może wszcząć dopiero jeśli z majątku sp. okaże się bezskuteczna.
Prowadzenie spraw:
Każdy wspólnik ma prawa i obowiązki
Prowadzanie spraw może być ograniczone nawet do jednego- albo wszyscy, albo niektórzy. Sposób prowadzenia spraw zależy od jej rangi(podejmowanie decyzji
Zwykłe czynności: uchwała wspólników jest wymagana jeżeli wspólnik się sprzeciwi, wymagana jest uchwała, który przekracza zakres zwykłych czynności. Zakres może być przekazany osobom trzecim ale musi być co najmniej 1 wspólnik
Reprezentacja leży w gestii wspólników
Może być pozbawiony w umowie albo orzeczeniem sadu
Prawo do czynności sądowych: poza sądowych
Wspólnik działa jako przedstawiciel ustawowy sp.
Można udzielić pełnomocnictwa klasycznego albo prokury
Wspólnicy: wspólnikiem może być os. prywatna, os. fiz., czy ma przyznaną zdolność prawną(co najmniej 2 wspólników)
Wspólnik: prawa i obowiązki
Prawa do udziału w zysku(w częściach równych)
Prawo do odsetek w wysokości 5% od udziału kapitałowego rocznie
Prawa do zwrotu części w razie jego wystąpienia ze sp. Czy likwidacji sp.
Prawo wniesienia wkładu
Prawo uczestniczenia w stratach
Prawa organizacyjne:
-prawo prowadzenia spraw
-Prawo reprezentowania sp.
-Prawo kontroli- przeglądać dokumenty
Obowiązki:
-prowadzenie spraw
-Lojalności
-zakaz konkurencji
Zasadą jest stałość składu osobowego
Zmiany:
Przystąpienie nowego wspólnika
Przeniesienie ogółu praw i obowiązków na inną osobę art.10 ksh
Wyłączenie wspólnika przez sąd z ważnych powodów na żądanie wszystkich wspólników
W razie śmierci wspólnika
Wypowiedzenie umowy sp.
Ogłoszenie upadłości
ROZWIAZANIE
Przyczyny:
Przyczyny określone w umowie
Jednomyślna uchwała wszystkich wspólników
Ogłoszenie upadłości sp.
Śmierć
Ogłoszenie upadłości
Wypowiedzenie umowy
Wyrok sądu o rozwiązanie sp.
Likwidacja sp. Chyba, ze wspólnicy umówią się inaczej
- zmienia się cel sp.
- działają likwidatorzy(niektórzy wspólnicy bądź os 3): spieniężenie majątku, zakończenie bieżących spraw i wypełnienie zobowiązań sp., a jeśli jest jakiś majątek to dzieli się między wspólników
Wykreślenia z rejestru czyli przestaje istnieć, jeśli przyczyną jest postępowanie upadłościowe to prowadzi do likwidacji sp. I wykreślenia z rejestru.
SPÓŁKA PARTNERSKA
Art. 86 i następne:
Osobowa utworzona przez wspólników zwanych partnerami w celu wykonywania wolnego zawodu
Jest podmiotem prawa- forma pisemna dla os. Fiz.
Działa pod własną firmą
Powinna zawierać nazwisko jednego bądź wszystkich partnerów
Dodatek do wyboru: partner, partnerzy, sp. Partnerska i określenie wolnego zawodu wykonywanego w sp.
Celem sp. Jest prowadzenie pewnej stałej działalności czyli wolnego zawodu(czyli działalności usługowa)może być wykonywany 1 lub więcej zawodów
Jest to sp. Osobowa ale wszystkie cechy kapitałowe możliwe jest powołanie zarządu art.89 ksh
Zasady odpowiedzialności za zobowiązania sp.
Odpowiadają:
*sp. w sposób nie ograniczony całym swoim majątkiem
*odpowiedzialność partnerów za zobowiązania - inaczej z wykonaniem wolnego zawodu czyli: partner za zobowiązania w wyniku wykonania zwodu w sp. Oraz za zobowiązania os. Zatrudnionych nie będących partnerami, które podlegają jego kierownictwu w celu świadczenia usługi sp. Natomiast partner nie odpowiada za zobowiązania pracowników podlegających innym partnerom czyli nie odpowiada za cudze błędy art.95§ 2
Zobowiązania sp. Nie związane z wykonywaniem wolnego zawodu
Nieograniczony
Solidarnie
Subsydiarnie
Prowadzenie spraw:
Mogą być ukształtowany jeden z 3 modeli, decyduje umowa sp.
Pierwszy model sp. Jawnej
- prowadzenie spraw i reprezentowanie wykonywanie sa przez partnerów tzn. do prowadzenia spraw stosuje się przepisy o sp. Jawnej. A do reprezentacji przy uwzględnieniu art.96 ksh
-drugi model to kapitałowy- czyli powołanie zarządu, który prowadzi sprawy i reprezentuje sp.. Partnerzy lub os 3. Przepisy o zarządzie sp. Z .o.o.
Prawa i obowiązki: Partnerami mogą być os. fiz. do wykonywania wolnego zawodu art..88 ksh. Co najmniej 2 partnerów(tymczasowo może być 1 os.)
Zmiany w składzie osobowym: ma określonych zasadach jak w sp. Jawnej a dodatkowo zmiana może wystąpić do partnera, który utracił prawo do wykonywania wspólnego zawodu art.100 ksh
Likwidacja sp. Tak jak w sp. Jawnej.
SPÓŁKA KOMANDYTOWA
Art. 102ksh- osobowa ma na celu prowadzić przedsiębiorstwo pod własną firmą- co najmniej 1 wspólnik odpowiada za zobowiązania czyli( komplementariusz0 a odpowiedzialność co najmniej 1 wspólnika jest ograniczona(komandytariusz)
Komplementariusz- jest to wspólnik aktywny, odpowiada bez ograniczeń za zobowiązania
Komandytariusz- bierny wspólnik, nie ma prawa za reprezentowanie, odpowiada za zobowiązania w sposób ograniczony
Stosuje się przepisy o sp. Jawnej
Odpowiedzialność za zobowiązania:
Sp. Odpowiada całym swoim majątkiem bez ograniczeń
Odpowiadają komplementariusze- tak jak w sp. Jawnej
Solidarna
Subsydiarna
Odpowiada komandytariusz- odp. solidarnie ze sp. i wspólnikami
Odp. Subsydiarna i ograniczona(suma komandytowa)ta suma to pewna kwota określona w umowie sp. Dla każdego komandytariusza i jest ona wpisana i wyznaczona górną granicą odp. Komandytariusza
Poza sumą komandytowa na komandytariusza ma znaczenie kwota
Komandytariusz nie odp.- jeśli wkład będzie niższy od sumy to odp. komandytariusza jest między sumą a wkłada np. między 500 zł a 300 zł czyli odp. ta różnicą
Prowadzenie spraw i reprezentowanie :
Prowadzenie spraw przysługuje komplementariuszom- taj jak w sp. Jawnej
Reprezentowanie spraw przysługuje komplementariuszom- taj jak w sp. Jawnej
Komandytariusz nie ma prawa reprezentować sp. jest dopuszczalne umocnienie komandytariusza jako pełnomocnictwo lub prokura czyli jak os. 3
Wspólnicy 2 rodzaje
stosuje się przepisy sp. Jawnej
komandytariusze:
nie ma prawa prowadzenia spraw
nie ma prawa do reprezentacji
ma ograniczone prawa kontroli art.120 ksh(może, badać księgi, sprawdzać, po zakończeniu roku finansowego)
nie jest zobowiązany do lojalności ani konkurencji chyba że, ma prawo do prowadzenia spraw albo uzyskał umocowanie do praw sp.
Uczestniczył w zysku proporcjonalnie do udziału wniesionego(umowa może stanowić inaczej)
Udział w stratach do wysokości udziału umówionego
Wkład do Przedmiotu wkładu: nie można wnieść wkładu w sp. Kapitałowa będącej obok
Może wnieść swoją pracę dla spółki tylko wówczas gdy ta suma..
Tzw. wkład warunkowy
Przyczyny rozwiązania sp. komandytowe- analogicznie tak jak w sp. Jawnej a także likwidacja sp. Tak jak w sp. Jawnej
Art. 115-114 ksh
Wykład 6 11.05.2007
SPÓŁKA KOMANDYTOWO- AKCYJNA
Art.125-150 ksh
Sp. osobowa
Pod własną firmą, wobec wierzycieli za zobowiązania dopowiada co najmniej 1 wspólnik(komplementariusz)odp. I co najmniej 1 akcjonariusz
Łączy w sobie elementy sp. jawnej i sp. akcyjnej
Wystarczą tu już cechy kapitałowe- kapitał zakładowy
Wyst. Akcje
Wyst. Niby organ- walne zgromadzenie
Rada nadzorcza
Ta sp. ma dostęp do rynku kapitałowego może te akcje wprowadzić na rynek i uczestniczyć w obrocie
Prowadzi działalność gosp.
Firma powinna się składać z nazwisk lub jednego- nie można umieszczać nazwiska akcjonariuszy
Komandytariusze
Akcjonariusze- obejmuje akcje licząc na zyski- sa pasywnymi członkami
W sprawach nie uregulowanych stosuje się przepisy:
O sp. Jawnej- w pewnym zakresie
O sp. Akcyjnej art.126§1 ksh
Tworzenie sp.:
Zawiązanie sp. Obejmuje:
Sporządzenie statutu i jej podpisanie- forma aktu notarialnego art.130 ksh, jest podpisywany przynajmniej wszyscy komplementariusze
Objecie akcji w kapitale zakładowy poprzez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego
Zawiązanie sp.
Wniesienie wkładów- wnoszą akcjonariusze
Ewentualne powołanie Rady Nadzorczej(wtedy gdy ustawa wymaga Rady Nadzorczej) wyznaczenie os. Do prowadzenia i reprezentowania
Wpis do KRS
Stosunki majątkowe- wystarczy kapitał zakładowy co najmniej 50 tyś. Zł(jest to kwota wpisana w statusie, rejestrze- jest to kapitał własny)wkłady te stanowią pierwotny majątek. Kapitał dzieli się na akcje- minimalna wartość wynosi 1 gr.
Odp. Za zobowiązania:
Cała sp. Całym swoim majątkiem
Komplementariusze(odp. Nie ograniczona, całym majątkiem, jest solidarna ze sp. I odp. Subsydiarnie)
Akcjonariusze- co do zasady nie odp. Za zobowiązania ale jeśli przepis tak stanowi ale ponosi pewna sankcje
Kiedy jego nazwisko zostało zmienione w firmie
Jak odp. Jego pełnomocnik
Prowadzenie spraw i reprezentacja:
Reprezentacja:
Mają to prawo komplementariusze i tego prawa można go pozbawić w statusie, czy za zgodą wszystkich komplementariuszy, wyrokiem sądu jeśli komplementariusze sprzeciwiają się prawu do reprezentacji
Zakres: wszystkie czynności sadowe i poza sadowe sp.
Także może być reprezentowana przez pełnomocników i prokurentów
Akcjonariusze nie mają praw reprezentować sp.., ale może reprezentować sp. Jeśli udzielono mu prokury czy pełnomocnictwa
Prowadzenie spraw:
Mają wszyscy komplementariusze ale może tez być pozbawiony tego prawa w statucie czy wyrokiem sadu z ważnych powodów
Komplementariusze podejmują te sprawy, które ni zostały przyznane Radzie Nadzorczej czy walnemu zgromadzeniu
Sprawy, które maja istotne znaczenie to te wymagające uchwały walnego zgromadzenia
Akcjonariusz nie ma prawa prowadzenia spraw ale mają wpływ jego decyzje(głosuje nad uchwałami na walnym zgromadzeniu)
Walne zgromadzenie w sp. Kom.- akc.- jest niby organ, wchodzą w skład wszyscy wspólnicy
Prawo udziału mają:
Akcjonariusze
Komplementariusze
Wspólnicy, którzy sa jednocześnie akcjonariuszami i komplementariuszami
Prawo głosu nad uchwałami przysługuje tylko akcjonariuszom oraz wspólnikom o podwójnym statusie
Uchwały:
Podejmowanie przez walne zgromadzenie- nie jest potrzebna zgoda komplementariuszy np. sprawozdanie finansowe
Uchwały musza być podjęte pod rygorem nieważności wymaga zgody wszystkich komplementariuszy np. zmiana statutu, obniżenie, zbycie sp., przekształcenie połączenie sp.) art.146 §3 ksh
Uchwały zgody większości komplementariuszy -podział zysku, pokrycie start i inne przewidziane w statucie
Stosuje się przepisy o walnym gromadzeniu w sp. Akcyjnej
Kontrola i nadzór:
Prawo kontroli przysługuje komplementariusz art.38§2 ksh
Akcjonariuszom służy prawo do informacji dotyczących sp. Które sa związane z uchwałami na walnym zgromadzeniu
Może być powołana Rada Nadzorcza- powołuje się ja wtedy, kiedy statut tak stanowi
Jeśli w sp. Jest więcej niż 25 os. To powołanie Rady Nadzorczej jest obowiązkowe
Stały nadzór Rady Nadzorczej nadzoruje nad wszystkimi sprawami sp.. Rada może delegować swoich członków do czynności
W skład RN nie mogą wchodzić komplementariusze ani jego pracownicy, członkowie RN sa powołani przez walne zgromadzeni
Wspólnicy sp.
Komplementariusz ma prawo do prowadzenia spraw, prawo do reprezentowania sp., bez ograniczeń za zobowiązania sp., wnosi wkład tak jak w sp. Jawnej, ma prawo do zysku proporcjonalnie do wniesionego wkładu, uczestniczenie w stratach, prawo do kontroli, obowiązek lojalności i zakaz konkurencji- może to być os. Fiz., os. Prawna lub inna która ma przyznana zdolność prawną
Akcjonariusze- os. Fiz. Mająca zdolność prawną, objął akcje(przynajmniej 1 akcje)pozycja pasywna (nie ma prawa reprezentacji sp. Tylko ma podstawowe pełnomocnictwa lub prokury, uczestniczy przez głosowanie na walnym zgromadzeniu, 1 akcja daje 1 głos chyba ze statut stanowi inaczej, uprzywilejowanie, ograniczenie głosu, nie można go pozbawić prawa głosu, informacje o sp. Na walnym zgromadzeniu, ma prawo do zysku, proporcjonalnie do wniesionego wkładu, ma pokrycie kapitału tak jak w sp. Akcyjnej, takim wkładem nie może być praca, nie odpowiada za zobowiązania sp., nie uczestniczy w startach sp., nie dotyczy zasad lojalności i konkurencji, nie można na akcjonariusza nałożyć obowiązek w inny sposób niż stanowi statut
Komplementariusze i akcjonariusze- przede wszystkim jest on komplementariuszem, ponosi nie ograniczoną odp. Za zobowiązania sp., odp. Bez ograniczeń z tym ze jeśli nabywa akcje to i nabywa prawa jako akcjonariusz. Jego statut jest górny ( w pewnym zakresie )ma prawo głosu na walnym zgromadzeniu 1akcja=1 głos, nie może glosować w sprawach powołania o odwołania RN
Zmiany na stanowisku komplementariusza art.10 może przystąpić os. 3 art.136
Komplementariusz może wypowiedzi cumowe sp. Jeśli statut tak stanowi, czy na skutek śmierci
Zmiany w składzie akcjonariuszy- na skutek zbycia akcji(marzenia) zlikwidowania, podwyższenia kapitału
Rozwiązanie i likwidacja:
Przyczyny przewidziane w statucie- upływ czasu
Uchwała walnego zgromadzenia- zgoda wszystkich komplementariuszy
Ogłoszenie upadłości sp.
Śmierć, wystąpienie ze sp. Ostatniego komplementariusza
Jeśli likwidacja jest obowiązkowa- wg. Przepisów o sp. Akcyjnej
SPÓŁKI KAPITAŁOWE
Sp. w organizacji:
Jest to pewne stadium poprzedzające wpis do rejestru. W sp. Z o.o.-zawarcie umowy
Jest to podmiot prawa- nabywać prawa pozywać i być pozywane.
Zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa
Nie ma osobowości prawnej- może rozpocząć działalność gosp., może być przedsiębiorca
Działa pod własną firmą
Istnieje do momentu wpisu do rejestru
Za zobowiązania odp.:
Spółka
Os. Reprezentujące sp.
Odp.. solidarnie wspólny do wartości wniesionego wkładu
Zasady reprezentacji:
Sp. Z o.o.- reprezentuje zarząd albo pełnomocnik jednomyślną uchwałą wspólników
Sp. S.A. założycieli działający łącznie lub pełnomocnik uchwałą założycieli
Z chwilą wpisu do rejestru powoduje:
Uzyskanie osobowości prawnej
Wszystkie praw i obowiązki w organizacji stają się prawami właścicieli
Staje się sp. Właściwa
Wkłady do sp. Kapitałowej:
Pieniężne
Wkłady niepieniężne- aport
Pieniężny- może być wniesiony w gotówce lub formie bezgotówkowej
Niepieniężne- może mieć takie prawo które posiada w następujące cechy:
Prawa majątkowe
Jest ono zbywalne
Ma określona wartość majątkowa
Może być zamieszany w bilansie
Może przysługiwać sp.
Nie może być aportem prawo zbywalne, usługi czy swoja prace
Najczęstsze postaci aportów art..551 ksh (przedsiębiorstwa lub cześć przedsiębiorstwa, własność prawa użytkowania wieczystego, wierzytelność, prawa majątkowe np. z patentu znaku towarowego do wzoru przemysłowego, prawa autorskie udziały bądź akcje w innej sp. kapitałowej)
Nieważność sp. Art.21 ksh- sąd rejestrowy może orzec o zarejestrowaniu sp. Kapitałowej jeśli mają miejsce następujące braki:
Nie zawarcia umowy sp.
Umowa nie zawiera wkładu
Przedmiot działalności jest sprzeczny z prawem
Wszystkie os. Podpisujący statut nie miały zdolności do czynności prawnej
Jeśli braki nie daje się usunąć sad rejestrowy powinien rozwiązać sp., lub sąd może wezwać do naprawienia braku i może rozwiązać sp.
Po upływie 5 lat po podpisaniu w rejestrze nie może sąd rozwiązać sp.
Ważność czynności prawnej przez zarząd reprezentujący art. 17 ksh wymaga zasady innego organu sp.:
Jeśli taka zgoda takiego...
Gdy wymóg zgody wymaga...
SPÓLKA Z O.O.
Podstawa jest kapitał zakładowy- dzieli się na udziały
Cel gospodarczy nie zarobkowy
Cel niegospodarczy- cel charytatywny non profit
Musi zawierać dodatek z o.o.
Prawo kontroli
Możliwość wyłączenia wspólnika przez sąd
Możliwość rozwiązania sp. Przez sąd na zadanie wspólnika
Jest to sp. Kapitałowa pośrednia miedzy...
Sp. odp. całym majątkiem za zobowiązania art. 151
Wspólnik ponosi ryzyko ekonomiczne
Wspólnik ponosi ryzyko tylko swoim wkładem
Zawarcie umowy sp.- akt notarialny art. 157 powstaje sp. W organizacji
Wniesienie wkładu przed zarejestrowaniem sp.
Powołanie zarządu oraz ewentualne Rade komisji rewizyjnej jeśli tak stanowi
Zgłaszanie sp. Do rejestru - zgłasza zarząd , 6 m-c od zawarcia umowy, wpis powoduje uzyskanie osobowości prawnej
Sp. Z O.O.- wpisuje się do rejestru przedsiębiorców
Stosunki majątkowe- kapitał zakładowy (co najmniej 50 tys. )jest to pewna kwota wyrażona w pieniądzu polskim określona w umowie sp., dzieli się na udziały, jest to warunek uczestniczenia w sp. Wpisuje się po tronie pasywów
Jest tylko 1 kapitał sp., jest stały, ma stała wysokość, może być podwyższony lub obniżony w trybie przewidzianym w kodeksie
Kapitał musi być w całości pokryty przed rejestracja
Wystarczy tez kapitał zapasowy, ale nie musi być utworzony(tworzy się go z zysku, z nadwyżek cen)
Kapitał rezerwowy(może być wiele) one służą na pokrywanie szczególnych kosztów
Kapitał zakładowy dzieli się na udziały
Zależy od umowy sp.:
Umowa sp. Stanowi iż każdy wspólnik może miec 1 udział
Umowa sp. Iż wspólnik może mieć więcej niż 1 udział- wtedy wszystkie podziały sa równe i niepodzielne min udział 50 zł
Udział:
Jest to cześć kapitału zakładowego , nigdy nie jest wyrażony ułamkiem ale pewną kwotą pieniężną
Jest to pewien zespół praw majątkowych i organizacyjnych które przysługują z tytułu uczestnictwa w spółce, stanowią pewną całość
Udział wchodzi w skład majątkowy wspólnika. Udział może być przedmiotem różnych rozporządzeń. Wszelkie rozporządzenia powstałe po wpisie do rejestru
Zbycie udziału to inaczej przeniesienie na inną os.(darowizna, sprzedaż, aport)
Udziały sa zbywalne
ograniczenia ustawowe art.176 ksh
umowa sp.(wymóg uzyskania pierwszeństwa dla wspólników)
w formie pisemnej w formie notarialnie poświadczonej
ustanowienie ograniczonego prawa(użytkowanie, zastaw)
umorzenia udziału to inaczej jego zniesienie(udział przestaje istnieć)
*dobrowolne- za zgodą wspólnika
*przymusowe- bez zgody wspólnika
*automatyczne- w razie zajścia zdarzenia przewidzianego w umowie sp.art.199 ksh
udział jest dziedziczny- przechodzi na spadkobierców, z czym ze umowa sp. Może ograniczyć art.183 ksh
udział może przysługiwać wspólnie kilku os.-wspólność łączna, albo wspólność w częściach ułamkowych art.184 ksh
zarząd prowadzi księgę udziałów- liczba wspólników, wszelkie zmiany, na udziały nie wystawia się żadnych dokumentów
wkład= udział
wspólnik wnosi wkład i za to uzyskuje udział
Wykład 7 25.05.2007
SP. Zoo
Zmiany kapitału zakładowego
Stały kapitał zakładowy- może być obniżony albo podwyższony w przypadku - w trybie uregulowanym
Podwyższenie kapitału zakładowego:
poprzez utworzenie nowych udziałów
zwiększenia
lub tez oba te sposoby łącznie
Podwyższenie kapitału może nastąpić w dwojaki sposób:
na podstawie dotychczasowych postanowień sp.- gdy umowa przewiduje takie podwyższenie i termin podwyższenia kapitału
w trybie umowy zmiany sp..
Każde podwyższenie kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych :
Uchwały wspólników- zapada ona bezwzględną większością głosów , chyba ze umowa stanowi inaczej
Objęcie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym- wspólnicy mają pierwszeństwo. W drodze oświadczeń w formie pisemnej pod rygorem nieważności art.259 ksh
Wniesienie wkładów- wnoszą te os. Które objęły udział- wspólnik może wnieść swoją wierzytelności
Rejestracja- wpis do rejestru- ma charakter konstytutywny
Uchwała wspólników- co najmniej 2/3 głosów, zamierzona w protokole przez notariusza
Obejmowanie udziałów- wspornicy prawo pierwszeństwa- w formie aktu notarialnego
Os. 3, które do tej pory nie były wspólnikami dokumentu w formie aktu notarialnego
Wniesienie wkładu
Rejestracja\ wpis ma charakter konstytutywny
Podwyższenie tzw. ze środków sp.- polega na tym ze podwyższa sie kapitał zakładowy ale na to podwyższenie przeznacza się środki rezerwowe Np. z zysku
Cech
Wspólnicy nie wnoszą żadnych wkładów
Mogą dotyczyć tylko dotychczasowych wspólników
Obniżenie kapitału zakładowego- wymaga zmiany umowy sp.
Poprzez umorzenie udziałów
Albo przez obniżenie wartości nominalnej
Albo te 2 sposoby razem
50 zł- min
50 tyś. zł- max
decyzja o obniżeniu kapitału zakładowego- podejmują wspólnicy- co najmniej 2/3 głosów- wymaga protokołu sporządzanego przez notariusza. Może podjąć zarząd = może automatycznie art.199 §; ksh
ogłoszenie o uchwalonym obniżeniu i wezwanie wierzycieli- milczenie wierzyciela oznacza zgodę na obniżenie
zgłoszenie obniżenia kapitału do rejestru
następnie wypłata, czy przeksięgowanie. Uchwała decyduje o tym
Wspólnicy Sp. Z O.O.:
mogą być os. Fiz, prawne i jednocześnie organy nie sa os. prawnymi ale mają zdolność prawna
może być sp. 1 os
jednego wspólnika lub większą liczbę wspólników
któremu przysługuje co najmniej 1 udział- Np. prze nabycie 1 udziału od dotychczasowych wspólników lub objęcie 1 udziału z umowy sp. Czy w razie podwyższenia kapitału zakładowego sp.
W jaki sposób utrata członkowstwa :
w razie zbycia wszystkich udziałów
wyłączanie Wolnika ze sp. Wyrokiem sądu z ważnych powodów art266
śmierć wspólnika art183
umorzenie wszystkich udziałów danego wspólnika
przekształcenie sp. Z o.o. w inną sp., gdy wspólnik nie godzi się na uczestniczenie w sp. Po przekształceniu art.184 ksh
status wspólnika w sp. wyzn. 2 zasady:
równych praw i obowiązków art.174 ksh
równego traktowania art.20 ksh sp. Ma obowiązek traktować swoich wspólników w taki samych okolicznościach faktycznych i prawnych
Prawa i obowiązki wspólników:
prawo do udziału w zysku każdemu wspólnikowi art.191 i następne ksh a prawo do dywidendy- powstaje wtedy gdy sp. Osiągniecie zysk i on zostanie przeznaczony do podziału- czyli prawo do części zysku, zysk wypracowany w ciągu roku
prawo pierwszeństwa objęcia udziałów w podwyższonym kapitale
prawo do części majątku sp. Pozostałego w razie likwidacji sp. po zaspokojeniu wierzytelników
art.286
Prawo do charakterystyki organizacyjnej
prawo głosu- zależy od ilości udziałów art.242
prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników
prawo do kontroli działalności sp. Art.212 ksh
prawo mniejszości- korporacyjne Np. prawo zwołania wspólników; Np. prawo zaskarżenia uchwał
Obowiązki w sp. Z o.o.
z mocy ust. Obowiązek wniesienia wkładu na pokrycie udziałów
pewne mogą wynikać z umowy sp.- obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych Np. dostarczenie surowców czy sprzętu przez okres powtarzające się ; obowiązek dopłat art.177-179 to sa świadczenia pieniężne wspólnika na rzecz sp.(przeważnie na pokrycie strat sp. Mogą być zwrócone wspólnikom jeśli nie sa potrzebne o tym decyduje zgromadzeni wspólników
inne obowiązki art.159 ksh majątkowe bądź korporacyjne
Wspólnicy w sp. z o.o. uprzywilejowania
udziałów- pewne równe, dodatkowe prawa art.174
uprzywilejowane osobiste- można w umowie przyznać imiennie art.159 ksh
Organy sp. z o.o.:
zarząd-prowadzi sprawy sp. I reprezentuje sp.
Kompetencje:
działa stale w sp., składa się z 1 lub więcej członków. Mogą być wspólnicy lub os. 3. Tylko os. Fiz. Które mają pełną zdolność do czynności prawnych art.18 k nie skazane na przestępstwa
członków powołują i odwołują wspólnicy ale umowa może Stanowic inaczej
wspólnicy mogą odwołać członków zarządu- nadzwyczajne prawo wspólników
Kompetencje zarządu:
prowadzenie spraw art.208 ksh- zależy od tego jakie sa te sprawy. W zwykłych sprawach mogą podjąć wspólnicy. Rada Nadzorcza nie może ingerować w pracę zarządu art.219
reprezentuje sp. Na zewnatrz- spory pomiędzy sp. A członkami zarządu art.210 ale sa wyjatki- art.210gdy w sp. Jest jeden wspólnik i jeden w zarządzie
Sposób reprezentacji- art.205 w przypadku 1 os. Członka zarządu może składać a jeśli jest więcej członków to członka zarządu z prokuratorem
Zarząd dokonuje czynność o charakterze organizacyjnym
zwołanie zgromadzenia
piecza nad rachunkami
obowiązek zgłaszania upadłości sp.
Prawo zaskarżenia uchwał wspólników art.182 ksh
Członków zarządu obow3iązuje zakaz konkurencji art.211 ksh
Drugie organy sp. To:
Rada Nadzorcza- RN
Komisja Rewizyjna- KR
Są powołane wtedy gdy umowa tak stanowi, gdy kapitał przekracza 500 tyś a wspólników jest więcej niż 25
Może tez wynikać z przepisów ust., może powołać RN albo KR albo te organy łącznie. Oba te organy sa kolegialne, składać się co najmniej 3 członków. Powołują i odwołują wspólników, członkami musza być os o pełnej zdolności do czynności prawnej i nie wskazane w art.18 ksh, oba organy sa powoływani na kadencję 1 rok, umowa może Stanowic inaczej -dłuższa.
Różnice tkwią w kompetencjach
RN-jest to organ nadzorczy(kontrola działalności sp., a także wydawanie poleceń) stały nadzór nad działalnością sp.(wszystkie dziedziny sp.) Np. zawieszenie w czynnościach, wyrażenie zgody, zadanie zwołania zgromadzenia wspólników, zaskarżenia uchwał art.210
KR-uprawnienia kontrolne(sprawdzenie ocena sprawozdań finansowych sprawozdań o działalności sp. Na koniec roku obrotowego) komisja ocenia, może także żądać zwołania zgromadzenia
Jeśli nie ma RN to można rozszerzyć KR
Zgromadzenie wspólników- nie jest jednym miejscem podejmowania uchwał przez wspólników . Może to odbyć się bez odbycia się zgromadzania:
-wszyscy wspólnicy na piśmie złożą uchwalę i wyrażą zgodę
- wszyscy wspólnicy wyrażają pisemne na głosowanie i przeprowadza się pisemnie głosowanie
Kompetencje wspólników: art228-230:
Sprawy dotyczące zaliczenia roku, udzielenie absolutum, podział zysku, czy pokrycie strat, zbycie sp. Zwrot dopłat
Umorzenie udziałów zamiana umowy sp., obniżenie i podwyższenie kapitału sp., rozwiązanie sp. Z woli wspólników, przekształcenie sp.
Zgromadzenie wspólników:
Zwyczajowe- podmiotem jest rozliczenie za ubiegły rok, uchwały w sprawie sprawozdań, w sprawie absolutorium czyli zatwierdzenie wykonania obowiązków
Nadzwyczajne- wszystkie [pozostałe niż zwyczajowe w razie potrzeby
Zwoływanie zgromadzeń:
Kompetencje ma zarząd albo z własnej inicjatywy albo na wniosek komisji rewizyjnej, prawo to może przysługiwać innym os. Lub na zadanie wspólników
Inne os. Niż zarząd gdy zarząd tego nie zwoła w odpowiednim terminie mogą zwołać RN, KR
Zgromadzenie może się odbyć bez oficjalnego zwołania zgromadzenia gdy obecni sa reprezentanci całego kapitału zakładowego
Metody zwoływania wspólników:
Listami poleconymi
Lub poczta kurierska co najmniej 2 tyg. Przed terminem
Czy poczty elektronicznej- zgoda wspólników
Kworum
Zgromadzenie- uchwały zapadają bezwzględną większością głosów- ale może ustawa Stanowic inaczej. 2/3 głosów rozwiązanie sp., głosowanie jawne, uchwały w formie pisemnej
Zaskarżenie uchwał wspólników wobec uchwał może być wytoczone 2 rodzaje:
powództwo o uchwalenie uchwały gdy jest spraw z mową sp. bądź dobrymi obyczajami i godzi w interesy sp. Lub ma na celu pokrzywdzenie wspólników
powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały- gdy uchwała jest sprzeczna z ust. Czyli jest nie ważna- ma charakter deklaratywny- tylko stwierdza stan faktyczny
Oba te powództwa sa ograniczone terminem
Wykład 8 08.06.2007
LIKWIDACJA SP. Z O.O.
Przyczyny rozwiązania sp.:
przyczyny przewidziane w umowie
ogłoszenie upadłości
uchwała wspólników 2/3 głosów
Inne przyczyny(orzeczenie sądu)
Sąd rejestrowy może rozwiązać sp.
Art.21
Na podst. Ust. O KRS
Art.271 może orzec sąd gosp.
Likwidacja ma charakter obowiązkowy z 1 wyjątkiem- jeśli jest ogłoszenie upadłości wtedy prowadzi się postępowanie likwidacyjne
Sp. Zachowuje osobowość prawną, zmienia się cel sp. Czyli zakończenie działalności
Sp. W tym czasie działa pod firmą pewnej zmianie ulegają działania organów(funkcjonują dalej, zgromadzenie wspólników nie działa zarząd ) w ich miejsce działają likwidatorzy sa przedstawicielami ustawowymi
Likwidatorami sa:
Z mocy ust. Członkowie zarządu
Umowa sp. Może powołać likwidatorów
Orzeczenie sądu
Przebieg likwidacji:
Zgłoszenie likwidacji do rejestru
Sporządzają bilans otwarcia likwidacji
Wzywają wierzycieli (w monitorze sądowym i gosp. 3 m-c od momentu ogłoszenia)
Likwidatorzy co roku sporządzają sp. Finansową 3(ściągnięcie wierzytelności ( sprawy pieniężne majątku, zakończenie bieżących spraw, zaspokojenie wierzycieli) a potem ewentualnie pozostały majątek między wspólników
*zaspokojenie wierzycieli
*upływ co najmniej 6 m-c od otwarcia do likwidacji
Sporządzenie sprawowania wspólników i zatrudnienie przez wspólników
Wykreślenie z rejestru art.273 ksh
Art.291 i następne
Odp. Wobec sp.: odszkodowawcza art.292 i 293 odp. Os. Które biorą udział w tworzenie sp. I sa zobowiązanie do jej naprawienia. Art.293§2 i art.294-297 i 298
Odp. Za zobowiązania sp.
Art.291- odp. Za zobowiązania sp. Zarządu, który podali fałszywe w oświadczeniach o wniesienie wkładów na kapitał zakładowy, odp. Solidarna ze sp.
Art.299- odp. Członków zarządu sp. Gdy egzekucja przeciw sp. Stanie się bezskuteczna, odp. Subsydiarna
Wierzyciel nie poniósł szkody
SPÓŁDZIELNIE
CECHY:
Dobrowolność wstąpienia i wystąpienia ze sp.,
Jest zrzeszeniem czyli korupcji- członkowie określają, decydują o jej funkcjonowaniu
Nieograniczona liczba os
Zmienność składu os.
Zmienny fundusz udziałowy- udziały wnoszone przez członków
Sa prowadzone w celu działalności gosp.- obowiązkowy cel gosp.)
Może prowadzić działalność dodatkową czyli działalność kulturalną i oświatową
Podział:
na ogólnych zasadach
spółdzielnia pracy
spółdzielnie socjalne
spółdzielnie mieszkaniowe
spółdzielnie produkcji rolnej
SKOK
banki spółdzielcze
Spółdzielnie działające na ogólnych zasadach- powstanie spółdzielni wymaga co najmniej 10 os. fiz co najmniej 3 os. Prawnych
uchwalenie statutu( forma pisemna, treść uregulowana, art.5 prawa spółdzielczego) założyciel podpisują potwierdzając jego przyjęcie zmiana statutu wymaga walnego zgromadzenia
wybór organów: zarząd, rada nadzorcza
zgłoszenie i wpis do rejestru przedsiębiorców KRS wpis ma charakter konstytutywny
Na pierwszy plan wysuwają się członkowie min. 10 os.:
członkami mogą być os. Fiz. O pełnej zdolności do czynności prawnej
mogą być os. Prawne
W jaki sposób powstaje członkowstwo w spółdzielniach:
forma pisemna pod rygorem nieważności. Termin reguluje statut
przymusowe
wykluczenie ze spółdzielni- gdy z winy wspólnej członka i niedbalstwo jego członkowstwa nie da się pogodzić z postanowieniem statutu
wykreślenie- gdy członek z przyczyn nie zawinionych, ale Np. z powodu choroby nie realizuje postanowień statutu
3) śmierć członka spółdzielni
Prawo charakterze majątkowym
prawo do świadczeń
prawo w nadwyżce bilansowe
Obowiązki majątkowe:
zapłata wpisowa
obowiązek wniesienia udziału
obowiązek wniesienia wkładu(postać rzeczowa lub pieniężna)
wkład i udział inaczej niż w sp.
Udziały nie sa zbywalne, członkowie nie odpowiadają za zobowiązania, ale uczestniczą w startach deklarowanych
Prawa i obowiązki wynikające z członkowstwa w spółdzielni
prawo do odpisu
prawo do zapoznania sie z udziałami spółdzielni, obrad, lustracji
prawo do zapoznania się z treścią umów zawieranych z os. 3
prawo do udziału w walnym zgromadzeniu
prawo do głosu w walnym zgromadzeniu
prawo bierne i czynne do organów spółdzielczych
prawo zaskarżenia uchwał walnego zgromadzenia
prawo zgłoszenia uwag, wniosków w sprawach
obowiązek przestrzegania prawa
prawo działania, uczestniczenia w realizacji celów statutowych
dbanie o dobro spółdzielni
Spółdzielnia jest osobą prawna
Obejmuje: walne zgromadzenie, Rada Nadzorcza i Zarząd
Walne zgromadzenie- jest najwyższym organem spółdzielni art.30, wyłączenie kompletnie walnego zgromadzenia, zwołuje się co najmniej 1 w roku. Zgromadzenie zwołuje zarząd albo na wniosek nie mniej niż 3 członków albo na wniosek Rady Nadzorczej
Powództwo o nieważność uchwały- gdy jest sprzeczna z prawem
Powództwo o uchylenie uchwały- gdy jest sprzeczna z statutem, bądź dobrymi obyczajami, bądź godzi w interesy
Powództwo o ustalenie o nieistnienie uchwały- uchwała nie istnieje, gdy nie była podjęta przez członków spółdzielni
RADA NADZORCZA obligatoryjny
Kontrola i nadzór działalności spółdzielni art.46 ust.
Członkami RN mogą być tylko członkowie spółdzielni
Sa powoływani i odwoływani przez walne zgromadzenie
Jest organem kadencyjnym- długość kadencji reguluje statut
Zarząd obligatoryjny- kieruje działalnością i reprezentuje na zewnątrz, wszystkie sprawy nie przekazane w ust. lub statucie
Skład członków zarządu:
1 lub wielo osobowy
Członkowie spółdzielni jak i poza
Powołuje i odwołuje ich z zgromadzenia i RN- decyduje o tym statut
Obowiązuje zakaz konkurencji
Statut może przewidywać zastąpienie walnego zgromadzania
Zebrania grup członkowskich- charakter obowiązkowy.
Statut może przekazywać część kompetencji RN
Reprezentować mogą spółdzielnie:
Zarząd
Pełnomocnicy
Producenci
RN
Majątek spółdzielni:
Prywatny majątek ich członków
Podmiotem jest spółdzielnia
Na majątek spółdzielni składa się majątek zasobowy z części nadwyżki finansowej:
Ma obowiązek przekazywać co najmniej 5 % na fundusz zasobowy
Fundusz udziałowy -powstaje z udziałów wnoszonych przez członków
Fundusz wkładów- podstawowa działalność spółdzielni
Zwrotne i podzielone sa fundusze wkładów
Fundusz zasobowy nie jest zwrotny ani podzielony gdy członek jest ze spółdzielni
Nie można pokrywać strat z funduszu wkładów
Nadwyżka finansowa- to zysk spółdzielni pomieszany
Lustracja w spółdzielni- przez związek rewizyjny:
Badanie legalności
Gospodarność
Rzetelność działalni spółdzielni
Mogą się łączyć spółdzielnie art. 96 i następne- połączenie przez przejęcie jednej przez drugą. Spółdzielnia przejmująca nabywa ogół praw i obowiązków spółdzielni przejmowanej
Co do podziału spółdzielni- zwykła większość głosów- tylko przez wydzielenie
Likwidacja:
Przyczyny które powodują
W razie nadejścia terminu
W razie zmniejszenia liczby członków- co najmniej 10 członków
Uchwały walnego zgromadzenia o podjęte na kolejnych zgromadzeniach
przez związek rewizyjny
spółdzielnia została- utworzona- zarejestrowana z naruszeniem prawa
naruszenie przepisów prawa
spółdzielnie co najmniej od roku nie prowadzi działalności gosp.
spółdzielnia może być wypisana z rejestru przez sąd w takim przypadkach jeśli:
w ciągu roku od zarejestrowania nie podjęli działalności
ma zdolność upadłościowa- niewypłacalność dłużnika
Przedsiębiorstwa państwowe
Komercjalizacja
Prywatyzacja
Działają na podstawie ust. 25. IX.1981- jest to samodzielny samorządny, samofinansowanie, posiada osobowość prawna
Samodzielność-czyli nie zależność od organizacji
Samodzielność- działa przez swoje organy, samodzielnie kierują organizacją
Samo finansowana-ze swoich przychodów pokrywa koszty zobowiązań:
-jest przedsiębiorca
- jest to osoba prawna typu zakładowego- nie ma członków
-figurują w KRS
ORGANY:
Dyrektor- organ 1 osobowy: zarządza przedsiębiorstwa i reprezentacja na zewnatrz i odpowiada za podjecie decyzji
Rada pracownicza
0ogólne zebranie pracowników
Organy przedsiębiorcy jak os. Prawnej- organ samorządu załogi(„reprezentują interesy pracowników)nie mogą reprezentować przedsiębiorstwa.