PODSTAWY TECHNIKI CIEPLNEJ
Wybrane wielkości stosowane w mechanice i technice cieplnej UKŁADY JEDNOSTEK MIAR
Ciśnienie jest siłą działającą prostopadle na powierzchnię. W układzie SI jednostkami ciśnienia są paskale [Pa] i bary [bar]:
lm ms
1 bar = 105 Pa = 105N/m2 =1000 hPa = 100 kPa = 0,1 MPa
W starym, technicznym układzie jednostek stosowano atmosferę:
1 at = 1 kG/cm2 = 0,981 bar
W technice ciśnienie podawane jest czasem za pomocą wysokości słupa cieczy, np.: wody (H20) lub rtęci (Hg):
1 mm H20 = 9,81 Pa 1 mm Hg = 133,32 Pa
10 m H20 = 10 000 mm H20 = 98 100 Pa = 0,981 bar = 1 at
Normalne ciśnienie powietrza atmosferycznego na wysokości poziomu morza wynosi: 1,013 bar = 1013 hPa.
Ciśnienie mierzone w porównaniu z próżnią absolutną nosi nazwę ciśnienia absolutnego lub bezwzględnego. Przyrządy do pomiaru ciśnienia mierzą zazwyczaj nie jego wartość, lecz różnicę od poziomu odniesienia, którym zazwyczaj jest ciśnienie absolutne atmosfery (nazywane ciśnieniem barometrycznym). Stąd rozróżniamy:
nadciśnienie - jeżeli różnicę wywołuje ciśnienie absolutne wyższe od poziomu odniesienia, podciśnienie - jeżeli różnicę wywołuje ciśnienie absolutne niższe od poziomu odniesienia.
Energia cieplna, energia elektryczna, praca - są to wielkości jednakowe i w układzie SI mają tę samą jednostkę, którą jest dżul [J]:
1 J = 1 Nm = 1 Ws = 1 kg m2/s2 1 kJ = 1kNm = 1 kWs = 1 Mg m2/s2 Starsza jednostka to: 1 kcal = 4,187 kJ = 1,163 Wh = 427 kg m Energia:
- egzergia - ta część energii, która daje się przetworzyć w danym
otoczeniu w każdą inną formę energii,
- anergia -jest częścią energii w określonym otoczeniu, która nie da
się przetworzyć w egzergię {jest stratą energii).
Moc jest ilorazem ilości ciepła, pracy lub energii elektrycznej do czasu. Jednostką mocy w układzie SI jest wat [W]:
1 W = 1 J/s = 1 Nm/s = 0,86 kcal/h 1 kW = 1 kJ/s = 1 kN m/s = 860 kcal/h
Zestawienie ważniejszych jednostek miar wielkości używanych w układzie technicznym, technice cieplnej oraz stosowanych w niedawnej przeszłości
Wielkość fizyczna |
Jednostki miary | |
układ SI |
układ techniczny | |
Długość |
m |
m |
Masa |
kg |
kG s2/m l kG • s2/m = 9,80665 kg * 9,81 kg |
Siła |
N 1 N = 1 kg • m/s2 |
~kG 1 kG = 9,80665 N* 9,81 N |
Czas |
s |
1 h = 60 min = 3600 s |
Objętość właściwa |
m3/kg |
m3/kG |
Gęstość |
kg/m3 |
kG • s2/m4 1 kG • s2/m4 * 9,81 kg/m3 |
Ciężar właściwy |
N/m3 |
kG/m3 |
Ciśnienie |
Pa 1 Pa = N/m2 |
kG/m2; 1 at; 1 atm; 1 Tr 1 kG/cm2 = 1 at 1 kG/m2 = 9,80665 N/m2« 9,81 N/m2 1 at = 0,980665 bar * 9,81 N/m2 1 at = 735,56 Tv 1 atm = 1,01325 bar = 760 Tr 1 Tr = 1 mm Hg |
Energia, praca, ciepło |
J 1 J= 1 Nm IJ=IWs |
kG ■ m; cal; kcal; th (termia) 1 kG m = 9,80665 J* 9,81 J 1 kcal = 103 cal 1 th = 10* cal 1 kcal = 426,94 kG m * 427 kG • m 1 kcal = 4186,8 J = 4,1868 kJ 1 KM • h = 632,4 kcal 1 kW • h = 860 kcal |
Moc |
W 1 W = 1 J/s |
kG • m/s 75 kG • m/s = 1 KM 1 kG • m/s = 9,80665 W * 9,81 W 1 KM = 0,7355 kW |
Temperatura |
K |
°C 1 °C = 1 K (pnij |
Stała gazowa bezwzględna (uniwersalna) |
8315 J/(mol K) |
847,9 kG m/(kmol • K) |