Motywy miłoœci w wybranych utworach romantycznych i pozytywistycznych. Twoje refleksje i oceny.
Miłoœć romantyczna to uczucie tragiczne. W wielu lekturach romantycznych oglądamy ją wciąż taką samą: zakochany, młody, wrażliwy romantyk wyznaje swój afekt wybrance. Ona jest mu przychylna. Poza uczuciem łączą ich podobne poglądy i zainteresowania, podobne spojrzenie na œwiat i poezję. Wszystko zatem byłoby dobrze, gdyby nie nieubłagana ręka opatrznoœci. Najczęœciej konwenanse œwiata, wola rodziców, nikły stan majątkowy romantyka stają na przeszkodzie szczęœciu. Rozstanie jest tragiczne w skutkach - obłęd i cierpienie odrzuconego kochanka prowadzi go do samobójstwa. Nie rozpatrujemy skutków tego czynu - tak czy inaczej bohater przestanie istnieć dla œwiata jako prywatna osoba, jest co najwyżej wyrazicielem sprawy społecznej.
1. Konrad Wallenrod i Aldona, córka Kiejstuta. Ich miłoœć była szczęœliwa i zaakceptowana przez otoczenie, dopóki nie nadeszło zagrożenie "z zewnątrz". Wallenrod musiał poœwięcić żonę i życie rodzinne dla sprawy kraju - i w tym tkwił tragizm miłoœci obojga bohaterów.
2. Gustaw i Pasterka ("Dziady") - typowy schemat miłoœci romantycznej. Ona nie może wyjœć za niego za mąż, gdyż On nie jest odpowiednią partią, zatem godzi się z wolą rodziny. On - Gustaw - cierpi do granic obłąkania i usiłuje popełnić samobójstwo.
3. Jacek Soplica i Ewa Horeszkówna - Stolnik odmówił Jackowi ręki Ewy i podał czarną polewkę, bo Soplica był zbyt niski stanem dla magnackiej córki. Ewa kochała Jacka, była słaba i płochliwa - zgodziła się z wolą ojca. W akcie zemsty Jacek zabił Stolnika i udał się na bolesną tułaczkę.
4. Kordian i Laura - po raz pierwszy ciężar odpowiedzialnoœci za nieszczęœcie spada nieco na samą wybrankę - to Laura odepchnęła afekt młodszego od siebie Kordiana, który w konsekwencji popełnił samobójstwo.
5. Hrabia Henryk i Maria - Maria kocha Henryka tak jak on ją i pobierają się. Tragedia rozpoczyna się po œlubie. Miłoœć romantyczna przybiera tu postać Dziewicy z piekła rodem, a Maria pozostaje uosobieniem zwykłej ziemskiej żony. Tym razem ona, Maria, popada w obłęd i umiera. I dopiero wówczas hrabia Henryk rozumie, że to żona była jego prawdziwą miłoœcią, straconą i nieszczęœliwą.
Pozytywizm:
Kochankowie pozytywistyczni nie przeżywają tak tragicznie jak ich poprzednicy swoich uczuć miłosnych. Jednak romantyzm wycisnął ogromne piętno i na ich miłoœciach.
1. Stanisław Wokulski i Izabela Łęcka - Wokulski jest po częœci romantykiem, kocha swą wybrankę miłoœcią bezgraniczną, wielką. Robi wszystko, by ją zdobyć. Cierpi, gdy ona go nie chce. Nie hamuje swych uczuć rozumem. Los podsuwa mu wartoœciową Helenę Stawską, ale on jest na to obojętny. Wokulski przeżył zawód, jednakże otwarte zakończenie "Lalki" pozwala czytelnikowi na snucie przypuszczeń.
2. Jan Bohatyrowicz i Justyna Orzelska - szczęœliwa miłoœć, oparta na wspólnej pracy i zrozumieniu, szczęœliwa pomimo różnicy stanów.
3. Anzelm Bohatyrowicz i Marta Korczyńska - romantyczna miłoœć z konsekwencjami. Różnica stanów nie dopuœciła do zawarcia małżeństwa, czego oboje bardzo żałowali.
4. Kmicic i Oleńka - szczęœliwa miłoœć, która trwała pomimo wielu przeszkód. Jest czymœ w rodzaju kontrargumentu dla miłoœci romantycznej.
Ogólnie rzecz biorąc miłoœć pozytywistyczna jest lepsza od romantycznej, gdyż prawie zawsze kończy się szczęœliwie, lub można mieć na to nadzieję, co było nie do pomyœlenia w romantyzmie