DANE :
nominalna średnica zasuwy Do = 65 mm
obliczeniowe ciśnienie czynnika Po = 0,6 MPa
czynnik : woda
kąt pochylenia klina α = 2°52′ = 2,87°
OBLICZENIA :
Średnia średnica pierścienia![]()
![]()
szerokość pierścienia b = 10 mm
Materiał pierścieni : brąz . Nacisk dopuszczalny
![]()
Nacisk jednostkowy wymagany dla zachowania szczelności
![]()
Pole powierzchni styku pierścienia
![]()
Warunek szczelności wymaga siły nacisku na powierzchni pierścienia
![]()
Pole powierzchni działania ciśnienia na tarczę![]()
![]()
Parcie czynnika na tarczę
![]()
Nacisk na pierścień od strony wylotu
![]()
= 8949 +2650 =11599 N
Wymagana siła we wrzecionie

Dla zachowania pewnej rezerwy do dalszych obliczeń przyjmujemy Fw = 5000 N
![]()
![]()
POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA TECHNOLOGII
INŻYNIERIA ŚRODOWISKA GRZEWCZEJ I WENTYLACYJNEJ
ROK AKAD. 1998 / 99
SEMESTR V
PROJEKT Z PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN
TEMAT : ZASUWA KLINOWO KOŁNIERZOWA
WYKONAŁA :
MAGDALENA STĘPIEŃ
Daje to największy nacisk na powierzchni pierścieni
![]()
Siła we wrzecionie potrzebna do otwarcia zasuwy
![]()
GRUBOŚĆ TARCZY
Zakładamy materiał tarczy : żeliwo ZL 250 o wytrzymałości doraźnej na zginanie
Rg = 400 MPa
Zakładamy współczynnik bezpieczeństwa x = 5. Naprężenie dopuszczalne na zginanie
kg = 80 MPa
Obliczam grubość tarczy

Przyjmujemy g = 5 mm
WRZECIONO
Zakładamy materiał wrzeciona : STAL 45, granica plastyczności dla tej stali wynosi
Re = 340 MPa
Współczynnik bezpieczeństwa względem granicy plastyczności x = 3
Obliczam naprężenia dopuszczalne
![]()
Wymagane pole przekroju rdzenia śruby
![]()
Wymagana średnica rdzenia śruby

Przyjmuję gwint trapezowy Tr 12 × 3 o średnicy rdzenia d1 = 8,5 mm
DŁAWNICA
Szerokość komory
![]()
Przyjmuję s = 6 mm
Średnica zewnętrzna komory
![]()
Długość całkowita komory
![]()
Przyjmuję Hd = 37 mm
Zakres regulacji ( skok pokrywy dławnicy )
![]()
Przyjmuję hd = 20 mm
POKRYWA I ŚRUBY DŁAWNICY
Przyjmujemy materiał szczeliwa : sznur bawełniany natłuszczany .
Wymagany nacisk na szczeliwo :
pD = 2,5 × po =2,5 × 0,6 = 1,5 MPa
Całkowity wymagany nacisk pokrywy dławnicy na szczeliwo
![]()
Przyjmujemy materiał śrub : STAL 5 , Re = 280 MPa . Zakładamy współczynnik bezpieczeństwa x = 3
Naprężenie dopuszczalne kr = Re / x = 280 /3 = 93 MPa
Wymagane pole przekroju dwóch śrub
![]()
Średnice rdzenia śrub

Przyjmuję dwie śruby M 10 o średnicy rdzenia d = 8,376 mm
Obciążenie przekroju A - A
![]()
![]()
Przyjmuję materiał pokrywy : ZL 250 o wytrzymałości na zginanie Rg = 300 MPa . Dopuszczalne naprężenie na
zginanie kg = Rg / x = 300 / 4 = 75 MPa
Warunek wytrzymałości na zginanie![]()
![]()

stąd 
Przyjmuję grubość g = 6 mm
Sprawdzam wytrzymałość pokrywy w przekroju B - B
![]()

NAKRĘTKA
Przyjmuję materiał : mosiądz . Naprężenie dopuszczalne na docisk kd = 12 MPa
Wymagane pole powierzchni zwojów pracujących na docisk
![]()
Wymagana wysokość nakrętki (dla Tr 12 × 3 skok gwintu h = 3 mm )

Przyjmuję HN = 12 mm
WRZECIONO
Przyjmuję długość konstrukcyjną wrzeciona podlegającą wyboczeniu L = 180 mm
Promień bezwładności
![]()
Długość wyboczeniowa
![]()
α = 1 ( oba końce oparte przegubowo )
Smukłość wrzeciona
![]()
=![]()
Stosuję wzór Tetmajera - obliczam naprężenia krytyczne
![]()
![]()
Rzeczywiste naprężenie ściskające

![]()
Współczynnik bezpieczeństwa na wyboczenie
![]()
Obliczam moment skręcający wymagany dla zamknięcia zaworu . Średnia średnica powierzchni czynnej (dla gwintu Tr 12 × 3![]()
średnica otworu w nakrętce D1 = 9 mm )
![]()
Kąt wzniosu linii śrubowej gwintu

Zakładamy współczynnik tarcia dla nakrętki z brązu μ = 0,15 , kąt tarcia ρ = arc tg μ = 8°32′
Moment skręcający w gwincie
![]()
Po uwzględnieniu tarcia wrzeciona w dławnicy i w grzybku moment na kółku
![]()
gdzie β = 1,0 dla ciśnienia po = 0,6 MPa
Z wykresu dobieram średnicę Dk = 100 mm dla momentu Mk = 4893,75 Nmm
Zakładamy osadzenie kółka na wrzecionie na czworobocznym czopie .
Obliczam wymiar boku czopa

Wskaźnik wytrzymałości kwadratu na skręcanie
![]()
Naprężenia skręcające
![]()
Współczynnik bezpieczeństwa czopa na skręcanie
![]()
Długość czopa lk dobieram z warunku wytrzymałości połączenia na docisk
![]()
Przyjmuję naprężenie dopuszczalne kd = 60 MPa
![]()
Przyjmuję lk = 6,00 mm
POKRYWA
DW = 80 mm
b = 20 mm
Dśr = 100 mm
Materiał uszczelki : paronit
Pole powierzchni uszczelki
![]()
Wymagany nacisk jednostkowy na uszczelce a = 5
![]()
Wymagany nacisk na uszczelkę
![]()
![]()
![]()
Pole powierzchni pokrywy , na którą działa ciśnienie czynnika
![]()
![]()
Siła nacisku czynnika
![]()
Obciążenie całkowite śrub
![]()
![]()
Zakładamy z = 6 śrub . Obciążenie jednej śruby
![]()
Przyjmuję materiał śrub : STAL St 45 , współczynnik bezpieczeństwa x = 2 , Re = 280
Naprężenie dopuszczalne dla materiału śrub
![]()
Wymagane pole przekroju śrub
![]()
Wymagana średnica rdzenia śrub

Przyjmuję śruby M 10 o średnicy rdzenia d1 = 8,376 mm
POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA TECHNOLOGII
INŻYNIERIA ŚRODOWISKA GRZEWCZEJ I WENTYLACYJNEJ
ROK AKAD. 1998 / 99
SEMESTR V
PROJEKT Z PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN
TEMAT : ZAPROJEKTOWAĆ ZASUWĘ KLINOWO KOŁNIERZOWĄ
WYKONAŁA :
MAGDALENA STĘPIEŃ