PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2007, 44, 2, 231 235 � Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław and Polish Stomatological Association ISSN 1644-387X BARTOSZ MARCZEWSKI, ANNA PARADOWSKA, KAROLINA NAPIERALSKA Kolczykowanie a stan jamy ustnej Piercing and the Condition of Oral Cavity Studenckie Koło Naukowe przy Katedrze i Zakładzie Protetyki Stomatologicznej AM im. Piastów Śląskich we Wrocławiu Streszczenie Wprowadzenie. Starożytne plemiona kolczykowały i tatuowały ciało. Symbolizowało to ich siłę i płodność. Obec- nie kolczykowanie ciała (tzw. body piercing) powraca. Nie ma jednak znaczenia symbolicznego, a jest jedynie po- dążaniem za modą. Coraz częściej kolczykami ozdabia się nie tylko uszy, ale także pępki, policzki, wędzidełka, ję- zyki, wargi lub okolice bródki. Cel pracy. Określenie stanu jamy ustnej u młodych ludzi z kolczykami w obrębie języka, brody i wargi oraz po- równanie go z grupą kontrolną. Materiał i metody. Badaniem objęto 30 osób w wieku 18 23 lat (w tym 24 miało przekłuty język, 12 wargę i 3 bruzdę wargowo-bródkową). Przeprowadzono badanie ankietowe i lekarskie w celu oceny stanu uzębienia. Oceniono liczbę PUW i wskaznik OHI. Grupę kontrolną stanowiło 36 osób w wieku 21 23 lat. Wyniki. Większość osób zdecydowało się na przekłucie ciała przez ciekawość lub podążając za modą. Po przekłu- ciu ból i obrzęk utrzymywały się od 2 dni do tygodnia (średnio 3 dni), u 3 osób wystąpiło zakażenie; 24 badanych pielęgnowało miejsce przekłucia maściami bezpośrednio po założeniu kolczyka. Obecnie jednak tylko 9 badanych pielęgnuje przekłute miejsce. W ankiecie 21 badanych uskarżało się na nadmierne wydzielanie śliny po przekłu- ciu. Aż 21 badanych deklarowało, że przygryza kolczyk, 12 osób ssie, 6 osób zaś stuka lub zahacza nim o zęby. U 6 badanych stwierdzono starcie zębów i pęknięcia szkliwa w obrębie kolczykowanego miejsca, przy czym częś- ciej zmiany te występowały u osób noszących kolczyki co najmniej od roku. Zaobserwowano wyższą średnią war- tość PUW (12,67) w odniesieniu do grupy kontrolnej (8,79). Wartości OHI w grupie badanej i kontrolnej były podobne i wynosiły średnio około 0,5. Wnioski. Kolczykowanie wpływa niekorzystnie na stan jamy ustnej. Ze względu na utrwalone parafunkcje (przy- gryzanie, stukanie kolczykiem o zęby) szkliwo zębów pęka lub ściera się (Dent. Med. Probl. 2007, 44, 2, 231 235). Słowa kluczowe: jama ustna, kolczykowanie, powikłania. Abstract Background. Ancient tribes used to pierce their bodies and make some tattoos. It symbolized their strength and fertility. Today, the fashion for body piercing comes back. It has nothing in common with symbolic though, but me- ans following the fashion. More and more often, people decorate with jewellery not only ears, but also navels, ton- gues, lips or the region of chin. Objectives. The purpose of this research was to establish condition of an oral cavity of people wearing tongue-, chin- and lip-jewellery and comparing it to the control group. Material and Methods. There were 30 people examined at the age of 18 up to 23 (24 with pierced tongue, 12 lip and 3 chin). The questionnaires were filled in. DMF and OHI were defined. The control group was 36 people aged 21 23. Results. Majority of patients decided to pierce their bodies due to curiosity or following the fashion. After the pro- cedure, pain and swelling kept from 2 days up to one week (on an average 3 days), only in 3 persons some infec- tions developed; 24 of the researched took care of the pierced part just after the jewellery was applied. At this mo- ment, only 9 persons take special care of that place. In the onomastic study 21 of the researched complained about sialorrhoea after they pierced the body. In this study 21 persons declare they bite their jewellery, 12 persons suck it, 6 persons knock or get it stuck at the teeth. What worries is that in 6 of the researched there were noticed ena- mel cracks and clashes nearby the body jewellery. Those appeared more often in people pierced at least one year before the examination. The average DMF was higher in the group with piercing (12.67) than in the control group (8.79). The values of OHI in both groups were similar and amounted to 0.5 at the average. Conclusions. Piercing influences oral cavity badly. Due to some bad habits (such as biting jewellery, knocking on teeth), the enamel gets cracked or clashed (Dent. Med. Probl. 2007, 44, 2, 231 235). Key words: oral cavity, piercing, complications. 232 B. MARCZEWSKI, A. PARADOWSKA, K. NAPIERALSKA Starożytne plemiona kolczykowały i tatuowa- ny i keloidy, alergie kontaktowe i występowanie ły ciało. Miało to znaczenie symboliczne, było prądów elektrogalwanicznych. Jak po każdym za- częścią religii [1]. Obecnie moda na kolczykowa- biegu chirurgicznym, tak i po kolczykowaniu wy- nie ciała (tzw. piercing) powraca. Coraz częściej stępują także powikłania ogólne, w tym zakażenie kolczykami ozdabia się nie tylko uszy, ale także wirusami HIV, WZW (typu A, B, C, D), HPV lub pępki, brwi, języki, wargi lub okolicę bródki, cza- HSV [3, 4, 6], zaaspirowanie fragmentu kolczyka sami także wędzidła czy języczek [2]. Producenci i następowe zamknięcie dróg oddechowych [7], biżuterii prześcigają się, tworząc nowe wzory i ko- a także bakteryjne zapalenie wsierdzia [8] lub ro- lory kolczyków (ryc. 1). Kolczykowanie ciała pień mózgu [9]. w kulturze europejskiej jest jedynie modą, nie ma W Polsce kolczykowanie ciała jest coraz bar- znaczenia symbolicznego. dziej popularne. Na takie ozdobienie ciała decydu- Biżuteria zdobiąca ciało jest najczęściej wyko- ją się najczęściej ludzie nieletni, ponieważ nana z różnego rodzaju metali: stali chirurgicznej, w odróżnieniu od wykonania tatuażu nie jest ko- niklu, tytanu, złota, platyny, także z tworzyw cera- nieczna zgoda opiekuna prawnego. Być może wy- micznych, nylonu, teflonu [3]. Ze względu na dzia- nika to z tego, że kolczyk można łatwiej usunąć łanie drażniące i uczulające Unia Europejska wy- i wydaje się w związku z tym, że nie pozostawia dała zarządzenie nakazujące wycofywanie z pro- trwałych śladów na ciele. dukcji kolczyków ze stali chirurgicznej i niklu. Celem badania było określenie, jakie dolegli- Kolczyki zakłada się w gabinetach kosme- wości łączą się z kolczykowaniem jamy ustnej tycznych i salonach tatuażu. Zdarza się, że kol- oraz ocena stanu uzębienia i błony śluzowej jamy czyk jest zakładany przez inną młodą osobę ustnej osób z kolczykami w obrębie języka, bruz- nieznającą anatomii czy niemającą właściwego dy wargowo-bródkowej, wargi. przeszkolenia, bez zachowania zasad aseptyki i antyseptyki. Oral-piercing jest swego rodzaju interwencją Materiał i metody chirurgiczną w jamie ustnej pacjenta. W związku z powstającą raną i umieszczeniem ciała obcego Badaniem objęto 30 osób w wieku 18 23 lat w jamie ustnej pacjent jest narażony na liczne po- (średnia wieku 21,4). W grupie tej 24 miało prze- wikłania. Można je podzielić na wczesne i pózne. kłuty język, 12 wargę i 3 bruzdę wargowo-bródko- Powikłania wczesne, powstające bezpośrednio po wą). Badani mieli w jamie ustnej od jednego do zabiegu kolczykowania, to: ból, obrzęk, trudności trzech kolczyków. Wszystkie osoby miały wy- w jedzeniu i mowie, zwiększone wydzielanie kształcenie średnie bądz też uczęszczały do liceum śliny, krwawienie, zakażenia, uszkodzenia błony ogólnokształcącego. Grupę kontrolną stanowiło śluzowej, dziąseł, a także nerwów (twarzowego, 36 osób bez kolczyka w wieku 21 23 lat (średnia trójdzielnego, podjęzykowego, językowo-gardło- wieku 22,4), o podobnym statusie społecznym. wego) [3, 4]. Zdarzają się także przypadki prze- W grupie badanej przeprowadzono badanie ankie- mieszczenia kolczyka do mięśni języka [3, 5]. towe, składające się z 17 pytań dotyczących m.in. Wśród powikłań póznych wymienia się: uszko- zabiegu kolczykowania, nawyków higienicznych dzenia tkanek twardych zęba, tremy, recesje, bliz- i subiektywnego odczuwania dolegliwości, takich jak: nieprzyjemny zapach z ust, ból i odczucie wzmożonego wydzielania śliny. Ankieta dla grupy kontrolnej składała się tylko z 6 pytań, ponieważ nie zawierała pytań dotyczących tylko kolczyko- wania. W obu grupach przeprowadzono badanie stanu uzębienia i błony śluzowej jamy ustnej, hi- gieny jamy ustnej i ewentualnych uszkodzeń zę- bów (złamania, patologiczne starcie). Oceniono liczbę PUW i wskaznik higieny jamy ustnej OHI wg Greena i Vermilliona. Wyniki Większość badanych przyznało, że zdecydo- Ryc. 1. Różne kształty kolczyków używanych do kol- czykowania ciała wali się na przekłucie ciała przez ciekawość lub Fig. 1. Different shapes of the jewellery used for podążając za modą. Tylko 6 osób nie uważało tego body-piercing za czynnik decydujący (ryc. 2) Po przekłuciu ból Kolczykowanie a stan jamy ustnej 233 w stosunku do grupy kontrolnej (8,79 ą 2,16) (ryc. 27% 3). Wszystkie osoby z kolczykami w obrębie jamy 33% ustnej miały wypełnienia wykonane wyłącznie z materiałów kompozytowych. Wartości wskazni- ciekawość ka OHI w grupie badanej i kontrolnej były podob- (curiosity) ne i wynosiły średnio około 0,5 (ryc. 4). podobało się (appreciation) moda (fashion) nie wie Omówienie (do not know) 20% Kolczykowanie jest obecnie modne, zwłasz- 20% cza wśród ludzi młodych z większych miast [2, 4]. Ryc. 2. Przyczyny kolczykowania w grupie badanej Fig. 2. Reasons for body-piercing in the control group liczba badanych number of researched 20 20 i obrzęk utrzymywały się od 2 dni do tygodnia z piercingiem (with piercing) (średnio 3 dni), u 3 osób wystąpiło zakażenie i by- 18 ła konieczna interwencja lekarska. Aż 19 osób 16 bez piercingu twierdziło, że nie zdecydowałoby się na ponowne (without 14 12 12 przekłucie danego miejsca (podawały one ból piercing) 12 i obrzęk jako główną niedogodność i powód, dla 10 10 którego nie warto decydować się na oral-piercing). 8 Wszystkie osoby już mające kolczyk nie zamierza- 8 ją jednak go usuwać. W grupie badanej 24 osoby 6 4 zabezpieczało miejsce przekłucia, stosując maści 4 z antybiotykiem bezpośrednio po założeniu kol- 2 czyka. Obecnie jednak tylko 9 osób pielęgnuje 0 0 0 0 0 0 0 0 0 w jakikolwiek sposób przekłute miejsce. Ankieto- 8 9 10 11 12 13 14 wani podają, że obecnie przemywają przekłute PUW miejsce spirytusem salicylowym lub roztworami DMF wody utlenionej. Spośród badanych 21 osób uskar- Ryc. 3. Rozkład wskaznika PUW w grupie badanej żało się na nadmierne wydzielanie śliny bezpośre- i kontrolnej dnio po założeniu kolczyka. Wielu badanych mia- Fig. 3. DMF at the researched and control group ło parafunkcje typu dens-corpus alienum, bezpo- średnio związane z kolczykowaniem, przy czym tylko 2 osoby nie zgłaszały tego typu nawyków liczba badanych w ankiecie. 21 badanych deklarowało, że przygryza number of researched kolczyk, 12 ssie, a 6 stuka lub zahacza nim o zęby. 24 25 U 3 osób zaobserwowano patologiczne starcie z piercingiem (with piercing) zębów w obrębie kolczyka (po 2 osoby z kolczykiem w obrębie bruzdy wargowo-bródkowej i w wardze 20 bez piercingu górnej). Stwierdzono złamania guzków zębów (without piercing) trzonowych u osób noszących kolczyk w języku 15 12 (przy czym złamania dotyczyły głównie guzków 10 językowych zębów trzonowych dolnych), a także 8 10 złamania w obrębie brzegu siecznego u osób ma- 6 6 jących kolczyk w jamie ustnej. Wszystkie zmiany były obserwowane u osób noszących ozdobę od co 5 najmniej roku. Podobne zmiany wykazano u jed- nej osoby z grupy kontrolnej, przy czym osoba ta 0 deklarowała parafunkcję dens-corpus alienum 0 0,5 1,2 (przygryzanie długopisów). Jedna z osób noszą- OHI cych kolczyk w bruzdzie wargowo-bródkowej miała recesje przyzębia w obrębie zębów siecz- Ryc. 4. Rozkład wskaznika OHI w grupie badanej i kontrolnej nych żuchwy. Stwierdzono wyższą średnią warto- ści PUW (12,67 ą 2,16) u osób zakolczykowanych Fig. 4. OHI index at the researched and control group 234 B. MARCZEWSKI, A. PARADOWSKA, K. NAPIERALSKA W badaniu autorów 80% respondentów uważało, sowało płukanki bezpośrednio po założeniu kol- że moda i ciekawość, jaką wzbudza body-piercing czyka, a 21 osób stosowało maści głównie z anty- było dla nich decydującym powodem do założenia biotykami. W piśmiennictwie zaleca się ssanie ko- metalowej ozdoby. stek lodu, dietę półpłynną oraz unikanie mleka i jego Ból i obrzęk są najczęściej pojawiającymi się przetworów. Żadna z badanych osób nie podawała powikłaniami kolczykowania [4]. Wszyscy badani tego typu zachowań po założeniu kolczyka. potwierdzili występowanie obrzęku i bólu bezpo- Wielu ankietowanych przyznało się do para- średnio po założeniu kolczyka. Dolegliwości te funkcji ząb ciało obce po piercingu. Przygryzanie, utrudniały jedzenie oraz mowę. U 3 osób w następ- zahaczanie lub stukanie kolczykiem o zęby może stwie kolczykowania doszło do zakażenia i była ko- spowodować uszkodzenie tkanek twardych zęba, nieczna pomoc lekarska oraz ogólne zastosowanie takie jak: abrazje, złamanie zęba, patologiczne star- antybiotyków. Do najpoważniejszych powikłań po cie zębów oraz zmiany w przyzębiu brzeżnym [4, 7]. piercingu należą ropnie mózgu i bakteryjne zapale- Wśród badanych 6 osób miało uszkodzenia tkanek nie wsierdzia [8, 9]. Niekiedy jest konieczna inter- twardych zęba o charakterze starcia lub urazu. Wy- wencja chirurga i usunięcie kolczyka [5]. nikały one z parafunkcji związanych bezpośrednio Wśród często pojawiających się powikłań z obecnością kolczyka w jamie ustnej. wczesnych wymieniano także zwiększone wydzie- U jednej osoby, mającej kolczyk w obrębie bru- lanie śliny [4, 10]. W badanej grupie 70% osób zdy wargowo-bródkowej, stwierdzono recesje przy- stwierdziło u siebie taki objaw bezpośrednio po zębia. Wśród zmian na błonie śluzowej jamy ustnej przekłuciu miejsca w obrębie jamy ustnej. Jednym obserwowanych przez innych autorów wymienia z powikłań kolczykowania może być także obec- się: dehiscencje [2], urazy wędzidełka wargi dolnej ność prądów elektrogalwanicznych w obrębie jamy spowodowane złym umieszczeniem kolczyka [4], ustnej [4]. W materiale autorów żadna z osób nie wgłobienie kolczyka w obręb tkanek [3, 5], a także uskarżała się na typowe dla tego stanu pieczenie czy nieprzyjemny zapach z ust [12]. uczucie mrowienia. Może mieć to związek z niewy- Pacjenci informowani w czasie badań o zmia- stępowaniem u badanych pacjentów wypełnień amal- nach w obrębie jamy ustnej, jakie wywołał lub mo- gamatowych oraz uzupełnień protetycznych [11]. że wywołać umieszczony kolczyk, odnoszą się do Zdecydowana większość badanych podawała tych informacji sceptycznie. Nie dowierzają i baga- używanie dodatkowych środków higieny bezpo- telizują ostrzeżenie, że kolczykowanie może wywo- średnio po założeniu kolczyka. Tylko 12 osób sto- łać uszkodzenia zębów, dziąseł i błony śluzowej. Podziękowania. Pragniemy złożyć podziękowania prof. dr hab. Halinie Panek, kierownikowi Katedry i Zakładu Protetyki Sto- matologicznej, i dr Barbarze Bruziewicz-Mikłaszewskiej, opiekunowi Studenckiego Koła Naukowego przy Katedrze i Zakładzie Pro- tetyki Stomatologicznej za umożliwienie przeprowadzenia badań. Piśmiennictwo [1] SCULLY C., CHEN M.: Tongue piercing (oral body art). Br. J. Oral Maxillofac. Surg. 1994, 32, 37 38. [2] PETICOLAS T., TILLIS T.S.I., CROSS-POLINE G.N.: Oral and perioral piercing: a unique form of self-expression. J. Contemp. Dent. Prac. 2000, 1, 1 10. [3] LOUP P.-J., MOMBELII A.: Piercing im Mundbereich. Zahrant Mitt. 2002, 21, 48 56. [4] MENDAK M., KAROLEWSKA E.: Piercing (kolczykowanie) jamy ustnej opis przypadków. Dent. Med. Probl. 2004, 41, 145 149. [5] NIENARTOWICZ J., PAWLAK W., DOBRAKOWSKI R.: Powikłanie kolczykowania języka opis przypadku. Dent. Med. Probl. 2004, 41, 567 570. [6] CHIMENOS-KUSTNER E., BATLLE-TRAVE I., VELASQUEZ-RENGIFO S., GARCIA-CARABANO T., VINALS-IGLESIAS H., ROSELLO-LLABRES X.: Estetica y cultura: patologia bucal asocieda a ciertas modas actuales (tatuajes, perforacio- nes bucales, etc.). Med. Oral 2003, 8, 197 206. [7] PRICE S.S., LEWIS E.D.: Body piercing involving oral sites. JADA 1997, 128, 1017 1020. [8] TRONEM H., CHAUDEMANCHE H., PECHIER N., DOUTRELANT L., HOEN B.: Endocarditis due to Neisseria mucosa after tongue piercing. Clin. Microb. Infect. 2001, 7, 275 276. [9] MARTINELLO R.A., COONEY E.L.: Cerebellar brain abscess associated with tongue piercing. Clin. Infect. Dis. 2003, 36, 32 33. [10] MELTZER D.I.: Complications of body piercing. Am. Fam. Physician 2005, 72, 2029 2034. [11] MAREK M.: Interactions between dental amalgams and the oral environment. Adv. Dent. Res. 1992, 6, 100 109. [12] SHINOHARA H.K., HORIKAWA F.K., RUIZ M.M., SHINOHARA M.T.: Tongue piercing: case report of a local compli- cation. J. Contemp. Dent. Pract. 2007, 8, 83 89. Kolczykowanie a stan jamy ustnej 235 Adres do korespondencji: Bartosz Marczewski Studenckie Koło Naukowe przy Katedrze i Zakładzie Protetyki Stomatologicznej AM ul. Krakowska 26 50-425 Wroclaw e-mail: bartman83@interia.pl Praca wpłynęła do Redakcji: 4.04.2007 r. Po rezenzji: 27.04.2007 r. Zaakceptowano do druku: 30.04.2007 r. Received: 4.04.2006 Revised: 27.04.2007 Accepted: 30.04.2007