Wybrane zagadnienia prawa2 zestaw 30 dzienny 2

background image

Wybrane zagadnienia

Wybrane zagadnienia

prawa

prawa

Warszawa, 13 października 2009 r.

Warszawa, 13 października 2009 r.

background image

Prawo – wolność - obowiązek

Prawo – wolność - obowiązek

1.

1.

Prawa człowieka – wynikające z konstytucji i aktów

Prawa człowieka – wynikające z konstytucji i aktów

międzynarodowych uprawnienia każdej osoby, z których może

międzynarodowych uprawnienia każdej osoby, z których może

ona swobodnie korzystać, dopóki nie narusza praw i wolności

ona swobodnie korzystać, dopóki nie narusza praw i wolności

innych osób, rodzące po stronie innych osób obowiązek

innych osób, rodzące po stronie innych osób obowiązek

nieprzeszkadzania w tym korzystaniu, a po stronie Państwa –

nieprzeszkadzania w tym korzystaniu, a po stronie Państwa –

obowiązek nieprzeszkadzania oraz obowiązek zapewnienia

obowiązek nieprzeszkadzania oraz obowiązek zapewnienia

warunków umożliwiających korzystanie z tego prawa, np. prawo

warunków umożliwiających korzystanie z tego prawa, np. prawo

do edukacji

do edukacji

2.

2.

Wolności człowieka - wynikające z konstytucji i aktów

Wolności człowieka - wynikające z konstytucji i aktów

międzynarodowych uprawnienia każdej osoby, z których może

międzynarodowych uprawnienia każdej osoby, z których może

ona swobodnie korzystać, dopóki nie narusza praw i wolności

ona swobodnie korzystać, dopóki nie narusza praw i wolności

innych osób, rodzące po stronie Państwa i innych osób

innych osób, rodzące po stronie Państwa i innych osób

obowiązek nieprzeszkadzania w tym korzystaniu, nierodzące po

obowiązek nieprzeszkadzania w tym korzystaniu, nierodzące po

niczyjej stronie obowiązku w pomocy w korzystaniu z tej

niczyjej stronie obowiązku w pomocy w korzystaniu z tej

wolności, np. wolność wyznania

wolności, np. wolność wyznania

3.

3.

Obowiązki obywatelskie – nałożone przez konstytucję obligacje

Obowiązki obywatelskie – nałożone przez konstytucję obligacje

każdego pełnoletniego obywatela spełniane wobec Państwa,

każdego pełnoletniego obywatela spełniane wobec Państwa,

np. obowiązek płacenia podatków

np. obowiązek płacenia podatków

background image

Źródła praw i wolności

Źródła praw i wolności

człowieka

człowieka

Prawo międzynarodowe

Prawo międzynarodowe

Akty Organizacji Narodów Zjednoczonych

Akty Organizacji Narodów Zjednoczonych

Akty Rady Europy

Akty Rady Europy

Akty Unii Europejskiej

Akty Unii Europejskiej

Prawo narodowe

Prawo narodowe

Konstytucja

Konstytucja

Ustawy

Ustawy

background image

Akty ONZ

Akty ONZ

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka 1948

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka 1948

Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych 1966

Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych 1966

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych 1966

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych 1966

Międzynarodowa Konwencja w Sprawie Likwidacji Wszelkich Form

Międzynarodowa Konwencja w Sprawie Likwidacji Wszelkich Form

Dyskryminacji Rasowej 1966

Dyskryminacji Rasowej 1966

Deklaracja Praw Osób Niepełnosprawnych 1975

Deklaracja Praw Osób Niepełnosprawnych 1975

Konwencja w Sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet 1979

Konwencja w Sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet 1979

Konwencja w Sprawie Zakazu Stosowania Tortur oraz Innego, Okrutnego,

Konwencja w Sprawie Zakazu Stosowania Tortur oraz Innego, Okrutnego,

Nieludzkiego lub Poniżającego Traktowania albo Karania 1984

Nieludzkiego lub Poniżającego Traktowania albo Karania 1984

Konwencja Praw Dziecka 1989

Konwencja Praw Dziecka 1989

Deklaracja w Sprawie Praw Osób Należących do Mniejszości Narodowych

Deklaracja w Sprawie Praw Osób Należących do Mniejszości Narodowych

lub Etnicznych, Religijnych i Językowych 1992

lub Etnicznych, Religijnych i Językowych 1992

Deklaracja Standardowe Zasady Wyrównywania Szans Osób

Deklaracja Standardowe Zasady Wyrównywania Szans Osób

Niepełnosprawnych 1993

Niepełnosprawnych 1993

Konwencja Praw Osób Niepełnosprawnych 2007

Konwencja Praw Osób Niepełnosprawnych 2007

background image

Akty Rady Europy

Akty Rady Europy

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności 1950

Wolności 1950

Europejska Karta Socjalna 1961

Europejska Karta Socjalna 1961

Europejska Konwencja o Zapobieganiu Torturom oraz

Europejska Konwencja o Zapobieganiu Torturom oraz

Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu 1987

Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu 1987

Zalecenie w sprawie spójnej polityki wobec osób z

Zalecenie w sprawie spójnej polityki wobec osób z

niepełnosprawnością 1992

niepełnosprawnością 1992

Konwencja o ochronie praw człowieka i godności jednostki

Konwencja o ochronie praw człowieka i godności jednostki

ludzkiej w dziedzinie zastosowania biologii i medycyny 1997

ludzkiej w dziedzinie zastosowania biologii i medycyny 1997

Rekomendacja w sprawie zasad dotyczących prawnej ochrony

Rekomendacja w sprawie zasad dotyczących prawnej ochrony

niekompetentnych osób dorosłych 1999

niekompetentnych osób dorosłych 1999

Zalecenie Plan działań Rady Europy dla promocji praw i

Zalecenie Plan działań Rady Europy dla promocji praw i

pełnego uczestnictwo osób niepełnosprawnych w

pełnego uczestnictwo osób niepełnosprawnych w

społeczeństwie 2006

społeczeństwie 2006

background image

Akty Unii Europejskiej

Akty Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej 2000

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej 2000

Wspólnotowa Karta Podstawowych Praw Socjalnych Pracowników 1989

Wspólnotowa Karta Podstawowych Praw Socjalnych Pracowników 1989

r.

r.

Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie równych szans osób

Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie równych szans osób

niepełnosprawnych „Nowa strategia Wspólnoty Europejskiej w

niepełnosprawnych „Nowa strategia Wspólnoty Europejskiej w

odniesieniu do osób niepełnosprawnych” 1996 r.

odniesieniu do osób niepełnosprawnych” 1996 r.

Rezolucja Rady w sprawie równości szans osób z

Rezolucja Rady w sprawie równości szans osób z

niepełnosprawnościami 1996 r.

niepełnosprawnościami 1996 r.

Traktat amsterdamski 1999 roku, art. 13

Traktat amsterdamski 1999 roku, art. 13

Dyrektywa Rady ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego

Dyrektywa Rady ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego

traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy 2000 r.

traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy 2000 r.

Dyrektywa 2001 roku o pojazdach dla przewozu pasażerów, które

Dyrektywa 2001 roku o pojazdach dla przewozu pasażerów, które

zawierają więcej niż osiem miejsc siedzących oprócz miejsca dla

zawierają więcej niż osiem miejsc siedzących oprócz miejsca dla

kierowcy, zwana „Autobusy i autokary”

kierowcy, zwana „Autobusy i autokary”

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady 2001 r. ustanawiająca

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady 2001 r. ustanawiająca

program działań Wspólnoty wspierający współpracę między Państwami

program działań Wspólnoty wspierający współpracę między Państwami

Członkowskimi w celu zwalczania wyłączenia społecznego 2002-2006

Członkowskimi w celu zwalczania wyłączenia społecznego 2002-2006

background image

Akty Unii Europejskiej

Akty Unii Europejskiej

Decyzja Rady 2001 r. w sprawie Europejskiego Roku Osób

Decyzja Rady 2001 r. w sprawie Europejskiego Roku Osób

Niepełnosprawnych – 2003

Niepełnosprawnych – 2003

Rezolucja Rady 2003 r. o włączaniu społecznym – przez dialog

Rezolucja Rady 2003 r. o włączaniu społecznym – przez dialog

społeczny i partnerstwo

społeczny i partnerstwo

Rezolucja Rady 2003 r. o promowaniu zatrudnienia i społecznej

Rezolucja Rady 2003 r. o promowaniu zatrudnienia i społecznej

integracji osób niepełnosprawnych

integracji osób niepełnosprawnych

Komunikat Komisji Europejskiej 2003 r. Równe Szanse dla osób

Komunikat Komisji Europejskiej 2003 r. Równe Szanse dla osób

z niepełnosprawnościami: Europejski Plan Działania 2004-2010

z niepełnosprawnościami: Europejski Plan Działania 2004-2010

Rezolucja Parlamentu Europejskiego 2006 r. w sprawie ochrony

Rezolucja Parlamentu Europejskiego 2006 r. w sprawie ochrony

socjalnej i integracji społecznej

socjalnej i integracji społecznej

Decyzja Komisji Europejskiej 2007 r. w sprawie wsparcia dla

Decyzja Komisji Europejskiej 2007 r. w sprawie wsparcia dla

zakładów aktywności zawodowej

zakładów aktywności zawodowej

background image

Prawa i wolności człowieka w Konstytucji

Prawa i wolności człowieka w Konstytucji

RP

RP

Źródłem praw i wolności człowieka jest przyrodzona, niezbywalna i

Źródłem praw i wolności człowieka jest przyrodzona, niezbywalna i

nienaruszalna

nienaruszalna

godność

godność

człowieka. Obowiązkiem władz publicznych

człowieka. Obowiązkiem władz publicznych

jest poszanowanie i ochrona godności człowieka.

jest poszanowanie i ochrona godności człowieka.

Wolność człowieka podlega ochronie prawnej. Każdy jest obowiązany

Wolność człowieka podlega ochronie prawnej. Każdy jest obowiązany

szanować wolności i prawa innych

szanować wolności i prawa innych

. Nikogo nie wolno zmuszać do

. Nikogo nie wolno zmuszać do

czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

Wszyscy są

Wszyscy są

równi wobec prawa

równi wobec prawa

i mają prawo do równego traktowania

i mają prawo do równego traktowania

przez władze publiczne. Kobieta i mężczyzna mają równe prawa w

przez władze publiczne. Kobieta i mężczyzna mają równe prawa w

życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym, a w

życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym, a w

szczególności do kształcenia, zatrudnienia i awansów, jednakowego

szczególności do kształcenia, zatrudnienia i awansów, jednakowego

wynagrodzenia za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia

wynagrodzenia za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia

społecznego oraz zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz

społecznego oraz zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz

uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń.

uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń.

Nikt nie może być

Nikt nie może być

dyskryminowany

dyskryminowany

w życiu politycznym, społecznym

w życiu politycznym, społecznym

lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Z praw i wolności na

lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Z praw i wolności na

terytorium RP korzystają wszyscy niezależnie od obywatelstwa.

terytorium RP korzystają wszyscy niezależnie od obywatelstwa.

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i

praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są

praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są

konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa

konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa

lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i

lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i

moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

background image

Prawa osobiste

Prawa osobiste

RP zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę

RP zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę

życia

życia

.

.

Nikt nie może być poddany eksperymentom naukowym, w tym

Nikt nie może być poddany eksperymentom naukowym, w tym

medycznym, bez dobrowolnie wyrażonej zgody.

medycznym, bez dobrowolnie wyrażonej zgody.

Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu

Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu

lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar

lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar

cielesnych.

cielesnych.

Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą.

Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą.

Pozbawianie i ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach

Pozbawianie i ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach

określonych w ustawie. Każdy pozbawiony wolności nie na podstawie

określonych w ustawie. Każdy pozbawiony wolności nie na podstawie

wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu. Każdy

wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu. Każdy

zatrzymany powinien być niezwłocznie i w sposób zrozumiały dla

zatrzymany powinien być niezwłocznie i w sposób zrozumiały dla

niego poinformowany o przyczynach zatrzymania. Powinien on być w

niego poinformowany o przyczynach zatrzymania. Powinien on być w

ciągu 48 godz. przekazany do dyspozycji sądu, który ma 24 godz. na

ciągu 48 godz. przekazany do dyspozycji sądu, który ma 24 godz. na

wydanie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Każdy

wydanie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Każdy

bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania.

bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania.

Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób

Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób

humanitarny.

humanitarny.

background image

Prawa związane z wymiarem

Prawa związane z wymiarem

sprawiedliwości

sprawiedliwości

Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu

Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu

zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego

zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego

popełnienia, chyba że jest to czyn prawa międzynarodowego.

popełnienia, chyba że jest to czyn prawa międzynarodowego.

Zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości nie podlegają przedawnieniu.

Zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości nie podlegają przedawnieniu.

Bieg przedawnienia w stosunku do przestępstw popełnionych przez

Bieg przedawnienia w stosunku do przestępstw popełnionych przez

funkcjonariuszy publicznych lub na ich zlecenie, nie ściganych z

funkcjonariuszy publicznych lub na ich zlecenie, nie ściganych z

przyczyn politycznych, ulega zawieszeni do czasu ustania tych przyczyn.

przyczyn politycznych, ulega zawieszeni do czasu ustania tych przyczyn.

Każdy przeciwko komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo

Każdy przeciwko komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo

do obrony.

do obrony.

Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie

Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie

stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozstrzygnięcia sprawy

Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozstrzygnięcia sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki przez niezależny, bezstronny i niezawisły

bez nieuzasadnionej zwłoki przez niezależny, bezstronny i niezawisły

sąd. Wyłączenie jawności może nastąpić ze względu na moralność,

sąd. Wyłączenie jawności może nastąpić ze względu na moralność,

bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny oraz ze względu na

bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny oraz ze względu na

ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok

ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok

jest ogłaszany publicznie.

jest ogłaszany publicznie.

Przepadek rzeczy może nastąpić tylko w wypadkach określonych w

Przepadek rzeczy może nastąpić tylko w wypadkach określonych w

ustawie na mocy orzeczenia sądu.

ustawie na mocy orzeczenia sądu.

Mniejszości narodowe i etniczne będące obywatelami polskimi mają

Mniejszości narodowe i etniczne będące obywatelami polskimi mają

zapewnioną wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania

zapewnioną wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania

obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury, tworzenia własnych

obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury, tworzenia własnych

instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie

instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie

tożsamości religijnej.

tożsamości religijnej.

background image

Prawa do życia prywatnego

Prawa do życia prywatnego

Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego,

Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego,

czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi

Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi

przekonaniami. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich

przekonaniami. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich

może nastąpić tylko w wypadkach określonych w ustawie i na

może nastąpić tylko w wypadkach określonych w ustawie i na

podstawie orzeczenia sądu.

podstawie orzeczenia sądu.

Wychowanie powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a

Wychowanie powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a

także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.

także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.

Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się.

Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się.

Ograniczenie może nastąpić tylko w wypadkach określonych w

Ograniczenie może nastąpić tylko w wypadkach określonych w

ustawie.

ustawie.

Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie może

Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie może

nastąpić jedynie w wypadkach i w sposób określony w ustawie.

nastąpić jedynie w wypadkach i w sposób określony w ustawie.

Nikt nie może być zobowiązany do ujawniania informacji o innej

Nikt nie może być zobowiązany do ujawniania informacji o innej

osobie inaczej niż na podstawie ustawy. Władze publiczne nie mogą

osobie inaczej niż na podstawie ustawy. Władze publiczne nie mogą

gromadzić informacji o obywatelach innych niż niezbędne w

gromadzić informacji o obywatelach innych niż niezbędne w

demokratycznym państwie prawa. Każdy ma prawo wglądu do

demokratycznym państwie prawa. Każdy ma prawo wglądu do

dokumentów urzędowych i zbiorów danych jego dotyczących oraz

dokumentów urzędowych i zbiorów danych jego dotyczących oraz

żądania sprostowania lub usunięcia informacji nieprawdziwych.

żądania sprostowania lub usunięcia informacji nieprawdziwych.

Każdy ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów

Każdy ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów

władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wstępu na

władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wstępu na

posiedzenia organów kolegialnych z możliwością rejestracji obrazu i

posiedzenia organów kolegialnych z możliwością rejestracji obrazu i

dźwięku, wglądu w dokumenty. Ograniczenie tego prawa może

dźwięku, wglądu w dokumenty. Ograniczenie tego prawa może

wynikać jedynie ze względu na określone w ustawach ochronę

wynikać jedynie ze względu na określone w ustawach ochronę

wolności i praw innych osób, ochronę porządku publicznego,

wolności i praw innych osób, ochronę porządku publicznego,

bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa.

bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa.

background image

Prawo do poruszania się

Prawo do poruszania się

Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium RP

Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium RP

oraz prawo wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Każdy może

oraz prawo wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Każdy może

swobodnie opuścić RP. Obywatela polskiego nie można wydalić z

swobodnie opuścić RP. Obywatela polskiego nie można wydalić z

kraju ani zakazać mu powrotu do kraju.

kraju ani zakazać mu powrotu do kraju.

Obywatela polskiego nie można ekstradować, chyba że taka

Obywatela polskiego nie można ekstradować, chyba że taka

możliwość wynika z ratyfikowanej umowy międzynarodowej:

możliwość wynika z ratyfikowanej umowy międzynarodowej:

o ile czyn został popełniony poza RP

o ile czyn został popełniony poza RP

jest w Polsce karalny w czasie popełnienia i w czasie składania

jest w Polsce karalny w czasie popełnienia i w czasie składania

wniosku

wniosku

chyba że chodzi o zbrodnię ludobójstwa, przeciwko ludzkości,

chyba że chodzi o zbrodnię ludobójstwa, przeciwko ludzkości,

wojenną lub agresji.

wojenną lub agresji.

Ekstradycja może nastąpić do innego kraju lub przed

Ekstradycja może nastąpić do innego kraju lub przed

międzynarodowy trybunał karny.

międzynarodowy trybunał karny.

Ekstradycja jest zakazana, jeśli dotyczy osoby podejrzanej o

Ekstradycja jest zakazana, jeśli dotyczy osoby podejrzanej o

popełnienie bez użycia przemocy przestępstwa z przyczyn

popełnienie bez użycia przemocy przestępstwa z przyczyn

politycznych lub jej dokonanie będzie naruszać prawa i wolności

politycznych lub jej dokonanie będzie naruszać prawa i wolności

człowieka. O dopuszczalności ekstradycji orzeka sąd.

człowieka. O dopuszczalności ekstradycji orzeka sąd.

Cudzoziemcy mogą w Polsce uzyskać azyl, a nawet status

Cudzoziemcy mogą w Polsce uzyskać azyl, a nawet status

uchodźcy.

uchodźcy.

background image

Wolności osobiste

Wolności osobiste

Każdemu zapewnia się wolność religii i sumienia, co obejmuje wolność

Każdemu zapewnia się wolność religii i sumienia, co obejmuje wolność

wyznawania religii według własnego wyboru, uprawianie kultu,

wyznawania religii według własnego wyboru, uprawianie kultu,

nauczanie, posiadanie świątyń.

nauczanie, posiadanie świątyń.

Nikt nie może być zmuszany do uczestnictwa lub nieuczestniczenia w

Nikt nie może być zmuszany do uczestnictwa lub nieuczestniczenia w

praktykach religijnych.

praktykach religijnych.

Religia kościoła lub związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji

Religia kościoła lub związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji

prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może

prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może

być naruszona wolność sumienia i religii innych osób.

być naruszona wolność sumienia i religii innych osób.

Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania

Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania

religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami.

religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami.

Nikt nie może być zobowiązany przez władze państwowe do ujawnienia

Nikt nie może być zobowiązany przez władze państwowe do ujawnienia

swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.

swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.

Wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze

Wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze

ustawy, gdy jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa Państwa,

ustawy, gdy jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa Państwa,

porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych

porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych

osób.

osób.

Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz

Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz

pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. cenzura prewencyjna

pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. cenzura prewencyjna

środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane.

środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane.

Ustawa może wprowadzić koncesje na prowadzenie stacji radiowej lub

Ustawa może wprowadzić koncesje na prowadzenie stacji radiowej lub

telewizyjnej.

telewizyjnej.

background image

Wolności publiczne

Wolności publiczne

Zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i

Zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i

uczestniczenia w nich. Ograniczenia może wprowadzać ustawa.

uczestniczenia w nich. Ograniczenia może wprowadzać ustawa.

Każdemu zapewnia się wolność zrzeszania się, w tym w związkach

Każdemu zapewnia się wolność zrzeszania się, w tym w związkach

zawodowych, organizacjach społeczno-zawodowych rolników,

zawodowych, organizacjach społeczno-zawodowych rolników,

organizacjach pracodawców. Zakazane są zrzeszenia, których cel lub

organizacjach pracodawców. Zakazane są zrzeszenia, których cel lub

działalność są sprzeczne z konstytucją lub ustawą, o czym orzeka sąd.

działalność są sprzeczne z konstytucją lub ustawą, o czym orzeka sąd.

Zakres wolności zrzeszania się w związkach zawodowych pracowników

Zakres wolności zrzeszania się w związkach zawodowych pracowników

lub pracodawców może podlegać tylko takim ograniczeniom

lub pracodawców może podlegać tylko takim ograniczeniom

ustawowym, jakie dopuszcza prawo międzynarodowe.

ustawowym, jakie dopuszcza prawo międzynarodowe.

Związki zawodowe mają prawo do strajku i innych form protestu w

Związki zawodowe mają prawo do strajku i innych form protestu w

granicach określonych w ustawie. Ze względu na dobro publiczne

granicach określonych w ustawie. Ze względu na dobro publiczne

można zakazać strajku lub ograniczyć prawo jego prowadzenia w

można zakazać strajku lub ograniczyć prawo jego prowadzenia w

odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub dziedzin.

odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub dziedzin.

Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo

Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo

dostępu do służby cywilnej na jednakowych zasadach.

dostępu do służby cywilnej na jednakowych zasadach.

Obywatel polski ma prawo wyboru organów publicznych i udziału w

Obywatel polski ma prawo wyboru organów publicznych i udziału w

referendum, jeśli najpóźniej w dniu wyborów skończy 18 lat. Prawo to

referendum, jeśli najpóźniej w dniu wyborów skończy 18 lat. Prawo to

nie przysługuje osobom, które orzeczeniem sądu są

nie przysługuje osobom, które orzeczeniem sądu są

ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych lub wyborczych.

ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych lub wyborczych.

Każdy ma prawo składać petycje, wnioski, skargi w interesie

Każdy ma prawo składać petycje, wnioski, skargi w interesie

publicznym, własnym lub za zgodą innej osoby – w interesie tej osoby.

publicznym, własnym lub za zgodą innej osoby – w interesie tej osoby.

Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców

Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców

przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i

przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i

bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

Zakres ochrony określa ustawa.

Zakres ochrony określa ustawa.

background image

Prawa ekonomiczne

Prawa ekonomiczne

Każdy ma prawo do własności i innych praw majątkowych oraz prawo

Każdy ma prawo do własności i innych praw majątkowych oraz prawo

dziedziczenia. Prawa te podlegają równej dla wszystkich ochronie

dziedziczenia. Prawa te podlegają równej dla wszystkich ochronie

prawnej. Własność może być ograniczona jedynie w drodze ustawy w

prawnej. Własność może być ograniczona jedynie w drodze ustawy w

zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności.

zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności.

Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz

Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz

wyboru miejsca pracy. Obowiązek pracy może być nałożony tylko przez

wyboru miejsca pracy. Obowiązek pracy może być nałożony tylko przez

ustawę. Stałe zatrudnianie dzieci poniżej 16 roku życia jest zakazane.

ustawę. Stałe zatrudnianie dzieci poniżej 16 roku życia jest zakazane.

Minimalną wysokość wynagrodzenia określa ustawa.

Minimalną wysokość wynagrodzenia określa ustawa.

Władze publiczne prowadzą politykę zmierzającą do pełnego,

Władze publiczne prowadzą politykę zmierzającą do pełnego,

produktywnego zatrudnienia poprzez realizowanie programów

produktywnego zatrudnienia poprzez realizowanie programów

zwalczania bezrobocia, w tym organizowanie i wspieranie poradnictwa

zwalczania bezrobocia, w tym organizowanie i wspieranie poradnictwa

i szkolenia zawodowego oraz robót publicznych i prac interwencyjnych.

i szkolenia zawodowego oraz robót publicznych i prac interwencyjnych.

Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i

Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i

corocznych płatnych urlopów. Maksymalne normy czasu pracy określa

corocznych płatnych urlopów. Maksymalne normy czasu pracy określa

ustawa.

ustawa.

Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie

Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie

niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po

niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po

osiągnięciu wieku emerytalnego. Obywatel pozostający bez pracy nie z

osiągnięciu wieku emerytalnego. Obywatel pozostający bez pracy nie z

własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do

własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do

zabezpieczenia społecznego. Zakres i formy określa ustawa.

zabezpieczenia społecznego. Zakres i formy określa ustawa.

Władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb

Władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb

mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają

mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają

bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają

bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają

działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania.

działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania.

Ochronę lokatorów określa ustawa.

Ochronę lokatorów określa ustawa.

background image

Prawa socjalne

Prawa socjalne

Każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Obywatelom, niezależnie od ich

Każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Obywatelom, niezależnie od ich

sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do

sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do

świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych,

świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych,

zakres i warunki udzielania świadczeń określa ustawa.

zakres i warunki udzielania świadczeń określa ustawa.

Szczególna opieka zdrowotna ma być zapewniona dzieciom, kobietom w

Szczególna opieka zdrowotna ma być zapewniona dzieciom, kobietom w

ciąży, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku.

ciąży, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku.

Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają zgodnie z

Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają zgodnie z

ustawą pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do

ustawą pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do

pracy oraz komunikacji społecznej.

pracy oraz komunikacji społecznej.

Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych o

Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych o

zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska.

zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska.

Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród

Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród

dzieci i młodzieży.

dzieci i młodzieży.

Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro

Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro

rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i

rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i

społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do

społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do

szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Matka przed i po

szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Matka przed i po

urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy określonej w

urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy określonej w

ustawie.

ustawie.

RP zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy może żądać od władz

RP zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy może żądać od władz

publicznych ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem,

publicznych ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem,

wyzyskiem i demoralizacją. Dziecko pozbawione opieki ma prawo do

wyzyskiem i demoralizacją. Dziecko pozbawione opieki ma prawo do

opieki i pomocy władz publicznych. Organy i osoby odpowiedzialne za

opieki i pomocy władz publicznych. Organy i osoby odpowiedzialne za

dziecko są obowiązane do wysłuchania i w miarę możliwości

dziecko są obowiązane do wysłuchania i w miarę możliwości

uwzględniania zdania dziecka.

uwzględniania zdania dziecka.

background image

Prawa związane z nauką

Prawa związane z nauką

Każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa.

Każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa.

Sposób określenia obowiązku szkolnego określa ustawa.

Sposób określenia obowiązku szkolnego określa ustawa.

Nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna. Ustawa może dopuścić

Nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna. Ustawa może dopuścić

odpłatność niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły

odpłatność niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły

wyższe za odpłatnością.

wyższe za odpłatnością.

Rodzice mają prawo wyboru dla swoich dzieci szkół innych niż

Rodzice mają prawo wyboru dla swoich dzieci szkół innych niż

publiczne. Obywatele i instytucje mają prawo zakładania szkół,

publiczne. Obywatele i instytucje mają prawo zakładania szkół,

warunki i formy nadzoru określa ustawa.

warunki i formy nadzoru określa ustawa.

Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy

Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy

dostęp do wykształcenia. Wspierają systemy indywidualnej pomocy

dostęp do wykształcenia. Wspierają systemy indywidualnej pomocy

finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów, warunki pomocy

finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów, warunki pomocy

określa ustawa.

określa ustawa.

Zapewnia się autonomię szkół wyższych na warunkach określonych w

Zapewnia się autonomię szkół wyższych na warunkach określonych w

ustawie.

ustawie.

Każdemu zapewnia się wolność twórczości artystycznej, badań

Każdemu zapewnia się wolność twórczości artystycznej, badań

naukowych oraz ogłaszania ich wyników, wolność nauczania oraz

naukowych oraz ogłaszania ich wyników, wolność nauczania oraz

korzystania z dóbr kultury.

korzystania z dóbr kultury.

Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo

Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo

ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Ochrona

ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Ochrona

środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Każdy ma prawo do

środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Każdy ma prawo do

informacji o stanie i ochronie środowiska. Władze wspierają działania

informacji o stanie i ochronie środowiska. Władze wspierają działania

obywateli na rzecz ochrony i poprawy środowiska.

obywateli na rzecz ochrony i poprawy środowiska.

background image

Do zobaczenia za tydzień!

Do zobaczenia za tydzień!


Document Outline


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Wybrane zagadnienia prawa3 zestaw 30 dzienny 2
wybrane zagadnienia prawa9 zestaw 30 dzienny
Wybrane zagadnienia prawa6 zestaw 30 dzienny
wybrane zagadnienia prawa8 zestaw 30 dzienny
wybrane zagadnienia prawa8 zestaw 30 dzienny 2
Wybrane zagadnienia prawa3 zestaw 30 dzienny
wybrane zagadnienia prawa13 zestaw 30 dzienny
Wybrane zagadnienia prawa7 zestaw 30 dzienny 2
Wybrane zagadnienia prawa4 zestaw 30 dzienny
Wybrane zagadnienia prawa1 zestaw 30 dzienny
Wybrane zagadnienia prawa4 zestaw 30 dzienny 2
Wybrane zagadnienia prawa5 zestaw 30 dzienny 2
Wybrane zagadnienia prawa7 zestaw 30 dzienny
wybrane zagadnienia prawa5 zestaw 30 dzienny
Wybrane zagadnienia prawa1 zestaw 30 dzienny
wybrane zagadnienia prawa10 zestaw dzienny 30
wybrane zagadnienia prawa11 zestaw dzienny 30
wybrane zagadnienia prawa9 zestaw dzienny 30
wybrane zagadnienia prawa10 zestaw dzienny 30

więcej podobnych podstron