Obliczanie wag dla kryteriów w analizie wielokryterialnej 

z wykorzystaniem założeń metody zwanej   Analytic Hierarchy 

Process (AHP)

 (1)

   

- hierarchicznej  analizy  problemu 

 

Metoda AHP została opracowana pod koniec lat siedemdziesiątych  – autorem 
jest  Saaty

(1)

. 

Metoda  ta  opierając  się  na  koncepcji  hierarchii  celów  oraz 

tworzeniu  porównań  parami  pomiędzy  celami  (kryteriami)  na  tym  samym 
poziomie,  stanowi  istotne  wsparcie  w 

rozwiązywaniu    różnorodnych  

problemów  o  charakterze  decyzyjnym.   
W  obszarze  zast

osowań  SIP  (GIS),  metoda  AHP  jest    praktycznie 

wykorzystywana od lat dziewięćdziesiątych. 

 

Wyznaczenie  wartości  wag  dla  poszczególnych  kryteriów  (w  analizach 
wielokryterialnych)    może  być  przeprowadzone  w  różny  sposób.  W 
stosunkowo  prostym  wydaniu  wagi  mogą  być  określone  np.  na  podstawie 
wiedzy i doświadczenia osoby przeprowadzającej analizę (eksperta).  
Podejście  z  wykorzystaniem  metody  AHP  może  być  bardzo  pomocną  i 
ciekawą  alternatywą  w  analizach  wielokryterialnych,  zwłaszcza  bardziej 
złożonych. 

 

Podstawowe etapy w metodzie AHP:  

 

1)   analiza i opis problemu, struktury problemu w postaci hierarchii, 
2)   

przeprowadzenie porównań ważności kryteriów parami  

      z  wykorzystaniem skali 

punktowej (9 poziomów), 

3)  obliczenie  wag.   

 

 
Obliczenie  wartości  wag  kryteriów  opiera  się  na  pomocniczej 
operacji  porównywania  ‘ważności’  kryteriów  parami,  co  stanowi 
określoną    część  procedury  obliczeniowej  w  metodzie  AHP.  Dla 
danej  pary,  jest  to  względne  wskazanie  znaczenia  dwóch 
analizowanych 

kryteriów 

z 

punktu 

widzeni

a 

ważności 

podstawowego  celu  analizy  wielokryterialnej.  W  porównywaniu 
parami stosuje się odpowiednią skalę 9-cio stopniową (

Saaty

, 1980). 

 
 

 

 

 (1)

  Saaty, T.L., 1980. The Analytic Hierarchy Process: Planning,  Priority  Setting,  Resource  Allocation, McGraw-Hill, New York, NY, pp: 437. 

 
 

Przykład wyznaczenia wartości wag dla kryteriów. 

 

Zestawienie kryteriów i określenie hierarchii ważności w parach 

 

Kryteria 

użytkowanie  Spadki  Sąsiedztwo 

zabudowy 

Położenie 

wzgl. 

dróg 

Użytkowanie 

 

1 

1 

1/5 

1/3 

Spadki 
 

1 

1 

1/3 

1/3 

Sąsiedztwo 

zabudowy 

5 

3 

1 

1/3 

Położenie 

wzgl. dróg 

3 

3 

3 

1 

Suma wag 

10 

8 

4.533 

2 

 

Obliczenie wag 

dla kryteriów 

Kryteria 

użytkowanie  Spadki  Sąsiedztwo 

zabudowy 

Położenie 
wzgl. 

dróg 

Suma 

wag 

Średnia 

waga 

Użytkowanie 

 

0.1 

0.125 

0.044 

0.166 

0.435 

0.109 

Spadki 

 

0.1 

0.125 

0.074 

0.166 

0.465 

0.116 

Sąsiedztwo 

zabudowy 

0.5 

0.375 

0.220 

0.166 

1.261 

0.315 

Położenie 

wzgl. dróg 

0.3 

0.375 

0.662 

0.5 

1.837 

0.460 

Suma wag 

1 

1 

1 

1 

3.998  1 

 

Wybrane pozycje literatury 

uzupełn.: 

 
 
Hejmanowska B., Hnat E., 2009.  Wielokryterialna analiza lokalizacji 

zabudowy na przykładzie gminy 

Podegrodzie.  

Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, vol. 20, 2009, s. 109–121 

 
Malczewski J., 1996.  A GIS -based approach to multiple criteria group decision-making.   
International Journal of Geographical Information Science, vol. 10, no 8. 
 
Saaty T.l.,  2008. Decision making with the analytic hierarchy process.  Int. J. Services Sciences, Vol. 
1, no. 1.   
     
Szłapczyńska J., 2005.  Przegląd metod rozwiązywania  wielokryterialnych problemów  decyzyjnych  −  
zastosowania  w  procesach nawigacyjnych.  
Prace Wydziału Nawigacyjnego nr 17.   Akademii Morskiej w Gdyni.   
 
Tran Trong Duc., 2012. Using GIS and AHP technique for land-use suitability analysis.  
http://masters.donntu.edu.ua/2012/igg/bondarenko/library/article04.pdf