background image

Administracja publiczna 

 

1

 

Prowadzący: Dr S. Zyborowicz 
UAM Wykłady 2015

 

 

 

Spis treści

 

Zajęcia organizacyjne .............................................................................................................2

 

Terminy zaliczeń: ...........................................................................................................2

 

Literatura ............................................................................................................................2

 

Podstawowa ....................................................................................................................2

 

Administracja publiczna .........................................................................................................3

 

Podejścia naukowe..........................................................................................................4

 

Rola metodologii ................................................................................................................5

 

Rewolucja naukowa ............................................................................................................5

 

 

 
 
 

 

background image

Administracja publiczna 

 

2

 

Prowadzący: Dr S. Zyborowicz 
UAM Wykłady 2015

 

 

 

Zajęcia organizacyjne 

23 lutego 2015 

 

Byt społeczny -> zjawisko (byt statyczny) + proces (byt dynamiczny) 

Proces zinternalizowania

 - uzewnętrznić i wykorzystać w praktyce.  

 

Byt obiektywny

 - istnieje na prawdę, istnieje także poza naszą świadomością.  

Byt subiektywny

 - istnieje wyłącznie w naszej świadomości.  

 

Zmiana

 - kiedy A nie jest równe B. Występuje funkcja czasu.  

 

Światły sceptycyzm

 – wątpliwości. Zawsze jest możliwość zadania pytania. To, że coś było nie 

oznacza, że nadal istnieje. 
 

Pojęcie można kwantyfikować, kontraktu nie można. 
 

Ontologia 

– teoria bytu. 

Gnoseologia – inaczej Epistemologia

 – teoria poznania. 

 

Idealizm subiektywny

 – wydaje się, że coś jest.  

 
Pojęcie, konstrukt i kwantyfikator! XD 
 

Terminy zaliczeń: 

Prawda, falsz, wielokrotny wybor, skojarzenie elementow. 
 

Termin główny:

 

poniedziałek  8 czerwca  

g. 16:45 (wynik dostepny w USOSie w środę 

10 czerwca g. 12:00) 
 

Termin poprawkowy:

poniedziałek  15 czerwca 2015 

g. 16:45 (wynik zostanie 

udostępniony w USOSie w środę 17 czerwca g. 12:00) 
 

Termin poprawkowy:

  

niedziela 

 20 września   g. 18:00 

 

 

Literatura 

Podstawowa  

1. J Boć, /red./ Administracja publiczna Warszawa 2005 (wersja PDF z chomikuj) 
2. Hausner J /red./ Administracja publiczna PWN Warszawa  
3. Izdebski H., Kulesza M., Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne. Warszawa (wersja PDF z 
chomikuj) 
4. Izdebski H., Historia administracji, Warszawa (wersja PDF – 2 wydania: starsze i nowsze) 
5. Leoński Z., Nauka administracji, Warszawa  
6. Malec J., Malec D., Historia administracji i myśli administracyjnej, Kraków (wersja PDF z 
chomikuj) 
 
 

 

background image

Administracja publiczna 

 

3

 

Prowadzący: Dr S. Zyborowicz 
UAM Wykłady 2015

 

 

 

Administracja publiczna 

2 marca 2015 

 

Administracja publiczna

 jest częścią nauk społecznych. Jest tocząca się dyskusja na temat 

przynależności administracji publicznej, do jakiej z nauk: społecznych czy prawnych. Przyjęte na 
gruncie konwencji (uzgodnienia).  
 

Konwencja

 - uzgodnienie.  

 
Współczesne orientacje metodoliocziczno-teoretyczne w naukach społecznych 

1. 

Spór metodologiczny

 - naturalizm i antynaturalizm. Metodologia - ogólna definicja 

dotyczy sposobu oglądu świata. Występowanie sporna gruncie.... Pierwszy podział na: 

a. 

Naturalizm

 - metody badawcze wypracowane na gruncie rzeczywistości 

przyrodniczej można, a nawet trzeba stosować w rzeczywistości społecznej. 

b. 

Antynaturalizm

 - sprowadza sie do stwierdzenia ze badanie świata społecznego 

będącego zawsze korelatem ludzkich myśli, wyobrażeń i uczuć wymaga stosowania 
innych odrębnych metod. 

2.  Spór ontologiczny o naturę rzeczywistości - obiektywizm i konstruktywizm. 

Ontologia

 

oznacza naukę o bycie,  

a. 

Obiektywizm

 - istnieje obiektywna rzeczywistość społeczna, niezależna od ludzkich 

wyobrażeń i wpływająca na kształt tych wyobrażeń. 

b. 

Konstruktywizm

 - stanowisko przeciwstawne - kontradykteryje; a contrario, kształt 

działania ludzkiego jest wytworem interpretacji tego działania przez same działające 
podmioty. Nie ma jednej prawdy, prawd jest wiele, dla każdego jest inna prawda. 
Każdy polityk interpretuje dane wydarzenie, ze względu na rożne zmienne niezależne: 
przekonania aksjologiczne (system wartości), wiedza na temat rzeczywistości 
(historii), zdolność w wyniku posiadania cech indywidualnych.  Oparciu o 
intersubiektywność - dominujący pogląd w grupie osób, które orientują się w danej 
problematyce.  

 

9 marca 2015 

 

Przeprowadzanie analizy na poziomie: 

 

empirycznym (policzenie liczby gmin w państwie) 

 

badań teoretycznych (stwierdzenie, że mieliśmy prapradziadka ze strony matki) 

 
Podejście: 

 

Indukcyjne

 - zebrać fakty, uporządkować, przeanalizować, ostrożnie wynieść wnioski. Jest 

to przeprowadzenie eksperymentu.  

 

Dedukcyjne

 - nie ma charakteru empirycznego. Jest to badanie od ogółu do szczegółu.  

 
Paradygmat to jest uogólnienie. 

 

Spór epistemologiczny o naturę poznania 

- wartościowanie czy naturalność wobec 

wartości. 

 

Spór holizmu z indywidualizmem metodologicznym

Holizm

 - całościowe ujęcie rzeczywistości. Uznaje, że całości społeczne nie są prostą sumą 

działań jednostkowych, maja swoje odrębne prawidłowości a co za tym idzie nie można 
rozumieć indywid... całość charakteryzuje się odrębnymi właściwościami, prawidłowościami. 
Jest koncepcja kontradyktoryjna i głosi, że wszystkie właściwości całości społecznych można 
wyjaśnić poprzez odwołanie się do cech i zachować poszczególnych jednostek ludzkich.  

background image

Administracja publiczna 

 

4

 

Prowadzący: Dr S. Zyborowicz 
UAM Wykłady 2015

 

 

 

 

Spór determinizmu a aktywizmem

. Determinizm sprowadza się do tego, że każdy stan 

społeczeństwa jest etapem szerszego procesu który jest w pełni zdeterminowany. Rozpoczyna 
sie okres hellenistyczny. 

Aktywizm

 - aktywność indywidualna i grupowa ludzi tworzących świat społeczny poprzez 

swobodne wybory i wzajemne dopasowywanie działań traktuje sie jako podmioty społeczne. 
Podmiot oddziałuje na przedmiot.  

 

Spór o naturę działania ludzkiego. Czy jest racjonalne czy irracjonalne? Racjonalne - 
odwołujące się do sfery rozumu. Działanie racjonalne to działanie egoistyczne. Cała reszta 
działa w sposób irracjonalny.  

 

Podejścia naukowe 

 

Nauka

 to całokształt wiedzy osiąganej za pomocą metodologii naukowej. Nauka łac. scire 

oznaczającego wiedzieć.  
 

Mądrość

 to jest umiejętność aplikacji wiedzy (zastosować wiedzę).  

 
Koncepcje wiedzy: 

  Model oparty na autorytecie 

Porządkowanie na poziomie strukturalizacji oraz hierarchizacji  

Zmienna niezależna

 – czynnik, przyczyna  

Zmienna zależna

 – skutek  

Weryfikowanie

 – metody empiryczne (doświadczenie), metody hipotetyczne (badanie 

wewnętrznej spójności, za pomocą logiki formalnej) 

  Model oparty na wierze - opiera sie na przesłaniach nie mającego charakteru naukowego 

Model racjonalny - u jego podstaw leżą pewne założenia. Zdobywanie wiedzy poprzez proste 
odwołanie się do zasad logiki. Dwa podstawowe: 

Istnieje możliwość poznania świata niezależnie od zjawisk dostępnych obserwacji. 

o  Wiedza jest niezależna od naszego osobistego doświadczenia.  

Model racjonalny dotyczy wiedzy zasadniczo prawdziwej (na dawnym etapie rozwoju nauki 
uznaje sie ja za prawdziwa), logiczno możliwej i dopuszczalnej. 
 

Tautologia

 to jest twierdzenie które jest prawdziwe na mocy formy logicznej.  

 
Podstawowe założenia przyjmowane w nauce 

 

Nauka jest uporządkowana (nasze życie/ zdarzenia nie pojawiają się losowo, każdy skutek ma 
swoją przyczynę) 

 

Nauka jest poznawalna (inaczej badanie nie miałoby sensu)  

  Wszystkie naturalne zjawiska maja naturalne przyczyny 

  Nic nie jest dowiedzione samo w sobie 

 

Wiedza jest wprowadzana z nabywanego doświadczenia 

 

Wiedza przewyższa ignorancje 

 

16  marca 2015  

 

Cele nauk społecznych 

Wyjaśnienie naukowe (bardziej nauki społeczne niż prawne)  

•  Dedukcyjne 

o  wymaga uniwersalnej generalizacji – tylko wtedy gdy dotyczy wszystkich 

przypadków – wtedy dotyczy prawa ogólnego 

ustalenia warunków w jakiej te generalizacje są prawdziwe, 

background image

Administracja publiczna 

 

5

 

Prowadzący: Dr S. Zyborowicz 
UAM Wykłady 2015

 

 

 

o  zdarzenie które ma zostać wyjaśnione – zaznaczenie obszaru badawczego 

reguły logiki formalnej.  

• 

probabilistyczne (indukcyjne)

 → nie zawsze odwołujemy się do generalizacji ogólnych 

bo są to nauki społeczne, mała powtarzalność  

•  przewidywanie  

• 

rozumienie 

→ tradycja verstehen – rozumiane jako empatia – przekonanie, że nauki 

przyrodnicze i społeczne tworzą dwie odmienne dziedziny wiedzy, powodem odmienności 
jest natura badanego przedmiotu, rzeczywistości te są odmienne, nauki społeczne i n. p. muszą 
stosować różne metody badawcze – n.p. Społeczne biorą pod uwagę historyczne i 
subiektywne odmienności, rozumienie predyktywne inaczej empiryzm logiczny – człowiek 
jako element, tworzący przestrzeń społeczną, ale uwarunkowania przyrodnicze pozostają.  

 

Rola metodologii  

 

Metodologia

 nauk to system jasno określonych reguł i procedur, do których odwołują się badania 

będące podstawą ewaluacji wiedzy.  
System ten jest ciągle ulepszany, szuka się metod analizy, generalizacji itd.  
 
Cechą metodologii jest jej charakter samokorygujacy; dowód musi być przemyślany, sprawdzony za 
pomocą znanych, uznawanych kanonów wnioskowania. Te kanony podlegają zmianom.  
Istotne znaczenie odgrywa replikacja (powielanie badań) – cel uniknięcie oszustwa.  
 
Metodologia dostarcza reguł komunikowania  
Metodologia dostarcza reguł wnioskowania  
Metodologia dostarcza reguł intersubiektywności  
 

Konotacja

 – ogólne rozumienie  

 

Denotacja

 – szczegółowe rozumienie  

 

Dialektyka

 – to przekonanie, że nie ma niczego stałego (każdy powinien być dialektykiem, ale 

czasem zachowujemy się adialektycznie)  
 

Intersubiektywność

 – wymiana informacji między badaczami, samo myślenie logiczne nie 

gwarantuje empirycznej obiektywności, pogląd ten jest dominujący – większość tak myślała (np. 
heliocentryzm!!!)  
 

Rewolucja naukowa  

•  Nauka normalna a rewolucyjna  

Nauka normalna

 to rutynowa weryfikacja teorii (czy paradygmatu) dominującej w danym 

momencie historycznym.  

Nauka rewolucyjna 

to nagły rozwój konkurencyjnego (kontradyktoryjnego) paradygmatu.  

•  Logika odkrycia  

Wg Kuhna nie istnieje. Występuje jedynie kontekst socjopsychologiczny  
 
Dwa konteksty działalności naukowej:  
• kontekst uzasadniania  
• kontekst odkrycia (badacze nie są ograniczani przez metodologię w pierwszej części badań – rola 
intuicji)  
 

background image

Administracja publiczna 

 

6

 

Prowadzący: Dr S. Zyborowicz 
UAM Wykłady 2015

 

 

 

Proces badawczy

 to całościowy schemat działań, które naukowcy podejmują w celu wytworzenia 

wierzy; to paradygmat naukowych działań.  
Siedem etapów procesu badawczego:  

1.  Problem  
2.  Hipoteza  
3.  Plan badawczy  
4.  Pomiar  
5.  Zbieranie danych  
6.  Analiza danych  
7.  Uogólnienie (generalizowanie)  

 
Istotną cechą planu badawczego jest jego cykliczna natura (od postawienia problemu do wniosków).  
 

23  marca 2015