background image

Akademia Górniczo - Hutnicza

  

Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej 

ul. Adama Mickiewicza, 30-059 Kraków 

 

 

 

                  
 

INSTRUKCJA UŻYTKOWA 

PROGRAMU 

 

 

Wersja programu 

2.0 

 
 

 

Autorzy programu: 
 
Prof. dr hab. inż. Zbigniew Malinowski 
mgr inż. Agnieszka Cebo-Rudnicka 
Dr inż. Andrzej Gołdasz 
Dr inż. Beata Hadała 
Dr inż. Marcin Hojny 

 
 

 

 

 
 

 

 

background image

 

- 2 - 

Spis treści 

1. 

Wymagania systemowe 

2. 

Instalacja, usuwanie oraz aktualizacja programu 

3. 

PREPROCESS – przygotowanie danych 

4. 

SOLVER – uruchomienie obliczeń 

19 

5. 

POSTPROCESS – wizualizacja wyników 

21 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

- 3 - 

1.  Wymagania systemowe 

Zalecana konfiguracja stacji roboczej: 

a)  System operacyjny 32 bitowy: Windows XP 

b)  Procesor: Intel Celeron 2.6 GHz lub wyższej klasy 

c) Pamięć RAM: 768 MB lub więcej 

d) Pamięć dyskowa: 1 GB lub więcej 

 

2.  Instalacja i usuwanie programu 

Instalacja programu 

Po włożeniu nośnika CD programu, okno powitalne programu powinno uruchomić 

się automatycznie (Rys. 1). Wybranie opcji INSTALACJA ( /1/Rys. 1) spowoduje 

uruchomienie instalatora programu Kształt_t2D. W zależności od ustawień 

systemu operacyjnego, opcja automatycznego startu może być zablokowana. W 

tym przypadku, należy proces instalacji uruchomić ręcznie, bezpośrednio z płyty, 

uruchamiając aplikację o nazwie setup.exe. Wybranie opcji ZAMKNIJ (/2/Rys. 1) 

spowoduje zamknięcie okna powitalnego i przerwanie procesu instalacji programu. 

1

2

Numer wersji 

 

Rys. 1. Okno powitalne programu Kształt_t2D 

 

 

background image

 

- 4 - 

Instalacja programu przebiega automatycznie (Rys. 2).  

Rys. 2. INSTALATOR PROGRAMU – okno startowe 

Proces wyboru katalogu docelowego gdzie zostanie zainstalowana aplikacja (Rys. 

3), tworzenie skrótów na pulpicie oraz grupy w MENU START systemu 

operacyjnego (Rys. 4), przebiega automatycznie bez ingerencji użytkownika. 

Numer wersji

background image

 

- 5 - 

Rys. 3. INSTALATOR PROGRAMU – lokalizacja folderu programu w strukturze 

katalogów systemu operacyjnego 

 

 

Rys. 4. INSTALATOR PROGRAMU – utworzona grupa Kształt_t2D w Menu Start 

systemu operacyjnego Windows 

Końcowym etapem instalacji jest komunikat instalatora o zakończonym procesie 

instalacji oraz możliwość bezpośredniego uruchomienia aplikacji z poziomu 

instalatora (Rys. 5). 

Numer wersji

Numer wersji 

background image

 

- 6 - 

Rys. 5. INSTALATOR PROGRAMU – opcja automatycznego uruchomienia 

programu po procesie instalacji 

Usuwanie programu 

W celu prawidłowego i całkowitego usunięcia programu należy wykorzystać moduł 

składowy „Dodawanie lub usuwanie programów” dostępny w PANELU 

STEROWANIA systemu Windows (/1/ Rys. 6). 

 

Aktualizacja programu 

W celu aktualizacji programu należy: 

-usunąć program przy wykorzystaniu modułu składowego „Dodawanie lub 

usuwanie programów” dostępnego w PANELU STEROWANIA systemu Windows  

(/1/ Rys. 6), 

-zainstalować nową wersję. 

 

Numer wersji

background image

 

- 7 - 

UWAGA: Nie należy usuwać aplikacji poprzez bezpośrednie usunięcie 

katalogu z miejsca instalacji docelowej: C:\Program Files\Ksztalt_t2D. 

Wykonanie powyższej operacji może powodować  błędne działanie nowej 

wersji programu. 

 

 

Rys. 6. PANEL STEROWNIA systemu Windows 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

- 8 - 

3.  PREPROCESS – przygotowanie danych 

Informacje wstępne 

Po uruchomieniu programu, domyślnym modułem startowym jest PREPROCESS, 

składający się z trzech pod-modułów: (1)MENADŻER PROJEKTÓW, 

(2)TECHNOLOGIA oraz (3)GEOMETRIA. Z poziomu PREPROCESS-u, 

użytkownik ma możliwość uruchomienia modułu POSTPROCESS-u. System 

komunikatów sygnalizowany przez PREPROCESS (Rys. 7), dostępne aktualnie 

możliwe akcje (np. system uaktywni opcję URUCHOM OBLICZENIA w dwóch 

przypadkach (/1/Rys. 9): w momencie gdy użytkownik zapisze plik projektu w 

zdefiniowanym uprzednio katalogu roboczym lub też w momencie 

automatycznego wczytania pliku projektu z wskazanego katalogu roboczego itd.), 

kontrola poprawności wprowadzonych danych (Rys. 8), pozwalają użytkownikowi 

na elastyczne oraz szybkie przeprowadzenie symulacji analizowanego procesu 

technologicznego.  

 

Rys. 7. PREPROCESS – komunikat systemu 

 

 

Rys. 8. PREPROCESS – kontrola wprowadzanych danych  

background image

 

- 9 - 

 

Rys. 9. PREPROCESS – dostępne akcje 

MENADŻER PROJEKTÓW 

Po uruchomieniu programu, automatycznie uruchomi się moduł PREPROCESS-u 

oraz pod-moduł MENADŻER PROJEKTÓW (Rys. 10). 

1

5

6

7

8

9

10

Rys. 10. PREPROCESS – MENADŻER PROJEKTÓW 

 

background image

 

- 10 - 

Otwarty katalog roboczy 

 W 

powyższym miejscu jest wyświetlana pełna  ścieżka do aktualnego 

otwartego katalogu roboczego

Wskazany katalog jest katalogiem 

na którym aktualnie pracuje użytkownik.

 

Okno wyboru katalogu roboczego 

 

Użytkownik wskazuje/otwiera w strukturze katalogów systemu Windows 

katalog roboczy. Jeżeli w otwieranym katalogu roboczym znajduje się już 

zdefiniowany wcześniej plik projektu, zostanie on automatycznie 

wczytany. 

Uwaga: Jeżeli w trakcie etapu projektowania użytkownik zmieni 

katalog docelowy w którym znajduje się zdefiniowany wcześniej plik 

projektu, wszystkie dane aktualnie wprowadzone zostaną utracone. 

W takich przypadkach zalecane jest: 

-zapisanie dotychczasowego pliku projektu 

-ewentualne utworzenie nowego katalogu roboczego.  

Wybór dysku 

 

Zmiana dysku systemowego. Struktura katalogów wybranego dysku 

wyświetlana jest w oknie wyboru katalogu roboczego. 

Status 

 

System informuje o aktualnym statusie systemu: 

- kolor 

żółty: status po uruchomieniu programu, oczekiwanie na 

aktywność użytkownika, 

-  kolor czerwony: brak pliku projektu. Wymagane akcje: utwórz plik 

projektu lub otwórz katalog roboczy z uprzednio zdefiniowanym 

projektem, 

-  kolor zielony: system gotowy do przeprowadzenia symulacji.  

Utwórz nowy katalog roboczy 

 

Tworzy nowy katalog roboczy o podanej przez użytkownika nazwie. 

Jeżeli katalog o podanej nazwie istnieje, system generuje komunikat i 

wymusza akcje: podaj inną nazwę katalogu roboczego.  

 

background image

 

- 11 - 

WAŻNE: Użytkownik programu bazuje na katalogach roboczych w których 

przechowywane są wszystkie dane oraz wyniki symulacji dla symulowanego 

procesu technologicznego.  

Struktura przykładowego katalogu roboczego składa się: 

//TEST 

   -----nazwa 

zdefiniowanego katalogu roboczego 

  //t2dfiles 

----katalog w którym zostaną zapisane wyniki 

symulacji dla projektu zdefiniowanego w ramach 

katalogu roboczego o nazwie TEST + wykresy 

wygenerowane przez użytkownika 

Zapisz projekt 

 

Zapis projektu w otwartym katalogu roboczym. Jeżeli projekt już istnieje, 

system generuje komunikat i wymusza akcje: nadpisać plik projektu/nie 

nadpisywać pliku projektu. 

Usuń/Wyczyść katalog roboczy 

 Jeżeli katalog jest otwarty usuwa bezwzględnie całą jego zawartość. 

Jeżeli katalog jest wskazany (nie jest otwarty) usuwa go całkowicie 

łącznie z całą strukturą plików i podkatalogów. 

Uruchom obliczenia 

 Uruchomienie 

obliczeń dla projektu zdefiniowanego w ramach aktualnie 

otwartego katalogu roboczego. 

Wyjście 

 Bezwzględne wyjście z programu. Wszystkie nie zapisane dane zostaną 

utracone.  

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

- 12 - 

10 

PostProcess 

 Uruchamia 

moduł wizualizacji danych. 

UWAGA: Przed uruchomieniem modułu wizualizacji danych, w oknie 

wyboru katalogu roboczego należy otworzyć katalog z wynikami 

symulacji 

t2dfiles 

dla wybranego katalogu roboczego (patrz 

struktura katalogu roboczego).  

 

O programie 

 

Podstawowe informacje o programie oraz informacje systemowe: 

aktualny numer wersji, autorzy, klasa procesora i jego rzeczywiste 

taktowanie, całkowita dostępna pamięć, czas jaki upłynął od 

uruchomienia systemu (Rys. 11).

 

 

Rys. 11. O programie 

 

TECHNOLOGIA 

TECHNOLOGIA jest drugim z kolei pod-modułem składowym modułu 

PREPROCESS-u (Rys. 12). Użytkownik w ramach tego modułu definiuje cykle 

technologiczne oraz definiuje poszczególne parametry właściwe dla 

odpowiedniego cyklu.  

Numer wersji

background image

 

- 13 - 

 

1

2

8

9

4

3

Rys. 12. PREPROCESS – TECHNOLOGIA 

Dane podstawowe 

 

Użytkownik definiuje podstawowe takie jak: temperatura, wybór gatunku 

stali, wymiary początkowe wsadu.  

Informacje pomocnicze 

 

Informacje pomocnicze dla użytkownika: aktualnie wskazywany cykl w 

tabeli Zestawienie Cykli (6), całkowita liczba cykli chłodzenie/walcowanie 

w całym definiowanym procesie technologicznym oraz liczba cykli 

walcowania. Na podstawie liczby cykli walcowania generowane są  

automatycznie tabele w pod-module GEOMETRIA, gdzie użytkownik 

definiuje geometrie dla poszczególnych cykli walcowania. 

Dodaj cykl 

 

Użytkownik z listy rozwijalnej wybiera typ cyklu. Pola z danymi dla 

wybranego cyklu zostaną wypełnione domyślnymi danymi. Po 

uzupełnieniu wymaganych danych, użytkownik wykonuje akcje: dodaj 

cykl. Wybrany cykl zostaje automatycznie dodany do tabeli Zestawienie 

Cykli (6). 

background image

 

- 14 - 

Usuń cykl 

 

Opcja generuje akcje: usuń wskazany cykl w tabeli zestawienie cykli (6). 

Nazwa aktualnie wskazanego cyklu jest wyświetlona w Informacjach 

Pomocniczych (2). 

Dane bieżącego cyklu 

 Zestawienie 

danych 

definiujących wybrany przez użytkownika cykl. W 

tym miejscu użytkownik definiuje nowe dane dla nowego cyklu, lub też 

dokonuje modyfikacji na danych cyklu, które zostały już wcześniej 

zdefiniowane (cykl znajduje się już w tabeli Zestawienie Cykli (6). 

Zestawienie cykli 

 

Cykle zdefiniowane już w ramach projektu. Jedna kolumna = jeden cykl. 

Po zaznaczeniu dowolnej komórki, system identyfikuje wskazany cykl. 

Nazwa wskazanego cyklu  jest umieszczana w Informacjach 

Pomocniczych (2). Równocześnie dane bieżącego cyklu zostają 

wczytane do (5). Kolejność poszczególnych cykli liczona jest od lewej do 

prawej strony. W nagłówku kolumny automatycznie jest dodawany przez 

system identyfikator unikatowy dla każdego cyklu. 

Możliwe akcje w obrębie tabeli Zestawienie Cykli: 

-

usuń cykl (patrz Usuń Cykl (4)) 

-zmień kolejność cyklu/przestaw cykl

. Przytrzymując lewy klawisz 

myszy wskazać nagłówek cyklu a następnie przesunąć na żądane 

miejsce w sekwencji zdefiniowanych cykli. 

Włącz modyfikację danych 

 Opcja 

WŁĄCZ MODYFIKACJĘ DANYCH, aktywuje dodatkową możliwą 

akcję: MODYFIKUJ DANE.  

Modyfikuj dane 

 Wskaż myszą cykl w którym chcesz wykonać korektę. Wprowadź nowy 

skorygowany parametr w Dane dla bieżącego cyklu (5), wykonanie akcji 

MODYFIKUJ DANE powoduje korektę parametru bezpośrednio w tabeli 

Zestawienie Cykli (6).  

Ważne: Operacja korekty wykonywana jest na aktualnie wskazanym 

cyklu. Informacja o aktualnie wskazanym cyklu wyświetlana jest w 

Informacjach Pomocniczych (2). 

background image

 

- 15 - 

Wyjście 

 Bezwzględne wyjście z programu. Wszystkie nie zapisane dane zostaną 

utracone.  

 

GEOMETRIA 

GEOMETRIA jest trzecim z kolei pod-modułem składowym modułu 

PREPROCESS-u (Rys. 13). Użytkownik w ramach tego modułu definiuje 

geometrie dla poszczególnych cykli walcowania.  

 

8

1

2

3  4 

6

7

11

10

Rys. 13. PREPROCESS – GEOMETRIA 

Liczba węzłów interpolacji 

 

Użytkownik definiuje liczbę  węzłów interpolacji dla poszczególnych 

powierzchni pasma w sekwencji Lewa-Prawa-Góra-Dół. Minimalna liczba 

węzłów interpolacji wynosi 2. Na podstawie tych danych oraz liczbie cykli 

walcowania (zdefiniowanych w pod-module TECHNOLOGIA) 

generowane są tabele dla poszczególnych powierzchni pasma 

definiujących współrzędne węzłów oraz kod węzła. 

background image

 

- 16 - 

Współrzędne węzłów oraz kod węzła 

 

Użytkownik definiuje współrzędne węzłów interpolacji oraz kod węzła dla 

poszczególnych cykli walcowania w sekwencji Lewa-Prawa-Góra-Dół.  

Nagłówki kolumny: kolejno poszczególne węzły 

Nagłówki wierszy: 

0                   

// początek sekcji dla przepustu 0 

0[x]               

//  kolejno współrzędne X punktów dla przepustu 0    

0[y]               

//  kolejno współrzędne Y punktów dla przepustu 0    

0[kod]           

//  kod węzła: jeżeli 0 – linia prosta między punktami 

                                          

     jeżeli ≠ 0 – łuk o zadanym promieniu np. 

 

background image

 

- 17 - 

Możliwe akcje: 

-

usuń ostatni węzeł (patrz Usuń Węzeł (4)) 

-

dodaj węzeł na końcu sekwencji (patrz Dodaj Węzeł (3)) 

-przestaw węzeł

. Przytrzymując lewy klawisz myszy wskazać 

nagłówek wybranego węzła a następnie przesunąć na żądane 

miejsce w sekwencji zdefiniowanych węzłów. 

Dodaj węzeł 

 

Opcja generuje akcje: dodaje w pozycji ostatniej kolejny węzeł do 

sekwencji wcześniej zdefiniowanych węzłów. 

Usuń węzeł 

 

Opcja generuje akcje: usuń ostatni węzeł w sekwencji wcześniej 

zdefiniowanych węzłów. 

Odblokuj ręczne dodawanie węzłów 

 

Opcja generuje akcje: uaktywnia akcje Dodaj węzeł (3) oraz Usuń Węzeł 

(4) dla wszystkich powierzchni pasma. Dezaktywuje możliwość 

wprowadzenie Liczby Węzłów Interpolacji (1). Liczba ta jest wyliczana 

automatycznie na podstawie ilości operacji Dodaj Węzeł (3) oraz Usuń 

Węzeł (4). 

Zablokuj ręczne dodawanie węzłów 

 

Opcja generuje akcje: dezaktywuje akcje Dodaj węzeł (3) oraz Usuń 

Węzeł (4) dla wszystkich powierzchni pasma. Aktywuje możliwość 

wprowadzenie Liczby Węzłów Interpolacji (1). 

 

Wyzeruj tabele 

 

Opcja generuje akcje: generuje nowe tabele dla współrzędnych węzłów 

interpolacji poszczególnych powierzchni pasma na podstawie 

wprowadzonych Liczby Węzłów Interpolacji (1) i wypełnia zerami. 

Wykres 

 

Na wykresie użytkownik może na bieżąco kontrolować pozycję 

zdefiniowanych punktów interpolacji dla wybranego cyklu walcowania. 

Kolor zielony:

 punkty lewej powierzchni pasma, 

Kolor brązowy:

 punkty górnej powierzchni pasma, 

Kolor niebieski:

 punkty prawej powierzchni pasma, 

background image

 

- 18 - 

Kolor fioletowy:

 punkty dolnej powierzchni pasma. 

Gwiazdka:  punkt kontrolny będący jednocześnie ostatnim punktem 

powierzchni dolnej pasma. 

Punkt ten musi pokrywać się z pierwszym 

punktem definiującym lewą powierzchnię pasma (zamknięty profil). 

 

Rysuj przepust 

 

Opcja generuje akcje: rysuje zdefiniowane punkty interpolacji dla 

wybranego przez użytkownika  cyklu walcowania. 

10 

Komunikat 

 Opcja 

umożliwia sprawdzenie poprawności zamknięcia zdefiniowanych 

przez użytkownika profili dla poszczególnych cykli walcowania. W 

każdym przypadku użytkownik powinien bezwzględnie otrzymać 

komunikat systemu : 

Profil zamknięty. 

W przypadku komunikatu: 

Profil 

otwarty

, należy sprawdzić położenie punktu kontrolnego (patrz Wykres 

(8)). 

11 

Wyjście 

 Bezwzględne wyjście z programu. Wszystkie nie zapisane dane zostaną 

utracone. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

- 19 - 

4.  SOLVER – uruchomienie obliczeń 

Po zdefiniowaniu projektu i zapisaniu go w katalogu roboczym, użytkownik 

może uruchomić SOLVER. SOLVER jest uruchamiany z poziomu modułu 

PREPOST i pod-modułu MENADŻERA PROJEKTÓW. Jeżeli dane projektu 

zostały zdefiniowane prawidłowo, użytkownik może  śledzić postęp obliczeń jak 

pokazano na Rys. 14.  

Uwaga: W przypadku nieprawidłowego wywołania SOLVERA, należy 

sprawdzić dane projektowe, a w szczególności definicje punktów interpolacji 

dla poszczególnych cykli walcowania. 

Rys. 14. SOLVER w trakcie obliczeń 

Wszystkie pliki generowane przez SOLVER zostają zapisane w podkatalogu 

t2dfiles katalogu roboczego zdefiniowanego przez użytkownika  (Patrz Struktura 

Katalogu Roboczego). Użytkownik mam możliwość przeniesienia i obróbki 

otrzymanych danych w innych oprogramowaniach komercyjnych np. Surfer. 

W poniższej tabeli zestawiono typy plików zapisywanych w podkatalogu t2dfiles. 

 

 

 

background image

 

- 20 - 

L.P.  Typ pliku 

Zawartość 

Pasmo.dat

Zależności liniowe zmiany średniej temperatury pasma (dół, 

góra, środek) w funkcji czasu 

Pasmo.out

W pliku zapisywana jest data oraz godzina rozpoczęcia i 

zakończenia symulacji. Ponadto w przypadku błędnego 

wywołania solvera, znajduje się komunikat z błędem. 

Pasmo.inp

Plik z danymi wejściowymi do Solvera, wygenerowany 

przez moduł PrePost. 

X001-X00n

Y001-Y00n

Współrzędne X i Y siatki dla poszczególnych cykli 

*.bln 

Pliki do Surfera 

Temp*.dat

Pliki z rozkładem temperatury dla poszczególnych cykli 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

- 21 - 

5.  POSTPROCESS – wizualizacja wyników 

POSTPROCESS jest modułem umożliwiającym wizualizację otrzymanych 

wyników w postaci map cieniowanych przedstawiających rozkład temperatury, lub 

wykresów liniowych przedstawiających zmianę  średniej temperatury pasma w 

funkcji czasu (Rys. 15). 

Uwaga: W celu wczytania danych do modułu POSTPROCESS, należy po 

zakończeniu symulacji otworzyć katalog t2dfiles znajdujący się w katalogu 

roboczym zdefiniowanym przez użytkownika. 

1

3

4

5

6

Rys. 15. POSTPROCESS – przykładowa wizualizacja (izolinie)  

 

 

 

 

background image

 

- 22 - 

 

Wykres 

 

Okno w którym następuje wizualizacja: rozkład temperatury, siatka 

elementów skończonych, zmiana średniej temperatury pasma w funkcji 

czasu, izolinie.  

Typ wykresu 

 

W obecnej wersji programu użytkownik ma do dyspozycji trzy typy 

wykresów: 

-  cieniowanie (mapa rozkładu temperatury), 

-  siatka elementów skończonych (wyświetla siatkę), 

- izolinie, 

-  wykres liniowy (opcja przełącza POSTPROCESS w tryb pracy z 

wykresem liniowym). 

Dostępne pliki danych 

 Menadżer w którym wyświetlane są pliki danych dostępnych w obrębie 

zdefiniowanego katalogu roboczego i skojarzone z odpowiednim typem 

wykresu.  W celu wizualizacji użytkownik wskazuje żądany zbiór 

danych poprzez wskazanie myszą. 

Opcje i ustawienia 

 Akcje 

umożliwiające włączenie i wyłączenie obiektów znajdujących się na 

Wykresie (1)  

Zapisz wykres do pliku 

 

Zapisuje wykres pod nazwą wskazanego zbioru w katalogu t2difiles w 

wskazanym katalogu roboczym (Patrz Struktura Katalogu Roboczego). 

Wyjście 

 Wyjście z PostProcess-u. 

 

 

 

 

background image

 

- 23 - 

 

Na Rys. 16 przedstawiono rozkład temperatury z naniesioną siatką  elementów 

skończonych. W momencie wizualizacji siatki, w oknie POSTPROCESS-u pojawia 

się informacja o parametrach siatki (/1/ Rys. 16) tj. ilość węzłów i elementów siatki. 

1

Rys. 16. POSTPROCESS – siatka elementów skończonych nałożona na wykres 

przedstawiający rozkład temperatury 

Uaktywnienie opcji TYP WYKRESU-WYKRES LINIOWY przełącza moduł 

POSTPROCESS-u w tryb z wykresem liniowym (Rys. 17). 

background image

 

- 24 - 

1

2

Rys. 17. POSTPROCESS – tryb pracy z wykresem liniowym 

Dostępne pliki danych 

 Menadżer w którym wyświetlane są pliki danych dostępnych w obrębie 

zdefiniowanego katalogu roboczego i skojarzone z odpowiednim typem 

wykresu.  W celu wizualizacji użytkownik wskazuje zbiór danych 

poprzez wskazanie myszą. 

Średni przebieg temperatury 

 

Użytkownik ma możliwość wyświetlenia średniego przebiegu temperatury 

dla dołu, góry i środka pasma. W celu przerysowania wykresu dla 

żądanych przebiegów użytkownik wskazuje ponownie zbiór danych. 

Zapisz wykres do pliku 

 

Zapisuje wykres pod nazwą wskazanego zbioru w katalogu t2difiles w 

wskazanym katalogu roboczym (Patrz Struktura Katalogu Roboczego). 

Wyjście 

 Wyjście z PostProcess-u.