A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 1 

Prawo ochrony środowiska 

Wykłady. dr Joanna Bukowska 

Wykład I. 07.10.2010 

 

  egzamin testowy wielokrotnego wyboru (punkty ujemne za złe odpowiedzi) 

  podręczniki: Marek Górski wyd. Wolters Kluwer; Aleksander Lipioski Prawne podstawy ochrony środowiska 

wykład II. 14.10.2010 

ŹRÓDŁA PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA 

1.  Konstytucja RP 



 

art. 5  Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia 
wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeostwo obywateli, strzeże dziedzictwa 
narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. 



 

zasada zrównoważonego rozwoju - podstawowy cel paostwa; ma na celu zagwarantowanie 
"sprawiedliwości międzygeneracyjnej" - zaspokojenie potrzeb i umożliwienie rozwoju obecnym i 
przyszłym pokoleniom 



 

art. 68 ust. 4 "Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania 
negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska." 



 

art. 74 "1. Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeostwo ekologiczne 
współczesnemu i przyszłym pokoleniom. 

  Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. 
  Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. 
  Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska." 



 

art. 86 "Każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialnośd za 
spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa." 

2.  ratyfikowane umowy międzynarodowe 



 

konwencja z 1997 roku z ...? 

3.  ustawy 



 

prawo ochrony środowiska (art. 3 pkt. 50) 



 

inne ustawy 

 

 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 2 

 ZASADY OGÓLNE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA 



 

tytuł I dział II ustawy prawo ochrony środowiska (art. 4 nie jest zasadą!) 



 

zasady z ustawy o dostępie do informacji o środowisku 

 

 

 
 
 

 

1. zasada kompleksowości (integrowania) art. 5

-ochrona jednego lub kilku elementów przyrody powinna 

byd realizowana z uwzględnieniem pozostałych 

elementów

-nakazuje traktowanie środowiska jako całości, a 

poszczególne komponenty jako nierozerwalne ze sobą

(w jednej decyzji administracyjnej wydawane jest 

pozwolenie zintegrowane - określające wpływ danej 

działalności na wszystkie komponenty - emisja co2, 

pobór wód itd.)

2. zasada prewencji art. 6 ust.1

nakazuje rozważenie wszystkich potencjalnych skutków 

w środowisku danej działalności przed jej podjęciem, 

oraz podjęcie odpowiednich działao zapobiegawczych

~instytucja ocen oddziaływania na środowisko - ma na 

celu znaleźd optymalny wariant (to, że dana działalnośd 

szkodzi środowisku, nie znaczy, że nie może byd 

prowadzona)

jest także zasadą unijną - po raz pierwszy w jae

3.  zasada przezorności art. 6 ust. 2

-skutki danej działalności nie są jeszcze pewne

~zabezpieczenie roszczeo (np. gwarancja bankowa, polisa 

ubezpieczeniowa) z tytułu szkód mogących powstad w 

środowisku - organ adm.  może nakazad stworzenie 

takiego zabezpieczenia w rozstrzygnięciu

4. zasada "zanieczyszczający płaci" art. 7

-celem jest internalizacja kosztów związanych z 

zanieczyszczaniem środowiska

5.zasada integracji ochrony środowiska z politykami 

sektorowymi art. 8

strategiczne oceny oddziaływania na środowisko - ma na 

celu ocenę środowiskowych następstw

6. prawo dostępu do informacji o środowisku

jest także zasadą konstytucyjną

7. zasada partycypacji obywateli (partycypacji 

publicznej)

ma także źródło w umowie międzynarodowej

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 3 

Wykład III. 21.10.2010 

Ustawa z 3.10.2010 o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska  

DOSTĘP DO INFORMACJI O ŚRODOWISKU 



 

transpozycja przepisów dyrektywy z 2003 o dostępie do informacji o środowisku 



 

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeostwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do 
sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Aarhus.1998.06.25. 



 

Art. 74 K- prawo dostępu do informacji o środowisku 



 

Osoba, która ubiega się informację nie musi legitymowad się interesem prawnym czy faktycznym 



 

Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeostwa w ochronie środowiska oraz oceny 
oddziaływania na środowisko. 

Art. 9. 1. Udostępnieniu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące: 

  1)   stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i 
obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy 
różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływao między tymi 
elementami; 
  2)   emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeo, które wpływają lub mogą wpłynąd na 
elementy środowiska, o których mowa w pkt 1; 
  3)   środków, takich jak: środki administracyjne, (decyzje organów, przepisy prawne, plany, programy) polityki, 
przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony 
środowiska, a także działao wpływających lub mogących wpłynąd na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, 
oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działao, które mają na celu ochronę 
tych elementów; 
  4)   raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska; 
  5)   analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeo wykorzystanych w ramach środków i działao, o 
których mowa w pkt 3;  
  6)   stanu zdrowia, bezpieczeostwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w 
zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływad: 

a)  stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub 
b)  przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz 
środki, o których mowa w pkt 3. 



 

Emisje- wszelkie uwalniane do środowiska zanieczyszczenia i nieczystości, hałas, promieniowanie 
elektromagnetyczne 



 

Informacja- informacje zawierające dane nt stanu środowiska (dot stanu zanieczyszczenia, wysokości opłat, kar 
pieniężnych), stan wiedzy, dot założeo polityk, planów 



 

Nie ma ograniczeo przez wzgląd na formę, mogą byd również przekazywane ustnie 



 

Lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacje o środowisku są 
informacjami publicznymi, pierwszeostwo ustawy szczególnej 

TRYBY UDOSTĘPNIANIA INFORMACJI 

Bierne- na wniosek zainteresowanego podmiotu 

Czynne- z inicjatywy organu; upowszechnianie informacji 
o środowisku ( w ramach obowiązku) art. 24 

Wymagania formalne wniosku 



 

Każdy ma prawo 



 

Wniosek w formie pisemnej 



 

Nie ma wymagao co do treści 



 

Termin załatwienia wniosku- be zbędnej zwłoki, nie 
później niż w terminie 1 miesiąca 



 

Szczególny termin- dla spraw szczególnie 
skomplikowanych- 2 msc (organ musi pisemnie 
poinformowad stronie o niemożności w terminie 1 msc, 
podad przyczyny) 



 

Informacje dostępne w publicznym wykazie danych- 
udostępnienie w tym samym dniu 



 

Nie obowiązuje forma pisemna- gdy przedmiotem 
zainteresowania są informacje nie wymagające 
wyszukiwania lub informacje o charakterze szczególnym, 



 

marszałek województwa  



 

starosta 



 

 wojewódzki inspektor ochrony środowiska 



 

zarządzający drogą, linią kolejową, linią tramwajową, 
lotniskiem lub portem  

 sposób upowszechniania- za pośrednictwem sieci 

elektronicznej, elektronicznych baz danych, bip 

 informacje zawarte w publicznych bazach danych, 

przygotowywane przez organy z art. 25 

 publicznie dostępne bazy danych o dokumentach 
 art. 21 ust 1 Dane o dokumentach zawierających 

informacje o środowisku i jego ochronie 
zamieszcza się w publicznie dostępnych wykazach. 
(dot danych o dokumentach a nie treści 
dokumentów- wskazuje, gdzie dokumenty się 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 4 

związane z zagrożeniem (np. awarie, klęski żywiołowe)- 
szybkośd udostępniania informacji ma pierwszorzędne 
znaczenie 



 

Informacje udostępnianie w formie, w jakiej podmiot 
żąda, a jeśli nie ma takich możliwości- w terminie 14 dni 
musi poinformowad, ze tak nie może i wskazad w jaki 
sposób może udostępnid 

znajdują) 

 

 

PRZESŁANKI WYŁĄCZAJĄCE JAWNOŚĆ DOSTĘPU DO INFORMACJI O ŚRODOWISKU 



 

wymienione enumeratywnie 



 

w formie decyzji administracyjnej 



 

skrócenie terminów administracyjnych do 15 i 30 dni 

1.  obligatoryjne 

a)  dane jednostkowe uzyskiwane w badaniach statystycznych statystki publicznej, chronione tajemnicą 

statystyczną (dane osobowe albo dane indywidualne dot podmiotów gospodarki) 

b)  sprawy objęte toczącym się postępowaniem sądowym, dyscyplinarnym lub karnym, jeśli udostępnienie 

informacji mogłoby zakłócid przebieg tego postępowania 

c)  sprawy będące przedmiotem praw autorskich lub patentowych, jeśli udostępnienie informacji mogłoby 

naruszyd prawa autorskie lub patentowe 

d)  dane osobowe dot osób trzecich, jeśli udostępnienie informacji mogłoby naruszyd przepisy o ochronie 

danych osobowych.  
Osoba trzecia- taka osoba fizyczna, której dane osobowe znalazły się w treści informacji, a która: nie jest 
autorem informacji i w szczególności nie miała obowiązku przekazania tych informacji organowi (nie 
dotyczy danych podmiotu, który zanieczyszcza środowisko) 

e)  informacje zawarte w dokumentach lub dane dostarczone przez osoby trzecie, które nie miały prawnego 

obowiązku ich przekazywania (Przekazane dobrowolnie) i osoba ta złożyła zastrzeżenie o ich 
nieupowszechnianiu (np. donosy) 

f)  dokumenty i dane, których udostępnienie mogłoby spowodowad zagrożenie dla środowiska lub 

bezpieczeostwa wewnętrznego kraju 

g)  informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne dostarczone przez osoby trzecie i objęte 

tajemnicą przedsiębiorstwa, jeśli udostępnienie tych informacji mogłoby pogorszyd pozycję konkurencyjną 
tych osób i osoby te złożyły uzasadniony wniosek o ich nieudostępnianie 

h)  informacje dot przedsięwzięd mogących znacząco oddziaływad na środowisko, realizowanych na terenach 

zamkniętych, co do których nie prowadzi się postępowania z udziałem społeczeostwa (z wyjątkiem 
informacji o emisjach)- w szczególności tereny baz wojskowych 

i)  względy obronności i bezpieczeostwa paostwa (nie może byd interpretowane w sposób rozszerzający) 

2.  Fakultatywne 

a)  Dane, które są w trakcie opracowywania 
b)  Wykonanie takiego wniosku wymagałoby dostarczenia dokumentów, które są przeznaczone do 

wewnętrznego komunikowania się w organie 

c)  Wniosek jest w sposób oczywisty niemożliwy do zrealizowania 
d)  Wniosek został sformułowany w sposób zbyt ogólny 
e)  Nie jest przeszkodą wniosek skierowany do organu, który informacji nie posiada, ale wie, kto je posiada- 

przekazanie wniosku do organu właściwego 

Informacje dotyczące emisji- ma zawsze obowiązek udostępnid 

OPŁATY ZA DOSTĘP DO INFORMACJI O ŚRODOWISKU 

o  Są skalkulowane na takim poziomie, który jest uzasadniony kosztami, które organ ponosi w związku z 

wykonaniem wniosku 

o  Zwolnione z opłat- wyszukiwanie informacji w siedzibie organu (publicznie dostępne bazy danych) 
o  Pobierane za: 



 

Wyszukiwanie informacji przez urzędnika (poniesienie nakładu pracy) 



 

Przekształcenie informacji w formę wskazaną we wniosku 



 

Sporządzanie kopii 



 

Przesyłanie informacji 



 

Nie pobiera się opłat, jeśli wniosek złożył inny organ 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 5 

UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W PODEJMOWANIU ROZSTRZYGNIĘĆ DOTYCZĄCYCH OCHRONY 
ŚRODOWISKA 



 

Prawo składania uwag i wniosków 

o  Prawo powszechne (nie ma potrzeby wykazywania interesu prawnego czy faktycznego) 



 

W formie pisemnej,  



 

ustnie do protokołu,  



 

za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania bezpiecznym 
podpisem elektronicznym 

o  W terminie 21 dni od dnia ogłoszenia możliwości składania wniosków (po terminie- organ ma prawo 

pozostawid bez rozpoznania) 

UDZIAŁ ORGANIZACJI EKOLOGICZNYCH 

o  ze względu na cele statutowe 

o  Złożyły wniosek 
o  Udział w postępowaniu na prawach strony 
o  Możliwośd złożenia odwołania od decyzji (nie musi wcześniej brad udziału w postępowaniu- inaczej niż na 

gruncie kpa), tak samo przy złożeniu skargi do sądu administracyjnego 

Wykład IV. 28.10.2010 

OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO 



 

Duży stopieo skomplikowania 



 

Instytucja ta sięga początku l. 90. 



 

Element postępowania wyjaśniającego zmierzającego do wydania decyzji  



 

Listopad 2000- nowa ustawa, wyłączyła dostęp do informacji, udział, problematyka ocen 



 

Oceny oddziaływania- proces interaktywny 

RODZAJE OCEN ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO 

1.  Procedura ocen strategicznych 



 

Przyjmowanie różnego rodzaju dokumentów o charakterze strategicznym, których założenia mogą 
wywoływad określone skutki w środowisku, sporządza się prognozę skutków realizacji takich działao 

2.  Procedura indywidualnej oceny 



 

Adresuje się do planowanych przedsięwzięd, których realizacja może mied określone skutki w 
środowisku, przedsięwzięd mogących znacząco oddziaływad na środowisko 

Rozporządzenie RM z 9.11. 2004 r.- lista przedsięwzięd mogących oddziaływad znacząco na środowisko 



 

Kategoria przedsięwzięd proklamowanych jako te, które wymagają oceny indywidualnej 



 

przedsięwzięcie - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko 
polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na 
wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno 
przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty; (ważny jest fakt istnienia 
powiązania technologicznego) 



 

takie przekształcenia, które są związane ze zmianą krajobrazu 



 

powiązanie technologiczne- orzecznictwo sądów wspólnotowych, dyrektywa z 85/387/EWG 



 

orzeczenie ETS z 1999- jeżeli więcej przedsięwzięd rozpatrywanych łącznie może wywoływad skutki dla 
środowiska, należy je oceniad łącznie 



 

grupy przedsięwzięd: 

1.  mogą zawsze znacząco oddziaływad na środowisko 
2.  mogą potencjalnie znacząco oddziaływad na środowisko 
3.  przedsięwzięcia inne niż mogące znacząco oddziaływad na środowisko (podlegają ocenie 

naturowej- obszar Natura 2000) 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 6 

TYPY PROCEDURY OCENY INDYWIDUALNEJ 

 

CEL PRZEPROWADZANIA PROCEDURY OCEN 

o  ustalenie i ocena bezpośredniego i pośredniego wpływu na środowisko, zdrowie ludzi, dobra 

materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami 

o  możliwośd oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko 
o  dostarczenie informacji na temat wymaganego zakresu monitoringu realizacji i eksploatacji takiego 

przedsięwzięcia 

DECYZJA O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH 



 

akt adm, który ustala środowiskowe konsekwencje tego przedsięwzięcia. Elementem postępowania jest 
procedura oceny oddziaływania na środowisko 



 

katalog decyzji tzw. realizacyjnych- art. 72 ust 1 



 

w odniesieniu do planowanych przedsięwzięd.  
Wyjątek- inwestycje, które są w trakcie realizacji bądź nawet zostały już zrealizowane- gdy przedsięwzięcia te 
zaczęły oddziaływad na nowoutworzony obszar natura 2000 



 

decyzja jest ważna przez 4 lata 



 

ustalenia wiążą organ władny do wydania decyzji realizacyjnej 



 

właściwośd rzeczowa dosyd rozproszona,  

1.  generalnie właściwy wójt/ burmistrz/prezydent,  
2.  regionalny dyrektor ochrony środowiska-  

a)w odniesieniu do przedsięwzięd mogących zawsze znacząco oddziaływad na środowisko, które są: 
drogami, sztucznymi zbiornikami wodnymi art. 75 ust 1 
b)przedsięwzięd realizowanych na terenach zamkniętych, 
c)  przedsięwzięd realizowanych na obszarach morskich, 
d)  zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Paostwa, na użytek rolny, 
e)  

(41)

 przedsięwzięd polegających na realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w 

rozumieniu przepisów 

ustawy

 z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji 

inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, 
f)  

(42)

 inwestycji w zakresie terminalu, 

g)  

(43)

 inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, 

h)  

(44)

 przedsięwzięd polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięd wymienionych w lit. a-g, 

i)  

(45)

 przedsięwzięd polegających na realizacji inwestycji w rozumieniu przepisów 

ustawy

 z dnia 8 lipca 2010 

r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych; 

3.  starosta - w przypadku scalania, wymiany lub podziału gruntów; 
4.  dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Paostwowych - w przypadku zmiany lasu, stanowiącego własnośd Skarbu 

Paostwa, na użytek rolny; 



 

post wszczynane z urzędu (starosta, przy scalaniu gruntów), w pozostałych sytuacjach na wniosek 

Procedura podstawowa

•procedura oceny indywidualnej 

powinna byd przeprowadzona w 
związku z wydawaniem decyzji 
o środowiskowych 
uwarunkowaniach. Wydaje się 
ją: 

•do planowanych przedsięwzięd 

mogących zawsze znacząco 
oddziaływad na środowisko 
(obligatoryjne)

•do przedsięwzięd mogących 

potencjalnie znacząco 
oddziaływad na środowisko 
(może byd stwierdzone przez 
organ prowadzący 
postępowania w sprawie o 
wydanie decyzji o 
środowiskowych 
uwarunkowaniach-
fakultatywne)

procedura uzupełniająca

•w związku z ubieganiem się 

przez inwestora o wydanie 
niektórych decyzji (art. 72 ust 1 
pkt 1 i 10)- musi wprowadzad 
obowiązek ustanowiony w 
decyzji o środowiskowych 
uwarunkowaniach (powtórna 
procedura oceny 
oddziaływania)

•procedurę uzupełniającą 

wymusi organ, do którego 
wpłynie wniosek o wydanie 
kolejnych decyzji w związku z 
realizacją z danego 
przedsięwzięcia i organ 
stwierdzi, że znacząco odbiega 
ono od pierwotnych założeo 
(wyłom od zasady ustawowej)

•jeżeli wystąpi o to sam inwestor

procedura naturowa

•wystąpienie przez 

zainteresowany podmiot o 
wydanie decyzji związanej z 
realizacją przedsięwzięcia 
innego niż mogące znacząco 
oddziaływad na środowisko, 
które jednak może potencjalnie 
oddziaływad znacząco na obszar 
Natura 2000 i które 
jednocześnie nie jest powiązane 
bezpośrednio z ochroną tego 
obszaru. Dodatkowy element

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 7 

art. 74 ust 1 

RAPORT O ODDZIAŁYWANIU PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ŚRODOWISKO/ KARTA INFORMACYJNA 
PRZEDSIĘWZIĘCIA 



 

raport powinien byd dołączony do dokumentacji wniosku w odniesieniu do przedsięwzięd mogących zawsze 
znacząco oddziaływad na środowisko, chyba że wnioskodawca ubiega się o ustalenie zakresu raportu- wtedy 
wraz z wnioskiem dołącza się kartę informacyjną przedsięwzięcia. Środek  dowodowy, ma wynikad z niego to, 
jakie skutki będzie wywoływało, bardzo sformalizowany 



 

karta informacyjna- do przedsięwzięd mogących potencjalnie znacząco oddziaływad na środowisko 

nie ma przymusu korzystania z listy biegłych/ ekspertów, którzy mają możliwośd korzystania z tego typu informacji 
(od 2000 r.) 
kontrolę sprawuje organ wydający decyzję (ocena rzetelności) 

ETAPY PROCEDURY OCENY PODSTAWOWEJ 

 

ART. 82- TREŚĆ DECYZJI 



 

kompensacja 



 

ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania 



 

obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej- porównanie ustaleo z raportu, decyzji, w tym zakresu 
oddziaływania i środkami, które zostały wprowadzone ze stanem rzeczywistym 



 

wymaga uzasadnienia- potrzeba omówienia wyników konsultacji społecznych, przesłanki dla których organ 
zrezygnował z procedury indywidualnej oceny  



 

organ wydający decyzję stwierdza, iż przedsięwzięcie może byd realizowane, ale w innym wariancie- organ 
zmienia zamierzenia inwestora 



 

decyzje są pod nadzorem dyrekcji ochrony środowiska, niezależnie od nadzoru instytucjonalnego. Mogą je 
skarżyd organizacje społeczne, ekologiczne. Dyrektor ochrony środowiska może skierowad wniosek o 
stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli została ona wydana w sposób nieprawidłowy 

Wykład V. 4.11.2010 

PROCEDURA OCENY UZUPEŁNIAJĄCEJ 



 

brak wyraźnego przepisu wskazującego, że dane przedsięwzięcie może byd oceniane tylko raz → poprzednio, 
obecnie można tylko raz. Wyjątki: 

1.  kiedy takie wymaganie zostanie przyjęte… → kiedy ponowne przeprowadzenie oceny wynika z samej decyzji 

środowiskowej 

2.  kiedy odpowiedni wniosek złożył do organu właściwego do wydania jednej z decyzji realizacyjnych podmiot 

ubiegający się o realizację przedsięwzięcia 

3.  jeżeli organ właściwy do wydania decyzji realizacyjnej stwierdzi,  że we wniosku o wydanie tej decyzji zostały 

dokonane takie zmiany w stosunku do wymagao określonych w decyzji o środowiskowych 
uwarunkowaniach 



 

organ właściwy do wydania tej decyzji wydaje postanowienie nakazujące… i określa wymagany zakres 

1. złożenie raportu przez wnioskodawcę

2. organ ma zapewnid udział społeczeostwa

3. organ ma dokonad uzgodnienia warunków oceny 
środowiskowej z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony 
środowiska

4. decyzja powinna byd zaopiniowana przez m.in. paostwową 
inspekcję sanitarną art. 77

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 8 

cukier 

ciepłownia 

magazyn 

myjnia 

raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko 

ilekrod powstanie potrzeba przeprowadzenia oceny uzupełniającej, organ zawiesza postępowania i oczekuje na 
postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska, to postanowienie jest dla organu wiążące 

OCENY ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘWZIĘCIA NA OBSZAR NATURA 2000 



 

dyrektywa Komisji 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory 



 

procedura ta jest wymagana nie dla przedsięwzięd mogących znacząco oddziaływad na środowisko, ale jest 
adresowana do wszystkich pozostałych przedsięwzięd, ma znacznie szerszy zakres stosowania 



 

każdy organ adm publicznej, do którego trafia wniosek, ma obowiązek zbadad ewentualnie możliwe wpływy na 
obszar NATURA 2000 (art. 96 ust. 2) 



 

przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru NATURA 2000 lub nie wynikają z tej 
ochrony- organ powinien przeanalizowad możliwośd negatywnego oddziaływania tych przedsięwzięd na obszar 
NATURA 2000 



 

uznanie przez organ możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko skutkuje wydaniem postanowienia, 
w którym zobowiązuje on wnioskodawcę/ inwestora do złożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony  
środowiska  kompletu dokumentów (art. 96 ust. 3) 



 

RDOŚ organem, który prowadzi procedurę naturową, wydaje postanowienie w sprawie obowiązku 
przeprowadzenia procedury naturowej, zobowiązuje inwestora do przedstawienia raportu o oddziaływaniu na 
środowisko i określając jego zakres 



 

Jeżeli w wyniku wstępnej oceny wniosku i karty RDOŚ dojdzie wniosku ze podejrzenie o oddziaływanie jest 
bezpodstawne w drodze postanowienia stwierdza brak obowiązku przeprowadzenia oceny naturowej 



 

Jeśli procedura zostanie przeprowadzona, RDOŚ wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia  warunków 
realizacji przedsięwzięcia. To postanowienie może byd wydane: 
1) w wyniku przeprowadzonej oceny RDOŚ dojdzie do wniosku, że to znaczące negatywne oddziaływanie nie 
będzie występował 
2) przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływad na środowisko, ale zachodzą przesłanki realizacji 
tego przedsięwzięcia zawarte w art. 34 ustawy o ochrony przyrody może 

PRAWO EMISYJNE 



 

Odnosi się do warunków korzystania ze środowiska polegającego na uwalnianiu różnych substancji do  
środowiska, reglamentowanie emisji, powszechne standardy emisyjne (wyrażone wprost w przepisach prawa, a 
nie tylko w aktach organów administracji publicznej) 

Instalacje-  art. 3 poś 

a)  stacjonarne urządzenie techniczne, 
b)  zespół stacjonarnych urządzeo technicznych  

  powiązanych technologicznie,  
  do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot 
  położonych na terenie jednego zakładu, 

c)  budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, 
których eksploatacja może spowodowad emisję 

emisję mogą powodowad:  



 

instalacje (charakter stacjonarny)   



 

inne urządzenia (charakter niestacjonarny, np. samochód) 

urządzeniem stacjonarnym jest urządzenie, które w ramach 
zwykłej eksploatacji pozostaje w stałym miejscu 

zespół stacjonarnych urządzeo technicznych- zespół urządzeo jako 
jedna a nie kilka instalacji (jedno pozwolenie na cały zespół) 

powiązanie technologiczne- to, czy te wszystkie urządzenia 
przynależą do jednej instalacji ma objąd wszystko co ma związek z 
całym procesem technologicznym na terenie zakładu 
budowla- jej eksploatacja musi powodowad emisję, np. składowisko odpadów 

OBOWIĄZKI PROWADZĄCEGO INSTALACJĘ 



 

prowadzący- podmiot, który dysponuje tytułem prawnym w celu jej eksploatacji 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 9 



 

obowiązek uzyskania pozwolenia na eksploatację tej instalacji, na gruncie poś niektóre kategorie instalacji są 
wyłączone  z obowiązku zezwolenia (ale obowiązek zgłoszenia- procedura notyfikacji, nie ma decyzji w postaci 
pozwolenia, organ może wyrazid sprzeciw w formie decyzji) 

  pozwolenia sektorowa (dają prawo do eksploatacji instalacji na jakimś polu tej eksploatacji, np. 

wytwarzanie odpadów, wprowadzanie ścieków) 

  pozwolenia zintegrowane- jedna decyzja, która obejmuje nie tylko całą instalację, ale też wszystkie 

formy emisji 

  uchybienie obowiązkowi uzyskania zezwolenia- kara ograniczenia wolności, podwyższone opłaty 

związane z emisją do środowiska 



 

obowiązek przestrzegania standardów imisyjnych (normy jakości środowiska, normy dopuszczalnych stężeo 
substancji, wyrażające dopuszczalne natężenie hałasu, normy jakości wody, najczęściej wyrażane w drodze 
rozporządzeo wykonawczych do poś, prawa wodnego) 

  zasadniczo nie jest skierowany wprost do przedsiębiorcy, organ wydający zezwolenie powinien w taki 

sposób oceniad przesłanki, aby na terenie na którym ma swoją właściwośd nie dochodziło 
przekroczenia standardów 

  obszary ograniczonego użytkowania- wyjątek od zasady, że poś nie dopuszcza do przekroczenia norm 

na określonym terenie art. 135 poś 

Wykład VI. 25.11.2010 

EKSPLOATACJA INSTALACJI 



 

zróżnicowanie warunków 



 

koniecznośd uzyskania zezwolenia 



 

obowiązek notyfikacji zamiaru eksploatacji instalacji 



 

generalne upoważnienie ustawowe 

Art. 180. Eksploatacja instalacji powodująca: 
  1)   wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, 
  2)   wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, 
  3)   wytwarzanie odpadów, 
  4)   (uchylony), 
  5)   (uchylony), 
jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. 

Emitowanie pól elektromagnetycznych 



 

wcześniej związana z obowiązkiem uzyskania zezwolenia, dzisiaj obowiązek zgłaszania  

OBOWIĄZEK UZYSKANIA ZEZWOLENIA 



 

zabezpieczony sankcjami → podwyższone opłaty za korzystanie ze środowiska (stawki opłat za emisje 
zwielokrotnione w stosunku do tych, które ponosiłby, gdyby obowiązku dopełnił), odpowiedzialnośd karna 
(jako wykroczenie)  

 

 

2-4 → pozwolenia sektorowe 
Prowadzący instalacje powinien posiadad tyle pozwoleo określonego rodzaju, jaki…….. 
Rozporządzenie MŚ z 2005 r.- lista pozwoleo  

Rodzaje pozwoleo

1. zintegrowane

- obejmuje wszystkie rodzaje 

instalacji

- zastępuje 3 kolejne rodzaje 

pozwoleo

2. na wprowadzanie gazów i 

pyłów do powietrza

3. Na wytwarzanie odpadów

4. Na wprowadzanie ścieków 

do wód i ziemi

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 10 

ORGANY UPOWAŻNIONE DO WYDAWANIA POZWOLEŃ 



 

Art. 378 



 

Starosta 



 

Marszałek województwa 

1.  przedsięwzięd i zdarzeo na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest 

kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływad na środowisko w 
rozumieniu 

ustawy

 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego 

ochronie, udziale społeczeostwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 

2.  przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływad na środowisko w rozumieniu 

ustawy

 z dnia 3 

października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeostwa w 
ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych 
niż wymienione w pkt 1. 



 

Regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w sprawach przedsięwzięd i zdarzeo na terenach 
zamkniętych. 

PROCEDURA NOTYFIKACJI 



 

Art. 152 



 

Rozporządzenie z 2.07.2010 Zgłoszenie instalacji wytwarzających pola elektromagnetyczne. 



 

Instalacje, które mogą negatywnie oddziaływad na środowisko + wszystkie urządzenia 



 

Zgłoszenie 30 dni przed → do wójta, burmistrza, prezydenta miasta (osoba fizyczna nie będąca przedsiębiorcą), 
starosta (w pozostałych przypadkach) 



 

Zgłoszenie powinno odpowiadad wymogom formalnym 



 

Jeśli w ciągu 30 dni nie ma sprzeciwu, prowadzący instalacje ma prawo przystąpid do eksploatacji (dorozumiana 
zgoda) 

Art. 152. 1. Instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływad na środowisko, podlega 
zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8. 
2. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierad: 
  1)   oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby; 
  2)   adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji; 
  3)   rodzaj i zakres prowadzonej działalności, w tym wielkośd produkcji lub wielkośd świadczonych usług; 
  4)   czas funkcjonowania instalacji (dni tygodnia i godziny); 
  5)   wielkośd i rodzaj emisji; 
  6)   opis stosowanych metod ograniczania wielkości emisji; 
  7)   informację, czy stopieo ograniczania wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami; 
  8)   

(85)

 wykaz źródeł emisji, instalacji, środków technicznych mających na celu zapobieganie lub ograniczanie emisji oraz 

listę substancji podlegających obowiązkowi sporządzenia raportu, o którym mowa w 

art. 7 ust. 1

 ustawy z dnia 17 lipca 

2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 130, poz. 1070). 
2a. 

(86)

 Do informacji przekazywanych w wykazie, o którym mowa w ust. 2 pkt 8, mają zastosowanie przepisy wydane na 

podstawie art. 221 ust. 1a. 
3. 

(87)

 Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej 

eksploatacji, z zastrzeżeniem ust. 5. Przepis 

art. 64 ust. 2

 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się 

odpowiednio. 
4. 

(88)

 Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpid, jeżeli 

organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze 
decyzji. 
4a. 

(89)

 Sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 

  1)   eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów 
jakości środowiska; 
  2)   instalacja nie spełnia wymagao ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. 
5. Instalację, o której mowa w ust. 1, objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, 
prowadzący ją jest obowiązany zgłosid w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. 
6. Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany przedłożyd organowi właściwemu do przyjęcia 
zgłoszenia informacje o: 
  1)   rezygnacji z rozpoczęcia albo zakooczenia eksploatacji instalacji; 
  2)   zmianie danych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-6. 
7. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 6, należy dokonad w terminie 14 dni od dnia rezygnacji z podjęcia działalności albo 
zaprzestania działalności lub zmiany danych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-6. 
7a. 

(90)

 Informacje zawarte w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1 i 6, prowadzący instalację, objętą obowiązkiem 

zgłoszenia z uwagi na wytwarzanie pól elektromagnetycznych, przedkłada także paostwowemu wojewódzkiemu 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 11 

inspektorowi sanitarnemu. 
8. Zasady zgłaszania instalacji mogącej negatywnie oddziaływad na środowisko z uwagi na wytwarzanie odpadów 
określają przepisy 

ustawy

 o odpadach. 

9. Minister właściwy do spraw środowiska może określid, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące 
zakresu danych ujętych w zgłoszeniu, o których mowa w ust. 2, oraz wzór formularza tego zgłoszenia, dla wybranych 
rodzajów instalacji, uwzględniając znaczenie tych danych dla określenia ewentualnego negatywnego oddziaływania 
instalacji na środowisko. 

Wymagania formalne związane z ubieganiem się o pozwolenie 

  Skoncentrowane w poś (art. 184-201) 
  Kto ma się ubiegad-  



 

podmiot, który już taką instalację prowadzi 



 

podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do takiej instalacji (quasi-promesa, pozwolenie 
zacznie działad, gdy podmiot uzyska tytuł prawny do instalacji) 



 

podmiot, który podejmuje eksploatację nowej instalacji (ma zamiar wybudowad) 

  art. 184 → informacje charakteryzujące typ instalacji, rodzaje emisji, zagrożenie dla środowiska, środki 

zapobiegawcze itp. 

Art. 184. 1. Pozwolenie wydaje się, z zastrzeżeniem art. 189 i 191a, na wniosek prowadzącego instalację. 

2. Wniosek o wydanie pozwolenia powinien zawierad: 
  1)   oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby; 
  2)   adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji; 
  3)   informację o tytule prawnym do instalacji; 
  4)   informacje o rodzaju instalacji, stosowanych urządzeniach i technologiach oraz charakterystykę techniczną źródeł 
powstawania i miejsc emisji; 
  5)   ocenę stanu technicznego instalacji; 
  6)   informację o rodzaju prowadzonej działalności; 
  7)   opis zakładanych wariantów funkcjonowania instalacji; 
  8)   blokowy (ogólny) schemat technologiczny wraz z bilansem masowym i rodzajami wykorzystywanych materiałów, 
surowców i paliw, istotnych z punktu widzenia wymagao ochrony środowiska; 
  9)   informację o energii wykorzystywanej lub wytwarzanej przez instalację; 
  10)  wielkośd i źródła powstawania albo miejsca emisji - aktualnych i proponowanych - w trakcie normalnej eksploatacji 
instalacji oraz w warunkach odbiegających od normalnych, w szczególności takich jak rozruch i wyłączenia; 
  11)  informację o planowanych okresach funkcjonowania instalacji w warunkach odbiegających od normalnych; 
  12)  informację o istniejącym lub przewidywanym oddziaływaniu emisji na środowisko; 
  13)  wyniki pomiarów wielkości emisji z instalacji, jeżeli przeprowadzenie pomiarów było wymagane; 
  14)  zmiany wielkości emisji, jeżeli nastąpiły po uzyskaniu ostatniego pozwolenia dla instalacji; 
  15)  proponowane działania, w tym wyszczególnienie środków technicznych mających na celu zapobieganie lub 
ograniczanie emisji, a jeżeli działania mają byd realizowane w okresie, na który ma byd wydane pozwolenie - również 
proponowany termin zakooczenia tych działao; 
  16)  proponowane procedury monitorowania procesów technologicznych istotnych z punktu widzenia wymagao 
ochrony środowiska, w szczególności pomiaru lub ewidencjonowania wielkości emisji; 
  17)  deklarowany termin i sposób zakooczenia eksploatacji instalacji lub jej oznaczonej części, niestwarzający zagrożenia 
dla środowiska, jeżeli zakooczenie eksploatacji jest przewidywane w okresie, na który ma byd wydane pozwolenie; 
  17a) deklarowany łączny czas dalszej eksploatacji instalacji, jeżeli ma on wpływ na określenie wymagao ochrony 
środowiska, oraz deklarowany sposób dokumentowania czasu tej eksploatacji; 
  17b) deklarowany termin oddania instalacji do eksploatacji w przypadku określonym w art. 191a; 
  18)  czas, na jaki wydane ma byd pozwolenie. 
2a. Wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów nie dotyczą wymagania, o których mowa w ust. 2 pkt 11-
15. 
3. Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy instalacji nowo uruchamianych lub w sposób istotny zmienianych, 
powinien on zawierad informacje o spełnianiu wymogów, o których mowa w art. 143. 
4. Do wniosku o wydanie pozwolenia należy dołączyd: 
  1)   dokument potwierdzający, że wnioskodawca jest uprawniony do występowania w obrocie prawnym, jeżeli 
prowadzący instalację nie jest osobą fizyczną; 
  2)   (uchylony); 
  3)   streszczenie wniosku sporządzone w języku niespecjalistycznym. 
5. Dodatkowe wymagania dotyczące wniosku o wydanie pozwolenia określają art. 208 i 221 oraz przepisy 

ustawy

 z dnia 

27 kwietnia 2001 r. o odpadach. 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 12 

Przesłanki odmowy wydania pozwolenia art. 186 

  akty o charakterze związanym- gdy żadna z tych okoliczności nie zachodzi, organ ma obowiązek wydania 

pozwolenia 

Art. 186. Organ właściwy do wydania pozwolenia odmówi jego wydania, jeżeli: 
  1)   nie są spełnione wymagania, o których mowa w art. 141 ust. 2, art. 143 i art. 204 ust. 1, a w przypadku pozwolenia 
na wytwarzanie odpadów oraz pozwolenia zintegrowanego - także jeżeli zachodzą przesłanki odmowy określone w 

art. 

18 ust. 3 pkt 1

 i 

2

 lub 

art. 29 ust. 1

 i 

2

 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach; 

  2)   eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie dopuszczalnych standardów emisyjnych; 
  3)   eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska; (norm imisyjnych, 
określanych w przepisach powszechnie obowiązujących) 
  4)   wydanie pozwolenia byłoby niezgodne z programami działań, o których mowa w art. 17, 91 ust. 1 i art. 119 ust. 1; 
  5)   wniosek dotyczy uprawnień wnioskodawcy objętych decyzją o cofnięciu lub ograniczeniu pozwolenia w 
przypadkach, o których mowa w art. 194 ust. 1 i art. 195 ust. 1 pkt 1, a nie minęły jeszcze 2 lata od dnia, gdy decyzja w 
przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia stała się ostateczna; 
  6)   eksploatacja instalacji położonej w granicach strefy przemysłowej powodowałaby naruszenie ustaleń zawartych w 
rozporządzeniu o jej utworzeniu. 

Art. 143. Technologia stosowana w nowo uruchamianych lub zmienianych w sposób istotny instalacjach i urządzeniach 
powinna spełniać wymagania, przy których określaniu uwzględnia się w szczególności: 
  1)   stosowanie substancji o małym potencjale zagrożeń; 
  2)   efektywne wytwarzanie oraz wykorzystanie energii; 
  3)   zapewnienie racjonalnego zużycia wody i innych surowców oraz materiałów i paliw; 
  4)   stosowanie technologii bezodpadowych i małoodpadowych oraz możliwość odzysku powstających odpadów; 
  5)   rodzaj, zasięg oraz wielkość emisji; 
  6)   wykorzystywanie porównywalnych procesów i metod, które zostały skutecznie zastosowane w skali przemysłowej; 
  7)   (uchylony); 
  8)   postęp naukowo-techniczny. 

Programy ochrony środowiska 

  przyjmowane na terenie gminnym, powiatowym, wojewódzkim, krajowym 

programy naprawcze 

  przyjmowane w sytuacji, gdy na danym terenie dochodzi do przekroczenia norm 

treśd pozwolenia art. 188 + przepisy szczególne 

Art. 188. 1. Pozwolenie jest wydawane na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. 
2. Pozwolenie określa: 
  1)   rodzaj i parametry instalacji istotne z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom; 
  2)   wielkośd dopuszczalnej emisji w warunkach normalnego funkcjonowania instalacji, nie większą niż wynikająca z 
prawidłowej eksploatacji instalacji, dla poszczególnych wariantów funkcjonowania; 
  3)   maksymalny dopuszczalny czas utrzymywania się uzasadnionych technologicznie warunków eksploatacyjnych 
odbiegających od normalnych, w szczególności w przypadku rozruchu i wyłączenia instalacji, a także warunki 
wprowadzania do środowiska substancji lub energii w takich przypadkach; 
  4)   jeżeli ma to wpływ na określenie wymagao ochrony środowiska: 

a)  wymagany termin zakooczenia eksploatacji instalacji, 
b)  dopuszczalny łączny czas dalszej eksploatacji instalacji oraz sposób dokumentowania czasu tej eksploatacji; 

  5)   źródła powstawania albo miejsca wprowadzania do środowiska substancji lub energii; 
  6)   termin, od którego jest dopuszczalna emisja, w przypadku określonym w art. 191a; 
  7)   (uchylony); 
  8)   (uchylony); 
  9)   (uchylony). 
2a. Pozwolenia na wytwarzanie odpadów nie dotyczą wymagania, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3. 
3. Pozwolenie może określad, o ile przemawiają za tym szczególne względy ochrony środowiska: 
  1)   sposób postępowania w razie zakooczenia eksploatacji instalacji; 
  2)   wielkośd i formę zabezpieczenia roszczeo; 
  3)   wymagane działania, w tym wyszczególnienie środków technicznych mających na celu zapobieganie lub 
ograniczanie emisji, a jeżeli działania mają byd realizowane w okresie, na który jest wydane pozwolenie - również termin 
realizacji tych działao; 
  4)   rodzaj i ilośd wykorzystywanej energii, materiałów, surowców i paliw, biorąc pod uwagę wymagania, o których 
mowa w art. 143 pkt 1-5; 
  5)   zakres i sposób monitorowania procesów technologicznych, w tym pomiaru i ewidencjonowania wielkości emisji w 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 13 

zakresie, w jakim wykraczają one poza wymagania, o których mowa w art. 147 i 148 ust. 1; 
  6)   sposób postępowania w przypadku uszkodzenia aparatury pomiarowej służącej do monitorowania procesów 
technologicznych, jeżeli jej zastosowanie jest wymagane; 
  7)   sposób i częstotliwośd przekazywania informacji i danych, o których mowa w pkt 5, organowi właściwemu do 
wydania pozwolenia i wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. 
4. Eksploatacja instalacji jest dozwolona po wniesieniu zabezpieczenia, o ile zostało ono ustanowione. 
5. Dodatkowe wymagania dotyczące pozwolenia określają przepisy art. 211 i 224 oraz przepisy 

ustawy

 z dnia 27 kwietnia 

2001 r. o odpadach. 

terminy 

  generalnie pozwolenia wydaje się na okres nie dłuższy niż 10 lat 
  pozwolenia wodno prawne –  na czas nie krótszy niż 10 lat 
  uwalnianie ścieków skażonych substancjami szczególnie niebezpiecznymi- nie dłużej niż 4 lata 

wygasanie pozwoleo 



 

pozwolenie wygasa z upływem czasu, na które zostało wydane 



 

gdy prowadzący utracił tytuł prawny- fakultatywne 



 

2-letnia bezczynnośd prowadzącego instalacje 



 

Postępowanie kompensacyjne- gdy doszło do przekroczenia norm jakości środowiska 

Cofanie i ograniczanie pozwoleo 

  Obligatoryjne- gdy instalacja nie jest należycie eksploatowana, przez co stwarza zagrożenie pogorszenie stanu 

środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, rygor natychmiastowej 
wykonalności 

  Fakultatywne 

1)   eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy 
lub 

ustawy

 o odpadach; (charakter sanacyjny) 

  2)   przepisy dotyczące ochrony środowiska zmieniły się w stopniu uniemożliwiającym emisję na warunkach 
określonych w pozwoleniu; 
  3)   instalacja jest objęta postępowaniem, o którym mowa w art. 227-229; 
  4)   nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w 

art. 15 ust. 1

 ustawy z dnia 17 

lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. 

Art. 196. 1. Pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone za odszkodowaniem, jeżeli: 
  1)   przemawiają za tym względy ochrony środowiska lub 
  2)   korzystanie z pozwolenia stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. (ale prowadzący działa zgodnie z warun-
kami pozwolenia) 
2. Ustalenie odszkodowania następuje w drodze decyzji organu właściwego do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia; 
decyzja jest niezaskarżalna. 
3. Odszkodowanie przysługuje od organu właściwego do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. 
4. Strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, o której 
mowa w ust. 2, wnieść powództwo do sądu powszechnego; droga sądowa przysługuje także w razie niewydania decyzji 
przez właściwy organ w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego. 
5. Wystąpienie na drogę sądową nie wstrzymuje wykonania decyzji, o której mowa w ust. 2. 
6. Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem roku od dnia, w którym decyzja o cofnięciu lub ograniczeniu 
pozwolenia stała się ostateczna. 

CESJA PRAW I OBOWIĄZKÓW NA NASTĘPCĘ TYTUŁU PRAWNEGO DO INSTALACJI 



 

Przeniesienie pozwolenia 



 

Podmiot, który nabywa bądź jest zainteresowany nabyciem- wniosek do organu zawierający solenne 
przyrzeczenie, że będzie przestrzegał warunków, jakie odnosiły się do prowadzącego dotychczas instalację 



 

Odnosi się tylko do całkowitego przeniesienia tytułu prawnego 



 

Decyzja zaczyna działad dopiero, gdy podmiot nabędzie ten tytuł 



 

Decyzje mają charakter czasowy- jeżeli w ciągu roku od skierowania wniosku podmiot nie zdobędzie tytułu 
prawnego- pozwolenie wygasa 

Wykład VII. 2.12.2010 

POZWOLENIA ZINTEGROWANE 



 

Dyrektywa IPPC 1998/61/WE 



 

Dyrektywa 2008/1/WE 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 14 



 

2007- ostatnie instalacje miały obowiązek uzyskad pozwolenia zintegrowane 



 

Jeden z rodzajów pozwoleo emisyjnych  



 

Szczególne wymagania 



 

Związane z procedurą wydawania- postępowanie z udziałem społeczeostwa, umożliwienie 
wypowiedzenia się, zgłoszenia uwag i zastrzeżeo  



 

Zaostrzone standardy związane z ochroną środowiska- koncepcja najlepszych dostępnych technik → 
BAT (Best Avaliable Technique) 

INSTALACJE OBJĘTE OBOWIĄZKIEM UZYSKANIA POZWOLENIA ZINTEGROWANEGO 



 

Ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej działalności mogą powodowad znaczne zanieczyszczenia 
poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości 



 

Rozporządzenie ministra środowiska z 26.07.2002 



 

Nie są stosowne do instalacji wykorzystywanych wyłącznie do celów badawczych, testowania nowych 
produktów 



 

Ilekrod na terenie tej samej instalacji użytkowane są różne urządzenia, wśród których są te nieobjęte… należy je 
rozpatrywad łącznie 

 

 

 
 
 
 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

KIEDY POWSTAJE OBOWIĄZEK UZYSKANIA POZWOLENIA 



 

W momencie rozpoczęcia eksploatacji instalacji 



 

W przypadku wprowadzenia istotnej zmiany w instalacji 

EKSPLOATACJA 

użytkowanie lub utrzymywanie urządzenia w sprawności- również czas, kiedy instalacja nie jest eksploatowana z uwagi 
na remonty, również instalacja, która pracuje sezonowo 

 ISTOTNA ZMIANA W INSTALACJI 

taka zmiana sposobu użytkowania instalacji, która może powodowad zwiększenie negatywnego oddziaływania na 
środowisko tej instalacji; należy złożyd wniosek o zmianę w pozwoleniu 
inne zmiany niż istotne- należy je notyfikowad organowi, w ciągu 30 dni organ ocenia zakres wpływu tych zmian i może 
zobowiązad prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego 
 
wszystkie urządzenia na terenie tego samego zakładu- objęte jednym pozwoleniem 

KRYTERIUM NAJLEPSZYCH DOSTĘPNYCH TECHNIK 



 

Art. 204 ust 1 poś Instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego powinny spełniad wymagania ochrony 
środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, a w szczególności, z zastrzeżeniem art. 207 ust. 2, nie 
mogą powodowad przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych. 



 

Ścisłe powiązanie najlepszych dostępnych technik z granicznymi wielkościami emisyjnymi 



 

Powiązanie koncepcji BAT wyłącznie z wymogami ochrony środowiska 

Najlepsza dostępna technika - rozumie się przez to najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju 
technologii i metod prowadzenia danej działalności, wykorzystywany jako podstawa ustalania granicznych wielkości 
emisyjnych, mających na celu eliminowanie emisji lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i 
wpływu na środowisko jako całość, z tym że pojęcie: 

15 MW 

21 MW 

15 MW 

50 MW 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 15 

a)  "technika" oznacza zarówno stosowaną technologię, jak i sposób, w jaki dana instalacja jest projektowana, wy-
konywana, eksploatowana oraz likwidowana, 
b)  "dostępne techniki" oznacza techniki o takim stopniu rozwoju, który umożliwia ich praktyczne zastosowanie w 
danej dziedzinie przemysłu, z uwzględnieniem warunków ekonomicznych i technicznych oraz rachunku kosztów 
inwestycyjnych i korzyści dla środowiska, a które to techniki prowadzący daną działalność może uzyskać, 
c)  "najlepsza technika" oznacza najbardziej efektywną technikę w osiąganiu wysokiego ogólnego poziomu ochro-
ny środowiska jako całości; 



 

Art. 207 ust. 3 Jeżeli graniczne wielkości emisyjne nie zostały określone na podstawie art. 206 ust. 2 pkt 1, 
dopuszczalną wielkośd emisji z instalacji ustala się, uwzględniając potrzebę przestrzegania obowiązujących 
standardów emisyjnych. 

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA ZWIĄZANE Z WYDAWANIEM POZWOLEŃ ZINTEGROWANYCH 

Art. 211. 1. Pozwolenie zintegrowane powinno spełniać wymagania określone dla pozwoleń, o których mowa w art. 181 
ust. 1 pkt 2-4, oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód. 
2. Pozwolenie zintegrowane powinno także określać, w odniesieniu do instalacji wymagającej pozwolenia 
zintegrowanego: 
  1)   rodzaj prowadzonej działalności; 
  2)   sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości; 
  3)   sposoby ograniczania oddziaływań transgranicznych na środowisko; 
  3a)  wielkość emisji hałasu wyznaczoną dopuszczalnymi poziomami hałasu poza zakładem, wyrażonymi wskaźnikami 
hałasu L

Aeq D

 i L

Aeq N

, w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, oraz rozkład czasu 

pracy źródeł hałasu dla doby, wraz z przewidywanymi wariantami; 
  3b)  ilość, stan i skład ścieków, o ile ścieki nie będą wprowadzane do wód lub do ziemi; 
3c)  ilość wykorzystywanej wody, o ile nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 202 ust. 6; 
  4)   sposoby zapobiegania występowaniu i ograniczania skutków awarii oraz wymóg informowania o wystąpieniu 
awarii, jeżeli nie dotyczy to zakładów, o których mowa w art. 248 ust. 1; 
  5)   sposoby postępowania w przypadku zakończenia eksploatacji instalacji, w tym sposoby usunięcia negatywnych 
skutków powstałych w środowisku w wyniku prowadzonej eksploatacji, gdy są one przewidywane; 
  6)   sposoby zapewnienia efektywnego wykorzystania energii. 
2a. Jeżeli spełnienie wymagań najlepszych dostępnych technik wiąże się z realizacją działań w okresie, na jaki ma być 
wydane pozwolenie, określając w pozwoleniu warunki, o których mowa w art. 188 ust. 3 pkt 3, ustala się harmonogram 
realizacji działań w okresie obowiązywania pozwolenia; w przypadku konieczności realizacji określonego działania w 
okresie dłuższym niż rok w pozwoleniu określa się etapy tego działania w okresach nie dłuższych niż roczne oraz 
terminy realizacji tych etapów. 
3. W pozwoleniu zintegrowanym można określić dodatkowe wymagania dla instalacji, jeśli jest to konieczne do 
osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości. 
3a. 

(102)

 (uchylony). 

3b. Organ właściwy do wydania pozwolenia, na wniosek prowadzącego istniejącą instalację wymagającą pozwolenia 
zintegrowanego, może nie uwzględnić, przy ustalaniu warunków pozwolenia, wymogów wynikających z najlepszej 
dostępnej techniki, których wprowadzenie wymagałoby zmian technicznych instalacji, pod warunkiem że: 
  1)   eksploatacja instalacji nie narusza wymogów określonych w art. 141 i 144 oraz 
  2)   instalacja zostanie wyłączona z eksploatacji nie później niż do dnia 30 października 2007 r. 
3c. W przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 6, w pozwoleniu zintegrowanym stwierdza się konieczność utworzenia 
obszaru ograniczonego użytkowania. 
3d. Pozwolenie zintegrowane, o którym mowa w ust. 3c, wywołuje skutki prawne od dnia wejścia w życie uchwały rady 
powiatu albo rozporządzenia wojewody o utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania. 
4. Organ właściwy do wydania pozwolenia przedkłada niezwłocznie ministrowi właściwemu do spraw środowiska albo 
podmiotowi, o którym mowa w art. 213 ust. 1, kopię wydanego pozwolenia zintegrowanego oraz zapis pozwolenia w 
wersji elektronicznej na informatycznych nośnikach danych. 

  Obowiązek wniesienia opłaty rejestracyjnej- 3 tys. euro 

Okresowa analiza:  

Art. 216. 1. Organ właściwy do wydania pozwolenia co najmniej raz na 5 lat dokonuje analizy wydanego pozwolenia 
zintegrowanego. 
2. Wydane pozwolenie zintegrowane analizowane jest również, jeżeli nastąpiła zmiana w najlepszych dostępnych techni-
kach, pozwalająca na znaczne zmniejszenie wielkości emisji bez powodowania nadmiernych kosztów, lub wynika to z 
potrzeby dostosowania eksploatacji instalacji do zmian przepisów o ochronie środowiska 

  Zmiany nie dokonuje się, kiedy do kooca ważności pozostał 1 rok 
  Nadzór MŚ: kopie wszystkich pozwoleo trafiają do MŚ (centralny rejestr), postępowanie wyjaśniające (przy 

wadliwym pozwoleniu wydanym przez starostę) 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 16 

Wykład VIII. 9.12.2010 

SYSTEM HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI 



 

Dyrektywy z 2008 i 2009 (brak implementacji) 



 

Ustawa z 22.12.2004 o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych 
substancji 



 

Podział na system krajowy i wspólnotowy nie ma racji bytu- tylko wspólnotowy w tej chwili funkcjonuje 



 

Różnica między systemami” we wspólnotowym- handel prawem do emisji dwutlenku węgla, w prawie 
krajowym- uprawnienia do emisji innych substancji 



 

Dyrektywa 2003/87 z 13.10.2003 (PE i RE) ustanawiająca system handlu przydziałami do emisji we Wspólnocie. 
Ta dyrektywa byłą zmienia 3-krotnie 



 

W systemie handlu uczestniczą instalacje ściśle określone w rozporządzeniu Moś z 2009, wzorowane na jednym 
z załączników do dyrektywy 



 

Instalacje: spalania (kryterium 20MW), rafinerie ropy naftowej (bez kryteriów progowych), huty metali 
żelaznych, instalacje w przemyśle mineralnym  (produkcja wapnia, szkła, ceramiki, papieru) 



 

Tzw. zezwolenia na uczestnictwo w systemie- nie jest to akt, który reglamentuje prawo do podjęcia i 
wykonywania określonej działalności 

UPRAWNIENIA DO EMISJI, KTÓRE SĄ PRZEDMIOTEM DYSTRYBUCJI 

uprawnienie do wprowadzania do powietrza w określonym czasie ekwiwalentu w przypadku gazów cieplarnianych lub 1 
Mg jednej z pozostałych substancji, które może byd sprzedane, przeniesione lub umorzone na zasadach określonych w 
ustawie 

EKWIWALENT 

jeden megagram (1 Mg) dwutlenku węgla (CO

2

) lub ilośd innego gazu cieplarnianego stanowiącą odpowiednik 1 Mg 

dwutlenku węgla, obliczoną z wykorzystaniem współczynników ocieplenia 
 

CHARAKTER PRAWNY UPRAWNIEŃ 



 

Ustawodawca nie rozstrzyga w sposób jednoznaczny 



 

Pomysł traktowania jak papiery wartościowe, ale słabośd tego wynika stąd, że w polskim systemie prawa 
wprowadzono klauzulę zamkniętą papierów wartościowych 



 

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi → w tym świetle można przyjąd, że uprawnienia do emisji są 
instrumentami finansowymi 



 

w Szwecji- instrumenty finansowe, w Niemczech- charakter negatywny- nie są instrumentami finansowymi 



 

uprawnia do emisji są przyznawane nieodpłatnie (wg dyrektywy 90% powinno byd rozdysponowane między 
przedsiębiorstwa nieodpłatnie, 10% sprzedaż na aukcjach, od 2013 ma byd większy udział sprzedaży), opłata  
25groszy na specjalne wyodrębnione konto, z którego środki są przeznaczone na dotowanie otoczki organizacji 
handlu uprawnieniami  

ROZDZIAŁ SYSTEMU UPRAWNIEŃ 



 

Krajowy Plan Rozdziału Uprawnieo Do Emisji przyjmowany na okres rozliczeniowy (2005-2007, 2008-2012, 
2013-2020) 



 

Podlega ocenie KE, której każde PC musi notyfikowad swój KPRUE 



 

Ogólna pula uprawnieo, którą dane PC ma zamiar rozdysponowad między swojej przedsiębiorstwa (określenie 
indywidualnych przydziałów + krajowa rezerwa uprawnieo- zabezpieczenie uprawnieo nowym, którzy pojawią 
się trakcie okresu rozliczeniowego, trzeba tu przewidzied rozwój gospodarki pc) 



 

Krajowy Rejestr Uprawnieo do Emisji- każde z przedsiębiorstw musi posiadad rachunek instalacji, na który co 
roku następuje wydawanie przydziału uprawnieo do emisji w odniesieniu do wszystkich uczestników systemu 
(mogą posiadad je również brokerzy nie posiadający instalacji, każdy może otworzyd taki rachunek, nie trzeba 
prowadzid przedsiębiorstwa), każde przedsiębiorstwo musi na swoim rachunku w rejestrze umorzyd taką ilośd 
uprawnieo, jaką w rzeczywistości wyemitował CO

2

 

KASHUE- KRAJOWY ADMINISTRATOR SYSTEMU HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI 



 

Konsultuje plan ze społeczeostwem 



 

Krajowy plan uprawnieo jest przyjmowany w formie rozporządzenia RM 



 

To, co dotyczy indywidualnego przydziału nie podlega skardze do SA- rozporządzenie zawierające indywidualnie 
oznaczone podmioty 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 17 

KRAJOWA REZERWA UPRAWNIEŃ 



 

Wnioski o wydanie zezwolenia na uczestnictwo w systemie 



 

Instalacja nowa - rozumie się przez to instalację, która powinna byd objęta systemem handlu uprawnieniami do 
emisji, a nie została ujęta w krajowym planie rozdziału uprawnieo do emisji 



 

właściwośd do wydawania zezwoleo analogiczna jak właściwośd do wydawania zezwoleo na uczestnictwo 
(starosta, marszałek województwa) 



 

przedsiębiorstwo wydaje wniosek o wydanie zezwolenia i zakwalifikowanie jako instalacji nowej 



 

możliwośd odwołania i skargi do SA- można zakwestionowad właściwie wszystko 

SPRZEDAŻ I PRZENOSZENIE UPRAWNIEŃ 

Art. 26. 1. Przyznane dla instalacji uprawnienia do emisji na dany rok okresu rozliczeniowego mogą byd: 
  1)   wykorzystane na własne potrzeby prowadzącego instalację, odpowiadające rzeczywistej emisji danej substancji do 
powietrza; 
  2)   sprzedawane; 
  3)   wykorzystane w następnych latach okresu rozliczeniowego lub w następnym okresie rozliczeniowym. 
2. W przypadku krajowego systemu handlu uprawnieniami do emisji umowy sprzedaży uprawnieo do emisji mogą byd 
zawierane wyłącznie między prowadzącymi instalacje, którym przyznano uprawnienia do emisji. 
3. W przypadku wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji umowy sprzedaży uprawnieo do emisji mogą 
byd zawierane między: 
  1)   osobami fizycznymi, osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi - w 
ramach Wspólnoty Europejskiej; 
  2)   osobami fizycznymi, osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi z paostw 
uprawnionych, które ratyfikowały Protokół z Kioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian 
klimatu, sporządzony dnia 11 grudnia 1997 r. 
4. Do sprzedaży uprawnieo do emisji stosuje się przepisy 

Kodeksu cywilnego

, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. 

 
 
Uprawnienia zachowują ważnośd przez cały okres rozliczeniowy  
Nie tylko sprzedaż jest dopuszczalna na gruncie prawa unijnego, ale jakiekolwiek rozporządzanie- ustanawianie 
zastawów, darowizny. Na gruncie polskiej ustawy- tylko sprzedaż, ale w praktyce przedsiębiorcy się tym nie przejmują 

Wykład IX. 16.12.2010 

PRAWO ODPADOWE W POLSCE 



 

ustawa o odpadach z 27.04.2001 



 

ustawa o bateriach i akumulatorach 



 

ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym 



 

ustawa o utrzymaniu czystości i porządku 



 

ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (+dyrektywa UE) 



 

dyrektywa 2006/12/WE w sprawie odpadów (PE+R) 

ODPADY  

oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, 
których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyd się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. 
Zobowiązanie- na mocy prawa krajowego 
Jeżeli posiadacz dla danej rzeczy nie znajdzie zastosowania → odpad 
Powstał problem, jak traktowad rzeczy, które powstają w ramach działalności gospodarczej- odpady, gdy są one 
zagospodarowane przez ten sam podmiot  

 CZY RZECZY, KTÓRE POWSTAJĄ Z PODSTAWOWEJ DZIAŁALNOŚCI SĄ ODPADAMI? 



 

Jeżeli podmiot przewiduje odmienny sposób wykorzystania rzeczy niż przez działalnośd podstawową- będzie to 
odpad, np. wiórki pozostające po jakiejś obróbce zostają spalone- są odpadem 



 

Odpad- gdy dany przedmiot, np. ścinki drzewne zostaną przekazane innemu podmiotowi, który będzie je 
wykorzystywał w sposób odmienny niż pierwotne ich przeznaczenie 



 

(!)Podmioty, które nie posiadają pozwolenia/zgody na proces zbierania, odbierania, odzyskania odpadów- nie 
stają się posiadaczami odpadów, nawet gdy im przekazano 

GOSPODAROWANIE ODPADAMI 

Zbieranie, transportowanie, unieszkodliwianie odpadów, nadzór nad tego rodzaju działaniami i miejscami 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 18 

unieszkodliwiania odpadów 



 

W ramach działalności prowadzonej przez ten sam podmiot 



 

Nadzór: organ administracji publicznej 

  Wstrzymywanie działalności 
  Nakazy/zakazy 

WYTWÓRCY ODPADÓW 

Posiadacze, każdy, którego działalnośd powoduje powstanie odpadów oraz każdy, kto przeprowadza wstępne mieszanie, 
przetwarzanie powodujące zmianę charakteru lub składu odpadów 

  Wytwórcą odpadów, jest podmiot, który świadczy usługi budowlane (np. firma budowlana, a nie ten, co zlecił 

prace) 

POSIADACZ 

Każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca, osoba fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna) z wyłączeniem 
prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów; zawsze ten, kto włada powierzchnią ziemi, na której znajdują 
się odpady 

PLAN GOSPODARKI ODPADAMI 

  Zasada bliskości (w ustawie o odpadach)- odpady powinny byd unieszkodliwione w najbliższym miejscu od 

miejsca powstania, chyba że są to odpady, które trzeba przetworzyd w specjalnych miejscach 

  Ramowa dyrektywa o odpadach 



 

Kompetentne władze krajowe powinny tworzyd plan gospodarki odpadami 



 

Określad ramy finansowe dla tego procesu gospodarowania odpadami 



 

Obowiązek przyjmowania, aktualizowania planu gospodarowania odpadami 

  Plany przyjmowane na szczeblach: krajowym/wojewódzkim/powiatowym/gminnym 
  Projekt przygotowuje organ wykonawczy, przyjmuje organ prawodawczy (uchwałodawczy) np. Rada Gminy, 

Miasta, Powiatu 

Hierarchia działao- w planach gospodarowania odpadami 

1)  Proces odzysku 
2)  Proces kierowania na składowisko 

Plan gminny musi byd zgodny z planem powiatowym/wojewódzkim itd. 

CHARAKTER PRAWNY PLANU 

  Nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego/ nie jest aktem prawa miejscowego 
  Nie mogą znaleźd się w nim obowiązki nakładane w sposób bezpośredni na posiadacza odpadów 
  Wiąże tylko administrację zorganizowaną na odpowiednim szczeblu, nie wiąże podmiotów, które do 

administracji nie należą 

  Gdy podmiot ubiega się o zgodę dotyczącą odpadów a wydanie takiej zgody jest niezgodne z planem- organ ma 

prawo odmówid 

  Środki nadzorcze (wstrzymanie działao w zakładach) 

REGLAMENTACJA 



 

Ma charakter prewencyjny (zgoda musi byd uzyskana przed) 
1)  Wytwarzanie odpadów 
2)  Zbieranie, odzysk, transport odpadów 

Zasada: dany podmiot powinien mied zgodę na taką działalnośd, jaką faktycznie prowadzi  
Notyfikacja zmian wytwarzania odpadów- składamy organowi (w przypadkach określonych w ustawie) informację o 
planowanym rozpoczęciu wytwarzania odpadów 
Decyzje wydane w procesie reglamentacji mają charakter związany → organ może odmówid wydania zgody tylko w 
przypadkach określonych w ustawie, np. 



 

Zamierzony sposób postępowania z odpadami byłby niezgodny z ustawą, powodowałby zagrożenie życia, 
zdrowia, niezgodne z planem gospodarczym 

SYSTEM ZGODY TWORZĄ: 

Zgoda/pozwolenie zależy od 



 

Ilości odpadów 



 

Sposobu przetwarzania 

Decyzja zatwierdza program gospodarowania odpadami niebezpiecznymi 



 

Ilośd powyżej 100 kg do 1 tony 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 19 

Przedłożenie informacji o wytworzonych odpadach oraz sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami 



 

Odpady niebezpieczne- mniej niż 100 kg 



 

Inne w ilościach powyżej 5 ton 

 
Art. 152. 1. Instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływad na środowisko, podlega 
zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8. 
2. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierad: 
  1)   oznaczenie prowadzącego instalację, jego adres zamieszkania lub siedziby; 
  2)   adres zakładu, na którego terenie prowadzona jest eksploatacja instalacji; 
  3)   rodzaj i zakres prowadzonej działalności, w tym wielkośd produkcji lub wielkośd świadczonych usług; 
  4)   czas funkcjonowania instalacji (dni tygodnia i godziny); 
  5)   wielkośd i rodzaj emisji; 
  6)   opis stosowanych metod ograniczania wielkości emisji; 
  7)   informację, czy stopieo ograniczania wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami; 
  8)   

(85)

 wykaz źródeł emisji, instalacji, środków technicznych mających na celu zapobieganie lub ograniczanie emisji oraz 

listę substancji podlegających obowiązkowi sporządzenia raportu, o którym mowa w 

art. 7 ust. 1

 ustawy z dnia 17 lipca 

2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 130, poz. 1070). 
2a. 

(86)

 Do informacji przekazywanych w wykazie, o którym mowa w ust. 2 pkt 8, mają zastosowanie przepisy wydane na 

podstawie art. 221 ust. 1a. 
3. 

(87)

 Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej 

eksploatacji, z zastrzeżeniem ust. 5. Przepis 

art. 64 ust. 2

 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się 

odpowiednio. 
4. 

(88)

 Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpid, jeżeli 

organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze 
decyzji. 
4a. 

(89)

 Sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 

  1)   eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów 
jakości środowiska; 
  2)   instalacja nie spełnia wymagao ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. 
5. Instalację, o której mowa w ust. 1, objętą obowiązkiem zgłoszenia w okresie, gdy jest już ona eksploatowana, 
prowadzący ją jest obowiązany zgłosid w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym została ona objęta tym obowiązkiem. 
6. Prowadzący instalację, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany przedłożyd organowi właściwemu do przyjęcia 
zgłoszenia informacje o: 
  1)   rezygnacji z rozpoczęcia albo zakooczenia eksploatacji instalacji; 
  2)   zmianie danych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-6. 
7. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 6, należy dokonad w terminie 14 dni od dnia rezygnacji z podjęcia działalności albo 
zaprzestania działalności lub zmiany danych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-6. 
7a. 

(90)

 Informacje zawarte w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1 i 6, prowadzący instalację, objętą obowiązkiem 

zgłoszenia z uwagi na wytwarzanie pól elektromagnetycznych, przedkłada także paostwowemu wojewódzkiemu 
inspektorowi sanitarnemu. 
8. Zasady zgłaszania instalacji mogącej negatywnie oddziaływad na środowisko z uwagi na wytwarzanie odpadów 
określają przepisy 

ustawy

 o odpadach. 

9. Minister właściwy do spraw środowiska może określid, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące 
zakresu danych ujętych w zgłoszeniu, o których mowa w ust. 2, oraz wzór formularza tego zgłoszenia, dla wybranych 
rodzajów instalacji, uwzględniając znaczenie tych danych dla określenia ewentualnego negatywnego oddziaływania 
instalacji na środowisko. 

ZGODA NA GOSPODAROWANIE ODPADAMI OBEJMUJE 



 

Zezwolenie na prowadzenie działalności, odzysku, unieszkodliwianie, transport, zbieranie odpadów 



 

Organy: marszałek/starosta (odzyskiwanie, unieszkodliwianie) 



 

Transport- tylko starosta- właściwy ze względu na miejsce posiadania odpadów 



 

Pozwolenie- czas określony nie dłuższy niż 10 lat, zwykle to 1 rozstrzygnięcie, np. ktoś chce wytwarzad odpady i 
jednocześnie unieszkodliwiad odpady- występuje o jedno rozstrzygnięcie 

ZWOLNIENIE OD OBOWIĄZKU UZYSKANIA ZGODY 

1)  Od obowiązku zezwolenia na transport, zbieranie-  ten obowiązek przekształca się w obowiązek wpisu do 

rejestru (prowadzi go starosta) 

2)  Zwolnienie od uzyskania zgody na gospodarowanie odpadami, możliwośd przejęcia odpadów od 

dotychczasowego posiadacza, wykorzystania ich bez obowiązku uzyskania pozwolenia 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 20 

Podmioty: 

A)   osoby fizyczne 
B)  Jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami 

Własne potrzeby! 

Wykład X. 11.01.2011 

MAGAZYNOWANIE ODPADÓW 

Przetrzymywanie w określonych warunkach odpadów, które można później wykorzystad 
Unieszkodliwiane odpadów 
Składowanie odpadów 



 

Termin do magazynowania- max 3 lata, ale nie może przekraczad terminu ich użyteczności → wtedy nielegalne 
składowanie odpadów. Gdy się zepsują- to już nie jest magazynowanie (kary!) 



 

Magazynowanie jest zgodne z prawem, jeśli odbywa się na warunkach określonych decyzji administracyjnej 
(musi byd zgoda). Nie ma 2 aktów- w decyzji jest pozwolenie+ warunki 



 

Możliwe kary- za uchybienie warunkom 

EWIDENCJONOWANIE ODPADÓW 



 

Karta wytwarzania odpadów 



 

Karta przekazania odpadów 



 

Każdy ma obowiązek ewidencji 

Te dokumenty należy przechowywad. Na ich podstawie sporządzana jest informacja do Marszałka Województwa. 
Marszałek- na podstawie tych informacji oraz informacji od starosty tworzy Wojewódzką Bazę Danych, na jej podstawie- 
zestawienie do Ministra Środowiska → Centralna Baza Danych 

Cel ewidencji:  



 

kontrola przestrzegania przepisów 



 

posiadanie informacji o ilości wytworzonych odpadów 



 

proces odzysku, informacje na temat gospodarowania odpadami 

PRAWO WODNE 

Ustawa z 12 lipca 2001r. 
Podstawowe decyzje reglamentacyjne- samorządy, Marszałek województwa- wydawanie zezwoleo 

Stosunki własnościowe  



 

własnośd gruntu podąża za własnością wody 



 

zasadnicze zasoby wodne (jeziora, rzeki) to własnośd Skarbu Paostwa (+morskie wody przybrzeżne, morze 
terytorialne) 



 

wody, które są własnością SP- podlegają obrotowi (?) 

WODY SKARBU PAŃSTWA 



 

morskie wody wewnętrzne 



 

wody w jeziorach 



 

wody wewnętrzne 



 

wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących 



 

wszystkie wody płynące 



 

wszystkie wody podziemne 

WODY SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 



 

wody na gruntach, które są własnością gminy/powiatu/województwa 

WODY PRYWATNE- NALEŻĄ DO OSÓB FIZYCZNYCH/PRAWNYCH 



 

wody stojące- na gruntach prywatnych 



 

wody w rowach na gruntach prywatnych 

(!) Grunty, które są pokryte wodą, stanowią własnośd właściciela wody- linie brzegów wyznaczane w decyzjach 
właściwych organów 
Ilekrod wody w sposób trwały i naturalny zajmą grunty nienależące do właściciela wody- przechodzi na nowego 
właściciela → Skarb Paostwa.  Właściciel utraconego gruntu powinien uzyskad z tego tytułu odszkodowanie.  
 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 21 

  standardy jakości- różne dla różnych wód (np. woda dla zwierząt, do spożycia itp.) 
  Właściciele wód muszą się powstrzymad od działao, które polegają na odprowadzaniu ścieków na grunty 

sąsiednie (np. ustalanie barier, zmieniają stosunki wodne na gruncie) 

właściciel odpowiada za wodę, która jest jego własnością 

  stan tej wody  
  dbałośd o dobry stan ekologiczny tych wód,  
  ma brad udział  i finansowad działania związane z odbudowywaniem zdegradowanych systemów wodnych,  
  ma utrzymywad te wody,  
  ma utrzymywad, modernizowad i jeśli to potrzebne konserwowad budowle regulacyjne znajdujące się na tych 

wodach,  

  zapewnid swobodny przepływ wód powodziowych 
  ograniczeniem w ramach własności jest także obowiązek związany z umożliwieniem wykonywania obserwacji, 

pomiarów, badao meteorologicznych 

KORZYSTANIE Z WÓD 

  utrzymanie wody na potrzeby ludności, gospodarki narodowej 
  korzystanie nie może prowadzid do: 

  marnotrawstwa wód 
  pogorszenie stanu ekologicznego wód 
  wyrządzenia jakichkolwiek szkód 
  marnotrawstwa energii 

 

Powszechne 



 

prawo, które przysługuje każdemu 



 

odnosi się do wód: 

  śródlądowych wód powierzchniowych 
  morskich wód wewnętrznych 
  wód morza terytorialnego 



 

Cel:  

  zaspokojenie potrzeb osobistych, potrzeb gospodarstwa domowego/rolnego bez stosowania 

specjalnych urządzeo technicznych (np. wodociągi) 

  wykonywanie sportów wodnych, amatorskiego połowu ryb 



 

korzystanie powszechne nie obejmuje: 

  wydobywanie surowców budowlanych z dna (np. żwir) 
  wydobywania/wycinania roślin brzegowych 

Możliwośd ustanowienia korzystania powszechnego na wodach prywatnych → gdy na określonym terenie występują 
deficyty wody (i będzie to jedyna możliwośd, ważny cel społeczny). Jest to szczególna sytuacja, może ustanowid Rada 
Powiatu- przysługuje odszkodowanie (właścicielowi wody) z budżetu powiatu 

Zwykłe 



 

Przysługuje właścicielowi- do wód, których jest właścicielem+ wód podziemnych znajdujących się w granicach 
nieruchomości gruntowej 



 

Cel: służy zaspokojeniu potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego/rolnego, z wyłączeniem: 

  Wykorzystania wód do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 
  Do nawodnieo rolniczych 
  Wykorzystania wód za pomocą urządzeo do ich ujęcia (przekraczające wydajnośd 5m

3

/doba- na więcej 

trzeba mied pozwolenie) 

Szczególne 



 

Wykracza poza korzystanie zwykłe i powszechne 

Korzystanie

powszechne

zwykłe

szczególne

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 22 



 

Koniecznośd uzyskania decyzji/uprawnieo 

Art. 37. (Prawo wodne U) Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie po-
wszechne lub zwykłe, w szczególności: 
  1)   pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych; 
  2)   wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 
  3)   przerzuty wody oraz sztuczne zasilanie wód podziemnych; 
  4)   piętrzenie oraz retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych; 
  5)   korzystanie z wód do celów energetycznych; 
  6)   korzystanie z wód do celów żeglugi oraz spławu; 
  7)   wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu; 
  8)   rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych. 

OCHRONA WÓD 

Cel: 

Unikanie, ograniczanie, eliminacja zanieczyszczania wód substancjami niebezpiecznymi 

Środki 

Wprowadzanie nakazów, zakazów, ograniczeo (np. zakaz odprowadzania ścieków do wód podziemnych, wód stojących, 
jezior, które są pozbawione odpływu); zakaz co do korzystania z wód (np. zakaz mycia pojazdów, spławiania w wodach 
śniegu, który jest usuwany z ulic), zakaz wprowadzania ścieków do wód, które zmienią biocenozę 

Wymagania co do obiektów budowlanych → równocześnie z budową budowa urządzeo ochrony wód, np. oczyszczalnie 
ścieków 

Obowiązek prowadzenia pomiarów- spoczywa na zakładach jakości wód, pomiaru zanieczyszczeo 

Reżimy prawne- na obszarach, na których są eksploatowane ujęcia wodne 



 

Strefy ochrony bezpośredniej: Zakaz jakichkolwiek działao, które nie są związane z eksploatacją wód 



 

Strefy ochrony pośredniej: zakaz dotyczący np. wznoszenia budowli na tych obszarach 

Odszkodowanie dla właściciela, gdy na jego gruncie jest ujecie wody. Takie ujęcie wprowadza się na mocy aktu prawa 
miejscowego. Koszty obciążają właściciela ujęcia wody 
Strefy ochronne ustanawiają w drodze aktów  prawa miejscowego dyrektorzy regionalni zarządu gospodarki wodnej 

POZWOLENIA WODNOPRAWNE 



 

Akty, które dają prawo do korzystania z wód 



 

Potrzebne do szczególnego korzystania 



 

Daje prawo do wykonania urządzeo (np. studnie, rowy melioracyjne) 



 

Prawo do wykorzystania ścieków na skalę przemysłową 



 

Do piętrzenia wód 



 

Wykorzystanie wód leczniczych 



 

Na gromadzenie ścieków, odpadów, na terenach zagrożonych wystąpieniem powodzi 

Przyznanie pozwolenie nie rodzi skutków prawno-rzeczowych → prawo do szczególnego korzystania z wód= prawo do 
utworzenia urządzeo wodnych 

KIEDY NIE JEST WYMAGANE POZWOLENIE 



 

Uprawianie żeglugi 



 

Wykonanie studni do 30 m 



 

Rybackie korzystanie z wód śródlądowych (?) 

WAŻNOŚĆ POZWOLENIA 



 

Różne w zależności od uprawnieo 



 

Zasada: nie dłuższy niż 10 lat (korzystanie szczególne) 

Art. 127. 1. Pozwolenie wodnoprawne wydaje się, w drodze decyzji, na czas określony. 
2. Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat. 
3. Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wydaje się na okres nie dłuższy niż 10 lat. 
3a. Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do wód lub do urządzeo kanalizacyjnych, będących własnością innych 
podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone 
w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 albo art. 45a ust. 1 wydaje się na okres nie dłuższy niż 4 lata. 
4. Pozwolenie wodnoprawne na wycinanie roślin z wód lub z brzegu oraz wydobywanie kamienia, żwiru, piasku oraz 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 23 

innych materiałów z wód lub z obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią wydaje się na okres nie dłuższy niż 5 lat. 
5. Obowiązek ustalenia czasu obowiązywania nie dotyczy pozwoleo wodnoprawnych na wykonanie urządzeo wodnych. 
6. Informację o wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego właściwy organ podaje do publicznej 
wiadomości. 
7. Stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel 
wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający 
powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z 
wód lub planowanych do wykonania urządzeo wodnych. 
8. 

(78)

 W postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się przepisów 

art. 31

 Kodeksu postępowania 

administracyjnego. 
9. Jeżeli liczba stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przekracza 20, do stron innych niż: 
  1)   wnioskodawca, 
  2)   dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, 
  3)   właściciel wody, 
  4)   właściciele urządzeo wodnych 
- stosuje się przepis 

art. 49

 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. 

Art. 136. 1. Pozwolenie wodnoprawne można cofnąd lub ograniczyd bez odszkodowania, jeżeli: 
  1)   zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnieo ustalonych w pozwoleniu; 
  2)   urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są 
należycie utrzymywane; 
  3)   zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych 
do rybactwa oraz osób narażonych na szkody, albo nie realizuje przedsięwzięd ograniczających negatywne 
oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu; 
  4)   zasoby wód podziemnych uległy zmniejszeniu w sposób naturalny; 
  5)   zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnieo wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, z powodów 
innych niż określone w art. 135 pkt 3, lub nie korzystał z tych uprawnieo przez okres co najmniej 2 lat; 
  6)   nastąpiła zmiana przepisów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2; 
  7)   wynika to z warunków korzystania z wód regionu wodnego. 
2. Przeglądu ustaleo pozwoleo wodnoprawnych na pobór wody lub wprowadzanie ścieków do wód, do ziemi lub 
urządzeo kanalizacyjnych, a także realizacji tych pozwoleo właściwy organ dokonuje co najmniej raz na 4 lata; w 
przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, właściwy organ z urzędu może cofnąd lub ograniczyd 
pozwolenie wodnoprawne bez odszkodowania. 
Art. 137. 1. Pozwolenie wodnoprawne można cofnąd lub ograniczyd za odszkodowaniem, jeżeli jest to uzasadnione 
interesem społecznym albo ważnymi względami gospodarczymi. 
2. O odszkodowaniu orzeka, w drodze decyzji, organ właściwy do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia 
wodnoprawnego, na warunkach określonych w ustawie. 
3. Odszkodowanie przysługuje od: 
  1)   starosty, z budżetu powiatu - jeżeli cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia jest uzasadnione interesem społecznym; 
  2)   (uchylony); 
  3)   tego, który odniesie korzyści z cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego - jeżeli cofnięcie lub 
ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego jest uzasadnione ważnymi względami gospodarczymi. 
 
Uprawnienia: Wprowadzanie ścieków do ziemi 
Obowiązki: w zakresie pomiaru zanieczyszczeo 
Adresat pozwolenia- zakłady (a nie prowadzący instalację) 

Wykład XI. 13.01.2011 

ŚRODKI FINANSOWO- PRAWNE OCHRONY ŚRODOWISKA 



 

tytuł V poś 

Art. 272. Środki finansowo-prawne ochrony środowiska stanowią w szczególności: 
  1)   opłata za korzystanie ze środowiska; 
  2)   administracyjna kara pieniężna; 
  3)   zróżnicowane stawki podatków i innych danin publicznych służące celom ochrony środowiska. 



 

Administracyjne kary pieniężne za uchybianie obowiązkom 



 

Opłaty eksploatacyjne i koncesyjne ustalane na podstawie przepisów prawa górniczego  geologicznego 



 

Opłata produktowa i depozytowa 

do wprowadzenia poś środki z art. 272 były uważane za.. dzisiaj są prawną konsekwencją uchybienia obowiązkom 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 24 

kategoria opłat za korzystanie ze środowiska łączy w sobie zarówno opłaty ponoszone w związku ze zgodnym z prawem 
korzystaniem ze środowiska. Nie ma związku między decyzją określającą normy a ustaleniem opłat za korzystaniem ze 
środowiska- przedmiotem jest fakt korzystania ze środowiska 

opłaty podwyższone- opłaty sanacyjne, ponosi się je w związku z uchybieniem obowiązkowi uzyskania zezwolenia, gdy 
takie zezwolenie było obowiązkowe (nie są to administracyjne kary pieniężne) 

KATEGORIE PODMIOTÓW OBCIĄŻONYCH OPŁATAMI ZA KORZYSTANIE ZE ŚRODOWISKA 

1.  Podmiot korzystający ze środowiska 

a)  przedsiębiorca w rozumieniu 

art. 4

 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. 

U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 i Nr 180, poz. 1280), a także  

  osoby prowadzące działalnośd wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub 

hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego oraz  

  osoby wykonujące zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej 

specjalistycznej praktyki, 

b)  jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą w rozumieniu 

ustawy

 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie 

działalności gospodarczej, 

c)  osoba fizyczna niebędąca podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim 

korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia; 

Art. 279.  

1.  Jeżeli obowiązek poniesienia opłaty jest związany z eksploatacją instalacji, podmiotem obowiązanym do 

poniesienia opłat z tytułu: 

1)  emisji, o których mowa w art. 180 pkt 1-3 - jest prowadzący instalację; 
2)  poboru wody - jest użytkownik urządzenia wodnego w rozumieniu 

ustawy

 z dnia 18 lipca 2001 r. - 

Prawo wodne. 

2.  W razie składowania lub magazynowania odpadów podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do 

ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych, jest, z zastrzeżeniem ust. 
3, posiadacz odpadów w rozumieniu przepisów 

ustawy

 o odpadach. 

3.  Jeżeli odpady zostały przekazane na rzecz podmiotu, który nie uzyskał wymaganego zezwolenia w zakresie 

gospodarki odpadami, to podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za 
korzystanie ze środowiska, jest, z zastrzeżeniem ust. 4, podmiot, który przekazał te odpady. 

4.  Jeżeli osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą przekazuje odpady podmiotowi, który nie uzyskał wymaganego 

zezwolenia w zakresie gospodarki odpadami, podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do 
ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, jest podmiot, któremu przekazano te odpady. 

OPŁATAMI OBJĘTE SĄ: 

1.  Wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza 
2.  Wprowadzanie ścieków do wód  i do ziemi 
3.  Pobór wody 
4.  Składowanie odpadów 
5.  Emisja hałasu nie jest objęta (ale podmiot może zostad objęty karami) 
6.  Usuwanie drzew i krzewów z terenów nieruchomości 
7.  Wydobywanie kopalin bądź wykonywanie innej działalności koncesjonowanej 

MECHANIZM PONOSZENIA OPŁAT 

1.  Mechanizm samowymiaru (samoobciążenia) → szersze zastosowanie 
2.  Mechanizm decyzyjny → Wydawanie decyzji opłatowych- ustalających wymiar i termin uiszczenia opłaty 

Ustalanie opłat sankcyjnych (podwyższonych)- na gruncie poś nie ustalono, że mają byd wymierzane na podstawie 
decyzji 
Prof. Lipioski- opłaty sanacyjne powinny byd w drodze decyzji, to jest jedyny właściwy mechanizm wymierzenia tych 
opłat podwyższonych wobec podmiotów, które uchybienia się dopuściły. Ten pogląd nie jest popularny- uzasadnia się 
zasadą demokratycznego paostwa prawnego 
Kontrolę sprawuje Marszałek Województwa- w oparciu o dokumenty przedstawione przez prowadzącego instalację 
przeprowadzi kontrolę prawidłowości i jeżeli ma wątpliwości może ustalid wymiar należnej opłaty w drodze decyzji i 
zobowiązad do jej uiszczenia w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, może także wydad taką decyzję, gdy podmiot 
zobowiązany nie wniesie opłaty w wymaganym terminie 
Harmonogram wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska 

1.  Co 6 msc- do 31 lipca albo do 31 stycznia 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 25 

2.  Za wydobywanie kopalin- co kwartał 

RODZAJE ZWOLNIEŃ 

1.  Kwotowe- odnosi się do określenie minimalnej opłaty, która podlega uiszczeniu (400 zł/półrocze, jeżeli zostanie 

ustalona na niższym poziomie- nie podlega uiszczeniu), stawka może byd podniesiona maksymalnie o 50% na 
podstawie uchwały sejmiku (do 600 zł w skali półrocza) 

2.  Rodzajowe- dotyczą opłat za pobór wody alby za odprowadzenie ścieków (nie pobiera się za pobór wody do 

chowu lub hodowli ryb, odwadniania obiektów itp., za wprowadzanie do ziemi ścieków związanych z rolniczym 
ich wykorzystywaniem, pochodzących z obiegów chłodzących 

MIEJSCE ZAPŁATY 

Na rachunek Urzędu Marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska.  
Wyjątek- opłaty związane z emisją gazów i pyłów powstałych w związku z funkcjonowaniem urządzeo (nie instalacji)- 
miejsce właściwe rejestracji podmiotu korzystającego ze środowiska 

OPŁATY PODWYŻSZONE 

  Ustala się na podstawie poś 
  Obciążone są: 



 

Wprowadzanie gazów i pyłów lub pobieranie, wprowadzanie ścieków do wody bez wymaganego 
pozwolenia- 5-krotna stawka opłaty za korzystanie ze środowiska, jakie ponosiłby na podstawie 
zezwolenia 



 

Działalnośd górnicza bez lub z naruszeniem koncesji (tu nie ma kar)- wydobywanie kopalin: 80-
krotnośd normalnej stawki, inna działalnośd: 100-krotnośd 



 

Składowanie odpadów:  



 

bez decyzji zatwierdzającej instrukcję składowania odpadów- podmiot ponosi tzw. dobowe 
opłaty 5% jednostkowej stawki opłaty, która obowiązywałaby, gdyby składowano w sposób 
zgodny z prawem;  



 

jeśli odpady składowane na tzw. dzikim składowisku- 10% stawki opłaty za umieszczenie na 
składowisku;  



 

porzucanie odpadów w szczególnych miejscach (bliskośd zbiorników wodnych, obszary leśne, 
uzdrowiskowe)- opłata dobowa 15% 



 

pozbywanie się do wód śródlądowych- 100- krotnośd (stawka jednorazowa, nie jest naliczana 
codziennie) 

OPŁATY ZA USUWANIE DRZEW I KRZEWÓW Z TERENÓW NIERUCHOMOŚCI 

  ustalane w zezwoleniu na usuwanie drzew i krzewów 
  wnosi się na konto urzędu gminy 
  zezwolenie wydaje wójt (burmistrz/ prezydent miasta) 
  wyjątek- drzewa i krzewy z terenów nieruchomości zabytkowych- wojewódzki konserwator zabytków 
  katalog zwolnieo z zezwoleo 

  drzewa i krzewy w lasach- tu obowiązuje inny reżim prawny- podstawą usuwania są plany wyrębu 

przygotowywane przez paostwowe nadleśnictwa (ustawa o lasach) 

  drzewa i krzewy owocowe (niezależnie od ich wieku)- wyjątek: jeśli rosną na terenie nieruchomości 

wpisanej do rejestru zabytków- zezwolenie jest wymagane 

  rosnące na plantacjach drzew i krzewów (np. świerki przed Bożym Narodzeniem) 
  młode drzewa, których wiek nie przekracza 5 lat 
  drzewa usuwane w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych i  zoologicznych 
  które niszczą infrastrukturę drogową albo ograniczają widocznośd na skrzyżowaniach albo na łukach 

dróg (drzewa rosnące na pasach dróg, które nie ograniczają widoczności- inna podstawa prawna) 

  stanowią przeszkody lotnicze, utrudniają sygnalizację w transporcie kolejową 
  z wałów przeciwpowodziowych (tu organy administracji wodnej) 

  drzewa i krzewy, które są zwolnione z uzyskania zezwolenia, są zwolnione również z ponoszenia opłat 
  osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami- po uzyskaniu zezwolenia są zwolnione z opłat 
  odnowa lub pielęgnacja drzew i krzewów rosnących na terenie nieruchomości zabytkowych 
  rosnące  w sposób zagrażający życiu lub mieniu w budynkach 
  z terenów zieleni komunalnej (parki)- koniecznośd uzyskania zezwolenia 
  zadrzewienia tymczasowe (ustala się na podstawie treści miejscowego planu zagospodarowania 

przestrzennego, chyba że rosła przed przyjęciem planu) 

  drzewa obumarłe 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 26 

  sposób ustalania- uzależnione od gatunku drzewa i od jego wieku (liczonego obwodem pnia na wysokości 1,3 

m) 

  zezwolenia mogą przewidywad obowiązek przeniesienia drzew i krzewów na inne miejsce (umorzenie opłaty, 

gdy w ciągu 2 lat drzewo podjęło funkcje życiowe w nowych warunkach, chyba że byłą klęska suszy) 

OPŁATY EKSPLOATACYJNE W GÓRNICTWIE 

  przedsiębiorcy, którzy wydobywają a także wykonawcy prac geologicznych 
  opłata jest związana rodzajem i ilością kopaliny 
  prawo geologiczne i górnicze przyjmuje maksymalne stawki opłat 
  jeżeli przedsiębiorca nie wniesie opłaty (ustalanej na zasadzie samowymiaru) bądź nie złoży informacji 

dokumentującej ilośd albo złoży informację nieprawdziwą → to w drodze decyzji 

  opłaty koncesyjne pobierane w związku z innym rodzajami działalności górniczej: poszukiwanie i rozpoznawanie 

złóż kopalin, bezzbiornikowe magazynowanie substancji  w górotworze, składowanie odpadów w podziemnych 
wyrobiskach górniczych 

  opłaty podwyższone ustalane w drodze decyzji- działanie bez koncesji albo z rażącym naruszeniem jej 

warunków (80- lub 100-krotnośd) 

Wykład XII. 20.01.2011 

  Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku 
  Odpowiedzialnośd prawna w ochronie środowiska (patrz pliki PDF- „odpowiedzialnośd” i ”odpowiedzialnośc3”) 

POWODZENIA NA EGZAMINIE!!! 

 

 

 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 27 

WYKŁADY. DR JOANNA BUKOWSKA 

1

 

Wykład I. 07.10.2010 

1

 

wykład II. 14.10.2010 

1

 

Źródła prawa ochrony środowiska 

1

 

Zasady ogólne prawa ochrony środowiska 

2

 

Wykład III. 21.10.2010 

3

 

Dostęp do informacji o środowisku 

3

 

Tryby udostępniania informacji 

3

 

przesłanki wyłączające jawnośd dostępu do informacji o środowisku 

4

 

Opłaty za dostęp do informacji o środowisku 

4

 

Udział społeczeostwa w podejmowaniu rozstrzygnięd dotyczących ochrony środowiska 

5

 

Udział organizacji ekologicznych 

5

 

Wykład IV. 28.10.2010 

5

 

Oceny oddziaływania na środowisko 

5

 

Rodzaje ocen oddziaływania na środowisko 

5

 

typy procedury oceny indywidualnej 

6

 

cel przeprowadzania procedury ocen 

6

 

decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach 

6

 

raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko/ karta informacyjna przedsięwzięcia 

7

 

etapy procedury oceny podstawowej 

7

 

art. 82- treśd decyzji 

7

 

Wykład V. 4.11.2010 

7

 

procedura oceny uzupełniającej 

7

 

oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar NATURA 2000 

8

 

Prawo emisyjne 

8

 

obowiązki prowadzącego instalację 

8

 

Wykład VI. 25.11.2010 

9

 

Eksploatacja instalacji 

9

 

obowiązek uzyskania zezwolenia 

9

 

Organy upoważnione do wydawania pozwoleo 

10

 

Procedura notyfikacji 

10

 

Cesja praw i obowiązków na następcę tytułu prawnego do instalacji 

13

 

Wykład VII. 2.12.2010 

13

 

Pozwolenia zintegrowane 

13

 

Instalacje objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego 

14

 

Kiedy powstaje obowiązek uzyskania pozwolenia 

14

 

eksploatacja 

14

 

istotna zmiana w instalacji 

14

 

kryterium najlepszych dostępnych technik 

14

 

Szczegółowe wymagania związane z wydawaniem pozwoleo zintegrowanych 

15

 

Wykład VIII. 9.12.2010 

16

 

System handlu uprawnieniami do emisji 

16

 

Uprawnienia do emisji, które są przedmiotem dystrybucji 

16

 

ekwiwalent 

16

 

charakter prawny uprawnieo 

16

 

rozdział systemu uprawnieo 

16

 

KASHUE- Krajowy Administrator Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji 

16

 

Krajowa rezerwa uprawnieo 

17

 

sprzedaż i przenoszenie uprawnieo 

17

 

Wykład IX. 16.12.2010 

17

 

A. Piechocińska. WPiA UKSW 

Strona 28 

Prawo odpadowe w Polsce 

17

 

Odpady 

17

 

czy rzeczy, które powstają z podstawowej działalności są odpadami? 

17

 

Gospodarowanie odpadami 

17

 

Wytwórcy odpadów 

18

 

Posiadacz 

18

 

Plan gospodarki odpadami 

18

 

Charakter prawny planu 

18

 

Reglamentacja 

18

 

System zgody tworzą: 

18

 

Zgoda na gospodarowanie odpadami obejmuje 

19

 

Zwolnienie od obowiązku uzyskania zgody 

19

 

Wykład X. 11.01.2011 

20

 

Magazynowanie odpadów 

20

 

Ewidencjonowanie odpadów 

20

 

Prawo wodne 

20

 

Wody Skarbu paostwa 

20

 

Wody samorządu terytorialnego 

20

 

wody prywatne- należą do osób fizycznych/prawnych 

20

 

Korzystanie z wód 

21

 

Ochrona wód 

22

 

Pozwolenia wodnoprawne 

22

 

Kiedy nie jest wymagane pozwolenie 

22

 

Ważnośd pozwolenia 

22

 

Wykład XI. 13.01.2011 

23

 

Środki finansowo- prawne ochrony środowiska 

23

 

kategorie podmiotów obciążonych opłatami za korzystanie ze środowiska 

24

 

Opłatami objęte są: 

24

 

Mechanizm ponoszenia opłat 

24

 

Rodzaje zwolnieo 

25

 

Miejsce zapłaty 

25

 

Opłaty podwyższone 

25

 

opłaty za usuwanie drzew i krzewów z terenów nieruchomości 

25

 

opłaty eksploatacyjne w górnictwie 

26

 

Wykład XII. 20.01.2011 

26