Prezentacja programu PowerPoint

Tematyka wykładów

Finanse publiczne i publiczne zasoby pieniężne

Funkcje finansów publicznych

Sektor finansów publicznych i jego formy

organizacyjne

Dochody publiczne

Budżet państwa

Finanse samorządu terytorialnego

Wybrane problemy deficytu budżetowego i długu

publicznego

LITERATURA PODSTAWOWA

A. Literatura:

S. Owsiak, Finanse publiczne, teoria i praktyka, PWN, Warszawa 2

001 i

nowsze.

B. Brzeziński, W. Matuszewski, W. Morawski, A. Olesińska, Prawo

finansów publicznych, TNOiK, Toruń, 2000. (i nowsze)

Pietrzak

, Z.

Polański

, B.

Woźniak

, System finansowy w Polsce, PWN,

Warszawa 2004 (rozdziały od 12 do 18)

B. Akty prawne:

Ustawa z dn. 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych Dz.U. z

2005 r. Nr

249, poz. 2104.

Ustawa z dn. 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu

terytorialnego, Dz.U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966

terytorialnego, Dz.U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966 )

Forma zaliczenia

Egzamin pisemny

–

5 pytań o charakterze

definicyjnym,

problemowym,

sprawdzającym znajomość podstawowych regulacji

prawnych z zakresu finansów publicznych,

sprawdzającym znajomość podstawowych wielkości

statystycznych dotyczących polskiego sektora finansów

publicznych.

Omawiane zagadnienia:

Nauka finansów publicznych

Pojęcie, przedmiot i zakres finansów
publicznych

Pojęcie finansów publicznych

Przedmiot finansów publicznych

Zakres finansów publicznych

Finanse publiczne a finanse prywatne

Pojęcie publicznych zasobów pieniężnych

Pojęcie finansów publicznych

a) Ujęcie prawne

(np. P. M. Gaudemet) - finanse

publiczne stanowią gałąź prawa publicznego, której
przedmiotem jest badanie norm dotyczących publicznych
zasobów pieniężnych oraz operacji tymi zasobami.

b) Ujęcie ekonomiczne

(np. E. Ruśkowski) - finanse

publiczne - to publiczne zasoby pieniężne, operacje tymi
zasobami oraz normy prawne je regulujące.

Finanse publiczne

obejmują procesy związane z

obejmują procesy związane z gromadzeniem środków

gromadzeniem środków

publicznych

oraz ich rozdysponowaniem

, a w szczególności:

1) gromadzenie dochodów i przychodów publicznych;

2) wydatkowanie środków publicznych;

3) finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;

4) finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu jednostki samorządu

terytorialnego;

5) zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne;

6) zarządzanie środkami publicznymi;

7) zarządzanie długiem publicznym;

8) rozliczenia z budżetem Unii Europejskiej

Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych Dz.U.

z 2005 r. Nr 249,

poz. 2104.

FINANSE PUBLICZNE A FINANSE PRYWATNE

(główne różnice):

stosunek do praw ekonomicznych

rodzaj realizowanego interesu

problem legalnego przymusu w osiąganiu

dochodów i ponoszeniu wydatków

stosunek do pieniądza

skala zachodzących procesów

ad.D. Pojęcie publicznych zasobów

pieniężnych

ujęcie „klasyczne”

ujęcie „prawne”

ujęcie „politologiczne”

regulacje polskiej ustawy

o finansach publicznych

ad.1. ujęcie „klasyczne”

Definicja pochodz

ca z francuskiego

dekretu z 31 maja 1862 r.

rachunkowo

publicznej

"Publiczne zasoby pieni

ęż

ne s

to zasoby

pieni

ęż

ne pa

stwa, departament

gmin oraz instytucji publicznych i

dobroczynnych".

ad.2.ujęcie „prawne”

Definicja francuska z 1938

„Z

asoby pieni

ęż

ne maj

charakter publiczny w ka

dym

przypadku, gdy s

przeznaczone

na finansowanie s

publicznej"

1 Publiczne zasoby pieniężne muszą posiadać następujące

cechy:

mieć postać środków pieniężnych lub papierów

wartościowych.

Środkami pieniężnymi są wszelkie

środki płatnicze, będące w legalnym obiegu, pełniące

funkcje środka wykonywania zobowiązań. Papiery

wartościowe, są to w praktyce wszelkie tytuły dłużnicze,

które zachowują wartość rynkową

muszą znajdować się w dyspozycji organizmów

publicznych

(państwa, wspólnoty terytorialnej, itp.)

muszą stanowić własność tych organizmów, bądź jedynie

znajdują się w ich posiadaniu (dyspozycji)

W ujęciu politologicznym można sformułować

następującą definicję publicznych zasobów

pieniężnych:

„są to zasoby, którymi dysponują

organizmy publiczne, częściowo

publiczne lub nawet prywatne w zakresie

wykorzystywania władzy publicznej”

Środkami publicznymi są:

1) dochody publiczne;

2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej;

3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, niepodlegające zwr

otowi,

inne niż wymienione w pkt 2;

4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu

terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznyc

pochodzące:

a) ze sprzedaży papierów wartościowych oraz z innych ope

racji

finansowych,

z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku

jednostek samorządu terytorialnego,

ze spłat pożyczek udzielonych ze środków publicznych,

z otrzymanych pożyczek i kredytów;

5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z

prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źród

eł.

Daniny

publiczne

Opłaty

Dochody z mienia

Dochody ze

sprzedaży praw

Spadki, zapisy

darowizny

Inne dochody

Pozostałe

dochody

DOCHODY PUBLICZNE

ŚRODKI ZE ŻRÓDEŁ

ZAGRANICZNYCH

Nie podlegające zwrotowi

Nie posiadających

osobowości

prawnej

Posiadających

osobowość

prawną

PRZYCHODY JEDNOSTEK

ORGANIZACYJNYCH

zaliczanych do SFP

Ze sprzedaży papierów

wartościowych oraz

innych operacji

finanspwych

Z prywatyzacji majątku

Skarbu Państwa

oraz majątku JST

Ze spłat pożyczek

udzielonych ze

środków publicznych

Z trzymanych

pożyczek i kredytów

RZYCHODY BUDŻETU PAŃSTWA

I BUDŻETÓW JEDNOSTEK

SAMORZĄDU TERYTORIAL.

PRZYCHODY

PUBLICZNE

ŚRODKI PUBLICZNE