Analiza słowotwórcza wyrazu
1
Analiza słowotwórcza wyrazu
Analiza słowotwórcza wyrazu – jedno z zagadnień słowotwórstwa (dziedziny językoznawstwa).
Prawidłowo przeprowadzona analiza słowotwórcza powinna obejmować podanie następujących elementów:
• badana formacja słowotwórcza,
• parafraza słowotwórcza (taka definicja słowotwórcza, w której znajdzie się wyraz motywujący i definiowany
wyraz motywowany i która odda znaczenie wyrazu motywowanego),
• podstawa słowotwórcza,
• tematy słowotwórcze badanej formacji i podstawy słowotwórczej,
• użyte formanty i zachodzące oboczności,
• typ derywatu,
• zjawiska towarzyszące.
Przykłady analizy słowotwórczej w języku polskim
Formacja
słowotwórcza
Parafraza
słowotwórcza
Podstawa
słowotwórcza
Tematy
słowotwórcze
Formanty,
alternacje
Derywacja
Derywat
Zjawiska
towarzyszące
dywano-
czyszczenie
"czyszczenie
dywanów"
czyszczenie
dywan
czyszczenie
dywan
interfiks -o-
interfiksalna
złożenie
brak
międzyrzecze
"obszar między
rzekami"
rzeka
między
rzek-
między
k:č
paradygmatyczna
derywat od
brak
nieład
"brak ładu"
ład
ład
prefiks nie-
prefiksalna
mutacyjny
brak
śmiałek
"ktoś, kto jest
śmiały"
śmiały
śmiał-
sufiks -ek
sufiksalna
mutacyjny
brak
swawola
"swa wola"
prozodyczna
zrost
brak
brąz
"związane z
brązowym"
brązowy
brąz-
Ø (zero
morfologiczne)
paradygmatyczna
transpozycyjny
dezintegracja
ow
dziewczę
"związane z
dziewczyną"
dziewczyna
dziewcz-
-ę
paradygmatyczna
modyfikacyjna
modyfikacyjny
dezintegracja
kłapouchy
"ten, kto ma
klapnięte uszy"
klapnięty
uszy
klap-
usz-
l:ł
sz:ch
-o-
interfiksalno-
paradygmatyczna
złożenie
brak
wóda
"augmen-
tativum od:
wódka"
wódka
wód
alternacyjna
ilościowa
modyfikacyjny
dezintegracja
-k-
łamigłówka
"coś, co łamie
głowę"
łamać
głowa
łam-
głow-
-i-
-k-
m:m'
o:ó
interfiksalno-
sufiksalna
złożenie
