Sara Kroker 
Alicja Stachowska  
Gr.6a 



Metale ciężkie –zbiór metali i półmetali 
charakteryzujących się dużą gęstością, często 
także właściwościami toksycznymi.  
 



Np. ołów, kadm, arsen, nikiel, glin, aluminium, 
rtęć i chrom 



Szkodliwie na niektóre enzymy - zaburzenia 

funkcjonowania komórek. 



Uszkadza centralny układ nerwowy, układ pokarmowy, 

oddechowy i skórę.  



Spożywanie wody pitnej zawierającej arsen powoduje: 

zmiany skórne, podwyższenie ciśnienia tętniczego, 

cukrzycę, choroby wieńcowe i naczyniowe.  



Ma wpływ na procesy rozrodcze i rozwojowe, w tym na 

śmiertelność noworodków, wagę nowonarodzonych dzieci 

i większy współczynnik  



Ważny środowiskowy karcynogen 



Najbardziej szkodliwe są związki chromu VI 
wartościowego.  



Działanie mutagenne i kancerogenne.  



posiada zdolność penetracji błon 
komórkowych i przedostawania się do 
wnętrza komórki 



reakcje uczuleniowe (jest najczęstszą 
przyczyna zawodowego wyprysku 
kontaktowego) 
 
 
 



zdolność do przenikania przez błony 
biologiczne stanowiąc zagrożenie dla 
organizmu.  



Nadmiar glinu nadmiernie obciąża wątrobę. 



łatwo asymiluje się ze związkami wapnia 
łatwo przyswajalnego do związków ciężko 
przyswajalnych. Dlatego też należy 
ograniczać jego spożycie w okresie wzrostu i 
rozwoju układu kostnego, w trakcie leczenia 
złamań i przy odwapnieniu kości. 
 



Działanie toksyczne wykazują wolne jony kadmu. 

Wiążą się one z atomami siarki, tlenu i wodoru 

obecnymi w tkankach- zmienia strukturę niektórych 

elementów komórek 



Zaburza obieg niezbędnych mikroelementów, takich 

jak żelazo, miedź, magnez, wapń 



Kadm kumuluje się zazwyczaj w nerkach i wątrobie, 

u mężczyzn może też znajdować się w jądrach. 



Powoduje anemię 



 Osteoporozę 



Zaburzenia powonienia 



Białkomocz. 



Zmniejsza wydzielanie insuliny 



Zwiększa utlenianie lipidów 



co zaburza fosforylację oksydacyjną  



powoduje spadek poziomu ATP w komórkach  
 



może bezpośrednio w komórkach indukować 
stres oksydacyjny. 



 udział w tworzeniu wolnych rodników tlenu i 
ich pochodnych 



w dużym stężeniu uszkadza błony śluzowe 



 powoduje odczyny alergiczne 



 zmiany w chromosomach, 



przyczynia się do rozwoju komórek 

nowotworowych.  



Obniża także poziom magnezu oraz cynku w 

organizmie.  



Konsekwencje oddziaływania pierwiastka niklu 

daje się coraz częściej obserwować w 

społeczeństwie, zwłaszcza w postaci często 

występujących alergii oraz chorób żołądka. 



Nikiel może się wiązać z. z białkami osocza krwi 
 



Przyłączenie się niklu powoduje zmiany w 
strukturze białek. Od tej chwili rozpoznawane są 
przez układ immunologiczny jako struktury obce 
 



Nikiel może ponadto wnikać do komórki, gdzie 
wiąże się z białkami wewnątrzkomórkowymi. 
Białka takie poddawane są degradacji w 
endosomach po czym zostają przedstawione na  
(MHC I) i rozpoznawane przez T CD8+ 

Działa na : 



Układ wydzielania wewnętrznego, 



Układ krążenia 



Układ rozrodczy 



Układ krwiotwórczy 



Narządy zmysłów 



OUN 



nerki 
 



Szczególnie toksyczny dla płodów i dzieci do 
5 roku życia.  

 



Zaburza działanie enzymów, hormonów, 
neurotransmiterów 
 



Jony związków ołowiu wiążą się z grupami 
sulfhydrylowymi i tiolowymi enzymów oraz z 
grupami karboksylowymi aminokwasów w 
neuronach, upośledzając syntezę 
neuroprzekaźników i systemów energetycznych 
neuronów oraz astrocytów 
 

 



Zaburzają równowagę elektrolitową, głównie 
homeostazę jonów wapnia w neuronach 
 



Upośledzają syntezę neuroprzekaźników, np. 
dopaminy             i kwasu γ-aminomasłowego 
 



Procesy te, aż do końca 5 r.ż. Hamują 
synaptogenezę (opóźnienie psychoruchowe) 
 



Efekty działania ołowiu na organizm są trwałe 



Zaburza syntezę hemu na kilku etapach 
enzymatycznych , co powoduje zmniejszoną 
synstezę hemoglobiny i w rezultacie anemię 
niedobarwliwą. 

 



NERKI: zespół Queensland nephritis 

(nadciśnienie i obecność w moczu między 

innymi β2-mikroglobuliny, lizozymu) 
 



UKŁ. KRĄŻENIA: nadciśnienie 
 



UKŁ. ROZRODCZY: poronienie, zmniejszenie 

liczby i ruchliwości plemników 
 



NARZĄDY ZMYSŁÓW: u dzieci upośledzone 

widzenie skotopowe (hamowanie syntezy 

rodopsyny), podwyższony próg słyszalności 
 
 



Jest bardzo toksyczna. 
 



Do organizmu przedostaje się głównie jako 
dimetylortęć 



W komplekcie z cysteiną zaburza procesy 
przekazywania sygnałów przez synapsy. Związek ten 
powoduje ataksję (utratę koordynacji ruchów), 
efekty halucynacyjne oraz utratę pamięci. 
 



Toksyczność rtęci polega na niszczeniu błon 
biologicznych i łączeniu się z białkami organizmu. 



Henryk Czeczot, Kadm – pierwiastek 
całkowicie zbędny, Warszawa 2006 
 



Jadwiga Jośko, Skrypt z medycyny i 
epidemiologii środowiskowej, Katowice 2005 
 



Encyklopedia PWN 
 



Badania dr Zbigniewa Karasia dotyczące 
działania niklu na organizm