09 I 3.2. Wydatki wg dzia³ów i czêœci

3.2. Wydatki według działów i cz

ęś

ci bud

etowych

Wydatki bud

etu pa

stwa uj

te s

w szczegółowo

ci do cz

ęś

ci, działów

i rozdziałów klasyfikacji bud

etowej. Prezentacja taka umo

liwia przekrojowe spojrzenie na

wydatki bud

etu pa

stwa oraz ułatwia okre

lenie stanu ich realizacji.

Wykonanie wydatków bud

etu pa

stwa w 2010 r. według działów przedstawia si

nast

puj

co:

Wska

nik

6/5

301.220.817

88.627

16.375.879

301.220.817

294.893.878

97,9

010 Rolnictwo i łowiectwo

5.745.969

4.719.515

10.466.021

10.279.154

98,2

020 Le

nictwo

8.622

925

9.547

8.172

85,6

050 Rybołówstwo i rybactwo

98.107

55.909

156.828

152.361

97,2

100 Górnictwo i kopalnictwo

412.159

464.648

876.807

875.902

99,9

150 Przetwórstwo przemysłowe

597.338

334.897

939.095

825.821

87,9

400 Wytwarzanie i zaopatrywanie w energi

elektryczna,

gaz i wod

598

100,0

500 Handel

830.108

5.000

250.859

1.084.548

1.072.183

98,9

550 Hotele i restauracje

21.000

20.906

99,6

600 Transport i ł

czno

ść

7.832.560

117

2.285.643

10.116.979

9.081.902

89,8

630 Turystyka

42.979

43.021

42.983

99,9

700 Gospodarka mieszkaniowa

1.365.464

242.401

1.613.116

1.442.672

89,4

710 Działalno

ść

usługowa

836.524

82.402

915.409

880.512

96,2

720 Informatyka

189.011

8.959

197.950

196.750

99,4

730 Nauka

4.202.184

67.563

4.269.747

4.200.345

98,4

750 Administracja publiczna

11.175.476

38.255

714.504

11.916.180

11.544.560

96,9

751 Urz

dy naczelnych organów władzy pa

stwowej

kontroli i ochrony prawa oraz s

downictwa

1.957.279

237

256.489

2.214.005

2.111.600

95,4

752 Obrona narodowa

18.817.248

6.121

18.832.815

18.549.069

98,5

753 Obowi

zkowe ubezpieczenia społeczne

72.160.474

96.257

72.256.731

71.786.818

99,3

754 Bezpiecze

stwo publiczne i ochrona przeciwpo

arowa

12.237.154

20.786

692.458

12.959.149

12.921.632

99,7

755 Wymiar sprawiedliwo

9.691.498

6.200

18.097

9.715.298

9.701.567

99,9

756 Dochody od osób prawnych, od osób fiz. i od in.

jednostek nieposiadaj

cych osobowo

ci prawnej oraz

wydatki zwi

zane z ich poborem

240.000

42.012

282.012

281.022

99,6

757 Obsługa długu publicznego

34.868.515

34.143.019

97,9

758 Ró

ne rozliczenia

81.014.700

200

782.608

65.328.856

63.169.394

96,7

801 O

wiata i wychowanie

1.442.925

1.282

224.301

1.670.281

1.621.432

97,1

803 Szkolnictwo wy

sze

11.537.412

229.112

11.760.470

11.722.438

99,7

851 Ochrona zdrowia

6.256.725

1.577

692.092

6.941.117

6.864.327

98,9

852 Pomoc społeczna

12.256.007

3.496

2.009.150

14.266.686

14.157.365

99,2

853 Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej

2.880.054

4.700

75.929

2.964.623

2.936.233

99,0

854 Edukacyjna opieka wychowawcza

89.051

560

515.707

605.323

522.496

86,3

900 Gospodarka komunalna i ochrona

rodowiska

428.154

300

57.369

487.151

459.631

94,4

921 Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego

1.396.537

5.916

89.788

1.492.279

1.448.147

97,0

925 Ogrody botaniczne i zoologiczne oraz naturalne

obszary i obiekty chronionej przyrody

105.956

2.739

108.249

98.448

90,9

926 Kultura fizyczna i sport

483.627

1.356.786

1.840.413

1.774.419

96,4

Bud

et po

zmianach

Wykonanie

2010 r.

Ogółem
w tym:

w tys. zł

Wyszczególnienie

Ustawa

2010 r.

Przeniesienia

rezerwy

ogólnej

Przeniesienia

rezerw

celowych

Analizuj

c udział wydatków z poszczególnych działów w wydatkach ogółem mo

zaobserwowa

, i

najwi

ksz

ęść

stanowi

wydatki zaliczone do działu:

−

obowi

zkowe ubezpieczenia społeczne (24,3%), gdzie najwi

ksze nakłady przeznaczone

na dotacje do Funduszu Ubezpiecze

Społecznych i Funduszu Emerytalno-

Rentowego,

−

ró

ne rozliczenia (21,4%), w których znacz

ce wielko

ci stanowi

subwencje ogólne

dla jednostek samorz

du terytorialnego, czy składka do bud

etu Unii Europejskiej,

−

obsługa długu publicznego (11,6%),

−

obrona narodowa (6,3%).

Poni

szy wykres prezentuje udział wydatków wybranych działów w wydatkach bud

etu

stwa ogółem.

3,5 3,1

1,4

3,9

6,3

24,3

4,4

3,3

11,6

21,4

4,0

2,3

4,8

1,0

4,7

Rolnictw o i łow iectw o

Transport i ł

czno

ść

Nauka

Administracja publiczna

Obrona narodow a

Obow i

zkow e ubezpieczenia społeczne

Bezpiecze

stw o publiczne i ochrona przeciw po

arow a

Wymiar spraw iedliw o

Obsługa długu publicznego

Ró

ne rozliczenia

Szkolnictw o w y

sze

Ochrona zdrow ia

Pomoc społeczna

Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej

Pozostałe

Kwoty wydatków ustalone dla poszczególnych działów na etapie tworzenia ustawy

bud

etowej mog

ulec zmianie w trakcie realizacji bud

etu i w ich wyniku tworzony jest tzw.

plan po zmianach (w tabeli powy

ej „Bud

et po zmianach”). Zmiany kwot wydatków s

przede wszystkim wynikiem przesuni

ęć

wydatków z rezerw celowych i rezerwy ogólnej na

sfinansowanie zada

zaliczanych do danego działu. Wykonanie wydatków za 2010 r.

wyniosło 97,9% w stosunku do planu po zmianach i kształtowało si

na poziomie od 85,6%

(w dziale le

nictwo) do 100% (wytwarzanie i zaopatrywanie w energi

elektryczn

, gaz

i wod

Poni

ej omówione zostały działy, w których wykonanie wydatków w 2010 r. było

znacz

co ni

sze (co najmniej o 100.000 tys. zł) od planu po zmianach:

1) Ró

ne rozliczenia – ni

sze o 2.159.462 tys. zł – jest efektem mniejszego ni

planowano

wykorzystania

rodków uj

tych w rezerwie celowej poz. 8 „Współfinansowanie projektów

realizowanych z udziałem

rodków europejskich, finansowanie projektów z udziałem

rodków otrzymanych od pa

stw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym

Handlu (EFTA) (...)” ze wzgl

du na:

−

oszcz

dno

ci powstałe w wyniku przeprowadzonych post

powa

przetargowych,

−

przesuni

cia realizacji projektów, które wymagaj

post

powania przetargowego na

kolejny rok bud

etowy,

−

mniejsz

liczb

wniosków o uruchomienie ww. rezerwy celowej na finansowanie

wydatków zwi

zanych z rozliczeniem projektów wdra

anych w ramach programu

SAPARD oraz wydatków zwi

zanych z rozliczeniem programów Phare i Transition

Facility (tzw. zwroty do Komisji Europejskiej). Specyfika tych wydatków utrudnia

wła

ciwe oszacowanie ich wielko

ci na etapie planowania ustawy bud

etowej.

Ponadto, nale

y podkre

w pierwszej kolejno

ci wykorzystywane s

rodki uj

w bud

etach dysponentów, bowiem w trakcie roku bud

etowego, stosownie do

art. 194 ustawy o finansach publicznych, dokonywane s

liczne przeniesienia wydatków

dzy cz

ęś

ciami, działami i programami w celu finansowania bie

Ŝą

cych kosztów).

2) Transport i ł

czno

ść

– ni

sze o 1.035.077 tys. zł – taka realizacja wydatków wi

ąŜ

e si

głównie z trudno

ciami w wykorzystaniu

rodków zaplanowanych na budow

autostrad

płatnych i dróg publicznych krajowych w zwi

zku z:

−

wniesionymi odwołaniami od decyzji wywłaszczeniowych,

−

przedłu

cymi si

procedurami wykupu gruntów,

−

oszcz

dno

ciami wynikaj

cymi z negocjacji z instytucjami pa

stwowymi przy wykupie

gruntów,

−

przedłu

cymi si

procedurami przetargowymi,

−

pó

niejszym ni

planowano rozpocz

ciem robót,

−

opó

nieniami wynikaj

cymi z konieczno

ci wykonania robót dodatkowych

nieprzewidzianych w zadaniach,

−

opó

nieniami wynikaj

cymi z niekorzystnych warunków pogodowych,

−

przedłu

cymi

procedurami

uzyskania

decyzji

administracyjnych

uniemo

liwiaj

cych rozpocz

cie realizacji zada

oraz

−

mniejszymi ni

pierwotnie planowano kosztami realizacji inwestycji.

Ponadto, zmniejszono wydatki urz

dów morskich na realizacj

programów wieloletnich

„Budowa drogi wodnej ł

cej zalew Wi

lany z Zatok

Gda

" oraz „Budowa

falochronu osłonowego dla portu zewn

trznego w

winouj

ciu” w zwi

zku z:

−

przedłu

procedur

ustalenia prognozowanego wpływu na

rodowisko

planowanego przedsi

wzi

cia,

−

oszcz

dno

ciami powstałymi w wyniku rozstrzygni

tych post

powa

przetargowych,

−

konieczno

opracowania działa

naprawczych zmierzaj

cych do udoskonalenia

organizacji robót i odrobienia opó

nie

w realizacji zadania,

−

opó

nieniem w podpisaniu kluczowych umów (z wykonawc

robót budowlanych

i In

ynierem Kontraktu), na które przede wszystkim, miały wpływ tocz

ce si

post

powania przed S

dem Polubownym (rozpatrywanie skarg jakie wniosły

Konsorcja w post

powaniach przetargowych na wykonawstwo robót i na In

yniera

Kontraktu),

−

dwumiesi

cznym opó

nieniem w realizacji robót spowodowanym zgłaszanymi przez

wykonawc

wnioskami o zmian

m.in. technologii wykonania nasypu tymczasowego,

−

konieczno

oczyszczenia akwenu z uwagi na natrafienie na nieoczekiwanie du

Ŝą

ilo

ść

materiałów potencjalnie niebezpiecznych.

Dodatkowo, nie wykorzystane zostały w pełni dotacje na dofinansowanie krajowych

przewozów pasa

erskich, na sfinansowanie ustawowych uprawnie

do ulgowych

przejazdów oraz na zakup pojazdów kolejowych przeznaczonych do wykonywania

przewozów pasa

erskich.

3) Obsługa długu publicznego – ni

sze o 725.496 tys. zł – głównymi przyczynami ni

szego

wykonania wydatków były ni

sze wypłaty z tytułu gwarancji, odchylenia poziomu

rynkowych stóp procentowych w stosunku do zało

onych, mniejsza warto

ść

obsługiwanego długu oraz ró

nice kursowe złotego wobec walut obcych, a tak

decyzje Ministra Finansów dotycz

ce blokady wydatków z tytułu obsługi długu

krajowego na ł

czn

kwot

490.000 tys. zł, która nie pomniejszyła kwoty planu po

zmianach.

4) Obowi

zkowe ubezpieczenia społeczne – ni

sze o 469.913 tys. zł – ni

sze wykonanie

wynika przede wszystkim z mniejszego wykorzystania dotacji do Funduszu Emerytalno-

Rentowego z tytułu ni

szych wydatków na składki na ubezpieczenia zdrowotne dla

rolników.

5) Administracja publiczna – ni

sze o 371.620 tys. zł – niepełna realizacja wydatków w tym

dziale jest konsekwencj

szego ni

panowano wykorzystania

rodków UE, a tak

mniejszego zapotrzebowania na wydatki bie

Ŝą

ce wynikaj

cego z:

−

mniejszego wykorzystania

rodków na finansowanie zada

realizowanych przez

Ministerstwo Spraw Zagranicznych, co spowodowane było głównie likwidacj

ęś

placówek zagranicznych oraz mniejszymi ni

planowano wydatkami przeznaczonymi

na pomoc zagraniczn

−

niepełnego zrealizowania planu wydatków innych urz

dów, w tym głównie centrali

Ministerstwa Finansów oraz izb i urz

dów celnych (przede wszystkim wydatki na

wynagrodzenia wraz z pochodnymi), Ministerstwa Gospodarki (wydatki zwi

zane

utrzymaniem

i funkcjonowaniem

centrali

ministerstwa

oraz

placówek

zagranicznych)

Głównego

Urz

Statystycznego

(wydatki

zwi

zane

z przeprowadzeniem powszechnego spisu rolnego 2010 i pracami przygotowawczymi

do narodowego spisu powszechnego ludno

ci i mieszka

2011).

6) Obrona narodowa – ni

sze o 283.746 tys. zł – przyczynami ni

szej realizacji wydatków

były:

−

oszcz

dno

ci w zakresie realizacji zada

dotycz

cych utrzymania infrastruktury oraz

napraw i utrzymania uzbrojenia i sprz

tu wojskowego,

−

sza ni

planowano realizacja umów zwi

zanych z czarterem samolotów do

przewozu wa

nych osób w pa

stwie,

−

zmiany zakresów rzeczowych w trakcie realizacji zada

, co powoduje konieczno

ść

aktualizacji dokumentacji projektowej i niejednokrotnie powtarzanie procedur

przetargowych,

−

niewydolno

ść

rejonowych zarz

dów infrastruktury i terenowych oddziałów

lotniskowych (niski poziom zatrudnienia w stosunku do ilo

ci zada

−

długotrwałe procedury przetargowe – brak oferentów, zwłaszcza dla zada

, przy

wykonywaniu których firmy musz

posiada

wiadczenie bezpiecze

stwa

przemysłowego, jak równie

protesty od rozstrzygni

ęć

przetargów wnoszone przez

strony przegrywaj

ce, ale tak

e uniewa

nianie przetargów - oferty składane przez

oferentów cz

sto przekraczały warto

ci kosztorysowe zada

(dynamiczny wzrost cen

materiałów i warto

ci robocizny), czy brak wykonawców robót budowlanych,

−

małe zainteresowanie firm wykonawczych i biur projektowych zadaniami wojskowymi,

−

opó

nienia w uzyskaniu decyzji administracyjnych (jak np.: decyzji o lokalizacji celu

publicznego, pozwolenia na budow

−

likwidacja gospodarstwa pomocniczego Wojskowe Zakłady Remontowo-Budowlane

jako podmiotu realizuj

cego zadania uj

te w centralnych planach rzeczowych.

7) Rolnictwo i łowiectwo – ni

sze o 186.867 tys. zł – ni

sze wykonanie wydatków wynika

z niepełnego wykorzystania uruchomionych w trakcie roku bud

etowego rezerw

celowych, które zasiliły głównie bud

ety wojewodów i przeznaczone były na

przeciwdziałanie i usuwanie skutków kl

ywiołowych, zwalczanie chorób zaka

nych

zwierz

t, finansowanie „Programu dla Odry 2006”.

8) Gospodarka mieszkaniowa – ni

sze o 170.444 tys. zł – takie wykonanie wydatków

zwi

zane było przede wszystkim z:

−

blokad

wydatków przeznaczonych na zadania wynikaj

ce z nowelizacji ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, która weszła w

ycie z dniem 1 lipca 2010 r., nie

jak pierwotnie planowano z dniem 1 stycznia 2010 r. w kwocie 163.003 tys. zł,

−

niewykorzystaniem wydatków przeznaczonych na zadania z zakresu gospodarki

nieruchomo

ciami, w tym głównie na zadania wynikaj

ce z ustawy z dnia 7 wrze

nia

2007 r. o ujawnieniu w ksi

gach wieczystych prawa własno

ci nieruchomo

ci Skarbu

stwa oraz jednostek samorz

du terytorialnego, w zwi

zku z trudno

ciami w

zlecaniu opracowania dokumentacji w zakresie regulacji stanów prawnych

nieruchomo

ci spowodowane brakiem zainteresowania ze strony wykonawców,

zwolnieniem Skarbu Pa

stwa z uiszczania opłat s

dowych w sprawach

dysponowania mieniem, nieodpłatnym wydawaniem przez Zarz

dy Geodezji

Kartografii i Katastru Miejskiego wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków,

niewykonaniem map sytuacyjno – wysoko

ciowych do ustalania linii brzegu rzek oraz

map do celów prawnych dla działek gruntów pokrytych wodami, zmniejszonym

zapotrzebowaniem na wykonanie operatów szacunkowych do aktualizacji opłat

z tytułu u

ytkowania wieczystego nieruchomo

ci Skarbu Pa

stwa oraz

−

niepełnym wykorzystaniem przez gminy dotacji przeznaczonych na sfinansowanie

wynajmu mieszka

i kontenerów dla rodzin i osób poszkodowanych w wyniku

powodzi i osuwisk ziemnych w zwi

zku z mniejsz

pocz

tkowo planowano liczb

rodzin i osób uprawnionych do korzystania z pomocy.

9) Przetwórstwo przemysłowe – ni

sze o 113.275 tys. zł – realizacja wydatków na takim

poziomie jest efektem:

−

przesuni

cia

rodków przeznaczonych na realizacj

programów wieloletnich

„Wsparcie finansowe inwestycji (...)” oraz ni

szym wykonaniem tych programów na

skutek niezrealizowania przez inwestorów ich zobowi

wynikaj

cych z umów,

−

szego współfinansowania programów operacyjnych.

10) Pomoc społeczna – ni

sze o 109.322 tys. zł – ni

sza realizacja wydatków wynika

głównie ze zmniejszenia dotacji celowych na:

−

realizacj

zada

bie

Ŝą

cych z zakresu administracji rz

dowej oraz innych zada

zleconych gminom i samorz

dom województw z przeznaczeniem na wypłaty

wiadcze

rodzinnych,

wiadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz na opłacanie

składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osoby pobieraj

wiadczenie

piel

gnacyjne,

−

finansowanie zada

bie

Ŝą

cych z zakresu administracji rz

dowej oraz innych zada

zleconych gminom z przeznaczeniem na wypłaty zasiłków celowych dla osób i rodzin

poszkodowanych w wyniku powodzi w 2010 r. i innych zdarze

skowych

np. huraganu, intensywnych opadów deszczu, gradobicia oraz silnych opadów

niegu,

−

dofinansowanie zadania własnego gmin w zakresie realizacji programu wieloletniego

„Pomoc pa

stwa w zakresie do

ywiania” oraz dotacji celowych na zadania bie

Ŝą

realizowane przez powiaty i gminy na podstawie porozumie

z organami administracji

dowej z przeznaczeniem na realizacj

resortowych programów w zakresie

pomocy społecznej m.in. „Wsparcie dla osób z zaburzeniami psychicznymi”,

„

wietlica, praca, sta

– socjoterapia w

rodowisku gminnym” a tak

e na realizacj

Poakcesyjnego Programu Wsparcia Obszarów Wiejskich,