Dodatek5. Techniczne-biznesowe-cechy-Internetu-2011

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Dodatek5. Istota Internetu

Współczesny Internet mo

e by

postrzegany wielorako.

Internet to przedsi

wzi

cie techniczne i logiczne oparte na transmisji sygnałów zgodnie z protokołami

TCP/IP.

Internet to sie

komputerowa utworzona przez poł

czenie z sob

ró

norodnych mniejszych sieci. Warunkiem

takiego poł

czenia jest to, aby na poziomach warstw sieciowych modelu OSI, pocz

wszy od warstwy 3 -

sieciowej, do warstwy 7 - zastosowa

, stosowano grup

protokołów TCP/IP (ang.: Transmission Control

Protocol / Internet Protokol).

1.1

Model sieci komputerowej OSI i TCP/IP

dzynarodowy Komitet Normalizacyjny ISO (International Standards Organization) opublikował dokument, według

którego zdefiniowano standardy budowy i komunikowania si

sieci komputerowych. Dokumentowi nadano angielsk

nazw

Open Systems Interconnection Reference Model, (OSI, Open Systems Interconnection).

Zgodnie z tym dokumentem model sieci komputerowej charakteryzuje siedem warstw:

7. warstwa aplikacji
6. warstwa prezentacji
5. warstwa sesji
4. warstwa transportowa
3. warstwa sieciowa
2. warstwa ł

cza danych

1. warstwa fizyczna

Rysunek. Warstwowy model OSI sieci komputerowej

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

eli przej

ąć

e jeden z u

ytkowników sieci komputerowej ma zapotrzebowanie na okre

lon

usług

(jest „usługo-

biorc

”, nazywamy go klientem), a inny mo

e t

usług

zrealizowa

(jest „usługo-dawc

”, nazywamy go serwerem) to

schemat przebiegu informacji w sieci b

dzie nast

puj

cy:

Zapotrzebowanie na usług

Realizacja usługi

Klient Serwer

7. warstwa aplikacji

6. warstwa prezentacji

5. warstwa sesji

4. warstwa transportowa

3. warstwa sieciowa

2. warstwa ł

cza danych

2. warstwa ł

cza danych

1. warstwa fizyczna

Transmisja binarna w przewodzie sieciowym - „ramki”

Rysunek. Schemat realizacji usługi w sieci wg modelu OSI

Nie maj

c znaczenia techniczne sposoby poł

czenia pomi

dzy komputerami (definiowane w warstwie 1 i 2), które

wł

czone do konkretnych sieci. Jedynym warunkiem współpracy pomi

dzy stacjami komputerowymi jest

współpraca obu sieci w standardach TCP/IP. Grup

protokołów TCP/IP definiuj

nast

puj

ce protokoły sieciowe:

−

w warstwie 3, warstwie sieci, protokół IP (ang.: Internet Protocol), odpowiadaj

cy za adresowanie,

−

w warstwie 4, transportowej, protokoły TCP i UDP (ang.: User Datagram Protocol), protokoły te dziel

wiadomo

ci na partie zwane datagramami, odpowiadaj

za przesyłanie ich w odpowiedniej kolejno

i w przypadku bł

dów powtarzaj

transmisj

−

w warstwach 5, 6 i 7, w warstwach sesji, prezentacji i zastosowa

(aplikacji); stosowane protokoły

realizuj

okre

lone usługi sieciowe; s

to protokoły: SMTP (ang.: Simple Mail Transfer Protocol),

FTP (ang.: File Transfer Protocol) i TELNET.

SMTP jest protokołem umo

liwiaj

cym komunikacje pocztow

. Protokół FTP odpowiada za przesyłanie plików

a TELNET umo

liwia zdaln

prac

na innym, odległym komputerze.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

1.2.

Model TCP/IP

Podstawowym zało

eniem modelu TCP/IP jest podział całego zagadnienia komunikacji sieciowej na szereg

współpracuj

cych ze sob

warstw (ang. layers). Ka

da z nich mo

e by

tworzona przez programistów zupełnie

niezale

nie, je

eli narzucimy pewne protokoły, według których wymieniaj

one informacjami. Zało

enia modelu

TCP/IP s

pod wzgl

dem organizacji warstw zbli

one do modelu OSI. Jednak liczba warstw jest mniejsza i bardziej

odzwierciedla prawdziw

struktur

Internetu. Model TCP/IP składa si

z czterech warstw.

Warstwa aplikacji (1)

Warstwa procesowa czy warstwa aplikacji (ang. process layer) to najwy

szy poziom, w którym pracuj

yteczne dla

człowieka aplikacje takie jak, np. serwer WWW czy przegl

darka internetowa. Obejmuje ona zestaw gotowych

protokołów, które aplikacje wykorzystuj

do przesyłania ró

nego typu informacji w sieci.

Warstwa transportowa (2)

Warstwa transportowa (ang. host-to-host layer) gwarantuje pewno

ść

przesyłania danych oraz kieruje wła

ciwe

informacje do odpowiednich aplikacji. Opiera si

to na wykorzystaniu portów okre

lonych dla ka

dego poł

czenia.

W jednym komputerze mo

e istnie

wiele aplikacji wymieniaj

cych dane z tym samym komputerem w sieci i nie

nast

pi wymieszanie si

przesyłanych przez nie danych. To wła

nie ta warstwa nawi

zuje i zrywa poł

czenia mi

dzy

komputerami oraz zapewnia pewno

ść

transmisji.

Warstwa Internetu (3)

Warstwa Internetu lub warstwa protokołu internetowego (ang. internet protocol layer) to sedno działania Internetu. W
tej warstwie przetwarzane s

datagramy posiadaj

ce adresy IP. Ustalana jest odpowiednia droga do docelowego

komputera w sieci. Niektóre urz

dzenia sieciowe posiadaj

warstw

jako najwy

. S

to routery, które zajmuj

kierowaniem ruchu w Internecie, bo znaj

topologi

sieci. Proces odnajdywania przez routery wła

ciwej drogi

okre

la si

jako trasowanie.

Porównanie warstw modelu TCP/IP i modelu OSI

Model OSI

Model TCP/IP

Aplikacji

Prezentacji

Sesji

Aplikacji

Transportowa

Sieciowa

Internetu

cza danych

Fizyczna

Dost

pu do sieci

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Warstwa dost

pu do sieci (4)

Warstwa dost

pu do sieci lub warstwa fizyczna (ang. network access layer) jest najni

warstw

i to ona zajmuje si

przekazywaniem danych przez fizyczne poł

czenia mi

dzy urz

dzeniami sieciowymi. Najcz

ęś

ciej s

to karty sieciowe

lub modemy. Dodatkowo warstwa ta jest czasami wyposa

ona w protokoły do dynamicznego okre

lania adresów IP.

Aplikacje i warstwa transportowa

W warstwie transportowej mo

e istnie

wiele protokołów, które współegzystuj

w jednej sieci. Ich algorytmy powinny

optymalizowane, aby zapewni

•

niezawodny transfer danych

•

żą

przepustowo

ść

•

krótki czas reakcji.

Niezawodny transfer danych oznacza zapewnienie,

e je

eli tylko istnieje taka mo

liwo

ść

, ka

dy komunikat dotrze do

odbiorcy. Du

a przepustowo

ść

okre

la ilo

ść

informacji, jak

na przesła

w zadanych czasie. Czas reakcji (ping)

musi by

jak najmniejszy, co jest niezb

dne, aby ograniczy

opó

nienie w komunikacji. W praktyce nie da si

pogodzi

wszystkich trzech wymogów wzgl

dem warstwy transportowej. Zwykle poprawa jednego z nich dokonuje si

kosztem pozostałych. Aby rozwi

ten problem w sieciach komputerowych zaprojektowano szereg protokołów

warstw transportowych. Projektant tworz

cy aplikacj

musi w takiej sytuacji wybra

, który protokół najlepiej sprawdzi

w jego oprogramowaniu oraz sieci.

Niezawodny transfer danych]

Niektóre zastosowania, takie jak poczta elektroniczna, przesyłanie wiadomo

ci błyskawicznych, transfer plików,

terminale sieciowe, pobieranie stron internetowych i transakcje finansowe wymagaj

niezawodnego przesyłania

danych, czyli bez utraty danych. Utrata danych pliku lub danych transakcji finansowej mo

e mie

przecie

fatalne

konsekwencje (w drugim przypadku dla banku lub klienta!). Zastosowania toleruj

ce utrat

danych, w

ród których

najbardziej wyró

niaj

media strumieniowe, mog

pozwoli

sobie na przepadniecie okre

lonej ilo

ci danych. W

przypadku zastosowa

multimedialnych utrata danych mo

e spowodowa

niewielkie zakłócenia podczas odtwarzania

danych obrazu lub d

ku, które nie wpłyn

znacz

co na jako

ść

. Wpływ utraty danych na jako

ść

pracy aplikacji i

rzeczywista liczba pakietów danych, które mog

przepa

ść

, w du

ym stopniu zale

y od aplikacji i zastosowanego

schematu kodowania.

Przepustowo

ść

Aby efektywnie działa

, niektóre aplikacje musz

w stanie transmitowa

dane z okre

lon

szybko

. Je

li na

przykład aplikacja telefonii internetowej koduje głos z szybko

32 kb/s, z tak

sam

szybko

musi mie

liwo

ść

przesyłania danych w sieci i dostarczania ich do aplikacji odbiorczej. Je

li wymagana przepustowo

ść

nie

jest dost

pna, aplikacja zale

na od przepustowo

ci b

dzie zmuszona do kodowania z inn

szybko

(i uzyskania

przepustowo

ci wystarczaj

cej do kontynuowania procesu) lub powinna przerwa

operacj

, poniewa

np. połowa

żą

danej przepustowo

ci to zdecydowanie za mało dla tego typu aplikacji. Wiele aktualnie istniej

cych aplikacji

multimedialnych jest zale

nych od przepustowo

ci. Jednak aplikacje multimedialne, które powstan

w przyszło

ci, w

celu kodowania z szybko

dostosowan

do aktualnie dost

pnej przepustowo

ci mog

stosowa

adaptacyjne

metody kodowania. Aplikacje zale

ne od przepustowo

ci wymagaj

okre

lonej przepustowo

ci, natomiast aplikacje

elastyczne s

w stanie skorzysta

z takiej przepustowo

ci, jaka w danej chwili b

dzie dost

pna. Przykładami takich

aplikacji s

programy pocztowe, słu

żą

ce do przesyłania plików i stron internetowych. Oczywi

cie im wi

ksza

przepustowo

ść

, tym lepiej.

Czas reakcji

Ostatnim z wymaga

dotycz

cych aplikacji jest czas. Aby efektywnie funkcjonowa

, interaktywne zastosowania czasu

rzeczywistego, takie jak telefonia internetowa, wirtualne

rodowiska, telekonferencje i gry dla wielu osób (MMO),

żą

daj

dostarczania danych w czasie o niewielkim zakresie tolerancji. Przykładowo, wiele z tych zastosowa

wymaga,

aby opó

nienia mi

dzyw

złowe miały warto

ść

kilkuset milisekund lub mniejsz

. Du

e opó

nienia w przypadku telefonii

internetowej powoduj

zwykle nienaturalne przerwy w rozmowie. Znaczne opó

nienie mi

dzy wykonan

czynno

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

uzyskan

odpowiedzi

(na przykład od innego gracza znajduj

cego si

na drugim ko

cu poł

czenia) wyst

puj

ce w

przypadku gier dla wielu osób lub w interaktywnym

rodowisku wirtualnym sprawiaj

e aplikacja wydaje si

działa

nie do ko

ca w czasie rzeczywistym.

Wła

ciwo

Protokoły te maj

nast

puj

ce cechy charakterystyczne:

•

dobr

odtwarzalno

ść

po awarii,

•

liwo

ść

dodawania nowych sieci bez przerywania pracy istniej

cych,

•

wysoki współczynnik korekcji bł

dów,

•

niezale

ść

od platformy,

•

mały stopie

obci

ąż

enia danych własnymi strukturami,

•

żą

wydajno

ść

Protokoły TCP i IP ł

cznie zarz

dzaj

przepływem wi

kszo

ci danych przez sie

. IP odpowiada za przesyłanie

dowolnych danych z punktu do punktu i zawiera w sobie na przykład TCP lub UDP. Zadaniem TCP jest:

•

uzgadnianie to

samo

ci (handshake),

•

zarz

dzanie pakietami (mog

dociera

do adresata w innej kolejno

ci ni

były wysłane),

•

sterowanie przepływem,

•

wykrywanie i obsług

bł

dów.

Para TCP+IP jest stosowana do tzw. transmisji poł

czeniowej, gdzie zagwarantowany jest przepływ danych dowolnej

długo

ci w obydwie strony, lub zwrotne poinformowanie nadawcy o nieusuwalnym bł

dzie.

Para protokołów UDP i IP jest najcz

ęś

ciej u

ywanym standardem do tzw. transmisji bezpoł

czeniowej, czyli

przesyłania w jedn

stron

, bez potwierdzania odbioru, niewielkich paczek danych zwanych datagramami.

1.3.

Model TCP/IP OSI a Internet

dy protokół sieciowy mo

na przyporz

dkowa

do okre

lonej warstwy modelu TCP/IP. Pewn

szczególn

cech

rodziny protokołów TCP/IP u

ywanej w internecie jest podział protokołów z warstwy aplikacyjnej i poł

czeniowej.

Niektóre protokoły z warstwy aplikacji wykorzystuj

tylko pewne protokoły z warstwy transportowej.

Protokoły DNS, NTP wykorzystuj

tylko protokół UDP z warstwy transportowej. Protokoły FTP, SMTP, POP3, SSH,

IRC posługuj

tylko TCP. Natomiast SMB (protokół Server Message Block) u

ywa obu protokołów.

Protokół SSL ma szczególn

rol

. Mo

e zosta

umieszczony pomi

dzy ka

dym poł

czeniowym protokołem warstwy

aplikacji, a TCP. Dzi

ki jego wykorzystaniu dane przesyłane przez aplikacje mog

zosta

zaszyfrowane.

Model OSI opisuje drog

danych od aplikacji w systemie jednej stacji roboczej do aplikacji w systemie drugiej. Przed

wysłaniem dane wraz z przekazywaniem do ni

szych warstw sieci zmieniaj

swój format, co nosi nazw

procesu

kapsułkowania.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Na rysunku powy

ej mo

na zauwa

jak wraz z przenoszeniem kombinacji składaj

cej si

z danych

i nagłówka warstwy poprzedniej w dół stacji wysyłaj

cej (lewa strona) ulega ona kapsułkowaniu pod

nagłówkiem warstwy kolejnej. W warstwie transportu dane obejmuj

wła

ciwe dane oraz nagłówek segmentu,

natomiast w warstwie sieciowej dane oprócz wła

ciwych danych i nagłówka segmentu dodatkowo wzbogacone

o nagłówek sieciowy, który zawiera adresy logiczne:

ródłowy i docelowy. Adresy te pozwalaj

wyznaczy

drog

tych pakietów mi

dzy dwoma stacjami, które pracuj

w odległych sieciach. W warstwie ł

cza danych

pakiet z poprzedniej warstwy wzbogacony jest dodatkowo o nagłówek ramki, który okre

la sposób przekazania

danych przez interfejs sieciowy do sieci fizycznej.

Ostatnia warstwa – fizyczna – pakiet z poprzedniej warstwy przekształca do postaci pozwalaj

cej przesła

informacj

przewodem sieciowym lub za pomoc

innego no

nika. Dane w

druj

do stacji docelowej i tam s

ponownie przekształcane, najpierw z bitów na nagłówek ramki oraz pozostałe dane. Kiedy dane w

druj

szych warstw, to wła

nie nagłówki s

wykorzystywane do okre

lenia, w jaki sposób dane maj

zosta

przekazane wy

szym warstwom. W zwi

zku z tym, po dotarciu danych do wy

szej warstwy nagłówek warstwy

poprzedniej jest zdejmowany.

Organizacja warstwowa

Model OSI definiuje, jakie zadania oraz rodzaje danych mog

przesyłane mi

dzy warstwami w całkowitym

oderwaniu od ich fizycznej i algorytmicznej realizacji, czyli zakłada istnienie warstw abstrakcji w medium
transmisyjnym, sprz

cie oraz oprogramowaniu i wokół tych warstw orientuje specyficzne dla nich protokoły,

realizowane przez te protokoły usługi

wiadczone wy

szym warstwom oraz posiadane interfejsy, umo

liwiaj

dost

p do warstwy przez procesy z innych warstw. Mimo, i

da z warstw sama nie jest funkcjonalna, to mo

liwe

jest projektowanie warstwy w całkowitym oderwaniu od pozostałych. Jest to realne, je

eli wcze

niej zdefiniuje si

protokoły wymiany danych pomi

dzy poszczególnymi warstwami.

Warstwy wy

sze

Wyró

niamy trzy warstwy górne, czyli warstw

aplikacji, prezentacji i sesji. Ich zadaniem jest współpraca z

oprogramowaniem realizuj

cym zadania zlecane przez u

ytkownika systemu komputerowego. Tworz

one pewien

interfejs, który pozwala na komunikacj

z warstwami ni

szymi. Ta sama warstwa realizuje dokładnie odwrotne zadanie

w zale

ci od kierunku przepływu danych. Przyjmijmy,

e dane przepływaj

w dół Modelu OSI, kiedy płyn

ytkownika do urz

dze

sieciowych oraz w gór

w przeciwnym wypadku.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Warstwa aplikacji

Warstwa aplikacji jest warstw

najwy

, zajmuje si

specyfikacj

interfejsu, który wykorzystuj

aplikacje do

przesyłania danych do sieci (poprzez kolejne warstwy modelu ISO/OSI). W przypadku sieci komputerowych aplikacje
s

zwykle procesami uruchomionymi na odległych hostach. Interfejs udost

pniaj

cy programistom usługi dostarczane

przez warstw

aplikacji opiera si

na obiektach nazywanych gniazdami (ang. socket).

eli u

ytkownik posługuje si

oprogramowaniem działaj

cym w architekturze klient-serwer, zwykle po jego stronie

znajduje si

klient, a serwer działa na maszynie podł

czonej do sieci

wiadcz

cej usługi równocze

nie wielu osobom.

Zarówno serwer jak i klient znajduj

w warstwie aplikacji. Komunikacja nigdy nie odbywa si

bezpo

rednio mi

dzy

tymi programami. Kiedy klient chce przesła

żą

danie do serwera, przekazuje komunikat w dół do warstw ni

szych,

które fizycznie przesyłaj

go do odpowiedniej maszyny, gdzie informacje ponownie w

druj

w gór

i s

ostatecznie

odbierane przez serwer. Jednocze

nie zapewnia interfejs mi

dzy aplikacjami, których u

ywamy a sieci

(umo

liwia

komunikacj

Warstwa prezentacji

Podczas ruchu w dół zadaniem warstwy prezentacji jest przetworzenie danych od aplikacji do postaci kanonicznej
(ang. canonical representation) zgodnej ze specyfikacj

OSI-RM, dzi

ki czemu ni

sze warstwy zawsze otrzymuj

dane w tym samym formacie. Kiedy informacje płyn

w gór

, warstwa prezentacji tłumaczy format otrzymywanych

danych na zgodny z wewn

trzn

reprezentacj

systemu docelowego. Wynika to ze zró

nicowania systemów

komputerowych, które mog

w ró

ny sposób interpretowa

te same dane. Dla przykładu bity w bajcie danych w

niektórych procesorach s

interpretowane w odwrotnej kolejno

ci ni

w innych. Warstwa ta odpowiada za kodowanie i

konwersj

danych oraz za kompresj

/ dekompresj

; szyfrowanie / deszyfrowanie. Warstwa prezentacji obsługuje np.

MPEG, JPG, GIF itp.

Warstwa sesji

Warstwa sesji otrzymuje od ró

nych aplikacji dane, które musz

zosta

odpowiednio zsynchronizowane.

Synchronizacja wyst

puje mi

dzy warstwami sesji systemu nadawcy i odbiorcy. Warstwa sesji „wie”, która aplikacja

czy si

z któr

, dzi

ki czemu mo

e zapewni

wła

ciwy kierunek przepływu danych – nadzoruje poł

czenie. Wznawia

je po przerwaniu.

Warstwy ni

sze

Najni

sze warstwy zajmuj

odnajdywaniem odpowiedniej drogi do celu, gdzie ma by

przekazana konkretna

informacja. Dziel

równie

dane na odpowiednie dla urz

dze

sieciowych pakiety okre

lane cz

sto skrótem PDU

(ang. Protocol Data Unit). Dodatkowo zapewniaj

weryfikacj

bezbł

dno

ci przesyłanych danych. Wa

cech

warstw dolnych jest całkowite ignorowanie sensu przesyłanych danych. Dla warstw dolnych nie istniej

aplikacje, tylko

pakiety / ramki danych. Warstwy dolne to warstwa transportowa, sieciowa, ł

cza danych oraz fizyczna.

Warstwa transportowa

Warstwa transportowa segmentuje dane oraz składa je w tzw. strumie

. Warstwa ta zapewnia cało

ciowe poł

czenie

dzy stacjami:

ródłow

oraz docelow

, które obejmuje cał

drog

transmisji. Nast

puje tutaj podział danych na

ęś

ci, które s

kolejno numerowane i wysyłane do docelowej stacji. Stacja docelowa po odebraniu segmentu wysyła

potwierdzenie odbioru. W wyniku niedotarcia którego

z segmentów stacja docelowa ma prawo zleci

ponown

jego

wysyłk

(kontrola bł

dów transportu).

Warstwa sieciowa

Warstwa sieciowa jako jedyna dysponuje wiedz

dotycz

fizycznej topologii sieci. Rozpoznaje, jakie drogi ł

poszczególne komputery (trasowanie) i decyduje, ile informacji nale

y przesła

jednym z poł

cze

, a ile innym. Je

eli

danych do przesłania jest zbyt wiele, to warstwa sieciowa po prostu je ignoruje. Ona nie musi zapewnia

pewno

transmisji, wi

c w razie bł

du pomija niepoprawne pakiety danych. Standardowa paczka danych w tej warstwie

czasami oznaczana jest jako NPDU (ang. Network Protocol Data Unit). Nie znajduj

w nim

adne u

yteczne dla

ytkowników aplikacje. Jedyne jego zadanie, to zapewnienie sprawnej ł

czno

ci mi

dzy bardzo odległymi punktami

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

sieci. Routery s

podstaw

budowy rozległych sieci informatycznych takich jak Internet, bo potrafi

odnale

źć

najlepsz

drog

do przekazania informacji. Warstwa sieciowa podczas ruchu w dół umieszcza dane wewn

trz pakietów

zrozumiałych dla warstw ni

szych (enkapsulacja). Jednocze

nie warstwa sieci u

ywa czterech procesów

(adresowanie, enkapsulacja, routing, dekapsulacja). Protokoły warstwy sieci to: (IPv4, IPv6, NOVELL IPX, APPLE
TALK, CLNS/DECN et).

Warstwa ł

cza danych

Warstwa ł

cza danych jest czasami nazywana warstw

liniow

lub kanałow

. Ma ona nadzorowa

jako

ść

przekazywanych informacji. Nadzór ten dotyczy wył

cznie warstwy ni

szej. Warstwa ł

cza danych ma mo

liwo

ść

zmiany parametrów pracy warstwy fizycznej, tak aby obni

liczb

pojawiaj

cych si

podczas przekazu bł

dów.

Zajmuje si

pakowaniem danych w ramki i wysyłaniem do warstwy fizycznej. Rozpoznaje bł

dy zwi

zane

z niedotarciem pakietu oraz uszkodzeniem ramek i zajmuje si

ich napraw

. Podczas ruchu w dół w warstwie ł

cza

danych zachodzi enkapsulacja pakietów z warstwy sieciowej tak, aby uzyska

ramki zgodne ze standardem. Czasami

one oznaczane jako LPDU (ang. data Link Protocol Data Unit).

Ramka danych przewa

nie składa si

•

ID odbiorcy – najcz

ęś

ciej adres MAC stacji docelowej lub bramy domy

lnej,

•

ID nadawcy – najcz

ęś

ciej adres MAC stacji

ródłowej,

•

informacja steruj

ca – zawiera dane o typie ramki, trasowaniu, segmentacji, itp.,

•

CRC (ang. Cyclic Redundancy Check) – kod kontroli cyklicznej – odpowiada za korekcj

bł

dów i

weryfikacj

poprawno

ci danych otrzymywanych przez stacj

docelow

Warstwa ł

cza danych dzieli si

na dwie podwarstwy.

•

(1) LLC (ang. Logical Link Control) – sterowania ł

czem danych – kontroluje poprawno

ść

transmisji

i współpracuje przede wszystkim z warstw

sieciow

w obsłudze usług poł

czeniowych

i bezpoł

czeniowych.

•

(2) MAC (ang. Media Access Control) – sterowania dost

pem do no

nika – zapewnia dost

p do no

nika

sieci lokalnej i współpracuje przede wszystkim z warstw

fizyczn

Urz

dzenia działaj

ce w tej warstwie to: most i przeł

cznik.

Warstwa fizyczna

Fundamentem, na którym zbudowany jest model referencyjny OSI, jest jego warstwa fizyczna. Okre

la ona wszystkie

składniki sieci niezb

dne do obsługi elektrycznego, optycznego, radiowego wysyłania i odbierania sygnałów. Warstwa

fizyczna składa si

z czterech obszarów funkcjonalnych:

•

mechanicznego,

•

elektrycznego,

•

funkcjonalnego,

•

proceduralnego.

Wspólnie obejmuj

one wszystkie mechanizmy potrzebne do obsługi transmisji danych, takie jak techniki

sygnalizacyjne, Napi

cie elektryczne powoduj

ce przepływ pr

du elektrycznego przenosz

cego sygnał, rodzaje

ników i odpowiadaj

ce im wła

ciwo

ci impedancji, elektroniczne składniki kart sieciowych, a nawet fizyczny kształt

zł

cza u

ywanego do terminacji no

nika. Specyficznymi przykładami mechanizmów, które potrzebne s

do obsługi

przesyłania danych, lecz które nie nale

żą

do zakresu warstwy fizycznej, s

•

niki fizyczne,

•

koncentratory.

Warstwa fizyczna przesyła i odbiera sygnały zaadresowane dla wszystkich protokołów jej stosu oraz aplikacji, które je
wykorzystuj

. Musi ona wi

c wykonywa

kilka istotnych funkcji – w szczególno

ci:

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Aby móc nadawa

dane, musi ona:

•

zamienia

dane znajduj

ce si

w ramkach na strumienie binarne,

•

wykonywa

tak

metod

dost

pu do no

nika, jakiej

żą

da warstwa ł

cza danych,

•

przesyła

ramki danych szeregowo (czyli bit po bicie) w postaci strumieni binarnych.

W celu odbierania danych konieczne jest natomiast:

•

oczekiwanie na transmisje przychodz

ce do urz

dzenia hosta i do niego zaadresowane,

•

odbiór odpowiednio zaadresowanych strumieni,

•

przesyłanie binarnych strumieni do warstwy danych w celu zło

enia ich z powrotem w ramki.

Lista ta, jak wida

, nie obejmuje

adnych sposobów weryfikowania integralno

ci danych. Warstwa fizyczna nie

posiada bowiem mechanizmu słu

żą

cego rozpoznawaniu znaczenia wysyłanych jak te

otrzymywanych danych. Słu

wył

cznie przesyłaniu logicznych jedynek i zer.

Warstwa fizyczna, w postaci okre

lonej przez Model (Referencyjny-Odniesienia) OSI, składa si

ze wszystkich

procesów, mechanizmów, elektroniki oraz protokołów, które potrzebne s

urz

dzeniu obliczaj

cemu w celu wysłania i

odbierania binarnych strumieni danych. W specyfikacji warstwy fizycznej technologii LAN zamieszczone s

oczekiwania odno

nie wydajno

ci no

nika ł

cego komunikuj

ce si

ze sob

urz

dzenia. Model jednak nie okre

samego rodzaju no

nika.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Internet

na te

zdefiniowa

w inny sposób, bardziej przyjazny dla ka

dego u

ytkownika.

Internet to

pewien współczesny standard umożliwiający realizację szeregu niezwykle atrakcyjnych usług

jak: poczta elektroniczna, grupy dyskusyjne, zdalne sterowanie stacją komputerową,

przesyłanie dokumentów czy korzystanie z szczególnych zbiorów informacji zgromadzonych

w strukturach WWW.

Internet to sie

komputerowa, w której mo

liwe s

nast

puj

ce usługi sieciowe:

−

E-MAIL, poczta elektroniczna,

−

FINGER, słu

y do wyszukiwania informacji o u

ytkownikach Internetu,

−

TELNET, słu

y do zdalnego logowania na innych komputerach Internetu,

−

FTP, słu

y do przysyłania plików pomi

dzy komputerami,

−

USENET, podsie

z serwerami wiadomo

ci,

−

TALK, wymiana wiadomo

ci na zasadzie konwersacji,

−

ARCHIE, jest systemem automatycznego gromadzenia i udost

pniania wiadomo

przechowywanych w Internecie,

−

GOPHER, jest serwerem wiadomo

ci w Internecie,

−

WAIS (ang.: Wide Area Information Serwers), system specjalnych serwerów informacyjnych,

−

WWW, 3W (ang.: World Wide Web), jest to system serwerów informacyjnych,

−

VoIP,

−

Wideokonferencja.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Właściwości biznesowe Internetu

liwo

ci Internetu zostały wykorzystane przez firmy dla wspierania swych działa

. Powstał e-biznes. Internet

obecnie jest postrzegany, jako standard gwarantuj

cy wykorzystywanie nowoczesnych technologii informatycznych.

ród ró

norodnych wła

ciwo

ci Internetu na szczególne podkre

lenie zasługuje

dziesi

ęć

jego cech

lub pełnionych przeze

funkcji:

jest technologi

rednicz

(1),

ma globalny zasi

g (2),

charakteryzuj

go sieciowe efekty zewn

trzne (3),

jest kanałem dystrybucji (4),

daje mo

liwo

ść

moderacji czasu (5),

redukuje asymetri

zasobów informacji (6),

ma niesko

czon

pojemno

ść

wirtualn

(7),

jest tanim standardem technicznym (8),

ma wła

ciwo

ci twórczej destrukcji (9)

przyczynia si

do zmniejszenia kosztów transakcyjnych (10).

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Internet jako technologia po

rednicz

ca (1)

1.1

Internet jest technologi

rednicz

, umo

liwiaj

poł

czenie mi

dzy podmiotami, które ju

lub

chc

współzale

ne.

W zale

ci od kierunku transakcji wyró

niamy:

relacje mi

dzy firmami (business-to-business, B2B),

relacje mi

dzy firm

a konsumentem (business-to-consumer, B2C),

relacje mi

dzy konsumentami (consumer-to-consumer, C2C),

relacje mi

dzy konsumentem a firm

(consumer-to-business, C2B).

Kiedy relacje takie zachodz

wewn

trz przedsi

biorstwa lub innego rodzaju organizacji, obsługuj

cy je

system nosi nazw

Intranetu.

1.2

W ka

dym jednak wypadku Internet ułatwia relacje mi

dzy podmiotami umiejscowionymi w ró

nych

punktach

wiata i ró

nych strefach czasowych.

Pod pewnymi wzgl

dami przypomina to zasady

wiadczenia usług bankowych w gospodarce tradycyjnej:

bank jest płaszczyzn

spotkania kredytodawców z kredytobiorcami, przyjmuje bowiem pieni

dze od

jednych klientów, by po

yczy

je innym.

1.3

Pod innymi z kolei wzgl

dami Internet funkcjonuje podobnie jak

rodki przekazu (prasa, radio i telewizja),

które po

rednicz

dzy odbiorcami mediów a reklamodawcami.

1.4

Interakcyjny charakter Internetu jest

ródłem pewnych unikatowych przewag nad wspomnianymi

mediami, umo

liwia bowiem u

ytkownikom prowadzenie dialogu, zadawanie pyta

i udzielanie

odpowiedzi, w przeciwie

stwie do sytuacji, kiedy jedna strona jest tylko nadawc

, a druga wył

cznie

odbiorc

komunikatów.

1.5

Najistotniejsze jest jednak to,

e ka

dy, kto ma dost

p do Internetu, mo

e rozsyła

informacje do wielu

jego u

ytkowników. W tradycyjnych

rodkach przekazu mo

liwo

ść

transmisji informacji była przywilejem

garstki wybra

ców.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Globalny zasi

g Internetu (2)

2.1

Pochodn

globalnego zasi

gu Internetu jest zdolno

ść

tej technologii do subiektywnego zwi

kszania

i zmniejszania rozmiarów naszego

wiata. Internet „poszerza”

wiat, umo

liwiaj

c dowolnej osobie

znajduj

cej si

w jakimkolwiek punkcie Ziemi udost

pnienie produktów komu

przebywaj

cemu

gdziekolwiek indziej.

2.2

Internet sprawia,

wiat staje si

mały, kiedy specjalista mieszkaj

cy w RPA i chc

cy pracowa

w Dolinie Krzemowej nie musi w tym celu przeprowadza

do Kalifornii. Producenci oprogramowania

z Doliny Krzemowej s

w stanie korzysta

z umiej

tno

ci programistów mieszkaj

cych w tak odległym

kraju jak Madagaskar.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Sieciowe efekty zewn

trzne (3)

3.1

Dana technologia lub produkt przejawiaj

sieciowe efekty zewn

trzne, je

li ich warto

ść

zwi

ksza si

w oczach u

ytkowników w miar

, jak ro

nie liczba korzystaj

cych z nich osób.

Aby uzmysłowi

sobie sens tej zale

ci, wyobra

my sobie,

e kto

ma aparat telefoniczny, który ł

czy

go jedynie z autorami niniejszej ksi

ąż

ki. U

yteczno

ść

telefonu dla tej osoby jest du

o mniejsza, ni

gdyby

system telefoniczny umo

liwiał jej poł

czenie z członkami rodziny i innymi lud

mi. Jest oczywiste,

e im

liczniejsze jest grono osób obj

tych systemem telefonicznym, tym wi

ksz

warto

ść

przedstawia dla

ytkownika.

3.2

Nie ulega w

tpliwo

ci,

e Internet posiada tak

szczególn

wła

ciwo

ść

: im wi

cej osób jest podł

czonych

za jego po

rednictwem do okre

lonej sieci, tym cenniejsza jest ta sie

Przykład 1. Aukcja

Wyobra

my sobie,

e kolekcjoner chce sprzeda

na aukcji rzadkie dzieło sztuki. W tym celu wybierze

dom aukcyjny, który ma wielu klientów, poniewa

zagwarantuje to,

e w licytacji we

mie udział wiele

osób. Gdyby celem kolekcjonera było nabycie nowego dzieła do swoich zbiorów, równie

korzystne

byłoby posłu

enie si

firm

z du

żą

sieci

klientów, bo im wi

kszy dom aukcyjny, tym szersza go oferta

i wi

ksze szanse znalezienia przez kolekcjonera po

żą

danego przedmiotu.

Przykład 2. Czat

sam

prawidłowo

ść

obserwujemy w wypadku osób pragn

cych przył

czy

do grupy czatowej: im

bardziej rozległa siatka jej uczestników, tym wi

ksze prawdopodobie

stwo,

e uda si

znale

źć

osoby o

podobnych zainteresowaniach, z którymi b

dzie mo

na dyskutowa

3.3

Poniewa

atrakcyjno

ść

sieci ro

nie wraz z liczb

jej uczestników, nale

y przypuszcza

e wi

ksze sieci

zdobywa

nowych członków w szybszym tempie ni

sieci o mniejszym zasi

gu. Oznacza to,

e im

bardziej rozległa jest obecnie dana sie

, tym wi

kszych rozmiarów nabierze w przyszło

ci. Wyst

puje tu

dodatnie sprz

ęż

enie zwrotne, dzi

ki któremu firma, której udało si

wyprzedzi

konkurencj

w budowie

kszej sieci u

ytkowników, mo

e si

spodziewa

raczej dalszego zwi

kszenia ni

kurczenia si

tej

przewagi w przyszło

ci.

Nasuwa si

pytanie, kiedy taki efekt lawinowy przestanie działa

. Generalnie efekt ten wygasa

w nast

pstwie zmiany, w szczególno

ci zmiany o charakterze technologicznym, dezaktualizuj

cej

przesłanki, na których opieraj

atuty danej sieci.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Internet jako kanał dystrybucji (4)

4.1

Internet słu

y za kanał dystrybucji produktów, które dały si

sprowadzi

do postaci binarnej (zer i

jedynek). Oznacza to,

e przez Internet:

na rozprowadza

tak ró

ne produkty, jak oprogramowanie, muzyka na płytach i kasetach, filmy

wideo, informacje, bilety lotnicze lub kinowe, produkty ubezpieczeniowe czy dane naukowe,

li nawet charakter danego produktu wyklucza jego dystrybucj

przez Internet (np. perfum), za

rednictwem sieci mo

na przekazywa

informacje o jego cechach, cenie, czasie dostawy lub

inne u

yteczne dane.

4.2

Pojawienie si

Internetu ma dwojakiego rodzaju skutki dla istniej

cych wcze

niej kanałów dystrybucji:

Internet je zast

puje, lub

Internet je poszerza.

Efekt zast

pienia. Z efektem zast

pienia mamy do czynienia wtedy, gdy Internet słu

y do obsługi tej

samej co poprzednio grupy klientów, bez pozyskania klientów nowych. Dobrym przykładem jest tutaj

zast

pienie biur podró

y przez serwisy Internetowe w dystrybucji biletów lotniczych. Mało kto jednak

zdecyduje si

na podró

samolotem tylko dlatego,

e mo

e kupi

bilet lotniczy przez Internet.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Internet jako moderator czasu (5)

5.1

Wła

ciwo

Internetu jest moderacja czasu, czyli zdolno

ść

do subiektywnego skracania lub wydłu

ania

czasu.

Przykład1. Internet powoduje kompresj

czasu (skrócenie) z punktu widzenia potencjalnego klienta,

który potrzebuje informacji o nowym modelu samochodu lub chciałby zobaczy

, jak wygl

daj

domy w

pewnej dzielnicy jakiego

miasta w Holandii. Te dane mo

e on uzyska

błyskawicznie za po

rednictwem

sieci WWW.

Przykład2. Z drugiej strony Internet mo

e czas „wydłu

” - klient, który nie da rady przyby

na aukcj

odbywaj

w pewn

sobot

dzy godzin

1200 a 1500, dowiaduje si

e te same przedmioty s

sprzedawane na aukcji internetowej prowadzonej przez cał

dob

i przez wszystkie dni tygodnia dla

internautów z całego

wiata.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Niesko

czona pojemno

ść

wirtualna (7)

7.1

Ponad trzydzie

ci lat temu Gordon Moore, współzało

yciel firmy Intel, sformułował tez

e moc

obliczeniowa układów scalonych b

dzie si

podwaja

co półtora roku, podczas gdy koszt ich

wyprodukowania pozostanie niezmieniony.

Patrz

c z perspektywy, mo

na stwierdzi

e prognoza ta si

sprawdziła.

7.2

Nadzwyczajnych osi

gni

cia techniczne:

pozwoliły na zwi

kszenie pr

dko

ci procesora,

zanotowano post

p w dziedzinie pojemno

ci pami

ci i technologii sieciowych.

Korzystanie z tych technologii daje cz

sto internautom poczucie dysponowania niesko

czon

pojemno

wirtualn

Przykład1. Je

li chcemy kupi

akcje lub ksi

ąż

ki, nie musimy ju

sta

w długiej kolejce czy czeka

poł

czenie telefoniczne.

Przykład2. Dostawcy i sprzedawcy produktów rozporz

dzaj

obecnie wi

ksz

pojemno

pami

ci i

moc

obliczeniow

komputerów. Dzi

ki temu mog

zbiera

cej danych o klientach, co z kolei

umo

liwia zindywidualizowan

obsług

klientów, ułatwiaj

c tym ostatnim u

wiadomienie sobie ich

własnych potrzeb.

Przykład3. Wirtualne wspólnoty, takie jak grupy czatowe, oferuj

swoim członkom niesko

czon

pojemno

ść

komputerów, która pozwala na prowadzenie rozmów w dowolnej chwili, w dzie

i w nocy, i tak

długo, jak maj

na to ochot

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Tani standard techniczny (8)

8.1

Aby korzysta

z mo

liwo

ci oferowanych przez Internet, firmy musiały najpierw wdro

u siebie t

technologi

Adaptacja Internetu okazała si

łatwa z dwóch powodów.

Po pierwsze dlatego,

e technologie Internetowe, w tym WWW, s

dost

pne dla ka

dego i bardzo

łatwe w obsłudze. U

ytkownicy, niezale

nie od tego, czy znajduj

w sercu kongijskiej d

ungli

czy w Nowym Jorku, posługuj

sam

technik

point-and-click (dosłownie: wska

i kliknij) i tak

samo tworz

strony WWW, które s

dost

pne z ka

dego miejsca na

wiecie. Informacje s

przesyłane i odbierane przy u

yciu jednakowego protokołu.

Po drugie, Internet kosztuje du

o mniej ni

wcze

niejsze

rodki ł

czno

ci elektronicznej, jak np.

elektroniczna wymiana danych (EDI). Dzi

ki temu,

e Internet jest jednolitym standardem sieci

komputerowej, spora cz

ęść

pozostałych kosztów jego utrzymania rozkłada si

na miliony

ytkowników. Gdyby zamiast pojedynczego standardu istniało wiele niepowi

zanych ze sob

sieci

prywatnych, u

ytkownicy musieliby płaci

za utrzymanie nie jednej, lecz wielu sieci. Wi

załoby si

to z wy

szymi kosztami.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Internet jako twórcza destrukcja (9)

9.1

Internet cechuj

pewne wła

ciwo

ci, które uruchomiły w wielu bran

ach fal

zjawisk zwanych, za

Josephem A. Schumpeterem, twórcz

destrukcj

9.2

Spójrzmy przykładowo na codzienn

pras

, która oferuje swoim czytelnikom komentarze redakcyjne,

wiadomo

ci, notowania kursów akcji, prognozy pogody, ogłoszenia drobne, reklamy i promocje

handlowe. Przedstawienie takiej oferty wymaga dokonania uprzednio nakładów na maszyny drukarskie,

sie

dystrybucji, publikowane tre

ci i mark

gazety. Konieczno

ść

dokonania takiej inwestycji stanowi

barier

wej

cia na ten rynek dla potencjalnych nowych graczy. Internet jest w pewnym sensie tanim

standardem „drukowania” prasy i sieci

dystrybucji o nieograniczonych mo

liwo

ciach, której zasi

znacznie przekracza potencjał dystrybucyjny jakiejkolwiek gazety. W ten sposób Internet w znacznej

ęś

ci niweluje bariery wej

cia na rynek prasowy.

9.3

Sie

umo

liwia ponadto natychmiastow

, tani

interaktywn

komunikacj

społeczn

. Przy tak niskim

koszcie wł

czenia si

do gry rynkowej, elastyczno

ci i praktycznie nieograniczonych mo

liwo

ciach

technologicznych Internetu zapewnienie dochodowo

ci działalno

ci w tej bran

y nie wymaga ju

czenia

w jeden pakiet komentarzy redakcyjnych, wiadomo

ci, notowa

giełdowych, prognoz meteorologicznych,

ogłosze

, reklam i promocji handlowych.

9.4

Przedsi

biorcy mog

c skupi

na ka

dej z tych dziedzin z osobna. Przykładowo, firma mo

zajmowa

wył

cznie prowadzeniem aukcji w zakresie dotychczasowych ogłosze

typu

„kupi

” i „sprzedam”.

9.5

Na tym polega proces twórczej destrukcji w przemy

le prasowym: stare metody działania ust

puj

miejsca nowym, doskonalszym formom działalno

ci.

9.6

Ogólnie mówi

c, twórcza destrukcja przejawia si

na trzy sposoby.

Po pierwsze, powstaj

zupełnie nowe bran

Po drugie, pojawienie si

Internetu prowadzi do przekształcenia si

struktur, form działania

i wymogów efektywno

ci w innych bran

ach, niejednokrotnie niwecz

c podstawy przewagi

konkurencyjnej w tych sektorach. Usługi dla podró

cych, prasa i ubezpieczenia s

jedynie

wierzchołkiem góry lodowej sektorów gospodarki, które czeka twórcza destrukcja.

Po trzecie, w jeszcze innych bran

ach nast

puje wzmocnienie podstawy przewagi konkurencyjnej.

Taka firma jak Intel, która zawsze była liderem w rozwoju technologii układów scalonych, staje

wobec oczekiwa

stanowi

cych trudny test dla jej dynamizmu i koncepcji strategicznych w

sektorze maj

cym podstawowe znaczenie dla funkcjonowania Internetu.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Zmniejszenie kosztów transakcyjnych (10)

10.1

Internet zmniejsza koszty transakcyjne w wielu bran

ach - cz

ęś

ciowo dzi

ki globalnemu zasi

gowi,

liwo

ci odgrywania roli kanału dystrybucji, zmniejszania asymetrii zasobów informacji i dzi

ki temu,

e jest tanim standardem technicznym.

10.2

Na koszty transakcyjne składaj

koszty cz

stkowe:

poszukiwania nabywców lub sprzedaj

cych (kontrahentów),

zbierania informacji o produktach,

negocjowania i sporz

dzania umów,

monitorowania wykonywania kontraktów,

egzekwowania przestrzegania warunków kontraktów,

Koszty poszukiwania kontrahentów. Niejednokrotnie firmy s

zmuszone podejmowa

specjalne

poszukiwania odpowiednich dostawców niezb

dnych składników ich produktów. Kupuj

cym s

potrzebne

informacje na temat reputacji dostawców oraz cech i cen produktów. Sprzedaj

cych interesuje

wiarygodno

ść

kredytowa kupuj

cych i inne cechy charakteryzuj

ce solidnego klienta.

Kupuj

cy i sprzedaj

cy musz

negocjowa

warunki umów i podpisywa

kontrakty, stale kontrolowa

egzekwowa

wykonywanie postanowie

umownych.

Wszystkie te czynno

ci poci

gaj

za sob

okre

lone koszty. Zastosowanie Internetu takie koszty

transakcyjne obni

a. Zmniejszenie kosztów poszukiwania kontrahentów wynika z faktu,

e informacje na

temat kupuj

cych, sprzedaj

cych i produktów s

obecnie - za po

rednictwem WWW – łatwiej dost

pne.

Skutkiem zdolno

ci Internetu do niwelowania asymetrii w zasobach informacji s

równie

sze koszty

negocjacji, monitorowania i egzekwowania postanowie

umów handlowych.

10.3

Koszty transportu. W wypadku produktów zapisanych w postaci cyfrowej, takich jak oprogramowanie,

utwory muzyczne czy obrazy wideo, mo

liwo

ść

wysyłki przez Internet oznacza znaczn

obni

kosztów

transportu.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Koordynacja (coordination) (1)

W niemal ka

dym przedsi

biorstwie mamy cz

sto do czynienia z sytuacj

, kiedy wykonanie zadania Z zale

y od

realizacji niezale

nych podzada

A, B i C, co wymaga wykorzystania wspólnego zbioru zasobów R.

Koordynacja realizacji zadania Z polega wi

c na:

zapewnieniu wykonania czynno

ci ni

szego szczebla,

terminowym i skutecznym przekazaniu do wła

ciwego adresata takich informacji o podzadaniu A,

które s

niezb

dne do wykonania podzadania B lub C, i udost

pnieniu zasobów R na potrzeby

realizacji A, B i C, bez trwonienia tych zasobów.

Koordynacja mo

e mie

zasadnicze znaczenie dla powodzenia projektu, niezale

nie od tego, czy chodzi

o koordynacj

planów dnia trzech ró

nych osób, które chc

odby

narad

, zaprojektowanie

i przygotowanie do produkcji Pentium III czy te

opracowanie konstrukcji i budow

Boeinga 777. Koszt,

cechy, jako

ść

oraz czas potrzebny do uzyskania ostatecznego efektu zadania Z zale

żą

od koordynacji

podzada

i niezb

dnych zasobów. Dodaj

c kolejne elementy warto

ci w procesie konfiguracji warto

ci,

firma cz

sto jest zmuszona koordynowa

liczne działania zespołów ludzkich zarówno wewn

trz

przedsi

biorstwa, jak i w jego otoczeniu. Wymiana, która ma miejsce w toku zabiegów koordynacyjnych,

dotyczy w znacznym stopniu informacji, a w tej sferze ogromnie pomocna mo

e by

technologia

informatyczna.

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Obrót handlowy (commerce) (2)

Zakup lub sprzeda

dóbr i usług przez Internet, czyli prowadzenie handlu elektronicznego, przynosi wielorakie

korzy

ci. Wła

ciwo

ci taniego standardu i globalnego zasi

gu Internetu oznaczaj

na przykład,

e firmy i pojedyncze

osoby uczestnicz

ce w obrocie handlowym za po

rednictwem Internetu mog

dotrze

do klientów na całym

wiecie,

poniewa

dost

p do sieci jest zasadniczo otwarty dla konsumentów mieszkaj

cych w ka

dym punkcie globu.

Handel elektroniczny mo

e przyjmowa

posta

wymiany mi

dzy firmami (B2B), mi

dzy firm

a konsumentem (B2C),

dzy konsumentami (C2C) lub mi

dzy konsumentem a firm

(C2B).

Handel mi

dzy firmami (B2B). Handel B2B (business-to-business) obejmuje transakcje kupna-sprzeda

y dóbr

i usług w obrocie mi

dzy firmami. Według szacunków z 1999 r, do roku 2002 obroty handlu B2B osi

warto

ść

około 1,3 bln USD.

Handel mi

dzy firm

a konsumentem (B2C). Handel B2C (business-to-consumer) polega na sprzeda

y produktów

przez firmy konsumentom. Efekt moderacji czasu umo

liwia klientom dokonywanie zakupów w sklepach

Internetowych przez cał

dob

i w ka

dy tydzie

tygodnia. Z kolei wła

ciwo

ść

niesko

czonej pojemno

ci wirtualnej

eliminuje konieczno

ść

czekania w kolejce bez wzgl

du na moment, w którym konsumenci „wybior

na zakupy”.

Wła

ciwo

ść

ta oznacza równie

e wielko

ść

asortymentu prezentowana przez elektronicznego detalist

w witrynie

sklepu lub w pasa

u handlowym nie podlega

adnym ograniczeniom. Ponadto cecha ta umo

liwia firmom zbieranie

wielu informacji o swoich klientach, co umo

liwia zindywidualizowan

obsług

A poniewa

Internet jest te

kanałem dystrybucji, pozwala to na natychmiastowy odbiór niektórych towarów

zakupionych t

drog

(np. muzyki czy oprogramowania). Dzi

ki wła

ciwo

ciom taniego standardu i globalnego

zasi

gu Internet umo

liwia konsumentom dokonywanie zakupów bez wychodzenia z domu.

Handel mi

dzy konsumentami (C2C). W obrocie C2C (consumer-to-consumer) konsumenci sprzedaj

towary innym

konsumentom. Na

wiecie istniej

miliony sprzedawców oferuj

cych rozmaite dobra i miliony nabywców

poszukuj

cych ró

nych towarów.

Handel mi

dzy konsumentem a firm

(C2B). Pocz

tkowo rynek C2B (consumer-to-business) nie osi

gał takiego

stopnia rozwoju jak handel B2B, B2C czy C2C. W transakcjach typu C2B ceny produktów s

okre

lane przez

konsumentów, a firmy mog

je zaakceptowa

lub odrzuci

SSW, Wydział Zamiejscowy w Chojnicach
Zakład Informatyki i Matematyki
Prof. SSW dr in

. Janusz

ółkiewicz

Techniczne-biznesowe cechy Internetu

Komunikowanie si

(communication) (5)

ty element „pi

ciu C” - komunikowanie si

- le

y u podło

a czterech C, które ju

omówili

my. Jednak korzy

płyn

ce z tej funkcji przekraczaj

poza czynno

ci koordynacji, obrotu handlowego, budowania wspólnoty i prezentacji

tre

ci Internetowych.

Ludzie korzystaj

z poczty elektronicznej, telefonii internetowej czy transmisji wideo w czasie rzeczywistym, aby

przekazywa

sobie informacje o ró

norakich aspektach funkcjonowania gospodarki tradycyjnej.

Fakt,

e Internet jest technologi

rednicz

i pozwala na interaktywny kontakt umo

liwia internautom wymian

komunikatów elektronicznych w czasie rzeczywistym. A poniewa

jest tanim standardem o ogólno

wiatowym zasi

i daje mo

liwo

ść

moderacji czasu, u

ytkownik mo

e rozesła

w dowolnym czasie liczne wiadomo

ci do wielu

odbiorców. Efekt niesko

czonej pojemno

ci wirtualnej stwarza mo

liwo

ść

wysłania wielu wiadomo

ci z rozbudowan

zawarto

. Ka

dy u

ytkownik mo

e jednocze

nie rozesła

wiadomo

ci do wielu odbiorców (broadcasting).

liwo

ść

wielokierunkowego przekazu tre

ci nie stanowi ju

monopolu wła

cicieli stacji radiowych i telewizyjnych.