CAŁOŚĆ POBRANEJ ENERGII
ENERGIA PRZYSWOJONA
ODCHODY
MOCZ
ENERGIA METABOLIZMU
ENERGIA W WYDALINACH
METABOLIZM PODSTAWOWY
TERMOREGULACJA
PRODUKCJA
AKTYWNOŚĆ RUCHOWA
BUDŻET ENERGETYCZNY KRĘGOWCA ENDOTERMICZNEGO
CAŁOŚĆ POBRANEJ ENERGII
ENERGIA PRZYSWOJONA
ODCHODY
MOCZ
ENERGIA METABOLIZMU
ENERGIA W WYDALINACH
METABOLIZM PODSTAWOWY
TERMOREGULACJA
PRODUKCJA
AKTYWNOŚĆ RUCHOWA
BUDŻET ENERGETYCZNY KRĘGOWCA ENDOTERMICZNEGO
100
80
60
40
20
0
C
A
ŁO
Ś
Ć
P
O
B
R
A
N
E
J
E
N
E
R
G
II
(%
)
METABOLIZM PODSTAWOWY
METABOLIZM
STANDARDOWY
METABOLIZM
SPOCZYNKOWY
„WOLNA
EGZYSTENCJA”
E
N
E
R
G
IA
M
E
T
A
B
O
LI
C
Z
N
A
P
W
S
D
E
T
P- PRODUKCJA
W - ENERGIA AKTYWNOŚCI
RUCHOWEJ
SDE- SPECYFICZNY EFEKT
DYNAMICZNY OBECNOŚCI
POKARMU
T - TERMOREGULACJA
ENERGIA
W WYDALINACH
FIZJOLOGICZNY PODZIAŁ WYDATKÓW ENERGETYCZNYCH U PTAKÓW
OGÓLNA AKTYWNOŚĆ:
DANE DLA 100 KG PRZEŻUWACZA (WIELOKROTNOŚĆ RMR)
METABOLIZM PODSTAWOWY - 1,0
STANIE - 1,1
BIEG - 8,0
SPACER NA RÓWNEJ POWIERZCHNI - 1,64
SPACER PO POWIERZCHNI O NACHYLENIU 10
0
- 2,35
ŻEROWANIE - 1,59
ZABAWA - 3,0
PRZEŻUWANIE -1,26
BUDŻET CZASOWO ENERGETYCZNY
Składowe budżetu energetycznego:
respiracja + produkcja
lub koszty utrzymania (koszty bytowe) + koszty wzrostu i reprodukcji
W praktyce:
•metabolizm podstawowy BMR (najmniejsza ilość energii konieczna do
utrzymania organizmu przy życiu, u stałocieplnych 1/4-1/3 całkowitego
budżetu)
Metabolizm podstawowy wykazuje wyraźny związek z masą ciała, jego wartość
mierzymy w kaloriach lub dżulach (1 cal - 4,18 J)
Ssaki: Ptaki:
Gryzonie - 2,99 W
0,65
Wróblowate - 3,73 W
0,69
Owadożerne - 11,26 W
0,88
Niewróblowate - 2,18 W
0,73
Kopytne - 0,96 W
0,83
Drapieżne - 3,39 W
0,70
• koszty przetwarzania i trawienia spożytego pokarmu (SDA) –
do 30% całkowitego budżetu
• aktywność ruchowa (ssaki w biegu - metabolizm 3 do 5 razy
wyższy, ptaki w locie - metabolizm do 10 razy wyższy)
• wpływ temperatury na metabolizm i koszty termoregulacji
(w przypadku małych zwierząt stałocieplnych stanowić może
istotny składnik budżetu energetycznego
M
(t)
= c(t
b
- t
a
) - metabolizm w danej temperaturze
(M
(t)
- BMR) - koszty termoregulacji w danej temperaturze
c - współczynnik całkowitej przewodności cieplnej
t
b
- temperatura ciała
t
a
- temperatura otoczenia
Wartość współczynnika przewodności cieplnej c (w zależności od ciężaru ciała
W)
Ssaki Ptaki
Gryzonie - 0,43 W
0,58
Wróblowate - 0,33 W
0,54
Owadożerne - 0,41 W
0,54
Niewróblowate - 0,73 W
0,58
Kopytne - 0,59 W
0,56
Drapieżne - 1,00 W
0,34
•
Koszty wzrostu i reprodukcji
•koszty wzrostu i reprodukcji
•koszty wzrostu i reprodukcji
Średni dzienny budżet energetyczny wynosi:
ptaki - 12,06W
0,68
(3 x BMR)
ssaki - 7,01W
0,71
(2 x BMR)
W - ciężar ciała osobnika
Dzienny budżet energetyczny obliczamy w/g wzoru:
DEB =
Σ
i
(T
i
x E
i
)
(
w ujęciu bezwzględnym
)
T
i
- czas spędzony przy i-tej czynności
E
i
- energetyczny koszt wykonywania i-tej czynności
w jednostce czasu
DEB = BMR/100 x
Σ
i
(p
i
k
i
)
(w ujęciu względnym,
procentowym)
p
i
- procent doby spędzany na i-tej czynności
k
i
- współczynnik przyrostu metabolizmu w stosunku do BMR
dla i-tej czynności
•koszty wzrostu i reprodukcji
Przykład:
KOSZTY ENERGETYCZNE PRODUKCJI JAJ U KRZYŻÓWKI
liczba składanych jaj - 9
ciężar jaja - 50 g
wartość energetyczna
jaj zagniazdowników - 7,1 kJ/g
a więc 9 x 50 x 7,1 = 3195 kJ
Wydajność energetyczna przy produkcji jaj – 70%,
a więc pełen koszt = 4564,3 kJ
Dzienny wydatek przy składaniu jednego jaja dziennie:
4564,3/9 = 507 kJ/dobę
Dzienny budżet energetyczny w trakcie składania jaj:
DEB =
12,06x1000
0,63
+ 507 = 1443 kJ/dobę
12,06x1000
0,63
- metabolizm kaczki o ciężarze 1 kg