BIAŁKA- są to wielkie biocząsteczki występujące w każdym
żywym organizmie.
Istnieje wiele ich typów i spełniają wiele różnych funkcji
biologicznych .Jednak ,
niezależnie od ich wyglądu i funkcji wszystkie białka zbudowane
są ze znacznej
liczny jednostek AMINOKWASOWYCH połączonych w długi
łańcuch .
Na potrzeby klasyfikacji łańcuchy zbudowane z mniej niż 50
aminokwasów często nazywane są PEPTYDAMI ,a termin BIAŁKO
używamy jest w odniesieniu do łańcuchów dłuższych .
H
2
N
CH
C
(CH
2
)n
Z
O
C
OH
O
Z=OH, n=2 Asp
n=3 Glu
Z=NH
2,
n=
2
Asn
n=
3
Gln
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
OH
H
2
N
CH
C
CH
OH
O
OH
CH
3
Ser
Thr
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
OH
Tyr
H
2
N
CH
C
CH
3
OH
O
H
2
N
CH
C
CH
OH
O
CH
3
CH
2
CH
3
Ala
Val
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
CH
CH
3
CH
3
Leu
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
SH
Cys
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
HN
Trp
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
CH
2
CH
2
CH
2
NH
2
Lys
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
N
NH
His
H
2
N
CH
C
CH
2
OH
O
CH
2
CH
2
NH
C
NH
2
NH
Arg
H
3
N
CH
C
H
O
O
H
2
N
CH
C
H
O
O
Zwitterion ( A)
A
H
3
N
CH
C
H
OH
O
H
3
N
CH
C
H
O
O
A
(1)
(2)
zwitterion A
- H
K
1
= [A] [H ]
[A ]
pK
1
= pH -lg [A]/ [A ]
- H
pK
2
= pH -lg [A ]/ [A ]
Przykład :
Alanyloseryna jest dipeptydem =>wiązanie amidowe tworzy się miedzy
grupą karboksylową
alaniny i aminową seryny .
ENZYMY STRUKTURA
• I-rz : sekwencje
• II-rz : helisa, beta-powrót
• III-rz : przestrzenna, helisa, beta-
powrót, łańcuch peptydowy
elastyczny
• IV-rz : niekowalencyjne wiązanie
podjednostek
Struktura II-rz
Helisa alfa
5400 pm 5,4 A
struktura drugorzędowa opisuje , jak segmenty łańcucha
polipeptydowego przyjmują pewien regularny sposób ułożenia.
struktura trzeciorzędowa odnosi się do sposobu , w jaki kilka
cząsteczek białka łączy się , przyjmując ostateczny kształt przestrzenny.
struktura czwartorzędowa opisuje sposób , w jaki kilka cząsteczek
białka łączy się , tworząc większe agregaty.
Struktura beta-harmonijka
H
N
N
H
N
N
H
O
O
O
O
H
R
H
R
H
R
N
N
H
N
N
H
H
O
O
O
H
H
R
H
R
H
R
H
Enzymy są katalizatorami reakcji chemicznych
zachodzących w układach biologicznych.
Budowa
enzymy to głównie białka.
masa cząsteczkowa
pojedynczego łańcucha waha się
od
9000 – 155000, kompleksu nawet
do 6 ·106.
W budowie wyróżniamy:
Apoenzym – część białkowa
enzymu
Koenzym – grupa prostetyczna
związana w sposób odwracalny
z częścią białkową (np.
polisacharyd, lipid, kation
metalu).
Pojęcie enzymu
ENZYM – substancja
(najczęściej o strukturze
białkowej), która działa jak
katalizator reakcji
biologicznych
Budowa enzymu :
część białkowa: apoenzym
część niebiałkowa: kofaktor
(Zn2+, koenzymy)
KOFAKTOR
+APOENZYM =
HOLOENZYM
(KOENZYM)
(ENZYM)
Enzymy: modyfikacje
postranslacyjne
• Niekowalencyjne wiązanie kofaktorów( jony, biotyna ...)
. Kowalencyjne wiazanie kofaktorów ( hem, cukry, grupa
fosforanowa)
Modyfikacja postranslacyjna:
endoocelularna
- lokacja białka sygnalnego, N-terminalne
- hydroliza enzymem endo celularnym
- transport na zewnętrzną stronę błony (40% aminokwasy
hydrofobowe)
egzocelularna
- hydroliza enzymem egzocelularnym
mioglobina
Przekaźnik tlenu w mięśniach
