background image

Prawo gospodarcze 
- elementy publiczne

Prof. dr hab. Wiesław 
Czyżowicz

       dr Jarosław 

Wierzbicki 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

2

Założenia konstrukcyjne 

systemu regulacji i 

reglamentacji gospodarki 

Podział prawa na publiczne i prywatne; 

Ochrona rynku (

wolności gospodarczej

) i konkurencji 

jako mechanizmów alokacji dobrobytu; 

Ochrona własności prywatnej; 

Konstrukcja ograniczeń wolności gospodarczej; 

Przedsiębiorca – adresat regulacji prawnych; 

Sfery normatywne ingerencji w działalność 
przedsiębiorcy; 

Kontrola i wymuszanie realizacji prawa. 

background image

 

Publicum ius est quod ad 

statum rei Romanae spectat, 

privatum quod ad singulorum 

utilitatem

 

Domitius Ulpianus

 

Prawem publicznym jest prawo, które dotyczy 

Rzeczpospolitej Rzymskiej (państwa ), 

prywatne to prawo interesów prywatnych.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

4

Prawo publiczne i prawo 
prywatne

Prawo publiczne – 

prawo tzw. stosunków 

pionowych, w ramach których podmiot władnący 

(organ władzy publicznej), jest uprawniony do 

jednostronnego określania, w granicach prawa, 

treści praw i obowiązków podmiotów 
podporządkowanych jego władzy

Prawo prywatne – 

prawo tzw. stosunków 

poziomych, opartych na zasadzie formalnej 

równości stron i swobody umów (kontraktowej), 

dzięki którym wzajemne prawa i obowiązki stron 

wynikają z ich wzajemnych, suwerennych 
decyzji

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

5

Prawo prywatne – gałęzie

Prawo cywilne 

(

prawo obrotu prywatnego

), 

oparte na zasadach równości stron oraz swobody umów 
– niekiedy Ustawodawca kompensuje brak faktycznej 
równości kontrahentów poprzez przyznawanie większych 
uprawnień stronie słabszej np. konsumentom; 

Prawo handlowe 

(

prawo obrotu gospodarczego

)

w zdecydowanej większości tożsame z prawem cywilnym 
– prawo podmiotów prowadzących działalność 
gospdoarczą, zwykle bez preferencji. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

6

Prawo prywatne w działalności 

przedsiębiorców

Prawo stosunków kontraktowych zawarte 
przede wszystkim w kodeksie cywilnym, w tym 
prawo umów zawieranych w sposób zawodowy. 

Oparte na zasadzie swobody umów i równości 
stron 

(

art. 353

1

 k.c.

)

, może podlegać modyfikacjom 

dla kompensowania faktycznych braków w 
równości stron

 

(

wzmocnienie pozycji prawnej klienta / 

konsumenta

)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

7

Publiczna regulacja 

gospodarki 

Historycznie mamy do czynienia z 
procesem narastającego znaczenia 
regulacji prawnych ze sfery prawa 
publicznego; 

Prawo publiczne, określa zasady organizacji 
i funkcjonowania rynku i przedsiębiorców, 
zaś jego realizacja jest kontrolowana i 
wymuszana administracyjnie. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

8

Prawo publiczne – gałęzie 

Prawo konstytucyjne; 

Prawo administracyjne; 

Prawo finansów publicznych; 

Prawo karne; 

Prawa proceduralne 
(

postępowania sądowe i administracyjne

); 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

9

Prawo publiczne w działalności 

przedsiębiorców I 

Prawo określające tzw. brzegowe 
warunki prowadzenia działalności 
gospodarczej  np: 

Prawną dopuszczalność (legalność) podjęcia 
określonej aktywności gospodarczej; 

Konieczność ujawnienia formy prawnej i zakresu 
działalności w odpowiednim rejestrze publicznym; 

Konieczność wyboru określonej formy prawnej 
prowadzenia działalności; 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

10

Prawo publiczne w działalności 

przedsiębiorców II

Dodatkowe wymogi w tym: kapitałowe, personalne, 
organizacyjne, sprawozdawcze etc.; 

Konieczność uzyskania zgody organu administracji na 
prowadzenie określonej działalności 

(

koncesja / zezwolenie

)

Zdeterminowanie prawem sfery aktywności 
gospodarczej  

(

np.

 

konieczność specjalizacji wyłącznie w zakresie ubezpieczeń 

/ bańkowości

)

Standardy jakościowe i ilościowe prowadzenia 
działalności gospodarczej; 

Ograniczenia cenowe 

(

regulacje wysokości cen: minimalne i 

maksymalne

)

Obowiązki ujawniania informacji; 

Zasady zakończenia działalności gospodarczej. 

background image

Libertas est potestas 
faciendi id, quod iure 
licet

Wolność (w prawie) to możność czynienia tego na co 

prawo zezwala 

(współcześnie: wolność to swoboda czynienia tego, czego 
prawo nie zabrania).

 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

12

Zasada wolności 
gospodarczej I

Konstytucja RP: 

Zasada ustrojowa, 

[

adresowana do organów Państwa

]

Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności 
gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i 
współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju 
gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. (art. 20 Konstytucji)

Prawo podmiotowe, 

[

podlegające ograniczeniom

]

Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne 
tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes 
publiczny. 
(art. 22 Konstytucji)

Swoboda wyboru zawodu 

[

wymiar zindywidualizowany

]

1. Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu 
oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa. 
2. Obowiązek pracy może być nałożony tylko przez ustawę. (…)

 

(art. 65 Konstytucji - wyciąg)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

13

Zasada wolności 
gospodarczej II

Wolność gospodarcza nie ma charakteru 
bezwzględnego i może być ograniczana 
na zasadach przyjętych dla ograniczania 
konstytucyjnych praw wolnościowych; 

Wolność gospodarcza w prawie polskim 
nie jest uprawnieniem wyłącznie 
obywatelskim, dotyczy każdego, kto w 
sposób legalny przebywa na terytorium 
RP. 

background image

      Własność dziś to stosunek prawny, który 
rzecz zmysłową w najszerszej mierze poddaje 
władzy jednostki tzn. wyklucza innych od 
wpływu, a zastrzega ten wpływ czyli swobodę 
rozporządzania rzeczą dla właściciela: (...)

St. Wróblewski, Zarys wykładu prawa rzymskiego. 

Prawo rzeczowe, Kraków 1919, s. 2

Cyt. Za: W Wołodkiewicz, Czy prawo rzymskie 

przestało istnieć, Kantor Wydawniczy Zakamycze, 

Kraków 2003, s. 465.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

15

Ochrona własności I 

Zasada ustrojowa

1. Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. 
2. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest 

dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

(art. 21 Konstytucji RP). 

Prawo podmiotowe – (

zasady ograniczania

): 

 

1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych 

oraz prawo dziedziczenia. 
2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia 

podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. 
3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i 

tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa 

własności.

 (art. 64 Konstytucji RP). 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

16

Ochrona własności II

Konstytucja dopuszcza wywłaszczenie jako 

najwyższą formę ograniczenia własności –

pozbawienie jej; 

Warunkiem legalności wywłaszczenia jest 

jednak zachowanie celu publicznego 

wywłaszczenia i słusznego odszkodowania; 

Niekonstytucyjna najprawdopodobniej 

(

to ostatnie może jednak stwierdzić skutecznie 

wyłącznie Trybunał Konstytucyjny

), jest 

jakakolwiek forma nacjonalizacji. 

background image

Omnia sunt 
interpretanda

łac. wszystko podlega 
interpretacji

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

18

Interpretacja 

interpretacja wykładnia, wyjaśnienie, 

wytłumaczenie, komentowanie czegoś 

(…); 

etym. - łac. interpretatio „wyjaśnienie” 

od interpretari „wyjaśniać; tłumaczyć”.

Za: 

Wł. Kopaliński Słownik Wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z 

almanachem, Warszawa 2003 r. 

Współcześnie będzie działaniem ukierunkowanym 

na wyprowadzenie normy prawnej postrzeganej, 

jako reguła postępowania z przepisów prawnych, 

jednostek redakcyjnych tekstu prawnego. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

19

Interpretacja c.d.

Proces wyprowadzania konkretnej zasady 

(normy) postępowania (w postaci nakazu 

lub zakazu) z przepisów prawnych; 

Przepis – zapis / jednostka redakcyjna 

tekstu prawnego 

[

Artykuł; ustęp; punkt; litera – w ustawach 

/ Artykuł; paragraf; punkt; litera – w kodyfikacjach

]; 

Norma – dyrektywa postępowania, do której 

odtworzenia zwykle konieczna jest analiza 

jednego lub większej liczby przepisów. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

20

Podstawowe zasady 
interpretacji 

Założenia interpretacyjne: 

Ustawodawca jest racjonalny; 

Ustawodawca jest najlepszym znawcą języka 

polskiego; 

Podstawowe znaczenie ma interpretacja 

językowa (oparta na znaczeniu użytych słów), 

dopiero jej nieskuteczność uprawnia do 

zastosowania interpretacji celowościowej 

(ukierunkowanej na odtworzenie celu 

wprowadzenia rozwiązania) lub systemowej 

(uwzględniającej elementy systemu prawnego – 

rozwiązań kompleksowych). 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

21

Podstawowe zasady interpretacji 
II

Zakaz domniemywania kompetencji 
organów administracji publicznej 
(

art. 7 Konstytucji RP – zasada legalizmu formalnego. 

Organy państwa działają na podstawie i w granicach 

prawa” 

); 

In dubio pro libertatem

W razie wątpliwości interpretacja powinna być dokonywana na rzecz 
ochrony wolności podmiotu na który nałożono obowiązek. 
Nałożenie obowiązku, tożsame z ograniczeniem praw, jest bowiem 
wyjątkiem od zasady wolnościowej. Jako wyjątek, nie może być 
interpretowane rozszerzająco; 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

22

Eliminacja sprzeczności w 
prawie 

Reguły kolizyjne (

służące eliminacji sprzeczności

): 

Lex superior derogat legi inferiori; 

(akt nadrzędny uchyla akt podrzędny – vide: hierarchia źródeł 

prawa). 

Lex specialis derogat legi generali; 

(ustawa szczególna uchyla ogólną – na tym samym poziomie). 

Lex posterior derogat legi priori; 

 

(ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą – na tym samym 

poziomie). 

ale: 

Lex posterior generalis non derogat legi priori 

speciali.

 

(ustawa późniejsza ogólna nie uchyla wcześniejszej ustawy 

szczególnej).

 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

23

Wolność gospodarcza 

– zasady wprowadzania 

ograniczeń 

Wymóg wprowadzenia ograniczenia w 

formie ustawy (tzw. wymóg formalny); 

Wymóg wprowadzania ograniczeń wyłącznie 

w przypadkach uzasadnionych interesem 

publicznym (tzw. wymóg materialny); 

Oba wymogi stanowią kryteria kontroli z 

punktu widzenia konstytucyjności ustaw, 

sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

24

Mechanizmy reglamentacji   

Uzależnienie możliwości legalnego podjęcia określonego 

działania od uzyskania aprobującej decyzji administracyjnej od 

organu administracji państwowej.

 

Typowe formy: 

Koncesja; 

Zezwolenie; 

Licencja 

(Kategoria, której wyodrębnianie na gruncie współczesnego prawa wydaje się 
wątpliwe)

Rejestry działalności regulowanej. 

Kryteria wyodrębniania sprowadzają się do określenia podmiotu 

uprawnionego do starania się i kryterium rodzaju przesłanek 

uwzględnianych przy wydawaniu decyzji administracyjnych. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

25

Koncesja  - pojęcie I

Wywodzi się monopoli państwa, wymagających 

zgody do prowadzenia ich przez osoby trzecie 

(

łac. concessio - pozwolenie

); 

MECHANIZM 

– ogólny zakaz z indywidualnymi odstępstwami; 

FORMA 

- decyzja administracyjna; 

CHARAKTER 

– rozstrzygnięcie o elementach uznaniowych;

 

CZAS OBOWIĄZYWANIA 

– określony; 

SFERA ZASTOSOWANIA 

– dziedziny szczególnie istotne dla gospodarki oraz 

bezpieczeństwa obywateli.  

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

26

Koncesja – pojęcie II

Szczegółowy zakres i warunki wykonywania działalności 

gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu określają 

przepisy odrębnych ustaw.

Wprowadzenie innych koncesji w dziedzinach 

działalności gospodarczej mających szczególne 

znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub 

obywateli albo inny ważny interes publiczny jest 

dopuszczalne tylko w przypadku, gdy działalność ta nie 

może być wykonywana jako wolna lub po uzyskaniu 

wpisu do rejestru działalności regulowanej albo 

zezwolenia oraz wymaga zmiany niniejszej ustawy.

Art. 46 ust. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

27

Koncesja – pojęcie III

SFERY KONCESJONOWANE

 

– 

wyliczenie art. 46 usdg

:

 

poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, wydobywanie 
kopalin ze złóż, bezzbiornikowe magazynowanie substancji 
oraz składowanie odpadów w górotworze, w tym w 
podziemnych wyrobiskach górniczych;

wytwarzanie i obrót materiałami wybuchowymi, bronią i 
amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu 
wojskowym lub policyjnym;

wytwarzanie, przetwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, 
dystrybucja i obrót paliwami i energią;

ochrona osób i mienia; 

rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych; 

przewozy lotnicze.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

28

Koncesja – pojęcie IV

Koncesje udzielane są na podstawie ustawowej:

 

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i 
górnicze; 

Ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu 
działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu 
materiałami wybuchowymi, bonią, amunicją oraz 
wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub 
policyjnym; 

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne; 

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia; 

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji; 

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

29

Koncesja – pojęcie V

W zakresie wynikającym z ustaw szczególnych organ 
koncesyjny może określać szczególne warunki 
wykonywania działalności gospodarczej objętej 
koncesją  (art. 48 ust. 1 usdg); 

Uprawnienia organu koncesyjnego do kontroli 
przedsiębiorcy ubiegającego się o koncesję (art. 50 
usdg); 

Możliwość przeprowadzenia, po ogłoszeniu w M.P. 
przetargu w zakresie udzielenia koncesji (art. 51-54 
usdg). 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

30

Koncesja – pojęcie VI

Elementy uznaniowe

Elementy uznaniowe

 decyzji koncesyjnej związane z usdg: 

 decyzji koncesyjnej związane z usdg: 

Organ koncesyjny może odmówić udzielenia koncesji 

lub ograniczyć jej zakres w stosunku do wniosku albo 

odmówić zmiany koncesji:

1) gdy przedsiębiorca nie spełnia warunków wykonywania 

działalności gospodarczej objętej koncesją (…);

2) ze względu na zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa 

lub obywateli;

3) jeżeli w wyniku przeprowadzonego przetargu, o którym mowa w 

art. 52, udzielono koncesji innemu przedsiębiorcy lub 

przedsiębiorcom;

4) w przypadkach określonych w odrębnych przepisach.

Art. 56 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

31

Koncesja – pojęcie VII

SFERY PODDANE KONTROLI ORGANU KONCESYJNEGO: 

zgodności wykonywanej działalności z udzieloną koncesją;

przestrzegania warunków wykonywania działalności gospodarczej;

obronności lub bezpieczeństwa państwa, ochrony bezpieczeństwa lub dóbr 

osobistych obywateli.

UPRAWNIENIA OSÓB UPOWAŻNIONYCH PRZEZ ORGAN DO KONTROLI: 

wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest 

wykonywana działalność gospodarcza objęta koncesją, w dniach i w 

godzinach, w których ta działalność jest wykonywana lub powinna być 

wykonywana;

żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub 

innych nośników informacji oraz udostępnienia danych mających związek z 

przedmiotem kontroli.

NASTĘPSTWO STWIERDZENIA NIEZGODNOŚĆI Z PRAWEM: 

wezwanie przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych uchybień w 

wyznaczonym terminie.

(Art. 57 usdg)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

32

Koncesja – pojęcie VIII

PRZESŁANKI OBLIGATORYJNEGO COFNIĘCIA KONCESJI: 

wydanie prawomocnego orzeczenia zakazującego przedsiębiorcy 

wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją;

przedsiębiorca nie podjął w wyznaczonym terminie działalności 

objętej koncesją, mimo wezwania organu koncesyjnego, lub trwale 

zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją.

PRZESŁANKI COFNIĘCIA LUB ZMIANY ZAKRESU KONCESJI: 

rażące naruszenie warunków określonych w koncesji lub innych 

warunków wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej, 

określonych przepisami prawa;

nieusunięcie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z 

warunkami określonymi w koncesji lub z przepisami regulującymi 

działalność gospodarczą objętą koncesją.

zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa 

obywateli, a także w razie ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy.

(Art. 57 usdg) 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

33

Koncesja – pojęcie XI

Opłata skarbowa za udzielenie 
koncesji lub jej zmianę; 

Obowiązek zgłaszania zmian 
istotnych w zakresie działalności 
koncesjonowanej w terminie 14 dni 
od dnia powstania.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

34

Promesa I 

Decyzja zawierająca obietnicę wydania koncesji po 

spełnieniu warunków wykonywania działalności 

gospodarczej wymagającej koncesji; 

Promesa eliminuje niepewność dotyczącą oceny przede 

wszystkim przesłanek ogólnych takich jak „zagrożenie 

obronności i bezpieczeństwa państwa lub obywateli”; 

Promesa ma charakter terminowy (nie krótszy niż 6 

miesięcy), po którego okresie wygasa; 

Art. 60 usdg

Celem promesy jest uniknięcie sytuacji niepewności 

inwestycyjnej  przedsiębiorcy podejmującego 

działalność koncesjonowaną. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

35

Promesa II

W okresie ważności promesy można odmówić 

koncesji na wykonywanie działalności 

określonej w promesie, wyłącznie gdy:

wystąpiła zmiana danych zawartych we wniosku 

o udzielenie promesy;

wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków 

określonych w promesie;

wystąpiły (

jak należy czytać: de novo po wydaniu promesy

okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 

1 i 2.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

36

Zezwolenie – pojęcie I

Wiele instytucji o zbliżonej konstrukcji 
normatywnej noszących różne nazwy: 

Zgoda / Zezwolenie / Licencja; 

Można to odczytać jako podstawę przygan a uszczypliwości do 

Ustawodawcy, który incompositus czyli confusio w przepisach 

prawnych wyrządza.

 

Konstrukcyjnie oznacza to konieczność 
uzyskania przez przedsiębiorcę decyzji 
administracyjnej zawierającej 
uprawnienie do prowadzenia działalności; 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

37

Zezwolenie – pojęcie II

Konstrukcyjnie przypisane jest działalności 
aprobowanej przez państwo, wymagającej 
kontroli w zakresie jej wykonywania; 

Wprowadzane jest na gruncie ustaw 
szczególnych; 

Zezwolenie ma charakter decyzji związanej; 

Może być przyznawane na różnych szczeblach 
administracji publicznej (rządowej i 
samorządowej).

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

38

Zezwolenie – pojęcie III

Wyliczenie działalności objętych 

wymogiem uzyskania zezwoleń, 

zgód i licencji zawiera Art. 75 usdg; 

Przykłady: 

produkcja tablic rejestracyjnych; 

działalność ubezpieczeniowa; 

bankowość; 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

39

Zezwolenie – pojęcie IV

Konstrukcja zezwolenia zakłada: 

kontrolę uprzednią w stosunku do jego 

wydania; 

konieczność stałego spełniania wymogów 

warunkujących jego otrzymanie; 

poddanie podmiotu autoryzowanego 

kontroli i nadzorowi (tzw. policja 

administracyjna) organu autoryzującego; 

Możliwość cofnięcia zezwolenia w 

przypadku zajścia określonych w 

ustawach przesłanek. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

40

Licencja 

Licencją określać się zwykło administracyjne 

potwierdzenie posiadania (zasadniczo przez osobę 

fizyczną) kwalifikacji do zawodowego wykonywania 

określonego rodzaju aktywności. 

Współcześnie zasadność jej wyróżniania budzi 

wątpliwości (brak jasnego criterium divisionis), 

może być utożsamiana z zezwoleniem, szczególnie, 

iż takoż czyni Ustawodawca vide art. 75 usdg. 

Dawniejsze przykłądy na licencje to:

Licencja pilota; 

Licencja spawacza podwodnego; 

Licencja kierowcy zwana prawem jazdy. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

41

Rejestr działalności 
regulowanej I 

WPIS DO REJESTRU MA CHARAKTER PRAWA PODMIOTOWEGO

(każdy kto spełnia przesłanki określone prawem ma roszczenie o wpis)

Działalność regulowana – warunki wykonywania: 

spełnienie warunków określonych przepisami ustawy i 

uiszczenie opłaty skarbowej (wymóg materialny); 

uzyskanie wpisu do odpowiedniego rejestru działalności 

regulowanej (wymóg formalny). 

Art. 64 usdg

Zasady dokonania wpisu: 

na pisemny wniosek przedsiębiorcy spełniającego przesłanki 

wpisu, 

po złożeniu odnośnego oświadczenia; 

Art. 65 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

42

Rejestr działalności 
regulowanej II

KONSTRUKCJA WPISU DO REJESTRU : 

niezależność od koncesji i zezwoleń 

(

zezwolenie czy koncesja to decyzja administracyjna, wpis  to rejestracja – decyzja administracyjna występuje przy ew. odmowie

)

jawność rejestrów; 

wykreślenia i zmiany na zasadach określonych w 

ustawie; 

obowiązek przedsiębiorcy zgłaszania zmian danych 

wpisanych w terminie 14 dni od dnia zmiany; 

obowiązek dokonania wpisu w terminie 7 dni od wpływu 

wniosku, bezskuteczny upływ 14 dni od dnia wpływu 

daje przedsiębiorcy możność rozpoczęcia działalności 

po zawiadomieniu o tym organu na piśmie; 

obowiązek przedsiębiorcy do przechowywania 

wszystkich dokumentów niezbędnych do wykazania 

spełniania warunków wymaganych.

Art. 66/67 i 69 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

43

Rejestr działalności regulowanej 
III

PRZESŁANKI ODMOWY WPISU: 

prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy 

wykonywania działalności gospodarczej objętej wpisem;

przedsiębiorcę wykreślono z rejestru tej działalności 

regulowanej na podstawie decyzji o zakazie wykonywania 

działalności objętej wpisem z przyczyn w okresie 3 lat 

poprzedzających złożenie wniosku, 

ZAKAZ WYKONYWANIA DZIAŁALNOŚCI OBJĘTEJ 

WPISEM (decyzja administracyjna): 

przedsiębiorca złożył oświadczenie, niezgodne ze stanem 

faktycznym;

przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wymaganych 

do wykonywania działalności regulowanej w wyznaczonym 

przez organ terminie;

stwierdzono rażące naruszenie warunków wymaganych do 

wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

44

Mechanizmy reglamentacji

Warunkiem rozpoczęcia działalności 
koncesjonowanej czy wymagającej 
zezwolenia jest uzyskanie ww. 
autoryzacji;

Podmioty nieautoryzowane narażają się 
na zastosowanie sankcji zwykle o 
charakterze prawno-karnym; 

 Uzyskanie zezwolenia zwykle wiąże się z 
poddaniem działalności kontroli i 
nadzorowi organów państwa. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

45

Mechanizmy regulacji i 

reglamentacji 

- egzemplifikacja

 

Działalność bankowa:  

Wymóg uzyskania zezwolenia na podjęcie działalności 

(

podjęcie wymaga uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego

)

Regulowana forma prawna przedsiębiorcy

(

spółka akcyjna bank spółdzielczy lub bank państwowy

); 

Szczegółowe wymogi kapitałowe

(

minimalny kapitał zakładowy wynosi równowartość 5.000.000 €

);  

Szczegółowe wymogi dotyczące organów 

(

fachowość członków zarządu, zgoda KNB na wykonywania prawa głosu 

przez akcjonariuszy przekraczających kwalifikowane progi głosów z akcji

); 

Zasady działalności (

np. ostrożność

), zasady 

sprawozdawcze itp. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

46

Kontrola związana z 

regulacją I 

SZCZEGÓLNE UPRAWNIENIA WÓJTA, BURMISTRZA, PREZYDENTA MIASTA : 

Obowiązek informowania (łac. denuntiatio) właściwych 

organów administracji publicznej o dostrzeżonych 

naruszeniach prawa lub wykonywaniu działalności z 

zagrożeniem życia lub zdrowia, niebezpieczeństwa 

powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub 

naruszenia środowiska, 

W przypadku braku możliwości zawiadomienia, wójt, 

burmistrz lub prezydent miasta może nakazać, w drodze 

decyzji, wstrzymanie wykonywania działalności 

gospodarczej na czas niezbędny, nie dłuższy niż 3 dni (z 

rygorem natychmiastowej wykonalności).

Zawiadomione organy niezwłocznie powiadamiają wójta, 

burmistrza lub prezydenta miasta o podjętych 

czynnościach.

Art. 78 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

47

Kontrola związana z 
regulacją II

ZASADY KONTROLI: 

Zasady kontroli określone są w usdg  

(„w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy ustaw szczególnych”

 – art. 77 ust. 2 usdg – postanowienie nie mające sensu – przepisy ustaw 

szczególnych i tak się stosuje, ponieważ usdg nie ma ustrojowo charakteru 

wyższego - w przypadku kolizji patrz: reguły kolizyjne);

 

Czynności kontrolne wykonuje się po okazaniu legitymacji 

służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności 

oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli; 

Upoważnienie zawiera co najmniej:

wskazanie podstawy prawnej / oznaczenie organu kontroli / datę i miejsce 

wystawienia /

imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania 

kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej / firmę przedsiębiorcy 

objętego kontrolą / określenie zakresu przedmiotowego kontroli / wskazanie 

daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli / podpis 

osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub 

funkcji / pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy.

Zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany 

w upoważnieniu.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

48

Kontrola związana z regulacją III

ZASADY KONTROLI cd.:

Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności 

kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Wyjątki:

1.

ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej;

2.

przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla prowadzonego przeciwko przedsiębiorcy śledztwa lub 

dochodzenia;

3.

odrębne przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli w toku prowadzonego 

postępowania dotyczącego przedsiębiorcy;

4.

przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska 

naturalnego.

Kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania 

osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie 

kontroli.

Przedsiębiorca obowiązany jest prowadzić i przechowywać 

książkę kontroli, upoważnienia i protokoły, a także 

udostępniać ją organowi kontroli. Książka zawiera wpisy 

organu kontroli obejmujące:

1.

oznaczenie organu kontroli;

2.

oznaczenie upoważnienia do kontroli;

3.

zakres przedmiotowy przeprowadzonej kontroli;

4.

daty podjęcia i zakończenia kontroli;

5.

zalecenia pokontrolne oraz określenie zastosowanych środków pokontrolnych.

Przedsiębiorca obowiązany jest dokonywać w książce wpisu o 

wykonaniu zaleceń bądź ich uchyleniu przez organ kontroli, 

organ nadrzędny albo sąd administracyjny.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

49

Kontrola związana z regulacją 
IV

ZASADY KONTROLI cd.:

Prowadzenie w tym samym czasie jednej kontroli. Wyjątki: 

1.

ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej;

2.

przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla prowadzonego przeciwko 

przedsiębiorcy śledztwa lub dochodzenia;

3.

odrębne przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli w toku 

prowadzonego postępowania dotyczącego przedsiębiorcy;

4.

przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione zagrożeniem życia, zdrowia lub 

środowiska naturalnego;

5.

kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług 

przed dokonaniem tego zwrotu;

6.

przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z 

przepisów prawa wspólnotowego o ochronie konkurencji lub przepisów prawa 

wspólnotowego w zakresie ochrony interesów finansowych Wspólnoty 

Europejskiej;

7.

kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na 

podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków 

związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Ograniczenie globalnego okresu kontroli w roku kalendarzowym 

(Wyjątki j.w.): 

1.

w odniesieniu do mikro-, małych, i średnich przedsiębiorców - 4 tygodni;

2.

w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców - 8 tygodni.

background image

Ius publicum 
privatorum pactis 
mutari non potest 

Prawo publiczne nie może być zmieniane umowami 

prywatnymi.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

51

Swoboda działalności 
gospodarczej I

Możliwość wydawania aktów prawnych przez 

państwo wynika z posiadania przez nie 

władzy suwerennej na danym terytorium; 

Osoby znajdujące się na terytorium 

(podlegające suwerennej władzy państwa), 

obowiązane są do przestrzegania prawa 

stanowionego przez państwo; 

Wszędzie tam, gdzie państwo nie wskaże iż 

dana regulacja może być zmieniona np: wolą 

stron stosunku prawnego, konieczne jest 

przestrzeganie obowiązującego prawa. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

52

Swoboda działalności 
gospodarczej II 

Konstytucyjna regulacja zasad ograniczania praw 

i nakładania obowiązków w sferze gospodarczej; 

Doprecyzowanie zasad na poziomie ustawy o 

charakterze ogólnym (

systemowym

) tzw. 

konstytucja gospodarcza” (

ustawa o swobodzie 

działalności gospodarczej

); 

Wyjątki wynikające ze szczególnego znaczenia 

konkretnych sfer aktywności gospodarczej 

- ustawy szczególne poświęcone konkretnym 

rodzajom działalności gospodarczej; 

Pierwowzór – tzw. ustawa z dnia 23 grudnia 1998 

r. o działalności gospodarczej.  

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

53

Swoboda działalności 
gospodarczej III

Regulacja podstawowa: 

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 

o swobodzie działalności gospodarczej 

(

Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zmianami

); 

Regulacje szczególne

 (

przykład dodatkowych 

wymogów

):

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności 

ubezpieczeniowej 

(

Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zmianami

).  

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

54

Swoboda działalności 

gospodarczej IV

 

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej: 

reguluje podejmowanie, wykonywanie i 
zakończenie działalności gospodarczej; 

zadania organów administracji publicznej w 
tym zakresie; 

obowiązuje na terytorium Rzeczypospolitej 
Polskiej. 

Art. 1 usdg 

(zakres i przedmiot obowiązywania)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

55

Swoboda działalności 
gospodarczej V

Zasady regulacji i ingerencji w działalność gospodarczą: 

równość wobec prawa; 

jawność działalności; 

jawność odstępstw od powszechności i równości 

(vide pomoc publiczna); 

wspieranie przedsiębiorczości przez organy państwa 

(zadbane rośnie gorzej – przyp. obserwatora); 

zasada poszanowania uzasadnionych interesów 

przedsiębiorcy w działalności organów administracji; 

zasada współpracy organów administracji publicznej 

z organizacjami

pracodawców, organizacjami pracowników, 

organizacjami przedsiębiorców oraz samorządami 

zawodowymi i gospodarczymi

zasada rejestracji; 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

56

Swoboda działalności 
gospodarczej VI

Uprawnienia ochronne przedsiębiorcy: 

Prawo złożenia do właściwego organu wniosku o 

wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu 

zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek 

świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, w 

jego indywidualnej sprawie (Art. 10 usdg)  

Nie może być on obciążony jakimikolwiek daninami 

publicznymi, sankcjami finansowymi lub karami w 

zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej 

interpretacji;  

Obowiązek załatwiania spraw przedsiębiorcy przez 

organy administracji publicznej bez zbędnej zwłoki 

(Art. 11 usdg) 

(

dla budujących samoświadomość prawną zasadne będzie 

oddanie się kontemplacji pojęć zwłoki zbędnej i zwłoki niezbędnej 

). 

background image

Leges, Libertas et 

Pax

sunt optima dona 

Inskrypcja z tarczy Tytusa Flaminiusa ofiarowanej świątyni 

Delfickiej

Prawa, wolność i pokój to najlepsze 
dary.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

58

Działalność gospodarcza I

Zarobkowa działalność wytwórcza, 

budowlana, handlowa, usługowa 

oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i 

wydobywanie kopalin ze złóż, a także 

działalność zawodowa, wykonywana w 

sposób zorganizowany i ciągły. 

Art. 2 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

59

Działalność gospodarcza II 

Aktywność zorganizowana (

w formie przedsiębiorstwa

); 

Działalność prowadzona w sposób ciągły; 

Wykonywana samodzielnie, na własną 

odpowiedzialność przedsiębiorcy 

(

nie stanowi działalności gospodarczej posiadanie akcji

); 

Celem jest uzyskanie zarobku; 

Ustawodawca wyłącza spod definicji działalność: 

wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i 

hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa 

śródlądowego, wynajmowanie przez rolników pokoi, sprzedaż 

posiłków domowych i świadczenie w gospodarstwach rolnych innych 

usług związanych z pobytem turystów.

 Art. 3 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

60

Działalność gospodarcza III

Przedsiębiorca 

- podmiot (jednostka organizacyjna) prowadzący działalność gospodarczą 

– osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie posiadająca 

osobowości prawnej o ile na podstawie przepisów ustawy posiada 

zdolność prawną – może występować samodzielnie w obrocie 

(art. 4 ust. 1 usdg; art. 43

1

 k.c.), 

Przedsiębiorcami (odrębnymi) są wspólnicy spółki cywilnej w zakresie 

wykonywanej działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 usdg); 

Przedsiębiorstwo

- zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych 
przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 55

1

 k.c.);

  

Firma

- oznaczenie (nazwa) indywidualizująca przedsiębiorcę w obrocie. 

Dla osoby fizycznej jest to imię i nazwisko. Dla jednostki organizacyjnej 

nazwa zawierająca określenie formy prawnej (art. 43

1

 – 43

10

 k.c.); 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

61

Działalność gospodarcza IV

Przedsiębiorstwo obejmuje w szczególności: 

oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego 

wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, 

materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do 

nieruchomości lub ruchomości;

prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub 

ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub 

ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

koncesje, licencje i zezwolenia;

patenty i inne prawa własności przemysłowej;

majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

tajemnice przedsiębiorstwa;

księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności 

gospodarczej.

      (art. 551 k.c.)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

62

Działalność gospodarcza V

Jeden przedsiębiorca np: spółka 
akcyjna może prowadzić większą 
liczbę przedsiębiorstw. 

Przedsiębiorca będzie zatem 
podmiotem działającym, zaś 
przedsiębiorstwo będzie miało 
charakter „warsztatu pracy”. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

63

Zasady prowadzenia 

działalności gospodarczej 

Zasada gospodarki rynkowej; 

Zasada wolności gospodarczej; 

Zasada równości wobec prawa; 

Zasada ochrony równości konkurencji; 

Zasada prawa do sądu; 

Zasada odpowiedzialności odszkodowawczej 
administracji; 

Zasada ochrony bezpieczeństwa publicznego i 
porządku publicznego (

jako przesłanki ograniczeń wolności

). 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

64

Osobowość prawna 

Fikcja prawna (

rozwiązanie nakazujące przyjąć, iż 

prawdziwe jest zjawisko niezgodne z doświadczeniem faktycznym

), 

nakazująca przyjąć, iż konkretna masa 
majątkowa (

tzw. fundacyjny typ osobowości prawnej

lub zbiór osób (

tzw. korporacyjny typ osobowości prawnej

może występować samodzielnie w obrocie 
(

tj. odrębnie od pierwotnego właściciela kapitału lub osób 

wchodzących w skład np: stowarzyszenia

). 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

65

Przedsiębiorca 

1. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba 

prawna i jednostka organizacyjna niebędąca 

osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje 

zdolność prawną - wykonująca we własnym 

imieniu działalność gospodarczą.

2. Za przedsiębiorców uznaje się także 

wspólników spółki cywilnej w zakresie 

wykonywanej przez nich działalności 

gospodarczej.

(

art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

66

Przedsiębiorcy – formy I

Osoba fizyczna; 

Jednostka organizacyjna nie 
posiadająca osobowości prawnej 

(

wyodrębniona organizacyjnie, jednak nie będąca w pełni samodzielnym podmiotem 

prawa

)

Spółka jawna; 

Spółka partnerska; 

Spółka komandytowa; 

Spółka komandytowo-akcyjna; 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

67

Przedsiębiorcy – formy II

Jednostki organizacyjne posiadające 
osobowość prawną: 

Spółka z ograniczoną 
odpowiedzialnością; 

Spółka akcyjna; 

Fundacja prowadząca działalność 
gospodarczą; 

Stowarzyszenie prowadzące działalność 
gospodarczą. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

68

Przedsiębiorcy – formy III

Cudzoziemcy (

art. 13 usdg

): 

Zasada traktowania narodowego 
podmiotów pochodzących z UE i EFTA, 
stron umowy o EOG (zakaz dyskryminacji 
ze względu na pochodzenie lub 
narodowość w odniesieniu do ww. osób); 

Wolność na analogicznych do obywateli 
polskich warunkach dla cudzoziemców 
przebywających leganie na terytorium RP. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

69

Eventus stultorum magister

                             

łac. wynik / skutek nauczycielem 

głupców

 

Zasada traktowania narodowego np. 
w prawie wspólnotowym nie dopuszcza 
dyskryminacji „obcych” względem 
„swoich”; 

Legalna (

do czasu naruszenia zasad Traktatowych

jest dyskryminacja „swoich” względem 
„obcych”; 

Działanie na niekorzyść własnych obywateli 
nieobce jest polskiemu Ustawodawcy …

Wtręt w wywodu spójny 

Wtręt w wywodu spójny 

ciąg

ciąg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

70

Przedsiębiorcy – formy IV

Cudzoziemcy c.d. (

art. 13 usdg

): 

Inne osoby zagraniczne mają prawo do 

podejmowania i wykonywania działalności 

gospodarczej wyłącznie w formie spółki oraz 

obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub 

akcji, o ile umowy międzynarodowe nie 

stanowią inaczej:

komandytowej, 

komandytowo-akcyjnej, 

z ograniczoną odpowiedzialnością 

akcyjnej, a także do przystępowania do takich 

spółek

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

71

Oddziały przedsiębiorców 

zagranicznych I

 

Pojęcie oddziału przedsiębiorcy zagranicznego: 

jednostka zależna od przedsiębiorcy zagranicznego, 

wykonująca na terytorium RP działalność 

gospodarczą; 

posiadanie siedziby na terytorium RP. 

(

Dla miłośników prozy Alfreda Szklarskiego:  faktoria handlowa do obrotu 

z dzikimi 

tj. reprezentacja przedsiębiorstwa kupieckiego zza Wielkiej Wody, 

oparta na ich podmiotowości prawnej, 

działająca w sferze ich dozwolenia / specjalizacji, 

 posiadająca lokalną organizację zarządzającą – w osobie faktora

)

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

72

Oddziały przedsiębiorców 
zagranicznych II

Zasady działalności za pośrednictwem oddziału: 

Wzajemność - dla podmiotów z państw trzecich 

(

nie dotyczy państw członkowskich UE i zrównanych w prawach, dla 

których nie obowiązuje zasada wzajemności

); 

Dla obywateli państw członkowskich UE; EOG i państw, 

które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości 

na podstawie umów zawartych ze Wspólnotą Europejską i jej 

państwami członkowskimi, podejmowanie i wykonywanie 

działalności gospodarczej jest wolne na takich samych 

zasadach jak dla obywateli polskich.

Możliwość prowadzenia działalności wyłącznie w zakresie 

przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (art. 86 

usdg); 

Konieczność ustanowienia osoby uprawnionej do reprezentacji 

przedsiębiorcy zagranicznego w oddziale (art. 87 usdg);  

Możliwość rozpoczęcia działalności 

w ramach oddziału po 

uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

73

Wtręt doprecyzowujący !!!

Podmiot założony zgodnie z prawem polskim 
jest przedsiębiorcą krajowym, naszym, 
pszenno-buraczanym, swojakiem / 
ziomalem. 

Jednostka organizacyjna wywodząca swoją 
podmiotowość z istnienia i funkcjonowania 
gdzieś daleko za granicą przedsiębiorcy 
macierzystego, będzie działała jako projekcja 
– oddział lub samo tylko widmo – 
przedstawicielstwo. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

74

Oddziały przedsiębiorców 
zagranicznych III

OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCY ZAGRANICZNEGO:

 

używanie do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy 

przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną 

na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy 

oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”;

prowadzenie dla oddziału oddzielnej rachunkowości w 

języku polskim zgodnie z przepisami o rachunkowości;

zgłaszanie ministrowi właściwemu do spraw gospodarki 

wszelkich zmian stanu faktycznego i prawnego w 

zakresie okoliczności, stanowiących przesłanki wydania 

zakazu działalności; 

inne obowiązki wynikające z mocy prawa np. 

zawieranie umów w języku polskim, w sytuacjach 

określonych w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o 

języku polskim. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

75

ustawa z dnia 7 października 1999 r. 

o języku polskim (wyciąg)

Art. 7. 
Języka polskiego używa się w obrocie prawnym na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy podmiotami polskimi oraz gdy jedną ze 

stron jest podmiot polski. Dotyczy to w szczególności nazewnictwa towarów 

i usług, ofert, reklamy, instrukcji obsługi, informacji o właściwościach 

towarów i usług, warunków gwarancji, faktur, rachunków i pokwitowań (…). 

Art. 8. 
Jeżeli stroną umowy, której wykonanie ma nastąpić na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej, jest podmiot polski, umowę sporządza się w 

języku polskim.
Umowa sporządzona w języku polskim może mieć wersję lub wersje 

obcojęzyczne. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej, podstawą wykładni 

takiej umowy jest jej wersja polskojęzyczna.
Do umów zawartych z naruszeniem ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio art. 

74 § 1 zdanie pierwsze oraz art. 74 § 2 Kodeksu cywilnego; umowa 

sporządzona w języku obcym nie stanowi uprawdopodobnienia faktu 

dokonania czynności prawnej, o którym mowa w art. 74 § 2 Kodeksu 

cywilnego.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

76

Oddziały przedsiębiorców zagranicznych 

IV

SANKACJA W POSTACI ZAKAZU PROWADZENIA 

DZIAŁALNOŚCI: 

Podmiot kompetentny: 

Minister właściwy do spraw 

gospodarki; 

Forma prawna: 

decyzja; 

Przesłanki wydania decyzji zakazującej (wystarczy, że spełniona 

jest jedna):

oddział rażąco narusza prawo polskie lub nie wykonuje obowiązku 

aktualizacji informacji;

nastąpiło otwarcie likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego, który 

utworzył oddział, lub przedsiębiorca ten utracił prawo wykonywania 

działalności gospodarczej;

działalność przedsiębiorcy zagranicznego zagraża bezpieczeństwu i 

obronności państwa, ochronie tajemnicy państwowej lub innemu 

ważnemu interesowi publicznemu.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

77

Przedstawicielstwo I

przedstawicielstwa stanowią jednostki 

przeznaczone do prowadzenia na 

terytorium Polski w zakresie reklamy i 

promocji przedsiębiorcy zagranicznego; 

przedstawicielstwo mogą utworzyć również 

osoby zagraniczne powołane do promocji 

gospodarki kraju ich siedziby, z tym że zakres 

działania takiego przedstawicielstwa może 

obejmować wyłącznie promocję i reklamę 

gospodarki tego kraju.

utworzenie przedstawicielstwa wymaga wpisu 

do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców 

zagranicznych, prowadzonego przez ministra 

właściwego do spraw gospodarki.

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

78

Przedstawicielstwo II

wymogi dotyczące wniosku o założenie 

przedstawicielstwa 

sporządzenie w języku polskim, zawiera:

podanie  nazwy, siedziby i formy prawnej przedsiębiorcy 

zagranicznego;

określenie przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy 

zagranicznego;

wskazanie imienia, nazwiska oraz adresu na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej osoby upoważnionej w przedstawicielstwie 

do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego;

podanie adresu przedstawicielstwa na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej.

jako załączniki powinny zostać dołączone do wniosku:

jeżeli przedsiębiorca zagraniczny działa na podstawie aktu 

założycielskiego, umowy lub statutu - odpis tego dokumentu;

jeżeli przedsiębiorca zagraniczny istnieje lub wykonuje działalność 

na podstawie wpisu do rejestru - odpis z tego rejestru;

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

79

Podziały funkcjonalne 
przedsiębiorców 

Mikroprzedsiębiorca (art. 104 usdg); 

Mały przedsiębiorca (art. 105 usdg); 

Średni przedsiębiorca (art. 106 usdg); 

Podział w swej istocie nie ma wymiernych 

odniesień dla praktyki działalności gospodarczej 

w Polsce  – państwa członkowskie mogą tworzyć 

systemy wspomagania działalności małych i 

średnich przedsiębiorstw, jednak nie naruszając 

zasady równej konkurencji. 

Polski program wspierania MiŚ-iów zaginął w pomroce kazamatów MG….

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

80

Podstawowy obowiązek 

przedsiębiorcy 

Przestrzeganie prawa

Przestrzeganie prawa

:

:

Przedsiębiorca jest obowiązany spełniać 

określone przepisami prawa warunki 

wykonywania działalności gospodarczej, 

w szczególności dotyczące ochrony przed 

zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i 
moralności publicznej, a także ochrony 

środowiska.

Art. 18 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

81

Obowiązki przedsiębiorcy I 

Obowiązek zapewnienia fachowości 

Obowiązek zapewnienia fachowości 

wykonywania działalności: 

wykonywania działalności: 

Jeżeli przepisy szczególne nakładają obowiązek 

posiadania odpowiednich uprawnień zawodowych 

przy wykonywaniu określonego rodzaju 

działalności gospodarczej, przedsiębiorca jest 

obowiązany zapewnić, aby czynności w ramach 

działalności gospodarczej były wykonywane 

bezpośrednio przez osobę legitymującą się 

posiadaniem takich uprawnień zawodowych.

(np. Sprzedaż farmaceutyków)

Art. 19 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

82

Obowiązki przedsiębiorcy II

Obowiązek oznaczania towarów: 

Obowiązek oznaczania towarów: 

Przedsiębiorca wprowadzający towar do obrotu na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany 

do zamieszczenia na towarze, jego opakowaniu, 

etykiecie lub instrukcji informacji w języku polskim 

zawierających:

1) firmę przedsiębiorcy i jego adres;

2) nazwę towaru;

3) inne oznaczenia i informacje wymagane na 

podstawie odrębnych przepisów.

Art. 20 usdg 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

83

Obowiązki przedsiębiorcy III

Obowiązek oznaczania towarów: 

Obowiązek oznaczania towarów: 

Jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w 

sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na 

odległość za pośrednictwem środków masowego 

przekazu, sieci teleinformatycznych lub druków 

bezadresowych, jest on obowiązany do podania w 

ofercie co najmniej następujących danych:

1) firmy przedsiębiorcy;

2) numeru identyfikacji podatkowej (NIP);

3) siedziby i adresu przedsiębiorcy.

Art. 21 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

84

Obowiązki przedsiębiorcy IV

Obowiązek dokonywania rozliczeń za 

pośrednictwem rachunku bankowego 

lub prowadzonego w SKOK-u, gdy : 

(przesłanki samodzielne)

1.

stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny 

przedsiębiorca; 

2.

jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę 

wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 

15 000 euro

(co ma zapewniać przejrzystość operacji przedsiębiorców przed 

służbami skarbowymi)                        Art. 22 usdg

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

85

Rejestry / Ewidencje I 

Cele funkcjonowania systemu rejestrów: 

Przejrzystość sfery prowadzenia działalności 
gospodarczej; 

(

zabezpieczenie prawne ekonomicznego założenia o pełnej przejrzystości 

rynku

)

Pewność obrotu – założenie, iż to co w 
księgach to i w rzeczywistości; 

Kontrola informacyjna nad aktywnością 
wykonywaną na terytorium państwa. 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

86

Rejestry / Ewidencje II

Wpis - warunek konieczny podjęcia działalności: 

Przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą 

po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w 

Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji 

Działalności Gospodarczej, zwanej dalej „ewidencją”. 

Spółka kapitałowa w organizacji może podjąć 

działalność gospodarczą przed uzyskaniem wpisu do 

rejestru przedsiębiorców. 

Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący 

osobami fizycznymi. Zasady wpisu do rejestru 

przedsiębiorców określają odrębne przepisy.

                                  Art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

 

background image

Katedra Prawa Administracyjnego i 

Fiannsowego Przedsiębiorstw

87

Rejestry / Ewidencje III 

Ewidencja działalności gospodarczej; 

Art. 7 – 7i (

pozostawione w mocy do dnia 31 grudnia 2006 r.

)

Ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo  
działalności gospodarczej (

Dz. U Nr 10, poz. 1178 ze zm.

)

Krajowy Rejestr Sądowy; 

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym 
Rejestrze Sądowym (

Dz. U. z 2001 r. Nr 17 poz. 209 – t.j. ze zm.

)

background image

felix, qui potuit 
rerum cognoscere 
causas

szczęśliwy, kto zdołał poznać 
przyczyny wszechrzeczy.
 

     

Wergiliusz.


Document Outline