Ostre zapalenie 

wyrostka 

robaczkowego

20.11.2001

1522

1543 Vesalius

• Wyrostek „miedniczy”                              

41,5%

• Wyrostek międzypętlowy                          17%
• Wyrostek zakątniczy lub przykątniczy  2,5 + 

13%

• Wyrostek biodrowy                                   26%   

                             

• Appendicitis acuta – zakażenie ściany wyrostka 

robaczkowego w następstwie zastoju jego 
zawartości

• niedrożność  rozdęcie  niedokrwienie 

tetnicze zastój żylny  obrzęk migracja 

bakterii (grudki chłonne; śluzówka; tkanka 
podśluzowa; mięśniówka; surowicówka)  

zmiany wsteczne

Appendicitis acuta

• Appendicitis catarrhalis
• Appendicitis ulcerosa
• Appendicitis phlegmonosa
• Appendicitis gangrenosa
• Appendicitis perforativa

Podział wg J. 

RUTKOWSKIEGO

I. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

1. Bez zapalenia otrzewnej
2. Z miejscowym zapaleniem otrzewnej

a. Postępujące
b. Ustępujące

3. Z rozlanym zapaleniem otrzwenej

II. Przewlekłe zapalenie wyrostka 

robaczkowego

Arkadiusz Jawień                      (1952 -       
  )

Zygmunt Mackiewicz                (1931 -       
  )

Adam Piskorz                             (1915 - 
1997)

Stanisław Nowicki                      (1893 - 
1972)

Maksymilian Rutkowski            (1867 - 
1942)

Alfred Obaliński                         (1813 - 
1898)

Antoni Bryk                                (1820 - 
1881)

Ludwik Bierkowski                    (1801 - 
1860)

Rafał Czerwiakowski                 (1743 - 
1816)

Narody, które tracą 
pamięć,

Schodzą do rzędu 
plemienia

Jan Paweł 

II

„Historia naturalna”

zapalenie wyrostka robaczkowego
                                                                   rozlane zapalenie 

otrzewnej

cofnięcie zmian      przedziurawienie     naciek

                                             wchłonięcie         ropień

                                                     przebicie   wchłonięcie
                             przez powłoki
                                             do narządu sąsiedniego
                                                               do wolnej jamy otrzewnej 

 

                                    przetoka         

Parę godzin lub dni przed atakiem niestrawność , 
biegunka, zaparcie.

BÓL    83% nagle

wczesne przedziurawienie – rozlany
17% podobne przedtem
nadbrzusze (6-12 h)  prawe podbrzusze
starsi – bez bólów – niedomagania ogólne

NUDNOŚCI, WYMIOTY

zwykle po bólu
treść pokarmowa, niezbyt obfite

!!!!!

 zawsze utrata łaknienia

   #  zatrzymanie gazów i stolca; biegunka (zakątniczy)

TEMPERATURA     do 38°C

TĘTNO  100 – 110 – 120 /min         

!!!!!!!

#   wygląd chorego

BOLESNOŚĆ UCISKOWA

położenie

„wyrostek” zwisający do tylno-bocznej przestrzeni miednicy mniejszej, nie 
dotykajacy kosci krzyzowej może być bezbólowy !!!!!!!

OBJAW OTRZEWNOWY
NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE

wyraźne w końcu I doby
badanie przód i tył

INNE OBJAWY

Zasada Murphego (1889)

• ból w nadbrzuszu lub w okolicy pępka
• nudności, wymioty
• miejscowa bolesność

• temperatura
• leukocytoza

• INFILTRATUM PERIAPPENDICULARE
• INFILTRATIO PERIAPPENDICULARIS
• ABSCESSUS PERIAPPENDICULARIS
• PERFORATIO
• PERITONITIS DIFFUSA

RÓŻNICOWANIE

- 

zapalenie płuc i opłucnej

- choroby rdzenia
- kolka wątrobowa
- zatrucia pokarmowe i nieżyt żołądka
- niedrożność jelit

„miedniczy” 
- niedrożność jelita grubego
- niedrożność jelita cienkiego
- zapalenie uchyłka jelita grubego
- kamica moczowodowa
- zapalenie wezłów chłonnych krezki
u kobiet
- zburzenia miesiączkowania
- zagrażające poronienie
- ciąża
- pozamaciczna
- torbiel jajnika
- ostre zapalenie przydatków

RÓŻNICOWANIE

„

wstępujący”

- ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
- owrzodzenie, perforacja XII-cy
- ropień okołonerkowy, ostre wodonercze, roponercze
- kamica nerkowa
- ostre zapalenie nerek

„międzypętlowy” 
- ostra niedrożność jelita cienkiego
- choroba Crohna
- zapalenie uchyłka Meckela
- swoiste przedziurawienie jelita
- grużlica otrzewnej
- pneumokokowe zapalenie otrzewnej
- pęknięcie dolnego odcinka mięśnia prostego brzucha
- kamica moczowodowa
- skręt lub zgorzel przyczepka sieciowego

RÓŻNICOWANIE

„biodrowy”
- perforacja wrzodu XII-cy
- rak kątnicy
- gruźlica, promienica kątnicy
- gruźlica węzłów chłonnych okoicy krętniczo-kątniczej
- choroby stawu biodrowego
- ropień mięśnia biodrowego
- kamica moczowodowa
- nieswoiste zapalenie węzłów krezkowych

Doskonałość w chirurgii polega na 
umiejętności powstrzymywania się 
od niepotrzebnych operacji

                                      

Jean Louis 

Petit

1886   Fitz, Boston

1887,1888    Morton, Filadelfia

1889   McBurney, NY

1889, 1890   Murphy, Chicago

Postępowanie pooperacyjne

POWIKŁANIA leczenia operacyjnego

śródoperacyjne
wczesne

ropień i ropowica powłok
krwotok
niedrożność (naciek; błąd techniczny)
ropowica pochodzenia krezkowego
przetoka kałowa (ropień, trudności w zagłobieniu, ucisk 

drenu)

ropień śródotrzewnowy

późne

niedrożność
przepuklina

„Historia naturalna”

zapalenie wyrostka robaczkowego
                                                                   rozlane zapalenie 

otrzewnej

cofnięcie zmian      przedziurawienie     naciek

                                             wchłonięcie         ropień

                                                     przebicie   wchłonięcie
                             przez powłoki
                                             do narządu sąsiedniego
                                                               do wolnej jamy otrzewnej 

 

                                    przetoka