background image

 

 

Aspekty 

immunologiczne 

i kliniczne konfliktu 

serologicznego 

Elżbieta Gajewska 
Klinika Neonatologii
AM we Wrocławiu

background image

 

 

RZADKO MA MIEJSCE FAKT, ABY 
W JEDNYM STULECIU 
ZNALEZIONO ROZWIĄZANIE 
TAK SZEROKIEGO PROBLEMU, 
JAKIM JEST CHOROBA 
HEMOLITYCZNA 
NOWORODKÓW (ChHN).

background image

 

 

Historia – poznanie etiologii 
CHHN

1865 r. - berliński patolog Orth zauważa zmiany 

w mózgu noworodka zmarłego na żółtaczkę,

1904 r. - Schmorl stosuje termin kernicterus do 

opisania charakterystycznego wyglądu jąder 

podkorowych. 

1925 r - Hirszfeld i Zborowski tworzą 

koncepcję konfliktu serologicznego.

1940 Landsteiner i Wiener odkrywają układ 

Rh. 

1941 r Levin i Katzin wyjaśniają rolę 

przeciwciał Rh w klasycznej erytroblastozie 

płodowej

background image

 

 

Historia- opracowanie 
metod leczenia ChHN

wprowadzenie transfuzji wymiennej 
u noworodków Wallerstein (1946) i 
Diamond (1947).

Zabieg ten obniżył znacznie śmiertelność 
z powodu choroby hemolitycznej i występowanie 
żółtaczki jąder podkorowych, szczególnie gdy 
był wykonywany podwójną objętością krwi. 

1949 r. - I transfuzja wymienna w Polsce       
              prof. Kazimierz Jabłoński i prof. 
Ludwik Hirszfeld

background image

 

 

Historia- opracowanie 
metod leczenia ChHN

1958 r - Cremer i wsp. donieśli, że 

ekspozycja wcześniaka na światło 

słoneczne lub niebieskie 

fluorescencyjne zmniejsza stężenie 

bilirubiny w surowicy, dzięki 

późniejszym badaniom poznano 

mechanizm, efektywność i toksyczność 

tego zjawiska. Obecnie fototerapia 

stanowi podstawową metodę leczenia 

hiperbilirubinemii noworodków.

background image

 

 

Historia- opracowanie metod 
diagnostyki i leczenia płodu

1963 r Liley analizując płyn 

owodniowy w spektrofotometrii 

stwierdził, że wzmożona absorpcja 

przy długości fal świetlnych 450nm 

może świadczyć o stopniu zagrożenia 

ciąży erytroblastozą 

i ustalił granice stref zagrożenia . 

W tym samym roku wykonał on 

pierwszą transfuzję dopłodową do 

jamy otrzewnowej płodu.

background image

 

 

Rozwój techniki (fetoskop, USG) 

pozwolił na przeprowadzenie 

transfuzji do żyły pępowinowej 

(1981r) a nawet transfuzji 

wymiennych u płodu

Lata 60-te - wprowadzenie 

plazmaferezy 

u ciężarnych ze zrealizowanym 

konfliktem serologicznym

background image

 

 

Historia - opracowanie metod 
profilaktyki konfliktu Rh

Finn, Clark i Woodrow oraz Freda, Gorman 
i Pollack - 
profilaktyczne zastosowanie Ig 
anty Rh (D) u kobiet rodzących Rh (-) 

Wrocław 1976r.- E. Gajewska- zorganizowanie 
VII Ogólnopolskiego Sympozjum 
Neonatologicznego pt. ”Aspekty medyczne i 
społeczne konfliktu serologicznego w Polsce” 

1978 r. Polska ”Ustawa o obowiązku 
profilaktycznego stosowania 
Immunoglobuliny Anty Rh (D) u kobiet z 
Rh ujemnymi”
 . 

background image

 

 

Definicja konfliktu 
serologicznego 

Reakcja immunologiczna między 

antygenami krwinek czerwonych płodu i 

noworodka a przeciwciałami 

wytworzonymi przez matkę, w wyniku 

której erytrocyty ulegają hemolizie. 

Doprowadza to do ciężkiego schorzenia u 

noworodków, zwanego chorobą 

hemolityczną noworodków - Morbus 

Haemoliticus Neonatorum.

 

background image

 

 

Konflikt serologiczny-
etiologia: 

Największe znaczenie ma 
immunizacja 
w zakresie antygenu D z układu 
Rh
 

Immunizacja w układzie ABO 
(najmocniejszy antygen A1) jest 
najczęstszą przyczyną ChHN 
(~75%).

 

background image

 

 

Konflikt serologiczny-
etiologia:

Wprowadzenie profilaktyki globuliną 

anty -D relatywnie zwiąkszyło 

częstość występowania “rzadkich” 

konfliktów, spowodowanych 

nietypowymi antygenami jak: Kell, 

Duffy (Fy

a

), Lewis i Kidd (Jk 

a

, Jk 

b

) – 

wszystkie powodują ciężką anemię w 

zyciu płodowym mogą także 

prowadzić do obrzęku i obumarcia 

płodu (częstość immunizacji ~0.08%). 

background image

 

 

Konflikt serologiczny-
etiologia:

W ChH może występować 

immunizacja kilkoma antygenami 

erytrocytów np. C i D, 

choroba hemolityczna noworodka 

może współistnieć z  innymi 

alloimmunologicznymi zaburzeniami 

hematologicznymi takimi jak 

trombocytopenia, neutropenia. 

background image

 

 

Patomechanizm konfliktu 
serologicznego

Wytworzenie przez matkę przeciwciał 
przeciwko elementom morfotycznym krwi 
płodu 

Pierwszy kontakt z obcym antygenem prowadzi do 
pierwotnej odpowiedzi immunologicznej, podczas 
której wytwarzane są przeciwciała klasy IgM i IgG o 
niskim mianie i komórki pamięci immunologicznej 

Ponowny kontakt z antygenem prowadzi do 
wtórnej, szybkiej i gwałtownej odpowiedzi 
immunologicznej z wytworzeniem przeciwciał 
odpornościowych IgG  o dużym mianie.
(sytuacja w 1 ciąży i kolejnych ciążach)

background image

 

 

Patomechanizm konfliktu 
serologicznego

Przenikanie przeciwciał klasy IgG 
przez łożysko do krwi płodu

Reakcja immunologiczna między 
antygenami krwinek czerwonych 
płodu i noworodka a przeciwciałami

Wychwyt erytrocytów opłaszczonych 
swoistymi przeciwciałami przez 
makrofagi w śledzionie i ich 
hemoliza pozanaczyniowa. 

background image

 

 

Różnice obrazu konfliktu 
serologicznego w poszczególnych 
układach grupowych krwi (Rh, ABO, 
rzadkie układy grupowe)

   

wynikają z odmienności:

najczęstszego mechanizmu uodpornienia 
matki,

 czasu powstawania antygenów krwinek w 
życiu płodowym, ich immunogenności i 
lokalizacji (wyłącznie na erytrocytach bądź też 
innych tkankach), 

gęstości antygenów na powierzchni erytrocyta, 

rodzaju wytwarzanych przeciwciał

background image

 

 

Konflikt Rh

background image

 

 

Uczulenie matki na antygen 
występujący na krwinkach 
dziecka (odziedziczony po ojcu) 
może wystąpić 

podczas ciąży lub porodu w wyniku

 

transfuzji matczyno płodowych w 
ciąży fizjologicznej

 (częstość rośnie wraz 

z wiekiem płodowym od 7% w I trymestrze, 
16% w II, 29% w III, do 50% przy porodzie).

transfuzji matczyno płodowych w 
stanach patologicznych

 takich jak 

poronienie samoistne, sztuczne, ciąża 
pozamaciczna, uraz brzucha ciężarnej, ręczne 
odklejenie łożyska, amniocenteza, 
przezskórne pobieranie krwi z pępowiny 
płodu. 

background image

 

 

Udowodniono, że ryzyko 

immunizacji jest proporcjonalne do 

stopnia krwawienia matczyno- 

płodowego 

Ryzyko wzrasta od 3% przy objętości 

przecieku 0.1ml do 65% przy 0.5ml wg 

Zipursky’ego

Metody oznaczania krwinek płodowych 

zawierających HbF w krwi matki

      - metoda kwasnej elucji Kleinhauer 

                  

Betke

      - metoda immunofluorescencji 

pośredniej

background image

 

 

Tylko 6-8% kobiet Rh ujemnych 

rodzących pierwsze dziecko Rh 

dodatnie zostaje przez nie 

uodpornione

Niezgodność grupowa w zakresie 

grup głównych ma protekcyjny efekt

Im wcześniej dojdzie do immunizacji 

(dłuższy czas trwania hemolizy, 

wysokie miano przeciwciał), tym 

cięższa postać choroby hemolitycznej 

background image

 

 

Uczulenie matki na antygen 
występujący na krwinkach 
dziecka (odziedziczony po ojcu) 
może wystąpić

 

też

w wyniku przetoczenia krwi 
autologicznej niezgodnej grupowo, 

kontaktu z krwią partnera u 
narkomanów używających jednej 
strzykawki

background image

 

 

Postacie kliniczne ChHN

ciężka żółtaczka noworodków 
(icterus gravis neonatorum)

ciężka anemia (anaemia gravis)

obrzęk uogólniony płodu 
(hydrops universalis fetus)

 

- różnicowanie z obrzękiem 
nieimmunologicznym, który obecnie 
stanowi ponad 80% przypadków 

background image

 

 

Objawy ChHN o ciężkim 
przebiegu: 

niedokrwistość – bladość powłok 

skórnych, tachykardia, tachypnoe, : 

zastoinowa niewydolność krążenia 

niewydolność oddechowa – 

hipoplazja płuc, hydrothorax i 

nacieki opłucnej (hydrops foetalis)

hiperinsulinemia- hipoglikemia  

background image

 

 

Objawy ChHN o ciężkim 
przebiegu:

hemopoeza pozaszpikowa- nacieki 
skórne, hepatomegalia, splenomegalia 

zaburzenia hematologiczne: 
trombocytopenia (zwykle ustępuje 
samoistnie) - wybroczyny na skórze, 
neutrofilia, neutropenia, DIC 

uszkodzenie wątroby: 
hipoalbuminemia, niedobór 
czynników układu krzepnięcia

 

background image

 

 

Powikłania ChHN 

Zakażenie

z konfliktem serologicznym Rh 

współistniało w 80%, z ABO w 60% 

(Szymborska i wsp. 1993r)

Następstwa neurologiczne: 

związane z żółtaczką jąder 

podkorowych: atetoza, głuchota, 

rzadko upośledzenie umysłowe i 

niedotlenieniem - ENN, wylewy do 

OUN 

background image

 

 

Powikłania ChHN 

Niedokrwistość

Czas występowania:

płodowawczesna- 1 t.życia, 

późna niedokrwistość 3-4 t. ż, u 

noworodków po transfuzji wymiennej 6-8 

t. ż.

Obligatoryjne kontrolowanie morfologii

TU – przy Hb-5-6g%, lub wyższej, gdy 

występują objawy kliniczne 

niedokrwistości (obniżone łaknienie, 

osłabienie, bezdechy) 

Ewentualne leczenie erytropoetyną

background image

 

 

Powikłania ChHN

NEC 

hemoglobinuria z odwracalną 
niewydolnością nerek

zespół zagęszczonej żółci

 

background image

 

 

Rozpoznawanie konfliktu 
serologicznego matczyno-
płodowego:

Powinno być postawione już u kobiety ciężarnej. 
Dlatego istnieje obowiązek oznaczenia grupy 
krwi wraz z czynnikiem Rh i badaniem 
przesiewowym obecności przeciwciał 
(pośredni test antyglobulinowy) u 
wszystkich ciężarnych.
 Badanie to 
przeprowadzone u wszystkich kobiet (nie tylko 
Rh -) pozwala na wykrycie uczulenia na rzadkie 
antygeny krwinek czerwonych lub inne 
składniki poza RhD w układzie Rh.

background image

 

 

Rozpoznawanie konfliktu 
serologicznego matczyno-
płodowego:

Wykrycie obecności przeciwciał nie 

jest równoznaczne z potwierdzeniem 

konfliktu serologicznego     

muszą należeć do klasy IgG (przenikają 

przez łożysko)

antygen musi być wyrażony na krwinkach 

płodu/ noworodka

Po stwierdzeniu obecności przeciwciał 

należy określić stopień zagrożenia 

płodu. 

background image

 

 

Na możliwość wystąpienia konfliktu 
serologicznego wskazują 
następujące elementy z wywiadu:

transfuzja krwi  u matki

choroba hemolityczna u poprzedniego 

dziecka i jej nasilenie (obrzęk płodu, 

konieczność transfuzji wymiennej), 

przy konflikcie Rh liczba ciąż, 

niepomyślne zakończenie poprzednich 

ciąż (poronienie, ciąża pozamaciczna)

ugrupowanie konfliktowe między 

rodzicami 

narkomania

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna
choroby hemolitycznej 
płodu: 

Poziom przeciwciał u matki: 

w surowicy miano przeciwciał anty D poniżej 
1:64 jest uważane za wykluczające z dużym 
prawdopodobieństwem konieczność TW 
u noworodka, 

opisywano przypadki ChHN o ciężkim 
przebiegu przy niskim mianie tych 
przeciwciał

Badania funkcjonalne przeciwciał in 
vitro (np. chemiluminescencja) 

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna
choroby hemolitycznej 
płodu:

Amniocenteza (20-22Hbd) i pobranie płynu 
owodniowego na badania 

Ocena stężenia bilirubinoidów w wodach 
płodowych metodą spektrofotometryczną 
– zależność między stopniem anemii u płodu a 
wskaźnikiem gęstości optycznej płynu 
owodniowego ( E) przy 450nm

 

(schemat Lileya - tabela prognostyczna ze 

strefami zagrożenia płodu
 – 
wynik w III strefie świadczy o ciężkiej 
chorobie hemolitycznej płodu i zagrożeniu 
obumarciem) 

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna
choroby hemolitycznej 
płodu:

Wczesne określenia grupy krwi płodu przy 

użyciu nowoczesnej techniki PCR 

komórkach z płynu owodniowego

przydatność badania genotypu płodu  techniką PCR 

w ciążach obarczonych ryzykiem ChH wywołanych 

rzadkimi antygenami krwinek czerwonych 

Badanie parametrów dojrzałości płuc 

płodu w wodach płodowych - L/S, 

kreatynina - 

(bo jedną z interwencji terapeutycznych jest 

wcześniejsze ukończenie ciąży)

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna
choroby hemolitycznej 
p³odu:

Badanie krwi pobranej z pępowiny 

przez 

powłoki skórne matki 

(kordocenteza) jest obecnie 

preferowaną metodą diagnostyczną

 

zwykle wykonywane po 18 Hbd

określenie grupy krwi, morfologii, 

bilirubiny pozwala na precyzyjne 

wnioskowanie o zaawansowaniu 

choroby u płodu

background image

 

 

Badania biofizyczne w 
diagnostyce CHH płodu 

USG płodowe 

Ocena morfologiczna-obraz obrzęku płodu 
w USG

Przepływy w tt środkowej mózgu i 
naczyniach pępowinowych oceniane USG 
Dopplerowskim

Profil biofizyczny płodu

KTG - analiza komputerowa 

background image

 

 

Leczenie choroby 
hemolitycznej

   Pacjentem chorującym na chorobę hemolityczną 

jest płód i noworodek, dlatego ważna jest 

współpraca położnika i neonatologa

przekazywanie informacji o pacjencie

wspólne określenie optymalnego momentu 

zakończenia ciąży, odpowiednio wczesne włączenie w 

przypadkach tego wymagających leków 

stymulujących dojrzewanie płuc, fenobarbitalu (?), 

wcześniejsze przygotowanie stanowiska do opieki nad 

noworodkiem, zarezerwowanie preparatu krwi w 

stacji krwiodawstwa

 

background image

 

 

Leczenie w życiu płodowym: 

Z koniecznością leczenia płodu 
należy się liczyć głównie przy 
chorobie hemolitycznej 
spowodowanej konfliktem 
serologicznym w zakresie czynnika 
Rh D, a także c czy Kell. Rzadko 
zachodzi ona przy immunizacji 
matki antygenami E, C, Fy 

a

 

background image

 

 

Metody leczenia choroby 
hemolitycznej płodu:

transfuzje dopłodowe

Przez korekcję niedokrwistości płodu metoda 
zapobiegania i leczenia obrzęku uogólnionego 
płodu

preferowaną metodą jest transfuzja do 
naczyń pępowinowych płodu
 pod kontrolą 
USG. 
Ze wskazań klinicznych: 
transfuzje dootrzewnowe, 
transfuzje do naczyń wątrobowych płodu

Podajemy masę erytrocytarną (krwinki grupy 
O Rh (-) Kell (-)), w razie konieczności też MP

background image

 

 

Transfuzje dopłodowe

Wykonywane są od 20-22 Hbd

Stosowanie tego leczenia pozwala na 

utrzymanie przy życiu ok. 80- 87% płodów 

z obrzękiem uogólnionym.

 Rozwój psychomotoryczny dzieci z ChH 

leczoną transfuzjami dopłodowymi 

w większości przypadków przebiega 

prawidłowo  

(Hudon i wsp. Am J Obstet Gynecol 1998) 

background image

 

 

Metody leczenia choroby 
hemolitycznej płodu c.d.:

Plazmafereza (po 10 Hbd)- upusty osocza 

celem usunięcia przeciwciał

immunoglobuliny IVIG w dużych dawkach- 

zmniejszają wytwarzanie przeciwciał anty Rh i 

przepuszczalność łożyska dla tych przeciwciał

fenobarbital podawany matce na 10 dni przed 

porodem

wcześniejsze rozwiązanie ciąży przy 

nieskuteczności powyższych metod i 

osiągnięciu przez płód dojrzałości rokującej 

przeżycie 

background image

 

 

Leczenie noworodka z ChHN

Ważne ustalenie i znajomość  
wskazań do interwencji - 51% 
noworodków 
Rh (+) z ciąż  powikłanych 
konfliktem serologicznym nie 
wymagało żadnego leczenia 

background image

 

 

Postępowanie bezpośrednio po 
urodzeniu 
w przypadku podejrzenia CHHN:

 

jak najszybsze odpępnienie

pobranie badań z krwi pępowinowej 

(grupa krwi, o.Coombsa bezpośredni, 

bilirubina, morfologia)

zaopatrzenie pępowiny (dłuższy kikut 5-7 

cm, sól fizjologiczna)

właściwa resuscytacja (korekcja kwasicy 

oddechowej i metabolicznej)

 

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna 
ChHN 

Oznaczenie grupy krwi (czy istnieje 
ugrupowanie konfliktowe)

 możliwość fałszywie negatywnego oznaczenia 
czynnika Rh w przypadku zablokowania antygenów 
Rh przeciwciałami matczynymi o wysokim mianie 

Wykrywanie przeciwciał związanych na 
błonie komórkowej erytrocytów 
noworodka
 - bezpośredni o.Coombsa 

test nieswoisty 

możliwość fałszywie negatywnego bezpośredniego 
O.Coombsa (przy niskim stężeniu przeciwciał)

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna 
ChHN 

Pomocne badanie przeciwciał w 
krwi matki
: pośredni o. Coombsa 

Wykrywanie hemolizy
w morfologii krwi 

niedokrwistość, 

anizocytoza, poikilocytoza, 

wzmożona odnowa w układzie 
czerwonokrwinkowym erytroblastoza 
(konflikt Rh) , retikulocytoza 

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna 
ChHN – wykrywanie 
hemolizy

zwiększona produkcja związków 
powstających podczas 
metabolizmu hemu - oznaczenia

:

 

bilirubina całkowita, pośrednia, 

bezpośrednia, wolna w surowicy 
krwi, 

COHb w krwi pełnej, 

CO w powietrzu wydechowym

 

background image

 

 

Diagnostyka laboratoryjna 
ChHN 

Badania biochemiczne, zlecane w celu 

wykrycia zaburzeń towarzyszących

 

(albuminy, glukoza, elektrolity, gazometria, 

enzymy wątrobowe, układu krzepnięcia) 

Badania diagnostyczne, których 

wykonanie poleca się przy 

podejrzeniu uszkodzenia OUN w 

chorobie hemolitycznej a także 

pomocne w podejmowaniu decyzji 

terapeutycznych

 

background image

 

 

Badania dodatkowe w 
CHHN (c.d.)

USG przezciemiączkowe, jamy 
brzusznej , serca

RTG klatki piersiowej

MR mózgu

badanie neurologiczne, 
neurobehawioralne 

potencjały wywołane słuchowe, 
wzrokowe, somatosensoryczne 

analiza płaczu 

background image

 

 

Kiedy rozpocząć leczenie w 
chorobie hemolitycznej:

 

Natychmiast, jeżeli wykładniki hemolizy :

    Ciężkiej        lub   

Umiarkowanej 

Hb: < 12mg%

12 - 14mg%

Bilirubina: > 5mg%  4 - 5mg%
Stan dziecka: obrzęk uogólniony

  średni

Uwzględnić dane z wywiadu położniczego

 

losy poprzedniego dziecka: śmierć, TW, 

kernicterus 

 poziom przeciwciał u matki: >1:64 w konflikcie 

Rh

background image

 

 

Postępowanie w obrzęku 
uogólnionym

Stan zagrożenia życia! 

Niewydolność oddechowa (niedobór 
surfaktantu też u noworodków 
donoszonych)

 podaż tlenu, 

intubacja, mechaniczna wentylacja + PEEP

 korekcja kwasicy

ostrożne upuszczenie płynu puchlinowego 
tylko tyle aby uzyskać ruchomość przepony, 

background image

 

 

Postępowanie w obrzęku 
uogólnionym

Niewydolność krążenia

kaniulacja żyły pępowinowej, 

pomiar OCŻ,

farmakoterapia (katecholaminy, diuretyki)

zwykle normowolemia – unikać 
przewodnienia, ograniczenie płynów 60-
80ml/kg

Niedokrwistość 

częściowa TW 
podnosi Ht i zwiększa ilość nośników tlenu

background image

 

 

Metody leczenia choroby 
hemolitycznej  noworodka 

       

Fototerapia 

Metoda fiberooptyczna lepiej niż 

konwencjonalna

Fenobarbital 

Albuminy

podane przed transfuzja wymienna 

zwiększają jej skuteczność. Nie 

udowodniono ich ochronnego działania 

na tkankę mózgową, co należy wiazać z 

przerwaniem bariery krew- mózg w ChH

background image

 

 

Metody leczenia choroby 
hemolitycznej  noworodka

IVIG w dużych dawkach

działanie immunomodulujące, blokada 
receptora Fc makrofagów i związane z 
tym zmniejszenie destrukcji krwinek 
czerwonych. 

Wg doświadczeń różnych autorów podanie 
IVIG w dawce 250-500mg/kg/24 h przez 3 
dni lub jednorazowej dawki 1g/kg/24h 
zapobiega w dużej mierze ciężkiemu 
przebiegowi ChHN 

Ważne podanie jak najwcześniej po 
porodzie

background image

 

 

Transfuzja wymienna

Zmniejsza poziom bilirubiny i innych 

toksycznych produktów hemolizy. 

Usuwa krążące przeciwciała , 

zapobiegając dalszej hemolizie i 

późnej anemii

Ważny: dobór krwi, metoda 

transfuzji, sposób wykonania, 

monitorowanie stanu klinicznego i 

badań biochemicznych noworodka 

background image

 

 

Transfuzja wymienna

Liberalizacja normy bilirubiny w wieku 

noworodkowym, która została dokonana na 

podstawie aktualnych badań (95 centyl = 

17mg% po 1 d.ż. Avery Neonatology 1999) 

nie dotyczy konfliktu serologicznego 

Liczne podręczniki neonatologii zawierają 

krzywe stężenia bilirubiny, na podstawie 

których ustala się wskazania do transfuzji 

wymiennej w ChHN 

krzywa Polacka, 

nomogramy Diamonda dla wcześniaków i 

noworodków urodzonych o czasie

background image

 

 

Transfuzja wymienna

dodatkowe kryteria dla TW  

Poziom Hb < 12-13mg% w krwi 
pępowinowej

Dynamika narastania bilirubiny > 0.3 mg
% /h u donoszonych i 0.2 mg% /h u 
wcześniaków (wg Dunn 1963 r); >0.7 mg
% /h (wg Wennberg 1978r) >0.5 mg % /h 
(wg Peterec 1995)  

Śmiertelność przy TW 0.1%- 1% - przypuszcza 
się, że wzrośnie z powodu mniejszej liczby 
zabiegów a tym samym mniejszego 
doświadczenia wykonujących ją osób. 

background image

 

 

Metody leczenia choroby 
hemolitycznej  noworodka

Środki o skuteczności i 
bezpieczeństwie nie 
potwierdzonych w 
randomizowanych 
wieloośrodkowych badaniach
 u noworodków z ChHN

 

background image

 

 

Clofibrat 

( induktor transferazy glukuronylowej i 

białka Z, o silniejszym działaniu niż 

fenobarbital) 

Erytropoetyna 

(nie należy do leczenia standardowego) 

– dla zapobiegania późnej anemii, 

przydatna zwłaszcza u noworodków po 

transfuzjach dopłodowych i u dzieci z 

niskim poziomem retikulocytów

background image

 

 

Cholestyramina, agar
przerwanie krążenia wątrobowo-
jelitowego bilirubiny 

Penicylamina 

Prometazyna 

Inhibitory oksygenazy hemu - 
metaloporfiryny

background image

 

 

Leczenie choroby 
hemolitycznej  noworodka

U noworodków z CHHN unikać

Kwasicy oddechowej

Niedotlenienia

Podaży leków wypierających 
bilirubinę z miejsc wiązania z 
albuminą (ograniczanie lipidów)

 

background image

 

 

Powikłania stosowanych 
metod leczenia 

skutki uboczne farmakoterapii 

powikłania leczenia preparatami 
krwi

 

( zakażenia bakteryjne, wirusowe, 

immunizacja, reakcja przeszczep przeciwko 
gospodarzowi- stosować krew naświetlaną 
promieniami rtg )

powikłania zabiegu transfuzji 
wymiennej
 

background image

 

 

Powikłania zabiegu 
transfuzji wymiennej 

niewydolność krążenia, nagłe 
zatrzymanie krążenia, zaburzenia rytmu 
serca, zatory powietrzne,

 zakrzepy - zakrzepica wrotna, 

zaburzenia w układzie krzepnięcia: 
trombocytopenia, DIC

uszkodzenia mechaniczne - perforacja 
żyły pępowinowej podczas 
cewnikowania, 

background image

 

 

Powikłania zabiegu 
transfuzji wymiennej 

krwawienie z naczyń pępowinowych,

powikłania zakaźne: posocznica, 

zaburzenia gospodarki elektrolitowej : 
hiperkalemia, hipokalcemia, 
hipomagnezemia

kwasica, 

wylewy do OUN- wpływ TW na krążenie 
mózgowe i poziom antyoksydantów 
(transfuzja metodą żyła-tętnica 
bezpieczniejsza), 

NEC 

background image

 

 

Zapobieganie CHHN

Właściwy dobór krwi do transfuzji

zgodność w układach grupowych Rh, Kell u 
dziewczynek i kobiet w wieku rozrodczym

Chronienie I ciąży – zapobieganie 
poronieniom

 

Immunoprofilaktyka (tylko w 

konflikcie Rh)

Ma na celu zapobieganie immunizacji 
matki antygenem D z układu Rh. 

background image

 

 

Immunoprofilaktyka

Polega na podawaniu kobietom o czynniku Rh 

(-)  immunoglobuliny anty Rh D, by opłaszczyć 

nią krwinki płodu zanim dojdzie do stymulacji 

układu immunologicznego matki

Dawkowanie Ig anty RhD:

150 ug po fizjologicznym porodzie dziecka Rh (+)ig,

300 ug po porodzie zabiegowym, w ciąży 

pozamacicznej

50 ug po poronieniu, zabiegach diagnostycznych w 

ciąży, ew. po 28Hbd (do 72h po ekspozycji)

W 10% immunoprofilaktyka jest nieskuteczna

background image

 

 

Konflikt ABO

background image

 

 

Odmienny przebieg niż w 
konflikcie Rh

Konflikt ABO jest rzadko powodem 
ciężkiej hiperbilirubinemii

Mała liczba miejsc antygenowych A i B na 
powierzchni błony erytrocytów

Przeciwciała anty A i B są wytwarzane 
głównie w klasie IgM

Przeciwciała są wiązane przez receptory 
znajdujące się  na innych niż erytrocyty 
tkankach

Późne dojrzewanie antygenów ABO - 
hemoliza w końcowych tygodniach ciąży 

background image

 

 

Odmienny przebieg niż w 
konflikcie Rh

Często występuje już w 1-ej ciąży, bo 

immunizacja nie tylko w związku z ciążą

w konflikcie ABO do uodpornienia może dojść 

w wyniku kontaktu z antygenami A lub B 

naturalnie występującymi w przyrodzie 

(pokarmy, zakażenia bakteryjne, szczepionki, 

płyny ustrojowe)

Ryzyko powtórzenia w kolejnej ciąży 88% 

(Katz i wsp)

Konflikt ABO nie nasila się w kolejnych 

ciążach

background image

 

 

w konflikcie ABO o.Coombsa często 
ujemny ( 50%) bądź słabo dodatni 
dlatego w celu określenia poziomu 
p-ciał IgG anty A lub B stosowano 
odczyn Munc Andersena, 
o.Coombsa w modyfikacji 
Rosenfielda – mało czułe i swoiste

background image

 

 

Diagnoza konfliktu ABO opiera 
się obecnie na  rozpoznaniu 
klinicznym

Pośrednia hiperbilirubinemia

Żółtaczka w ciągu pierwszych 24 h.ż.

Ugrupowanie konfliktowe w grupach 

głównych- dziecko A lub B lub AB, matka O

Sferocytoza - charakterystyczna dla 

konfliktu ABO - zmiana kształtu 

opłaszczonych przeciwciałami erytrocytów 

Wzmożona produkcja erytrocytów - 

retikulocytoza- u wcześniaków >10 ‰, u 

donoszonych >5 ‰


Document Outline