Wstrząs anafilaktyczny
Wstrząs anafilaktyczny
Autorzy:
Autorzy:
Lek. Marta Kołacińska
Lek. Marta Kołacińska
Lek. Michał Panek
Lek. Michał Panek
Wstrząs anafilaktyczny
Wstrząs anafilaktyczny
Autorzy:
Autorzy:
Lek. Marta Kołacińska
Lek. Marta Kołacińska
Lek. Michał Panek
Lek. Michał Panek
Definicje
Definicje
Anafilaksja
Anafilaksja
ciężka,
zagrażająca
życiu
reakcja
nadwrażliwości
typu
ciężka,
zagrażająca
życiu
reakcja
nadwrażliwości
typu
natychmiastowego na powtórny kontakt z czynnikiem, który uprzednio
natychmiastowego na powtórny kontakt z czynnikiem, który uprzednio
był dobrze tolerowany; w klasycznej postaci odczyn rozpoczyna się
był dobrze tolerowany; w klasycznej postaci odczyn rozpoczyna się
przyłączeniem alergenu przez IgE obecne na bazofilach i komórkach
przyłączeniem alergenu przez IgE obecne na bazofilach i komórkach
tucznych, co prowadzi do uwolnienia mediatorów zapalnych i
tucznych, co prowadzi do uwolnienia mediatorów zapalnych i
odpowiedzi ze strony narządów docelowych (skóry, płuc, układu
odpowiedzi ze strony narządów docelowych (skóry, płuc, układu
pokarmowego i układu krążenia) o różnym stopniu nasilenia
pokarmowego i układu krążenia) o różnym stopniu nasilenia
(pokrzywka, obrzęk, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa).
(pokrzywka, obrzęk, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa).
Ciężko przebiegająca reakcja anafilaktyczna nosi nazwę wstrząsu
Ciężko przebiegająca reakcja anafilaktyczna nosi nazwę wstrząsu
anafilaktycznego.
anafilaktycznego.
Reakcja anafilaktoidalna
Reakcja anafilaktoidalna
reakcja prowadząca do wystąpienia podobnych objawów klinicznych,
reakcja prowadząca do wystąpienia podobnych objawów klinicznych,
w której do pobudzenia komórek tucznych dochodzi na drodze
w której do pobudzenia komórek tucznych dochodzi na drodze
nieimmunologicznej (bezpośrednio, bez udziału reakcji antygen-
nieimmunologicznej (bezpośrednio, bez udziału reakcji antygen-
przeciwciało).
przeciwciało).
Nadwrażliwość
Nadwrażliwość
obiektywnie występujące, powtarzalne objawy, wywołane przez
obiektywnie występujące, powtarzalne objawy, wywołane przez
ekspozycję na bodziec o sile (dawce) dobrze tolerowanej przez zdrowe
ekspozycję na bodziec o sile (dawce) dobrze tolerowanej przez zdrowe
osoby.
osoby.
Czynniki wyzwalające
Czynniki wyzwalające
Najczęściej spotykane to:
Najczęściej spotykane to:
białko obce gatunkowo
białko obce gatunkowo
•
surowice zwierzęce, szczepionki, krew i preparaty krwiopochodne, albumina,
surowice zwierzęce, szczepionki, krew i preparaty krwiopochodne, albumina,
enzymy, hormony, jady, preparaty odczulające oraz alergeny do diagnostyki
enzymy, hormony, jady, preparaty odczulające oraz alergeny do diagnostyki
in
in
vivo
vivo
pokarmy i dodatki do żywności
pokarmy i dodatki do żywności
•
ryby, krewetki, orzechy, owoce, chemiczne środki konserwujące
ryby, krewetki, orzechy, owoce, chemiczne środki konserwujące
jady owadów żądlących
jady owadów żądlących
•
osa, pszczoła
osa, pszczoła
leki i proste związki chemiczne
leki i proste związki chemiczne
•
polisacharydy – dekstran, jako alergeny niepełne – antybiotyki, witaminy,
polisacharydy – dekstran, jako alergeny niepełne – antybiotyki, witaminy,
cytostatyki, inne leki – niesteroidowe leki przeciwzapalne, opiaty, leki
cytostatyki, inne leki – niesteroidowe leki przeciwzapalne, opiaty, leki
zwiotczające, zanieczyszczenia leków oraz preparaty diagnostyczne (np.
zwiotczające, zanieczyszczenia leków oraz preparaty diagnostyczne (np.
fluoresceina stosowana w okulistyce) i ich zanieczyszczenia
fluoresceina stosowana w okulistyce) i ich zanieczyszczenia
lateks
lateks
toksyny, jady
toksyny, jady
płyn nasienny
płyn nasienny
błona dializatora
błona dializatora
kompleksy immunologiczne
kompleksy immunologiczne
przeciwciała cytotoksyczne
przeciwciała cytotoksyczne
wysiłek fizyczny
wysiłek fizyczny
oziębienie
oziębienie
nieznane (idiopatyczne)
nieznane (idiopatyczne)
Radiologiczne środki kontrastowe
Radiologiczne środki kontrastowe
Często pojawiający się w wywiadach lekarskich termin
Często pojawiający się w wywiadach lekarskich termin
„uczulenie na jod” to określenie błędne. Jod zalicza się
„uczulenie na jod” to określenie błędne. Jod zalicza się
do pierwiastków śladowych stale obecnych w organizmie
do pierwiastków śladowych stale obecnych w organizmie
człowieka
i
niezbędnych
do
jego
prawidłowego
człowieka
i
niezbędnych
do
jego
prawidłowego
funkcjonowania (jod jest np. konieczny do wytwarzania
funkcjonowania (jod jest np. konieczny do wytwarzania
hormonów produkowanych przez tarczycę), w związku z czym
hormonów produkowanych przez tarczycę), w związku z czym
alergia na jod u ludzi nie występuje.
alergia na jod u ludzi nie występuje.
Stosowane
w
badaniach
obrazowych
dożylne
środki
Stosowane
w
badaniach
obrazowych
dożylne
środki
kontrastowe mogą wywołać reakcję anafilaktoidalną, która
kontrastowe mogą wywołać reakcję anafilaktoidalną, która
może rozwinąć się już przy pierwszej ekspozycji (nie jest
może rozwinąć się już przy pierwszej ekspozycji (nie jest
konieczne wcześniejsze uczulenie, gdyż reakcja przebiega
konieczne wcześniejsze uczulenie, gdyż reakcja przebiega
z bezpośrednim pobudzeniem komórek tucznych, a nie z
z bezpośrednim pobudzeniem komórek tucznych, a nie z
udziałem IgE).
udziałem IgE).
Pomimo różnych mechanizmów wyzwalających kluczowym etapem
Pomimo różnych mechanizmów wyzwalających kluczowym etapem
reakcji jest uwolnienie mediatorów z mastocytów i
reakcji jest uwolnienie mediatorów z mastocytów i
bazofilów, co prowadzi do takich samych objawów ze strony
bazofilów, co prowadzi do takich samych objawów ze strony
narządów docelowych jak w anafilaksji i wymaga takiego
narządów docelowych jak w anafilaksji i wymaga takiego
samego leczenia.
samego leczenia.
Reakcja anafilakotoidalna występuje u ok. 3% pacjentów
Reakcja anafilakotoidalna występuje u ok. 3% pacjentów
otrzymujących dożylnie hiperosmolarne środki kontrastowe;
otrzymujących dożylnie hiperosmolarne środki kontrastowe;
zastosowanie drobnocząsteczkowych środków kontrastowych
zastosowanie drobnocząsteczkowych środków kontrastowych
zmniejsza częstość występowania odczynów do 0,5%.
zmniejsza częstość występowania odczynów do 0,5%.
Nie stwierdzono występowania reakcji anafilaktoidalnej po
Nie stwierdzono występowania reakcji anafilaktoidalnej po
kontakcie środków kontrastowych z błoną śluzową – dlatego
kontakcie środków kontrastowych z błoną śluzową – dlatego
odczyn nadwrażliwości po środkach kontrastowych w
odczyn nadwrażliwości po środkach kontrastowych w
wywiadzie nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badań
wywiadzie nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badań
obrazowych z kontrastem podawanym do układu pokarmowego
obrazowych z kontrastem podawanym do układu pokarmowego
lub moczowo-płciowego.
lub moczowo-płciowego.
Radiologiczne środki kontrastowe
Radiologiczne środki kontrastowe
•
anafilaksja w wywiadzie (anafilaksja idiopatyczna)
anafilaksja w wywiadzie (anafilaksja idiopatyczna)
•
atopia (reakcje krzyżowe pyłków roślin, kurzu domowego,
atopia (reakcje krzyżowe pyłków roślin, kurzu domowego,
alergenów grzybów pleśniowych i pokarmów)
alergenów grzybów pleśniowych i pokarmów)
•
niedobory IgA
niedobory IgA
•
leczenie
leczenie
β
β
-blokerami
-blokerami
•
przerywane, powtarzane kursy leczenia drogą parenteralną
przerywane, powtarzane kursy leczenia drogą parenteralną
•
stosowanie leków (antybiotyki, niesteroidowe leki
stosowanie leków (antybiotyki, niesteroidowe leki
przeciwzapalne, urokinaza)
przeciwzapalne, urokinaza)
•
przetoczenia krwi i produktów krwiopochodnych
przetoczenia krwi i produktów krwiopochodnych
•
bierne uodparnianie, stosowanie surowic
bierne uodparnianie, stosowanie surowic
•
badania z kontrastem
badania z kontrastem
•
zabiegi z lateksem
zabiegi z lateksem
•
immunoterapia alergenowa
immunoterapia alergenowa
•
diagnostyka alergologiczna in vivo
diagnostyka alergologiczna in vivo
•
pokarmy (konserwowane, mieszanki różnych produktów)
pokarmy (konserwowane, mieszanki różnych produktów)
•
użądlenia owadów
użądlenia owadów
Czynniki ryzyka anafilaksji
Czynniki ryzyka anafilaksji
Częstość występowania
Częstość występowania
Szacuje się, że około 1 na 5000 ekspozycji na
Szacuje się, że około 1 na 5000 ekspozycji na
podaną pozajelitowo dawkę penicyliny lub
podaną pozajelitowo dawkę penicyliny lub
cefalosporyny
kończy
się
reakcją
cefalosporyny
kończy
się
reakcją
anafilaktyczną.
W
USA
anafilaksja
jest
anafilaktyczną.
W
USA
anafilaksja
jest
przyczyną ok. 100 zgonów na rok, podobnie co
przyczyną ok. 100 zgonów na rok, podobnie co
roku odnotowuje się tam ok. 100 zakończonych
roku odnotowuje się tam ok. 100 zakończonych
zgonem
odczynów
na
użądlenia
owadów
zgonem
odczynów
na
użądlenia
owadów
błonkoskrzydłych. Do 2% chorych otrzymujących
błonkoskrzydłych. Do 2% chorych otrzymujących
dożylnie
środek
kontrastowy
w
trakcie
dożylnie
środek
kontrastowy
w
trakcie
wykonywania
badań
obrazowych
doświadcza
wykonywania
badań
obrazowych
doświadcza
odczynów o różnym stopniu nasilenia.*
odczynów o różnym stopniu nasilenia.*
*Źródło: „
*Źródło: „
Anaphylaxis
Anaphylaxis
”
”
Richard S Krause, MD
Richard S Krause, MD
Mechanizm reakcji
Mechanizm reakcji
Uczulenie (reakcja pierwotna, pierwszy kontakt z
Uczulenie (reakcja pierwotna, pierwszy kontakt z
alergenem)
alergenem)
Wniknięcie
Wniknięcie
alergenu do
alergenu do
ustroju
ustroju
Wytworzenie sIgE
Wytworzenie sIgE
skierowanych przeciwko temu
skierowanych przeciwko temu
konkretnemu alergenowi
konkretnemu alergenowi
sIgE stale obecne w
sIgE stale obecne w
krwiobiegu i na komórkach
krwiobiegu i na komórkach
tucznych i bazofilach
tucznych i bazofilach
Reakcja wtórna (ponowny kontakt z
Reakcja wtórna (ponowny kontakt z
alergenem)
alergenem)
Wniknięcie
Wniknięcie
alergenu do
alergenu do
ustroju
ustroju
Wychwycenie alergenu przez
Wychwycenie alergenu przez
sIgE związane z komórkami
sIgE związane z komórkami
tucznymi i bazofilami
tucznymi i bazofilami
Degranulacja komórek
Degranulacja komórek
tucznych i bazofilów,
tucznych i bazofilów,
masywne uwalnianie
masywne uwalnianie
mediatorów
mediatorów
Odpowiedź narządów
Odpowiedź narządów
docelowych (skóra, układ
docelowych (skóra, układ
oddechowy, układ sercowo-
oddechowy, układ sercowo-
naczyniowy)
naczyniowy)
Uwalniane mediatory
Uwalniane mediatory
leukotrien C4
leukotrien C4
histamina
histamina
prostaglandyna D2
prostaglandyna D2
tryptaza
tryptaza
↑
↑
czynności
czynności
wydzielniczej błon
wydzielniczej błon
śluzowych
śluzowych
↑
↑
napięcia mięśni
napięcia mięśni
gładkich oskrzeli
gładkich oskrzeli
↓
↓
napięcia mięśni
napięcia mięśni
gładkich naczyń
gładkich naczyń
↑
↑
przepuszczalności
przepuszczalności
naczyń włosowatych
naczyń włosowatych
Objawy kliniczne
Objawy kliniczne
Objawy występują zwykle po kilku (kilkunastu) minutach od kontaktu z
Objawy występują zwykle po kilku (kilkunastu) minutach od kontaktu z
alergenem.
Najbardziej
dramatyczny
przebieg
mają
reakcje
alergenem.
Najbardziej
dramatyczny
przebieg
mają
reakcje
występujące do 20 minut od kontaktu z antygenem. Reakcje alergiczne
występujące do 20 minut od kontaktu z antygenem. Reakcje alergiczne
mogą mieć przebieg dwufazowy z nawrotem dolegliwości po 6-12
mogą mieć przebieg dwufazowy z nawrotem dolegliwości po 6-12
godzinach od pierwszej reakcji.
godzinach od pierwszej reakcji.
Stadium 0
Stadium 0
Reakcja miejscowa, zmiany ograniczone do miejsca
Reakcja miejscowa, zmiany ograniczone do miejsca
kontaktu z
kontaktu z
alergenem (rumień, obrzęk)
alergenem (rumień, obrzęk)
Stadium 1
Stadium 1
Lekka reakcja uogólniona, rozsiane zmiany skórne
Lekka reakcja uogólniona, rozsiane zmiany skórne
(świąd,
(świąd,
pokrzywka, rumień), wyciek z nosa, łzawienie,
pokrzywka, rumień), wyciek z nosa, łzawienie,
dysfonia, niepokój,
dysfonia, niepokój,
ból głowy
ból głowy
Stadium 2
Stadium 2
Nasilona reakcja uogólniona, odczyny skórne jak w st.
Nasilona reakcja uogólniona, odczyny skórne jak w st.
1,
1,
hipotonia, tachykardia, arytmia, objawy ze
hipotonia, tachykardia, arytmia, objawy ze
strony
przewodu
strony
przewodu
pokarmowego
(nudności,
pokarmowego
(nudności,
wymioty, biegunka), silny lęk
wymioty, biegunka), silny lęk
Stadium 3
Stadium 3
Ciężka reakcja uogólniona, wstrząs anafilaktyczny:
Ciężka reakcja uogólniona, wstrząs anafilaktyczny:
ciężka
ciężka
hipotonia, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli
hipotonia, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli
prowadzące do asfiksji
prowadzące do asfiksji
(utrata przytomności z powodu
(utrata przytomności z powodu
braku tlenu), bardzo nasilone
braku tlenu), bardzo nasilone
objawy ze strony
objawy ze strony
przewodu
pokarmowego,
zaburzenia
przewodu
pokarmowego,
zaburzenia
świadomości
świadomości
Stadium 4
Stadium 4
Niewydolność krążeniowo-oddechowa
Niewydolność krążeniowo-oddechowa
Rozpoznanie różnicowe
Rozpoznanie różnicowe
•
obrzęk naczynioruchowy
•
omdlenie, zwłaszcza odruchowe (wazowagalne)
•
ciężki napad astmy oskrzelowej
•
ciężka reakcja lękowa
•
zator tętnicy płucnej
•
ostry zespół wieńcowy
•
hipoglikemia
•
mastocytoza
•
ostre zatrucie
•
aspiracja ciała obcego
•
rakowiak
•
padaczka
•
guz chromochłonny
•
udar mózgu
•
inne postacie wstrząsu (krwotoczny, septyczny, kardiogenny)
*
*Źródło: „Wstrząs anafilaktyczny” Andrzej Szczeklik, Choroby wewnętrzne
*Źródło: „Wstrząs anafilaktyczny” Andrzej Szczeklik, Choroby wewnętrzne
Nieprawidłowości w
Nieprawidłowości w
badaniach pomocniczych
badaniach pomocniczych
zwiększenie stężenia tryptazy w surowicy
1
zwiększone stężenie histaminy w osoczu
2
zwiększone stężenie metylohistaminy w moczu
dobowym
3
1.
enzym proteolityczny mastocytów, max. stężenie po 60-90 min. od wystąpienia pierwszych
objawów anafilaksji
2.
wzrost wartości po 5-10 min. od wystąpienia pierwszych objawów, powraca do wartości
wyjściowej po 30-60 min.
3.
metabolit histaminy, utrzymuje się w moczu do 24 h.
Leczenie
Leczenie
Postępowanie wstępne:
ocenić drożność dróg oddechowych, oddychanie, krążenie, przytomność
ograniczyć penetrację czynnika wywołującego
zapewnić pozycję leżąca i dostęp do żyły
podać adrenalinę
1
1.
u osób z zachowanym krążeniem samoistnym 0,5 mg we wstrzyknięciu podskórnie lub
domięśniowo (roztwór 1 mg/ml) w zewnętrzna powierzchnię uda
Leczenie
Leczenie
W przypadku pełnoobjawowego wstrząsu anafilaktycznego
postępowanie powinno w pierwszej kolejności obejmować
podanie adrenaliny oraz dożylne uzupełnienie płynów i dalej
przebiegać według tzw. schematu VIP ( V - ventilate, I - infusate,
P - pressure support ).
V
zabezpieczenie
i
utrzymanie
drożności
dróg
oddechowych
umożliwiające właściwą wentylację i
utlenowanie krwi
I
stosowanie płynów
P
utrzymanie ciśnienia tętniczego
Leczenie
Leczenie
Interwencje dodatkowe:
1. Ułożenie chorego na plecach z uniesionymi nogami
skuteczne w leczeniu hipotensji
możliwość pogorszenia wentylacji
2. Udrożnienie dróg oddechowych
stridor, duży obrzęk twarzy, języka, błony śluzowej jamy ustnej i gardła, chrypka –
rożwazyć wykonanie intubacji dotchawiczej
obrzęk powodujący niedrożnoścćdróg oddechowych niemożnośc wykonania intubacji
dotchawiczej – wykonać konikotomię
3. Tlenoterapia
wskazany przepływ 10 – 15 L/min.
4. Zapewnienie dostępu do żył
dostęp do żył obwodowych
min. 2 kaniule
kaniule 14 G lub 16 G
stosować zestawy do szybkich przetoczeń
Leczenie
Leczenie
Interwencje dodatkowe:
5. Płyny i.v.
1
1 – 2 L 0,9% NaCl w ciągu około 5 minut
6. Monitorowanie
ciśnienie tętnicze
czynność serca (puls)
EKG
pulsoksymetria
gazometria krwi tętniczej
7. Adrenalina
2
kilkakrotne wstrzyknięcia adrenaliny
adrenalina 0,1 – 0,3 mg w 10 ml 0,9% NaCl we wstrzyknięciu i.v. w ciagu kilku minut lub
ciagły wlew i.v. 1 – 10 mcg/min. (roztwór 1 mg w 100 ml 0,9% NaCl)
1)
stosowanie roztworów krystaloidów i koloidów wydaje się tak samo skuteczne; roztwory koloidów
przetacza się szybko w ilości około 500 ml
2)
u chorych przyjmujących betablokery adrenalina może nie przynieść poprawy stanu klinicznego;
należy wówczas przede wszystkim przetaczać płyny
Leczenie
Leczenie
Interwencje dodatkowe:
1.
Leki przeciwhistaminowe
H
1
-blokery (klemastyna 2mg w 10 ml 0,9% NaCl)
H
2
-blokery (ranitydyna 50 mg w 20 ml 0,9% NaCl, cymetydyna 200 – 300 mg w 20 ml 0,9%
NaCl)
1.
Leki rozkurczające oskrzela
betamimetyk krótko działający w nwbulizacji (salbutamol 2,5 lub 5 mg w 3 ml 0,9% NaCl)
można dodatkowo zastosować bromek ipratropium 0,5 mg w nebulizacji
1
1.
Leki kurczące naczynia krwionośne
2
dopamina
dobutamina
noradrenalina
1.
jeżeli stosowanie betamimetyku krótko działającego jest nieskuteczne
2.
gdy ciśnienie tętnicze < 90 mmHg pomimo stosowania adrenaliny i płynoterapii
Leczenie
Leczenie
Interwencje dodatkowe:
11. Glukagon
1
wlew i.v. 1 – 5 mg w ciągu 5 minut
następnie wlew ciągły i.v. 5 – 15 mcg/min.
12. Glikokortykosteroidy
2
metylprednizolon i.v. 1 – 2 mg/kg co 6 h
hydrokortyzon i.v. 100 mg co 6 h
prednizon p.o. 0,5 mg/kg/24 h
1.
zastosować u chorych przyjmujących betablokery i niereagujących na leczenie
adrenaliną
2.
zapobieganie późnej fazie anafilaksji; leczenie anafilaksji idiopatycznej lub
ciężkiej; leczenie u chorych na astmę oskrzelową
Zapobieganie
Zapobieganie
Zasady profilaktyki wstrząsu anafilaktycznego:
1.
Podawanie leków
leki podawać doustnie, a nie pozajelitowo
nie należy popierać samoleczenia przy użyciu leków, w tym pod wpływem reklamy leków
w mediach
zebrać wywiad w kierunku alergii
nie lekceważyć wpisów innych lekarzy lub opinii pacjenta o istnieniu alergii na dany lek
stosować zalecane sposoby testowania, dawkowania oraz drogi podania leku
stosować oczyszczone postacie leków lub preparaty o zmniejszonej alergenowości
nie podawać parenteralnie leków prosto z lodówki, zwłaszcza z widocznym zmetnieniem
lub zanieczyszczeniem
upewnić się przy podawaniu leków i.m. lub s.c. czy igła nie tkwi w naczyniu
po podaniu leku mogącego wywołać anafilaksję obserwować pacjenta przez min. 30 min.
przed przetoczeniem krwi wykonać próbę krzyżową
wykrywanie niedoborów IgA (oznaczyć anty – IgA przed przetoczeniem krwi
szczególną uwagę zwrócić na lateks i inne materiały medyczne oraz środki
dezynfekujące
Zapobieganie
Zapobieganie
Zasady profilaktyki wstrząsu anafilaktycznego:
2. Szczepienia i bierne uodpornianie
należy popierać szczepienia profilaktyczne i przestrzegać kalendarza szczepień
w przypadku szczepionek przeciwwirusowych trzeba upewnic się co do uczulenia na
białko jaja kurzego
w przypadku podania antytoksyny (przeciwtężcowej, przeciwbłoniczej, przeciw jadowi
kiełbasianemu
lub przeciw jadowi żmij) dążyć do podania preparatów pochodzenia
ludzkiego, lub w sytuacji gdy nie
jest to możliwe i zachodzi podejrzenie alergii stosować
odpowiednie zasady postępowania (próby
śródskórne, rozcieńczanie surowic, podawanie
i.m.)
w przypadku dodatniej próby u chorego z alergią podać surowicę w mniejszych dawkach
i w
większym rozcieńczeniu po wcześniejszym podaniu leków przeciwhistaminowych lub
glikokortykosteroidów
Zapobieganie
Zapobieganie
Zasady profilaktyki wstrząsu anafilaktycznego:
3. Zabezpieczenie procedur medycznych obarczonych ryzykiem
wstrząsu anafilaktycznego
gabinet zabiegowy bezwzględnie powinien być wyposażony w sprzet i leki konieczne do
udzielenie pierwszej pomocy w przypadku rozpoczynającego się wstrząsu anafilaktycznego
nie podawać betablokerów chorym z reakcjami anafilaktycznymi i napadami astmy
oskrzelowej w
wywiadzie
zmniejszać ryzyko zwiazane z podaniem leku lub środka diagnostycznego przez
uprzednie zastosowanie leków przeciwhistaminowych lub glikokortykosteroidów
chorzy predysponowani do reakcji anafilaktycznych powinni być przeszkoleni co do
sposobu
postępowania na wypadek wystąpienia objawów wstrząsu i zaopatrzeni w leki
ratujące życie (adrenalina)
Zapobieganie
Zapobieganie
Zasady profilaktyki wstrząsu anafilaktycznego:
4. Diagnostyka alergologiczna
przy wykonywaniu testów skórnych należy preferować metode punktową
nie wykonywać testów skórnych w okresie zaostrzenia dolegliwości,
szczególnie u
chorych z pyłkowicą w okresie pylenia
swoiste próby prowokacyjne dooskrzelowe wykonywać tylko w warunkach
szpitalnych
w diagnostyce pacjentów silnie uczulonych należy posługiwac się
metodami in vitro
Zapobieganie
Zapobieganie
Zasady profilaktyki wstrząsu anafilaktycznego:
5. Zabezpieczenie immunoterapii alergenowej
w sposób standardowy należy zebrać wywiad (co do reakcji na poprzednie
wstrzyknięcie), ustalić dawkę preparatu, zbadać pacjenta, obserwować chorego przez min.
30 min. po wstrzyknięciu
immunoterapię alergenową metodami szybkimi wykonywać wolno tylko w warunkach
szpitalnych
zachować szczególna ostrożność w przypadku prowadzenia immunoterapii
alergenowej
metodami szybkimi, u chorych w młodym wieku, u chorych z dużym
stopniem uczulenia, w warunkach silnej ekspozycji na alergeny, u chorych ze źle
kontrolowaną alergią
podanie leków przeciwhistaminowych i glikokortykosteroidów zmniejsza istotnie
ryzyko reakcji
anafilaktycznych związanych z prowadzona immunoterapią alergenową
Pismiennictwo
Pismiennictwo
1.
Choroby
wewnętrzne.
Andrzej
Szczeklik,
Medycyna
Praktyczna 2005
2.
Rozpoznawanie i leczenie anafilaksji. Medycyna Praktyczna
7-8/2006
3.
Anafilaksja,
symptomatologia
i
leczenie
wstrząsu
anafilaktycznego. Jerzy Kruszewski, Przewodnik Lekarza
10/2007
4.
Wstrząs anafilaktyczny – postępowanie.
dr med.. Łukasz Błażkowski, 2007