Metoda indukcyjna
Od
doświadczenia,
przez
generowanie
,
do
hipotez (teorii)
,
które poddaje się
testowaniu
w
doświadczenie
Metoda indukcyjna
Od
doświadczenia,
przez
generowanie
,
do
hipotez (teorii)
,
które poddaje się
testowaniu
w
doświadczenie
Metoda indukcyjna, (definicja
czynnościowa) określa sposób
zbierania danych
doświadczenia, stawiania i
rozwiązywania problemów
powstałych na gruncie danych
doświadczenia poprzez
konstruowanie teorii
naukowych (wyjaśniających te
problemy) oraz konfrontowania
tych teorii z doświadczeniem.
Główne czynności
naukotwórcze w metodzie
indukcyjnej
• Postawienie (właściwego) pytania
• zbieranie danych doświadczenia
• sformułowanie problemu
• wyjaśnianie przez hipotezy
• budowanie teorii
• rozstrzyganie o wartości teorii
zbieranie danych
doświadczenia i stawianie
problemu
• ustalanie faktów empirycznych
• obserwacja
• eksperyment
• opis naukowy
Eksperyment
• Teoretycy eksperymentu: F. Bacon
(1561-1626), William Whewell
(1794-1866), John Herschel (1792-
1871), J.S. Mill (1806-1873),
Claude Bernard (1813-1879)
• praktycy: Galileusz, Newton
Rodzaje eksperymentów
• Myślowy
• labolatoryjny
• naturalny
• przybliżony
• krzyżowy
• dydaktyczny
• komputerowy
• zastępczy
Ponadto:
• Orientacyjny, główny, kontrolny
• pozytywny, negatywny
Opis naukowy
•Dynamiczny lub statyczny
•strukturalny lub
funkcjonalny
•klasyfikujący lub
szeregujący
Indukcja eliminacyjna
• stwierdzamy alternatywę wszelkich
możliwych rozwiązań danego zagadnienia, o
których jeszcze nie wiemy, że są fałszywe;
• wykazujemy fałszywość wszystkich członów
powyższej alternatywy z wyjątkiem jednego,
• przyjmujemy jako prawdziwe rozwiązanie
postawionego problemu, upatrując w
sposobie, w jaki do niego doszliśmy, jego
uzasadnienie
Przykład zdania
protokolarnego
przykład podany przez Neuratha:
{zapis Ottona o godz. 3 min. 17:
[zwerbalizzowana myśl Ottona z
godz. 3. 16: (o godz. 3 min 15 w
pokoju stał stół obserwowany przez
Ottona)]}”
Krytyka indukcjonizmu
relatywizmem: każde zastosowanie
logiki indukcji wymaga przyjęcia
założenia, że zdarzenia rozpatrywanej
serii zdarzeń są od siebie statystycznie
zależne. W konsekwencji ocena
prawdopodobieństwa jest
zrelatywizowana do pewnego
układu hipotez podstawowych. Ich
wybór jest arbitralny
(A. Grobler, Prawda a względność, s.
104)
Niedookreśloność teorii
przez dane empiryczne
dowolny skończony zbiór
danych jest zgodny z
nieskończoną liczbą
alternatywnych hipotez, a
więc dostarcza im
indukcyjnego
potwierdzenia (Grobler,
Metodologia nauk, s. 59)
Kuhn: gromadzenie faktów we
wczesnym okresie ma charakter o
wiele bardziej przypadkowy niż
działalność badacza, którą znamy z
późniejszego okresu rozwoju nauki
(Struktura rewolucji, s. 42) We
wczesnym okresie rozwoju nauk
różni ludzie mając do czynienia z
tym samym zakresem faktów, lecz
zazwyczaj nie z tymi samymi
indywidualnymi zjawiskami,
opisywali je i interpretowali w
rozmaity sposób (tamże, s. 44)
Filozofia eksperymentalna
http://experimentalphilosophy
.typepad.com/