background image

Środki 

Środki 

dezynfekcyjne

dezynfekcyjne

Mgr Jacek Borowicz

Mgr Jacek Borowicz

Zakład Profilaktyki Zagrożeń 

Zakład Profilaktyki Zagrożeń 

Środowiskowych

Środowiskowych

AM Warszawa

AM Warszawa

background image

Środki dezynfekcyjne

Środki dezynfekcyjne

Środki dezynfekcyjne = odkażające są to 

Środki dezynfekcyjne = odkażające są to 

środki o właściwościach trucizn 

środki o właściwościach trucizn 

protoplazmatycznych zabijających 

protoplazmatycznych zabijających 

drobnoustroje i hamujące ich 

drobnoustroje i hamujące ich 

rozmnażanie

rozmnażanie

Stosowane do niszczenia drobnoustrojów 

Stosowane do niszczenia drobnoustrojów 

znajdujących się poza organizmem lub 

znajdujących się poza organizmem lub 

ewentualnie na jego powierzchni

ewentualnie na jego powierzchni

background image

Środki antyseptyczne

Środki antyseptyczne

Substancje niszczące drobnoustroje 

Substancje niszczące drobnoustroje 

lub hamujące ich namnażanie

lub hamujące ich namnażanie

Mogą one działać bakteriobójczo lub 

Mogą one działać bakteriobójczo lub 

bakteriostatycznie

bakteriostatycznie

Stosowane najczęściej na tkanki 

Stosowane najczęściej na tkanki 

(niższe stężenie niż środki 

(niższe stężenie niż środki 

odkażające = mniejsza toksyczność)

odkażające = mniejsza toksyczność)

background image

Różnica???

Różnica???

Środek 

Środek 

odkażający

odkażający

Musi działać 

Musi działać 

bakteriobójczo

bakteriobójczo

Środek 

Środek 

antyseptyczn

antyseptyczn

y

y

Może działać 

Może działać 

bakteriobójczo lub 

bakteriobójczo lub 

bakteriostatycznie

bakteriostatycznie

background image

Często fakt, czy związek 

Często fakt, czy związek 

działa odkażająco czy 

działa odkażająco czy 

antyseptycznie zależy od 

antyseptycznie zależy od 

stężenia tego związku!!!

stężenia tego związku!!!

background image

Mechanizm działania 

Mechanizm działania 

środków odkażających

środków odkażających

Zmiana odczynu środowiska

Zmiana odczynu środowiska

Zmiana ciśnienia osmotycznego

Zmiana ciśnienia osmotycznego

Wydzielanie w środowisku wodnym tlenu

Wydzielanie w środowisku wodnym tlenu

Denaturacja białek bakterii

Denaturacja białek bakterii

Zmiany fizykochemiczne protoplazmy 

Zmiany fizykochemiczne protoplazmy 

bakterii

bakterii

inne

inne

background image

Zastosowanie

Zastosowanie

 

 

Odkażanie:

Odkażanie:

Pomieszczeń

Pomieszczeń

Przedmiotów domowego użytku

Przedmiotów domowego użytku

Narzędzi

Narzędzi

Skóry nie uszkodzonej

Skóry nie uszkodzonej

Ran i błon śluzowych

Ran i błon śluzowych

background image

Mają one podstawowe 

Mają one podstawowe 

znaczenie w 

znaczenie w 

lecznictwie i przede 

lecznictwie i przede 

wszystkim w 

wszystkim w 

profilaktyce!!!!

profilaktyce!!!!

background image

Podział pod względem 

Podział pod względem 

budowy chemicznej

budowy chemicznej

Kwasy

Kwasy

Aldehydy

Aldehydy

Alkohole

Alkohole

Fenole i ich pochodne

Fenole i ich pochodne

Środki utleniające

Środki utleniające

Związki chlorowcopochodne

Związki chlorowcopochodne

Tenzydy

Tenzydy

Związki metali ciężkich

Związki metali ciężkich

Pochodne nitrofuranu

Pochodne nitrofuranu

Pochodne chinoliny

Pochodne chinoliny

Barwniki 

Barwniki 

background image

Podział pod względem 

Podział pod względem 

zastosowania

zastosowania

1.Środki stosowane do odkażania 

1.Środki stosowane do odkażania 

pomieszczeń, odchodów i sanitariatów

pomieszczeń, odchodów i sanitariatów

Fenol

Fenol

Chlor

Chlor

Podchloryny

Podchloryny

Aldehydy

Aldehydy

Chlorofenole

Chlorofenole

Wapno chlorowane 

Wapno chlorowane 

background image

c.d.

c.d.

 

 

2. Środki stosowane do odkażania 

2. Środki stosowane do odkażania 

pomieszczeń, przedmiotów i naczyń

pomieszczeń, przedmiotów i naczyń

Formaldehyd

Formaldehyd

Etanol

Etanol

Lizol

Lizol

Chlorofenole

Chlorofenole

Benzalkonium

Benzalkonium

Sublimat 

Sublimat 

background image

c.d.

c.d.

3. Środki stosowane do odkażania skóry 

3. Środki stosowane do odkażania skóry 

nieuszkodzonej

nieuszkodzonej

Jodyna

Jodyna

Jodofory

Jodofory

Roztwór Lugola

Roztwór Lugola

Benzalkonium

Benzalkonium

Merkurochrom

Merkurochrom

Amidochlorek rtęciowy

Amidochlorek rtęciowy

Nitrofuran

Nitrofuran

Nitroprazyna

Nitroprazyna

Akryflawina 

Akryflawina 

background image

c.d.

c.d.

4. Środki do odkażania błon śluzowych

4. Środki do odkażania błon śluzowych

Woda utleniona

Woda utleniona

Nadmanganian potasowy

Nadmanganian potasowy

Podchloryn sodowy

Podchloryn sodowy

Chloramina

Chloramina

Cetylopirydynium

Cetylopirydynium

Dekwalinium

Dekwalinium

Fenododecynium

Fenododecynium

Oksycyjanek rtęciowy

Oksycyjanek rtęciowy

background image

c.d.

c.d.

Żółty tlenek rtęciowy

Żółty tlenek rtęciowy

Azotan srebra

Azotan srebra

Proteinian srebra

Proteinian srebra

Srebro koloidalne

Srebro koloidalne

Siarczan cynkowy

Siarczan cynkowy

Chinozol

Chinozol

Etakrydyna

Etakrydyna

Fiolet krystaliczny

Fiolet krystaliczny

background image

c.d.

c.d.

5. Środki do odkażania ran

5. Środki do odkażania ran

Woda utleniona

Woda utleniona

Nadmanganian potasowy

Nadmanganian potasowy

Podchloryn sodowy

Podchloryn sodowy

Roztwór Lugola

Roztwór Lugola

Azotan srebra

Azotan srebra

Etakrydyna

Etakrydyna

Akryflawina

Akryflawina

background image

c.d.

c.d.

 

 

6. Środki do odkażania wody

6. Środki do odkażania wody

Chlor

Chlor

Halazon 

Halazon 

background image

Na co działają środki 

Na co działają środki 

dezynfekcyjne?

dezynfekcyjne?

Wirusy

Wirusy

Bakterie

Bakterie

Grzyby i zarodniki

Grzyby i zarodniki

Pasożyty 

Pasożyty 

background image

Najważniejsze 

Najważniejsze 

środki: kwasy i 

środki: kwasy i 

zasady

zasady

background image

Kwas octowy i mlekowy

Kwas octowy i mlekowy

Octowy

Octowy

Powszechnie stosowany w roztworach 3- 6% 

Powszechnie stosowany w roztworach 3- 6% 

do konserwowania środków spożywczych

do konserwowania środków spożywczych

Surowy ocet drzewny jest stosowany do 

Surowy ocet drzewny jest stosowany do 

przepłukiwań pochwy

przepłukiwań pochwy

Mlekowy

Mlekowy

Również stosowany do przepłukiwań pochwy

Również stosowany do przepłukiwań pochwy

W stanach zapalnych przywraca fizjologiczny 

W stanach zapalnych przywraca fizjologiczny 

kwaśny odczyn wydzieliny i hamuje rozwój 

kwaśny odczyn wydzieliny i hamuje rozwój 

patologicznej flory bakteryjnej

patologicznej flory bakteryjnej

background image

Kwas borowy

Kwas borowy

Środek przeciwbakteryjny

Środek przeciwbakteryjny

Słabe działanie bakteriostatyczne

Słabe działanie bakteriostatyczne

Duża toksyczność

Duża toksyczność

Łatwo wchłaniany z uszkodzonej 

Łatwo wchłaniany z uszkodzonej 

skóry i błon śluzowych

skóry i błon śluzowych

Zastosowanie: płukanie worka 

Zastosowanie: płukanie worka 

spojówkowego

spojówkowego

background image

Kwas benzoesowy

Kwas benzoesowy

Działa antyseptycznie dzięki obecności anionu

Działa antyseptycznie dzięki obecności anionu

Jako benzoesan sodowy stosowany jest 

Jako benzoesan sodowy stosowany jest 

powszechnie do konserwacji środków 

powszechnie do konserwacji środków 

spożywczych

spożywczych

Silnie drażni błonę śluzową żołądka i może 

Silnie drażni błonę śluzową żołądka i może 

powodować pieczenie w nadbrzuszu oraz zgagę

powodować pieczenie w nadbrzuszu oraz zgagę

Przetwory konserwowane benzoesanem 

Przetwory konserwowane benzoesanem 

zaostrzają chorobę wrzodową

zaostrzają chorobę wrzodową

Obowiązek deklarowania przez producentów na 

Obowiązek deklarowania przez producentów na 

opakowaniu produktów spożywczych dodatku 

opakowaniu produktów spożywczych dodatku 

benzoesanu sodu !!!

benzoesanu sodu !!!

background image

Kwas salicylowy

Kwas salicylowy

Działanie antyseptyczne i keratolityczne

Działanie antyseptyczne i keratolityczne

Zastosowanie: leczenie 

Zastosowanie: leczenie 

powierzchniowych zakażeń skóry, 

powierzchniowych zakażeń skóry, 

zwłaszcza grzybiczych

zwłaszcza grzybiczych

Bywa składnikiem zasypek i maści

Bywa składnikiem zasypek i maści

Pod postacią spirytusu salicylowego 

Pod postacią spirytusu salicylowego 

(roztwór 5 – 10%) stosowany jako 

(roztwór 5 – 10%) stosowany jako 

kosmetyk o działaniu antyseptycznym

kosmetyk o działaniu antyseptycznym

background image

Estry kwasu p - 

Estry kwasu p - 

hydroksybenzoesowego

hydroksybenzoesowego

Metylowy (Aseptina M), etylowy (Aseptina 

Metylowy (Aseptina M), etylowy (Aseptina 

A) oraz propylowy (Aseptina P)

A) oraz propylowy (Aseptina P)

Stosowane do konserwowania preparatów 

Stosowane do konserwowania preparatów 

farmaceutycznych i kosmetyków

farmaceutycznych i kosmetyków

Mimo stosowania w niewielkim stężeniu 

Mimo stosowania w niewielkim stężeniu 

(0,05 – 0,1) związki te mogą być 

(0,05 – 0,1) związki te mogą być 

szkodliwe, gdyż są silnymi alergenami

szkodliwe, gdyż są silnymi alergenami

background image

Kwas undecylenowy

Kwas undecylenowy

Wykazuje umiarkowane działanie 

Wykazuje umiarkowane działanie 

przeciwgrzybicze

przeciwgrzybicze

Stosowany w postaci roztworów, 

Stosowany w postaci roztworów, 

emulsji i maści

emulsji i maści

Stężenie substancji czynnej 5 – 10%

Stężenie substancji czynnej 5 – 10%

background image

Środki 

Środki 

utleniające

utleniające

background image

Tlen atomowy i ozon

Tlen atomowy i ozon

Tlen atomowy

Tlen atomowy

Działa toksycznie na komórki bakterii i innych 

Działa toksycznie na komórki bakterii i innych 

drobnoustrojów

drobnoustrojów

Słabe działanie przeciwbakteryjne

Słabe działanie przeciwbakteryjne

Ozon

Ozon

Silnie drażni błony śluzowe

Silnie drażni błony śluzowe

Powoduje szybsze starzenie się materiałów i 

Powoduje szybsze starzenie się materiałów i 

tworzyw

tworzyw

Stosowany do uzdatniania wody wodociągowej

Stosowany do uzdatniania wody wodociągowej

background image

Nadtlenek wodoru

Nadtlenek wodoru

W postaci 3% roztworu – woda utleniona 

W postaci 3% roztworu – woda utleniona 

stosowany do odkażania ran

stosowany do odkażania ran

Działanie przeciwbakteryjne bardzo 

Działanie przeciwbakteryjne bardzo 

słabe

słabe

Ma działanie wybielające

Ma działanie wybielające

W roztworze 30% - perhydrol silnie 

W roztworze 30% - perhydrol silnie 

drażni tkanki – w tej postaci stosowany 

drażni tkanki – w tej postaci stosowany 

w stomatologii do oczyszczania kanałów 

w stomatologii do oczyszczania kanałów 

zębowych

zębowych

background image

Nadmanganian potasu

Nadmanganian potasu

Krystaliczna substancja o ciemnofioletowej 

Krystaliczna substancja o ciemnofioletowej 

barwie

barwie

Łatworozpuszczalny w wodzie

Łatworozpuszczalny w wodzie

Działa bakterio i grzybobójczo

Działa bakterio i grzybobójczo

Mało skuteczny ze względu na długi czas 

Mało skuteczny ze względu na długi czas 

ekspozycji potrzebny do działania 

ekspozycji potrzebny do działania 

przeciwbakteryjnego

przeciwbakteryjnego

W roztworach stężonych bardzo skuteczny 

W roztworach stężonych bardzo skuteczny 

i bardzo toksyczny

i bardzo toksyczny

background image

Chlorowce i 

Chlorowce i 

pochodne 

pochodne 

chlorowców

chlorowców

background image

Jod 

Jod 

Brązowe kryształy rozpuszczalne w alkoholu i 

Brązowe kryształy rozpuszczalne w alkoholu i 

benzynie

benzynie

Działa na wszystkie drobnoustroje

Działa na wszystkie drobnoustroje

Działanie szybkie i silne

Działanie szybkie i silne

Roztwory jodu mają zastosowanie w odkażaniu skóry

Roztwory jodu mają zastosowanie w odkażaniu skóry

Jodyna (roztwór jodu w alkoholu z dodatkiem jodku 

Jodyna (roztwór jodu w alkoholu z dodatkiem jodku 

potasowego) stosowana do odkażania otoczenia ran 

potasowego) stosowana do odkażania otoczenia ran 

lub skóry nieuszkodzonej (pole operacyjne)

lub skóry nieuszkodzonej (pole operacyjne)

Działanie przeciwgrzybicze – stosowana w 

Działanie przeciwgrzybicze – stosowana w 

grzybicach skóry

grzybicach skóry

Częste uczulenia na jod

Częste uczulenia na jod

Może być używany do odkażania przedmiotów

Może być używany do odkażania przedmiotów

background image

Jodofory 

Jodofory 

Są to kompleksy jodu z 

Są to kompleksy jodu z 

wielocząsteczkowymi związkami 

wielocząsteczkowymi związkami 

organicznymi

organicznymi

Mogą być stosowane do odkażania 

Mogą być stosowane do odkażania 

skóry i przedmiotów

skóry i przedmiotów

Działanie odkażające i antyseptyczne

Działanie odkażające i antyseptyczne

background image

Chlor i 

Chlor i 

chlorofory

chlorofory

background image

Chlor 

Chlor 

Działa przeciwbakteryjnie, wiruso- i 

Działa przeciwbakteryjnie, wiruso- i 

pierwotniakobójczo

pierwotniakobójczo

Mało wrażliwe na działanie chloru są 

Mało wrażliwe na działanie chloru są 

prątki kwasooporne

prątki kwasooporne

Obecność substancji organicznych 

Obecność substancji organicznych 

osłabia znacznie jego działanie

osłabia znacznie jego działanie

Wolny chlor nie jest używany w 

Wolny chlor nie jest używany w 

medycynie ale ma zastosowanie w 

medycynie ale ma zastosowanie w 

uzdatnianiu wody

uzdatnianiu wody

background image

Chlorofory 

Chlorofory 

Związki uwalniające stopniowo wolny chlor lub 

Związki uwalniające stopniowo wolny chlor lub 

kwas podchlorawy

kwas podchlorawy

Zastosowanie: odkażanie wody, przedmiotów, 

Zastosowanie: odkażanie wody, przedmiotów, 

pomieszczeń i urządzeń sanitarnych

pomieszczeń i urządzeń sanitarnych

Podchloryn wapniowy i sodowy – uwalniają chlor 

Podchloryn wapniowy i sodowy – uwalniają chlor 

pod wpływem niewielkich stężeń CO2

pod wpływem niewielkich stężeń CO2

Wapno chlorowane – powinno zawierać co 

Wapno chlorowane – powinno zawierać co 

najmniej 30% chloru

najmniej 30% chloru

Chloraminy – do odkażania przedmiotów i 

Chloraminy – do odkażania przedmiotów i 

powierzchni oraz skóry rąk

powierzchni oraz skóry rąk

Halazon – używany jako środek do odkażania 

Halazon – używany jako środek do odkażania 

wody pitnej w warunkach polowych

wody pitnej w warunkach polowych

background image

Alkohole

Alkohole

 

 

background image

Alkohol etylowy

Alkohol etylowy

Działa przeciwbakteryjnie niezbyt silnie lecz 

Działa przeciwbakteryjnie niezbyt silnie lecz 

w odpowiednich stężeniach dość skutecznie

w odpowiednich stężeniach dość skutecznie

Na większość bakterii działa bakteriobójczo

Na większość bakterii działa bakteriobójczo

Działanie na grzyby i wirusy niepewne

Działanie na grzyby i wirusy niepewne

Nie działa na zarodniki

Nie działa na zarodniki

Roztwór o stężeniu 70% zastosowany na 

Roztwór o stężeniu 70% zastosowany na 

skórę zmniejsza liczbę drobnoustrojów o 

skórę zmniejsza liczbę drobnoustrojów o 

90% w ciągu 2 min

90% w ciągu 2 min

background image

Alkohol izopropylowy

Alkohol izopropylowy

W stężeniach powyżej 70% działa 

W stężeniach powyżej 70% działa 

nieco silniej od alkoholu etylowego

nieco silniej od alkoholu etylowego

Powoduje przekrwienie tkanek 

Powoduje przekrwienie tkanek 

położonych głębiej

położonych głębiej

Stosowany nieraz jako rozpuszczalnik 

Stosowany nieraz jako rozpuszczalnik 

dla innych leków 

dla innych leków 

przeciwbakteryjnych

przeciwbakteryjnych

background image

Aldehydy 

Aldehydy 

background image

Aldehyd mrówkowy

Aldehyd mrówkowy

Jest związkiem gazowym

Jest związkiem gazowym

Roztwory wodne zawierające 40% formaldehydu 

Roztwory wodne zawierające 40% formaldehydu 

noszą nazwę formaliny

noszą nazwę formaliny

Działa na wszystkie makro i mikroorganizmy

Działa na wszystkie makro i mikroorganizmy

Działanie powolne (0,5% roztwór w 6-12h)

Działanie powolne (0,5% roztwór w 6-12h)

Obecność substancji organicznych osłabia jego 

Obecność substancji organicznych osłabia jego 

działanie

działanie

Stężenie o działaniu przeciwbakteryjnym 

Stężenie o działaniu przeciwbakteryjnym 

denaturuje białko

denaturuje białko

Stosowany do odkażania przedmiotów i 

Stosowany do odkażania przedmiotów i 

pomieszczeń

pomieszczeń

background image

Metenamina 

Metenamina 

Metenamina

Metenamina

Jest produktem kondensacji formaldehydu z 

Jest produktem kondensacji formaldehydu z 

amoniakiem

amoniakiem

Kiedyś stosowana do odkażania dróg 

Kiedyś stosowana do odkażania dróg 

moczowych

moczowych

Aldehyd glutarowy

Aldehyd glutarowy

Działa skuteczniej i szybciej od formaldehydu

Działa skuteczniej i szybciej od formaldehydu

Stosowany do odkażania narzędzi i 

Stosowany do odkażania narzędzi i 

endoskopów

endoskopów

background image

Fenole 

Fenole 

background image

Fenol 

Fenol 

Działa bakteriobójczo w stężeniach powyżej 

Działa bakteriobójczo w stężeniach powyżej 

1%

1%

Jest to związek o dużej toksyczności

Jest to związek o dużej toksyczności

Znaczenie w zasadzie historyczne

Znaczenie w zasadzie historyczne

Współcześnie stosowany niekiedy w 

Współcześnie stosowany niekiedy w 

stomatologii do dewitalizacji miazgi zębowej

stomatologii do dewitalizacji miazgi zębowej

Niektóre pochodne fenolu działają silniej od 

Niektóre pochodne fenolu działają silniej od 

związku macierzystego

związku macierzystego

background image

Krezol 

Krezol 

Dość skuteczny środek przeciwbakteryjny

Dość skuteczny środek przeciwbakteryjny

Nie mniej toksyczny od fenolu

Nie mniej toksyczny od fenolu

Działa na większość drobnoustrojów 

Działa na większość drobnoustrojów 

chorobotwórczych

chorobotwórczych

Jest jednym z lepszych środków do odkażania 

Jest jednym z lepszych środków do odkażania 

odchodów ze względu na skuteczność wobec 

odchodów ze względu na skuteczność wobec 

drobnoustrojów jelitowych

drobnoustrojów jelitowych

Roztworem krezolu jest lizol i kreolina

Roztworem krezolu jest lizol i kreolina

background image

Heksachlorofen 

Heksachlorofen 

Działa na bakterie Gram – dodatnie

Działa na bakterie Gram – dodatnie

Działanie głównie bakteriostatycznie

Działanie głównie bakteriostatycznie

Hamuje wzrost większości grzybów 

Hamuje wzrost większości grzybów 

chorobotwórczych

chorobotwórczych

Związek ten jako dodatek do mydła zyskał 

Związek ten jako dodatek do mydła zyskał 

popularność w sytuacjach gdy odkażanie 

popularność w sytuacjach gdy odkażanie 

skóry rąk jest szczególnie ważne 

skóry rąk jest szczególnie ważne 

(chirurgia, przemysł spożywczy)

(chirurgia, przemysł spożywczy)

Jest związkiem toksycznym

Jest związkiem toksycznym

background image

Metale ciężkie i 

Metale ciężkie i 

ich sole

ich sole

background image

Rtęć 

Rtęć 

Działanie bakteriostatyczne

Działanie bakteriostatyczne

Duża toksyczność

Duża toksyczność

Chlorek rtęciowy – sublimat stosowany do 

Chlorek rtęciowy – sublimat stosowany do 

odkażania przedmiotów szklanych i 

odkażania przedmiotów szklanych i 

porcelanowych

porcelanowych

Żółty tlenek rtęciowy – bywa stosowany w 

Żółty tlenek rtęciowy – bywa stosowany w 

maści ocznej

maści ocznej

Organiczne związki rtęci wykazują nieco 

Organiczne związki rtęci wykazują nieco 

mniejszą toksyczność

mniejszą toksyczność

background image

Srebro 

Srebro 

Związki srebra to silnie działające środki 

Związki srebra to silnie działające środki 

przeciwbakteryjne

przeciwbakteryjne

Azotan srebra – w stężeniu 0,1% zabija 

Azotan srebra – w stężeniu 0,1% zabija 

większość drobnoustrojów, szczególne 

większość drobnoustrojów, szczególne 

działanie na bakterie Gram – dodatnie, w 

działanie na bakterie Gram – dodatnie, w 

stężeniach bakteriobójczych powoduje 

stężeniach bakteriobójczych powoduje 

denaturację tkanek

denaturację tkanek

Białczan srebra – stosowany w ropnych 

Białczan srebra – stosowany w ropnych 

zakażeniach nosa i worka spojówkowego

zakażeniach nosa i worka spojówkowego

Sól srebrowa sulfadiazyny – w leczeniu oparzeń 

Sól srebrowa sulfadiazyny – w leczeniu oparzeń 

dość skuteczne działanie przeciwbakteryjne

dość skuteczne działanie przeciwbakteryjne

background image

Detergenty

Detergenty

 

 

kationowe

kationowe

background image

Chlorek benzalkonium, 

Chlorek benzalkonium, 

chlorek benzetonium, 

chlorek benzetonium, 

chlorek cetylpirydynium

chlorek cetylpirydynium

Stosowane jako środki antyseptyczne i 

Stosowane jako środki antyseptyczne i 

odkażające

odkażające

Nie wykazują działania drażniącego a ich 

Nie wykazują działania drażniącego a ich 

toksyczność ogólna jest niewielka

toksyczność ogólna jest niewielka

Działanie ich jest hamowane przez mydło, 

Działanie ich jest hamowane przez mydło, 

krew i ropę

krew i ropę

Nie działają na zarodniki

Nie działają na zarodniki

Działanie stosunkowo powolne

Działanie stosunkowo powolne

Mogą działać alergicznie

Mogą działać alergicznie

background image

Barwniki 

Barwniki 

background image

Fiolet krystaliczny

Fiolet krystaliczny

Działa na bakterie Gram – dodatnie, na 

Działa na bakterie Gram – dodatnie, na 

niektóre grzyby chorobotwórcze, zwłaszcza 

niektóre grzyby chorobotwórcze, zwłaszcza 

drożdżaki

drożdżaki

Stosowany w alkoholowych i wodnych 

Stosowany w alkoholowych i wodnych 

roztworach

roztworach

Do odkażania: powierzchownych uszkodzeń 

Do odkażania: powierzchownych uszkodzeń 

naskórka, błon śluzowych, ropnych zakażeń 

naskórka, błon śluzowych, ropnych zakażeń 

skóry, w grzybicach i drożdżycach

skóry, w grzybicach i drożdżycach

Zastosowany na uszkodzone powłoki ciała 

Zastosowany na uszkodzone powłoki ciała 

działa lekko ściągająco i osuszająco

działa lekko ściągająco i osuszająco

background image

Zieleń brylantowa, fuksyna 

Zieleń brylantowa, fuksyna 

zasadowa, etakrydyna

zasadowa, etakrydyna

Zieleń brylantowa

Zieleń brylantowa

Stosowana do odkażania powierzchownych 

Stosowana do odkażania powierzchownych 

uszkodzeń powłok

uszkodzeń powłok

Fuksyna zasadowa

Fuksyna zasadowa

Wykazuje działanie grzybobójcze i jest 

Wykazuje działanie grzybobójcze i jest 

składnikiem preparatów stosowanych w 

składnikiem preparatów stosowanych w 

grzybicach skóry

grzybicach skóry

Etakrydyna – rivanol

Etakrydyna – rivanol

Stosowana do odkażania skóry i błon 

Stosowana do odkażania skóry i błon 

śluzowych oraz powierzchniowych uszkodzeń 

śluzowych oraz powierzchniowych uszkodzeń 

powłok 

powłok 

background image

Pochodne 8 - 

Pochodne 8 - 

hydroksychinoliny

hydroksychinoliny

background image

Chlorchinaldol , 

Chlorchinaldol , 

oksychinol

oksychinol

Chlorchinaldol

Chlorchinaldol

Nie zawiera jodu

Nie zawiera jodu

Stosowany w bakteryjnych i grzybiczych 

Stosowany w bakteryjnych i grzybiczych 

zakażeniach skóry i błon śluzowych

zakażeniach skóry i błon śluzowych

Lek jest produkowany w tabletkach do 

Lek jest produkowany w tabletkach do 

odkażania jamy ustnej, tabletkach 

odkażania jamy ustnej, tabletkach 

dopochwowych oraz maściach

dopochwowych oraz maściach

Oksychinol

Oksychinol

Stosowany do odkażania błon śluzowych

Stosowany do odkażania błon śluzowych

Składnik środków plemnikobójczych

Składnik środków plemnikobójczych

background image

Tlenek etylenu

Tlenek etylenu

background image

Tlenek etylenu 

Tlenek etylenu 

Jest gazem o działaniu alkilującym

Jest gazem o działaniu alkilującym

Działa aktywnie na bakterie ale również na 

Działa aktywnie na bakterie ale również na 

wirusy i zarodniki

wirusy i zarodniki

Do zabicia wirusów i zarodników wystarczy 

Do zabicia wirusów i zarodników wystarczy 

3 – godzinna ekspozycja

3 – godzinna ekspozycja

Jeden z najskuteczniejszych środków 

Jeden z najskuteczniejszych środków 

odkażających

odkażających

Jest bardzo toksyczny, dlatego przedmioty 

Jest bardzo toksyczny, dlatego przedmioty 

wyjaławiane muszą być poddawane 

wyjaławiane muszą być poddawane 

kilkudniowej degazacji

kilkudniowej degazacji

background image

Mupirocyna 

Mupirocyna 

background image

Mupirocyna - Bactroban

Mupirocyna - Bactroban

Związek pochodzenia naturalnego 

Związek pochodzenia naturalnego 

wytwarzany przez Pseudomonas fluorescens

wytwarzany przez Pseudomonas fluorescens

Działa na gronkowce, paciorkowce tlenowe i 

Działa na gronkowce, paciorkowce tlenowe i 

niektóre beztlenowe, drobnoustroje z rodzaju 

niektóre beztlenowe, drobnoustroje z rodzaju 

Clostridium, Haemophilus, Neisseria, 

Clostridium, Haemophilus, Neisseria, 

Escherichia, Klebsiella, Proteus, Enterobacter

Escherichia, Klebsiella, Proteus, Enterobacter

Może być stosowana tylko miejscowo

Może być stosowana tylko miejscowo

Wskazania do stosowania: liszajec, 

Wskazania do stosowania: liszajec, 

czyraczność, wtórne zakażenia w przebiegu 

czyraczność, wtórne zakażenia w przebiegu 

wyprysku, oparzenia

wyprysku, oparzenia


Document Outline