Środki pieniężne
prof. dr hab. Kazimiera Winiarska
Środki pieniężne
prof. dr hab. Kazimiera Winiarska
Środki pieniężne w kasie i na
rachunkach bankowych
Dla zapewnienia płynności finansowej
i
wypłacalności
jednostki
gospodarcze
utrzymują określone środki pieniężne w formie
gotówki i na rachunkach bankowych. Zapasy
gotówki potrzebne są również dla zapewnienia
niezbędnych płatności (aspekt transakcyjny).
Zbyt wysokie stany środków pieniężnych są
niewskazane,
gdyż
obniża
to
stopień
efektywnego ich wykorzystania, zmniejsza
przychody finansowe. Wolne zasoby pieniężne
mogą być bowiem lokowane m.in. w formie
papierów
wartościowych,
przynosząc
dodatkowe zyski (aspekt spekulacyjny).
Środki pieniężne
W ustawie o rachunkowości wyróżnia się
aktywa pieniężne rozumiane jako aktywa
w formie krajowych środków płatniczych,
walut obcych i dewiz. Do aktywów
pieniężnych zalicza się również inne
aktywa
finansowe,
w
tym
w szczególności naliczone odsetki od
aktywów finansowych, jeżeli aktywa te są
płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy
od dnia ich otrzymania, wystawienia,
nabycia lub założenia (lokaty).
Środki pieniężne
Do środków pieniężnych zalicza się:
1. gotówkę,
2. środki pieniężne na kontach bankowych,
płatne na żądanie,
3. inne środki pieniężne – weksle obce,
czeki obce o terminie wykupu do 3
miesięcy, środki pieniężne w drodze,
4. inne aktywa pieniężne – należności z
tytułu dywidend.
Zakres środków pieniężnych i lokat terminowych
Z
a
k
re
s
ś
ro
d
k
ó
w
p
ie
n
ię
ż
n
y
c
h
i
l
o
k
a
t
te
rm
in
o
w
y
c
h
Gotówka w kasie
Środki na rachunkach
bankowych
Środki na lokatach
terminowych do 3 miesięcy
Środki na lokatach
terminowych od 3 do 12
miesięcy
Środki na lokatach
terminowych powyżej 12
miesięcy
Środki pieniężne w drodze
Czeki i weksle obce z
terminem płatności do 3
miesięcy
Należności z tytułu
dywidend
Czeki i weksle obce z
terminem płatności
dłuższym niż 3 miesiące
Konta
stosowane do
ewidencji
Element
aktywów
bilansu
Kasa
Rachunki bankowe
Rachunki bankowe
Rachunki bankowe
Rachunki bankowe
Inne środki
pieniężne
Inne środki
pieniężne
Pozostałe
rozrachunki
Krótkoterminowe
aktywa finansowe
Środki pieniężne w
kasie i na rachunkach
bankowych
Środki pieniężne w
kasie i na rachunkach
bankowych
Inne środki pieniężne
Inne krótkoterminowe
aktywa finansowe
Inne długoterminowe
aktywa finansowe
Inne środki pieniężne
Inne środki pieniężne
Inne aktywa pieniężne
Inne krótkoterminowe
aktywa finansowe
Do syntetycznej ewidencji gotówki służy
konto
Kasa.
Zapisy
na
tym
koncie
dokonywane są z datą rzeczywistego
przychodu lub rozchodu gotówki; dotyczy to
również przyjęcia gotówki podjętej na
podstawie dyspozycji własnej lub czekiem
gotówkowym
z
rachunku
bankowego.
Warunek terminowej ewidencji środków
pieniężnych w kasie jest spełniony, jeżeli
operacje kasowe zostaną wykazane w
raporcie kasowym w dniu, w którym zostały
dokonane, a utargi gotówkowe za sprzedane
towary w handlu detalicznym i gastronomii –
w raportach w tych samych dniach, w których
je zainkasowano.
Rozliczenia bezgotówkowe
Rozliczenia bezgotówkowe mogą
być przeprowadzone np. w formie:
1. polecenia przelewu,
2. czeku rozrachunkowego,
3. akredytywy,
4. polecenia pobrania.
Rachunki lokat terminowych,
rachunki pomocnicze, rachunek
środków ZFŚS
Podstawowa część środków pieniężnych
podmiotu gospodarczego gromadzona jest
na rachunku bieżącym, który każda
jednostka musi posiadać.
Obok rachunku bieżącego można zakładać:
• rachunki lokat terminowych,
• rachunki pomocnicze otwarte w innych bankach
dla filii zamiejscowych,
• rachunek
środków
Zakładowego
Funduszu
Świadczeń Socjalnych (ZFŚS).
Ewidencja szczegółowa
Ewidencja środków na rachunkach
bankowych (konto Rachunki bankowe) jest
dokonywana na podstawie wyciągów
bankowych, do których dołączone są
dokumenty
źródłowe
(np.
polecenie
przelewu,
bankowe
dowody
wpłaty,
bankowe noty memoriałowe).
Inne środki pieniężne
Obok środków pieniężnych w kasie i na
rachunkach
bankowych
jednostka
gospodarcza może posiadać inne srodki,
które ujmuje się na koncie Inne środki
pieniężne.
Zalicza się do nich:
1. otrzymane czeki obce, które nie zostały jeszcze
zrealizowane,
2. weksle obce, o terminie wykupu do 3 miesięcy,
3. środki pieniężne w drodze.
Ewidencja innych środków pieniężnych
Kasa
Inne środki
pieniężne
Rachunki
bankowe
Rozrachunki z
odbiorcami
Przychody
finansowe
Koszty
finansowe
Pozostałe koszty
operacyjne
Sp)
x
300
300
1
500
500
4
220
220
5
100
80
6a,b; 6a
20
6b
100
100
7
400
400
2
200
220
3a; 3a, b
20
3b
Ewidencja innych środków pieniężnych
Objaśnienia:
1.
Wpłaty gotówki z kasy do banku niepotwierdzone
przez bank wyciągiem bankowym 300zł
2.
Otrzymanie czeku obcego tytułem regulacji należności
i złożenie do realizacji w banku 400zł
3.
Przyjęcie weksla od kontrahenta tytułem pokrycia spłaty
naleznosci:
a) wartość naleznosci 200zł
b) dyskonto weksla
20zł
4.
Otrzymanie wyciągów bankowych potwierdzających wpływ środków
pieniężnych w drodze, realizację czeków obcych 500zł
5.
Wykupienie weksla przez dłużnika (suma wekslowa)
220zł
6.
Sprzedaż weksli do banku:
a) wartość otrzymanych środków pieniężnych 80zł
b) potracone przez bank dyskonto 20zł
7. Odpisanie weksli przedawnionych lub nieściągalnych 100zł