background image

Wykład 26.04.2010

dr Grażyna Węgrzyn

Bezrobocie – teoria i praktyka

background image

Teorie bezrobocia

Ekonomia klasyczna (A. Smith, D. 

Ricardo) - poziom płac dostosowuje 

podaż pracy do popytu na pracę;

    - postęp techniczny prowadzi do 

bezrobocia technologicznego;

Ekonomia neoklasyczna (W.S. Jevons, A. 

Marshall, W. Beveridge) - za przyczynę 

nierównowagi na rynku pracy uważano 

zakłócenia w swobodnym działaniu 

mechanizmu rynkowego; 

background image

Teorie bezrobocia

Keynesowska teoria bezrobocia - głosiła, 

że przyczyną bezrobocia jest 
niedostateczny poziom popytu 
globalnego;

background image

Krzywa Phillipsa - zasada wymienności 

pomiędzy inflacją a bezrobociem.

background image
background image

Koncepcja naturalnej stopy bezrobocia M. 

Friedmana - w każdej gospodarce przy tzw. 
stanie optymalnym gospodarki występuje 
pewien poziom bezrobocia tzw. 
naturalnego. 

background image

Teorie bezrobocia

Teoria poszukiwań na rynku pracy 
E.S. Phelpsa opiera się na trzech założeniach:
1) miejsca pracy różnią się pod względem 

wysokości ofert płacowych, a poszczególni 
pracownicy pod względem aspiracji 
płacowych. Aspiracje te są zmienne w 
czasie i zależą od długości pozostawania 
bez pracy i ogólnej sytuacji na rynku pracy;

background image

Teorie bezrobocia

2) koszt zdobycia pracy jest większy, gdy 

poszukujący pracy jest zatrudniony, niż 

wtedy gdy pozostaje bezrobotny, dlatego 

też wielu pracowników decyduje się na 

bezrobocie. Mogą wtedy więcej czasu 

poświęcić na poszukiwanie lepszych ofert 

płacowych. Bezrobocie takie wynika nie z 

braku miejsc pracy ale z niepełnej 

informacji posiadanej przez pracowników.

background image

Teorie bezrobocia

3) w miarę przedłużania się procesu 

poszukiwania pracy przez pracowników 
znika iluzja pieniądza, a przewidywane 
wielkości płac nominalnych i cen 
dostosowują się do wielkości faktycznych.

background image

Teorie bezrobocia

     Bezrobocie według teorii poszukiwań na 

rynku pracy ma charakter całkowicie 
dobrowolny, gdyż tylko bezrobotny 
pracownik pobierający zasiłek może 
skutecznie skoncentrować się na 
poszukiwaniu korzystniejszych ofert 
płacowych.

background image

Teorie bezrobocia

Ekonomia podaży - upatruje przyczyn 

bezrobocia w wysokich krańcowych stopach 
opodatkowania dochodów osobistych, co 
zmniejsza skłonność ludzi do podejmowania 
zatrudnienia i do podnoszenia swoich 
kwalifikacji. 

background image

Teorie bezrobocia

Koncepcja histerezy - wyjaśnia, że 

bezrobocie będzie się utrzymywać na 

wysokim poziomie wywołanym przez 

oddziaływanie różnych „szoków” nawet 

wtedy, gdy one przestaną występować. 

- ubytek kapitału ludzkiego,
- ubytek kapitału rzeczowego,
- cechy systemu rokowań płacowych.

background image

Koncepcja histerezy

    Zjawisko występujące na 

rynku pracy polegające na 
tym, że długookresowa 
równowaga w gospodarce 
zależy od zjawisk, które 
wystąpiły w krótkim okresie. 
   

background image

Zjawisko histerezy na rynku 
pracy

background image

Przyczyny występowania 
zjawiska histerezy

Rozróżnienie na swoich i obcych. System 

rokowań płacowych opiera się na modelu 
„insaiderów i outsaiderów” (swoich i 
obcych). Podział na „swoich” i „obcych” jest 
uzależniony od wpływu danej grupy na 
rokowania płacowe. 

Zniechęceni pracownicy

Poszukiwania i niedopasowanie

Zasób kapitału rzeczowego.

background image

Grupy defaworyzowane 
na rynku pracy 

Znajdujące się w szczególnie niekorzystnej 

sytuacji na rynku pracy z przyczyn od nich 
niezależnych.

background image

   

Bezrobotni do 25 roku życia

 – są to 

bezrobotni, którzy w roku kalendarzowym 

zastosowania wobec nich usług lub 

instrumentów rynku pracy nie ukończyli 25 

roku życia;  

  

Bezrobotni powyżej 50 roku życia

 - to 

bezrobotni, którzy w roku kalendarzowym 

zastosowania wobec nich usług lub 

instrumentów rynku pracy ukończyli co 

najmniej 50 lat życia;

background image

    

Bezrobotni długotrwale

 - to bezrobotni 

pozostający w rejestrze powiatowego 
urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 
miesięcy w okresie ostatnich 2 lat;  

   

Bezrobotni bez kwalifikacji 

zawodowych

 - to bezrobotni o 

wykształceniu gimnazjalnym lub niższym 
oraz nieposiadający kwalifikacji do 
wykonywania zawodu.

background image

Zmiany na rynku pracy – 

aktualne tendencje

background image

Siedem cudów

SOCJALIZM

KAPITALIZM

1.

Każdy miał pracę

2.

Mimo, że każdy miał 
pracę nikt nic nie robił

3.

Mimo, że nikt nic nie 
robił, plan 
wykonywano w 100%

4.

Mimo, że plan 
wykonywano w 100%, 
nigdzie niczego nie 
było

1.

Nikt nie ma pracy

2.

Mimo, że nikt nie ma 
pracy, wszyscy 
pracują

3.

Mimo, że wszyscy 
pracują, plan nie jest 
wykonywany w 100%

4.

Mimo, że plan nie jest 
wykonywany w 100%, 
wszędzie wszystko 
jest

background image

Siedem cudów Cd

Socjalizm

Kapitalizm

5. Mimo, że nigdzie 

niczego nie było, 
każdy wszystko miał

6. Mimo, że każdy 

wszystko miał, 
wszyscy kradli

7. Mimo, że wszyscy 

kradli, tego, co kradli, 
nigdzie nie brakowało.

5. Mimo, że wszędzie 

wszystko jest, nie każdy 

wszystko ma

6. Mimo, że nie każdy 

wszystko ma, kradną 

głównie ci, co wszystko 

mają

7. Mimo, że kradną ci, co 

wszystko mają, nie udaje 

się nikogo złapać za rękę.

background image

NOWY TYP PRACOWNIKA

Zmienił się typ pracownika poruszającego 

się po rynku pracy, jego motywacje, 
priorytety, podejście do kariery zawodowej i 
życia osobistego. 

background image

Nowy typ pracownika zdefiniowano na 
poziomie ogólnym w sposób następujący:

 

często zmienia pracę (średnio 9 razy 

pomiędzy 18 a 32 rokiem życia),

zmienia rodzaj działalności w wieku 

dojrzałym,

jest przedsiębiorczy,

świadomie dąży do równowagi 

zaangażowania zawodowego i osobistego,

background image

konsekwentnie buduje własne zawodowe 

CV,

jest lojalny przede wszystkim wobec siebie i 

własnych interesów a nie wobec 
pracodawcy,

twardo negocjuje warunki zatrudnienia.

background image

Co dalej z 
bezrobociem?

background image

Gospodarka bez bezrobocia i bez 
opieki społecznej

Jules Gazon
„Ani bezrobocie, ani opieka 

społeczna” 

 

background image

Przyznanie bezrobotnym zasiłku w zamian 

za utracone źródło dochodu z tytułu 
zatrudnienia, spowodowało powstanie 
nowego typu bezrobocia dobrowolnego. 
Jest to tzw. 

pułapka bezrobocia

.

background image

Ludzie godzą się z brakiem aktywności 

zawodowej w zamian za pomoc społeczną.

Zasiłki dla bezrobotnych zmniejszają 

motywację do poszukiwania pracy i 
dodatkowo wywierają nacisk na wzrost płac 
pracowników. 

background image

Ludzie wykluczeni ze świata pracy tracą 

kompetencje, motywację do pracy, 
pogarsza się ich stan zdrowia, a przede 
wszystkim trąca szacunek do samych 
siebie. 

background image

W gospodarce występuje tendencja – na 

skutek rewolucji technologicznej – do 
ograniczania popytu na pracowników z 
niskimi kwalifikacjami.

Przywrócenie ich do pracy to najważniejszy 

problem rządów. 

background image

Bezrobocie dotyka równowagi 

psychologicznej, marginalizuje ludzi, 
zamyka ich w swego rodzaju gettach.

Ta wynikająca z bezrobocia izolacja, 

tworzy w naszych społeczeństwach, z 
powodu zastępczego dochodu w zamian 
za brak pracy, korzystającą z pomocy 
socjalnej wspólnotę zamykająca się w 
sobie, co powoduje zjawisko 
samowykluczenia społecznego.

background image

Często dzieci bezrobotnych z takich 

środowisk nie rozważają już innych 
możliwości, sposobów życia, jak tylko te 
związane z ich własnym środowiskiem.

background image

Chodzi więc o zbudowanie społeczeństwa, w 

którym amortyzatorem działalności 
wynikającym z rynku dóbr i usług nie jest 
bezrobocie na rynku pracy, lecz działalność 
alternatywna, dla której należy zapewnić 
odpowiedni popyt albo rezerwę siły 
roboczej korzystającej z umowy o pracę.   

background image

W USA utrzymuje się popyt na usługi 

wykorzystujące siłę roboczą o niskich 
kwalifikacjach, podczas gdy w Europie 
zapotrzebowanie na tego typu usługi 
wyraźnie się zmniejszyło. 

background image

WNIOSEK

   W Europie istnieją więc możliwości 

zwiększenia popytu na usługi, czemu 
powinna sprzyjać obniżka cen.

Należy więc pobudzić popyt konsumentów, 

generujący zwiększoną działalność 
gospodarczą.

background image

Rozwiązanie polega więc na zmianie 

postawy konsumentów na rzecz konsumpcji 
dóbr i usług intensywnych w pracę nisko 
wykwalifikowaną, podlegającą niewielkiej 
konkurencji międzynarodowej.  

background image

Usługi sąsiedzkie

Dotyczą jakości codziennego życia.

Są bardzo intensywne w w siłę roboczą, w 

większości przypadków nisko 
wykwalifikowaną.

Oparte są na bardzo lokalnych relacjach 

osobistych. 

background image

Usługi sąsiedzkie

Dotyczą szerokiego zakresu potrzeb, 

których zaspokojenie poprawia jakość życia 
osób, ułatwiając pośrednio w dużym 
stopniu organizację życia zawodowego 
tych, którzy pracują.

background image

Usługi sąsiedzkie (przykłady)

Pomoc w organizacji gospodarstwa i 

miejsca zamieszkania: pomoc domowa, 
zakupy, ogrodnictwo, drobne prace ręczne;

Pomoc dla dzieci: opieka nad małymi 

dziećmi, opieka pozaszkolna, opieka nad 
dziećmi chorymi;

Pomoc dla osób zależnych: ludzi starszych, 

inwalidów, przewlekle chorych, wsparcie 
psychiczne polegające na samej obecności;

background image

Usługi sąsiedzkie (przykłady)

Transport osób;

Pomoc w wykonywaniu obowiązków 

szkolnych i podniesieniu poziomu dzieci 
opóźnionych;

Pomoc informatyczna w miejscu 

zamieszkania, dostosowująca 
społeczeństwo do wymagań toczącej się 
rewolucji technologicznej;

Pomoc dla osób zmarginalizowanych 

społecznie.

background image

Warunkiem niezbędnym do budowy 

społeczeństwa bez bezrobocia jest 

koniec pomocy socjalnej za brak 

aktywności.

Odrzucenie pracy powinno być 

równoznaczne z odmową finansowej 

pomocy socjalnej.

background image

Podstawowa zasada

Prawo do pracy 

ale 

i obowiązek pracy!!!


Document Outline