background image

Anamneza, wywiad 

Anamneza, wywiad 

anamnestyczny, wywiad 

anamnestyczny, wywiad 

chorobowy, badanie 

chorobowy, badanie 

podmiotowe

podmiotowe

Gr. Anamnesis – podstawowa czynność w 

Gr. Anamnesis – podstawowa czynność w 

procesie diagnostycznym polegająca na 

procesie diagnostycznym polegająca na 

zbieraniu wywiadu chorobowego.

zbieraniu wywiadu chorobowego.

W medycynie anamneza dotyczy 

W medycynie anamneza dotyczy 

charakteru, czasu trwania i rodzaju 

charakteru, czasu trwania i rodzaju 

dolegliwości.

dolegliwości.

background image

Anamneza

Anamneza

Mimo imponującego postępu 

Mimo imponującego postępu 

technicznego, wywiad chorobowy w 

technicznego, wywiad chorobowy w 

połączeniu z logicznym myśleniem 

połączeniu z logicznym myśleniem 

doświadczonego diagnosty daje większy 

doświadczonego diagnosty daje większy 

odsetek rozpoznań niż najbardziej 

odsetek rozpoznań niż najbardziej 

zaawansowane maszyny.

zaawansowane maszyny.

background image

Wywiad lekarski

Wywiad lekarski

Stanowi badanie składające się z kilku 

Stanowi badanie składające się z kilku 

części:

części:

Skargi główne – powod, dla którego pacjent 

Skargi główne – powod, dla którego pacjent 

przybył do lekarza, lub ratownik do chorego.

przybył do lekarza, lub ratownik do chorego.

Historii dotychczasowej choroby – w tym 

Historii dotychczasowej choroby – w tym 

punkcie należy również wypytać się o 

punkcie należy również wypytać się o 

choroby towarzyszące, 

choroby towarzyszące, 

Wywiadu rodzinnego – dotyczy chorób w 

Wywiadu rodzinnego – dotyczy chorób w 

rodzinie

rodzinie

Wywiad społeczno-ekonomiczny – dotyczy 

Wywiad społeczno-ekonomiczny – dotyczy 

sytuacji materialnej chorego, warunków w 

sytuacji materialnej chorego, warunków w 

jakich mieszka i pracuje.

jakich mieszka i pracuje.

background image

Różne dziedziny medycyny

Różne dziedziny medycyny

W zależności od specjalności 

W zależności od specjalności 

medycznej i okoliczności w jakich 

medycznej i okoliczności w jakich 

udzielana jest pomoc proporcje i 

udzielana jest pomoc proporcje i 

kolejność poszczególnych punktów 

kolejność poszczególnych punktów 

zmieniają się.

zmieniają się.

background image

Pierwszy kontakt z chorym

Pierwszy kontakt z chorym

Ma kluczowe znaczenie.

Ma kluczowe znaczenie.

Jest to najodpowiedniejsza chwila, aby 

Jest to najodpowiedniejsza chwila, aby 

zyskać zaufanie chorego i przekonać 

zyskać zaufanie chorego i przekonać 

go, że udzieli się mu wszelkiej, w pełni 

go, że udzieli się mu wszelkiej, w pełni 

kwalifikowanej pomocy.

kwalifikowanej pomocy.

Pacjent musi widzieć, odczuć, że jest w 

Pacjent musi widzieć, odczuć, że jest w 

centrum zainteresowania i cała uwaga 

centrum zainteresowania i cała uwaga 

lekarza, pielęgniarki, ratownika jest 

lekarza, pielęgniarki, ratownika jest 

skoncentrowana na jego problemie 

skoncentrowana na jego problemie 

zdrowotnym a nie innych sprawach.

zdrowotnym a nie innych sprawach.

background image

Sylwetka lekarza, 

Sylwetka lekarza, 

pielęgniarki ratownika

pielęgniarki ratownika

Wygląd zewnętrzny

Wygląd zewnętrzny

Ubiór

Ubiór

Sposób zachowania

Sposób zachowania

background image

Zbieranie wywiadów

Zbieranie wywiadów

Prawidłowe zbieranie wywiadów 

Prawidłowe zbieranie wywiadów 

porównać można z pracą detektywa.

porównać można z pracą detektywa.

Wywiady muszą być uporządkowane, 

Wywiady muszą być uporządkowane, 

czasami można odbiegać trochę od 

czasami można odbiegać trochę od 

tematu by więcej dowiedzieć się o 

tematu by więcej dowiedzieć się o 

chorym.

chorym.

Zbierający wywiad musi zdawać sobie 

Zbierający wywiad musi zdawać sobie 

sprawę z tego, że pacjent świadomie, lub 

sprawę z tego, że pacjent świadomie, lub 

nieświadomie coś zatai lub niewłaściwie 

nieświadomie coś zatai lub niewłaściwie 

zinterpretuje – przykład O.M.

zinterpretuje – przykład O.M.

background image

Życie bez bólu – raj na ziemi 

Życie bez bólu – raj na ziemi 

?

?

Przykłady – garnek z gorącą wodą

Przykłady – garnek z gorącą wodą

Skręcona stopa

Skręcona stopa

Ból jest niejednokrotnie 

Ból jest niejednokrotnie 

pierwszym zwiastunem choroby

pierwszym zwiastunem choroby

.

.

Choroba wrzodowa, zawał, 

Choroba wrzodowa, zawał, 

niedokrwienie kończyny, nowotwór

niedokrwienie kończyny, nowotwór

background image

Kiedy ból przestaje być 

Kiedy ból przestaje być 

przyjacielem ?

przyjacielem ?

Wtedy, gdy odegrał już swoja rolę 

Wtedy, gdy odegrał już swoja rolę 

„informatora” i trwa nadal np.:

„informatora” i trwa nadal np.:

Ząb

Ząb

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Uwięźnięta przepuklina

Uwięźnięta przepuklina

background image

Ból towarzysz człowieka od 

Ból towarzysz człowieka od 

zarania dziejów

zarania dziejów

Leki przeciw bólowe jako jedne z 

Leki przeciw bólowe jako jedne z 

pierwszych w życiu człowieka.

pierwszych w życiu człowieka.

Morfina znajdująca się w makówkach 

Morfina znajdująca się w makówkach 

znana jest i stosowana od kilku tysięcy lat.

znana jest i stosowana od kilku tysięcy lat.

Ból przez wieki wstrzymywał rozwój 

Ból przez wieki wstrzymywał rozwój 

chirurgii.

chirurgii.

Badania nad bólem stanowią wyzwanie dla 

Badania nad bólem stanowią wyzwanie dla 

lekarzy i naukowców.

lekarzy i naukowców.

Ból stanowi ciągle źródło cierpienia setek 

Ból stanowi ciągle źródło cierpienia setek 

tysięcy ludzi.

tysięcy ludzi.

background image

Definicja bólu

Definicja bólu

Ból jest definiowany jako nieprzyjemne 

Ból jest definiowany jako nieprzyjemne 

odczucie związane z rzeczywistym lub 

odczucie związane z rzeczywistym lub 

zagrażającym uszkodzeniem tkanek.

zagrażającym uszkodzeniem tkanek.

Ból może spełniać pozytywną rolę (vide 

Ból może spełniać pozytywną rolę (vide 

poprzednie przeźrocza).

poprzednie przeźrocza).

Ból w wyniku zabiegu operacyjnego lub 

Ból w wyniku zabiegu operacyjnego lub 

badania diagnostycznego traci swój 

badania diagnostycznego traci swój 

celowy charakter, nie ma pozytywnego 

celowy charakter, nie ma pozytywnego 

znaczenia i wymaga działań 

znaczenia i wymaga działań 

zmierzających do jego eliminacji. – vide: 

zmierzających do jego eliminacji. – vide: 

Znieczulenie - rodzaje

Znieczulenie - rodzaje

background image

Czy wszystko boli ?

Czy wszystko boli ?

Nie – Są narządy, które nie mają 

Nie – Są narządy, które nie mają 

unerwienia czuciowego, a więc nie są 

unerwienia czuciowego, a więc nie są 

same w sobie zdolne do wywołania bólu.

same w sobie zdolne do wywołania bólu.

Takimi organami są: wątroba, płuca, 

Takimi organami są: wątroba, płuca, 

mózg

mózg

Ból powstaje jednak w „opakowaniu”

Ból powstaje jednak w „opakowaniu”

Torebka wątroby

Torebka wątroby

Opłucna

Opłucna

Pokrywa czaszki

Pokrywa czaszki

background image

Zbieranie wywiadu na temat 

Zbieranie wywiadu na temat 

bólu

bólu

Czy chory ma bóle i od jak dawna

Czy chory ma bóle i od jak dawna

Jakie jest nasilenie dolegliwości i jak 

Jakie jest nasilenie dolegliwości i jak 

wpływają one na aktywność chorego

wpływają one na aktywność chorego

Jaka jest ich lokalizacja i charakter bólu

Jaka jest ich lokalizacja i charakter bólu

Jakie czynniki nasilają lub łagodzą ból

Jakie czynniki nasilają lub łagodzą ból

Jakie dodatkowe objawy towarzyszą 

Jakie dodatkowe objawy towarzyszą 

bólowi

bólowi

Jakie leki i metody stosowano 

Jakie leki i metody stosowano 

dotychczas i z jakim skutkiem

dotychczas i z jakim skutkiem

background image

Krwawienie

Krwawienie

Wypływanie zewnętrzne

Wypływanie zewnętrzne

Krwista wydzielina z naturalnych 

Krwista wydzielina z naturalnych 

otworów ciała

otworów ciała

Krwawienie wewnętrzne

Krwawienie wewnętrzne

Uszkodzenia klatki piersiowej i brzucha

Uszkodzenia klatki piersiowej i brzucha

background image

Krwawienie zewnętrzne

Krwawienie zewnętrzne

background image

Krwawienie wewnętrzne

Krwawienie wewnętrzne

Zamknięte uszkodzenia klatki piersiowej 

Zamknięte uszkodzenia klatki piersiowej 

występują często w czasie wypadków 

występują często w czasie wypadków 

samochodowych.

samochodowych.

Przy tych uszkodzeniach nie stwierdza się 

Przy tych uszkodzeniach nie stwierdza się 

żadnej rany w okolicy urazu, najwyżej 

żadnej rany w okolicy urazu, najwyżej 

siniaki.

siniaki.

Najczęstszymi uszkodzeniami są pęknięcia 

Najczęstszymi uszkodzeniami są pęknięcia 

i złamania żeber.

i złamania żeber.

Większe niebezpieczeństwo stanowi 

Większe niebezpieczeństwo stanowi 

uszkodzenie większego naczynia  z 

uszkodzenie większego naczynia  z 

krwawieniem wewnętrznym do jamy 

krwawieniem wewnętrznym do jamy 

opłucnowej.

opłucnowej.

background image

Krwotok

Krwotok

Krwotok zewnętrzny – objawy są dobrze 

Krwotok zewnętrzny – objawy są dobrze 

widoczne w postaci wypływającej krwi 

widoczne w postaci wypływającej krwi 

koloru jasnoczerwonego zgodnego z 

koloru jasnoczerwonego zgodnego z 

fala tętna ( krwotok tętniczy) lub 

fala tętna ( krwotok tętniczy) lub 

ciemnoczerwonego pod mniejszym 

ciemnoczerwonego pod mniejszym 

ciśnieniem (krwotok żylny)

ciśnieniem (krwotok żylny)

Opaska uciskowa – opatrunek uciskowy

Opaska uciskowa – opatrunek uciskowy

Krwotok wewnętrzny:

Krwotok wewnętrzny:

Urazowy

Urazowy

Towarzyszący określonej jednostce 

Towarzyszący określonej jednostce 

chorobowej

chorobowej

background image

Wymioty

Wymioty

Jest to gwałtowne wyrzucanie treści 

Jest to gwałtowne wyrzucanie treści 

pokarmowej z żołądka w kierunku 

pokarmowej z żołądka w kierunku 

jamy ustnej, które zazwyczaj 

jamy ustnej, które zazwyczaj 

poprzedzają nudności.

poprzedzają nudności.

Wymioty występują w przebiegu 

Wymioty występują w przebiegu 

wielu chorób układu pokarmowego, 

wielu chorób układu pokarmowego, 

nerwowego oraz chorób 

nerwowego oraz chorób 

ogólnoustrojowych.

ogólnoustrojowych.

background image

Rodzaje treści 

Rodzaje treści 

Wymioty krwią

Wymioty krwią

Wymioty fusowate

Wymioty fusowate

Wymioty treścią ciemnozieloną o 

Wymioty treścią ciemnozieloną o 

zapachu i wyglądzie kału

zapachu i wyglądzie kału

Wymioty i silne bóle brzucha z 

Wymioty i silne bóle brzucha z 

zaparciem i zatrzymaniem gazów

zaparciem i zatrzymaniem gazów

background image

Objawy towarzyszące

Objawy towarzyszące

Osłabienie, spadek ciśnienia

Osłabienie, spadek ciśnienia

Zawroty głowy 

Zawroty głowy 

Zaburzenia świadomości

Zaburzenia świadomości

Wysoka gorączka

Wysoka gorączka

Kurcze mięśniowe

Kurcze mięśniowe

background image

Gorączka

Gorączka

Podwyższona temperatura ciała określana 

Podwyższona temperatura ciała określana 

jest potocznie mianem gorączki.

jest potocznie mianem gorączki.

Objawem towarzyszącym gorączce mogą 

Objawem towarzyszącym gorączce mogą 

być:

być:

Brak energii, zmęczenie, bóle głowy,

Brak energii, zmęczenie, bóle głowy,

Przyspieszony oddech – powyżej 40 

Przyspieszony oddech – powyżej 40 

oddechów na minutę

oddechów na minutę

Przyspieszone tętno – zwykle powyżej 

Przyspieszone tętno – zwykle powyżej 

120 min. Brak apetytu, zwiększone 

120 min. Brak apetytu, zwiększone 

pragnienie, dreszcze, obfite pocenie się.

pragnienie, dreszcze, obfite pocenie się.

background image

Podwyższona temperatura 

Podwyższona temperatura 

ciała może być reakcją na

ciała może być reakcją na

Zakażenie wirusowe, bakteryjne, grzybicze

Zakażenie wirusowe, bakteryjne, grzybicze

Szczepienie ochronne

Szczepienie ochronne

Zapalenie stawów, jelit, wyrostka robaczkowego, 

Zapalenie stawów, jelit, wyrostka robaczkowego, 

opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu.

opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu.

Nadczynność tarczycy

Nadczynność tarczycy

Silna alergia

Silna alergia

Odwodnienie

Odwodnienie

Rozległe oparzenia

Rozległe oparzenia

Ciężki uraz

Ciężki uraz

Zażywanie pewnych leków np.. 

Zażywanie pewnych leków np.. 

antynowotworowych

antynowotworowych

Silne przeżycia lub pobudzenie emocjonalne

Silne przeżycia lub pobudzenie emocjonalne

background image

Mechanizm powstawania 

Mechanizm powstawania 

temperatury

temperatury

Kontrola temperatury ciała odbywa się 

Kontrola temperatury ciała odbywa się 

w części mózgu zwanej podwzgórzem. 

w części mózgu zwanej podwzgórzem. 

Tam znajduje się ośrodek 

Tam znajduje się ośrodek 

termoregulacji, który utrzymuje 

termoregulacji, który utrzymuje 

równowagę między wytwarzaniem 

równowagę między wytwarzaniem 

ciepła w tkankach ( głównie w wątrobie i 

ciepła w tkankach ( głównie w wątrobie i 

mięśniach) a jego utrata, przede 

mięśniach) a jego utrata, przede 

wszystkim przez skórę.

wszystkim przez skórę.

background image

Co pokazuje termometr

Co pokazuje termometr

36 – 37 st. C

36 – 37 st. C

- temperatura 

- temperatura 

normalna

normalna

37,1-38 st. C – stan podgorączkowy

37,1-38 st. C – stan podgorączkowy

38,1 – 39 st. C – gorączka średnia

38,1 – 39 st. C – gorączka średnia

39,1 – 40,5 st. C – gorączka wysoka

39,1 – 40,5 st. C – gorączka wysoka

Powyżej 40,5 st. C – gorączka 

Powyżej 40,5 st. C – gorączka 

niebezpieczna dla zdrowia i życia

niebezpieczna dla zdrowia i życia

background image

Uszkodzenia urazowe

Uszkodzenia urazowe

W razie stwierdzenia urazu w wywiadach 

W razie stwierdzenia urazu w wywiadach 

muszą być ustalone możliwie dokładnie 

muszą być ustalone możliwie dokładnie 

wszystkie związane z nim szczegóły.

wszystkie związane z nim szczegóły.

W jakim ułożeniu znajdował się chory w 

W jakim ułożeniu znajdował się chory w 

chwili wypadku ?

chwili wypadku ?

Czy utracił przytomność ?

Czy utracił przytomność ?

Niepamięć wsteczna - uszkodzenie 

Niepamięć wsteczna - uszkodzenie 

mózgu

mózgu

Rany postrzałowe, kłute, rodzaj broni, 

Rany postrzałowe, kłute, rodzaj broni, 

kształt, wielkość, przypuszczalny tor lotu 

kształt, wielkość, przypuszczalny tor lotu 

pocisku, pozycja chorego są ważne przy 

pocisku, pozycja chorego są ważne przy 

ocenie rodzaju powstałych uszkodzeń.

ocenie rodzaju powstałych uszkodzeń.

background image

Uszkodzenia urazowe 

Uszkodzenia urazowe 

„nieme”

„nieme”

Często trudno jest ustalić związek 

Często trudno jest ustalić związek 

przyczynowy z powstałym urazem.

przyczynowy z powstałym urazem.

Uraz minimalny – prawie niewidoczny, 

Uraz minimalny – prawie niewidoczny, 

lekceważony przez chorego – a skutki 

lekceważony przez chorego – a skutki 

urazu stwarzające stan zagrożenia 

urazu stwarzające stan zagrożenia 

zdrowia lub życia.

zdrowia lub życia.

Szczególnie na uwagę zasługują takie 

Szczególnie na uwagę zasługują takie 

sytuacje wśród dzieci.

sytuacje wśród dzieci.

background image

Wywiad rodzinny

Wywiad rodzinny

Cukrzyca

Cukrzyca

Polipowatość jelita grubego

Polipowatość jelita grubego

Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze.

Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze.

Nowotwory złośliwe

Nowotwory złośliwe

background image

Wywiad dotyczący przeszłości 

Wywiad dotyczący przeszłości 

chorego

chorego

Dane z przeszłości chorego mogą 

Dane z przeszłości chorego mogą 

wyjaśnić wiele szczegółów dotyczących 

wyjaśnić wiele szczegółów dotyczących 

obecnej choroby.

obecnej choroby.

Przebyte operacje

Przebyte operacje

Przebyte choroby

Przebyte choroby

Przyjmowane aktualnie leki.

Przyjmowane aktualnie leki.

background image

Wywiad w przypadkach 

Wywiad w przypadkach 

nagłych

nagłych

Musi ulec całkowitej zmianie zależnie 

Musi ulec całkowitej zmianie zależnie 

od okoliczności.

od okoliczności.

Zbieranie wywiadu powinno 

Zbieranie wywiadu powinno 

ograniczyć się do jednego zdania.

ograniczyć się do jednego zdania.

background image

Chory nieprzytomny

Chory nieprzytomny

W takich przypadkach dane z wywiadu 

W takich przypadkach dane z wywiadu 

zostają pominięte.

zostają pominięte.

Należy zwrócić uwagę na otoczenie 

Należy zwrócić uwagę na otoczenie 

chorego:

chorego:

List

List

Fiolki po lekach

Fiolki po lekach

Strzykawki

Strzykawki

Wywiad od otocznia  - w terminie 

Wywiad od otocznia  - w terminie 

późniejszym

późniejszym

background image

Chory nieprzytomny – 

Chory nieprzytomny – 

odpowiedź na pytanie

odpowiedź na pytanie

1. Czy chory oddycha ?

1. Czy chory oddycha ?

2. Czy drogi oddechowe są drożne ?

2. Czy drogi oddechowe są drożne ?

3. Czy tętno jest wyczuwalne ?

3. Czy tętno jest wyczuwalne ?

Czy jest zachowana czynność serca ?

Czy jest zachowana czynność serca ?

Czy chory nie ma masywnego krwotoku ?

Czy chory nie ma masywnego krwotoku ?

background image

Ofiary ciężkiego wypadku i 

Ofiary ciężkiego wypadku i 

tępego urazu

tępego urazu

Należy podejrzewać o złamanie 

Należy podejrzewać o złamanie 

kręgosłupa.

kręgosłupa.

To może doprowadzić do uszkodzenia 

To może doprowadzić do uszkodzenia 

rdzenia kręgowego przy 

rdzenia kręgowego przy 

nieprawidłowym udzielaniu pierwszej 

nieprawidłowym udzielaniu pierwszej 

pomocy czy przenoszeniu chorego.

pomocy czy przenoszeniu chorego.

background image

Zranienia zagrażające 

Zranienia zagrażające 

bezpośrednio życiu

bezpośrednio życiu

W takich przypadkach działania naprawcze 

W takich przypadkach działania naprawcze 

muszą być podjęte natychmiast bez 

muszą być podjęte natychmiast bez 

uprzedniego badania podmiotowego i 

uprzedniego badania podmiotowego i 

przedmiotowego.

przedmiotowego.

Przenikające rany serca

Przenikające rany serca

Rozległe zgniecenia klatki piersiowej

Rozległe zgniecenia klatki piersiowej

Masywny zewnętrzny krwotok

Masywny zewnętrzny krwotok

background image

W większości przypadków 

W większości przypadków 

nagłych należy 

nagłych należy 

Przeprowadzić ograniczone do 2-3 minut

Przeprowadzić ograniczone do 2-3 minut

 

 

badanie:

badanie:

Głowy

Głowy

Klatki piersiowej

Klatki piersiowej

Brzucha

Brzucha

Kończyn

Kończyn

Narządów płciowych – szczególnie u 

Narządów płciowych – szczególnie u 

kobiet

kobiet

background image

Jeżeli nie ma objawów 

Jeżeli nie ma objawów 

uszkodzenia kręgosłupa

uszkodzenia kręgosłupa

Chorego należy przekręcić na bok i 

Chorego należy przekręcić na bok i 

zbadać dokładnie:

zbadać dokładnie:

Grzbietową powierzchnię ciała

Grzbietową powierzchnię ciała

Pośladki

Pośladki

Krocze

Krocze

background image

Wielonarządowe 

Wielonarządowe 

uszkodzenia urazowe

uszkodzenia urazowe

W tych przypadkach łatwo przeoczyć:

W tych przypadkach łatwo przeoczyć:

Odmę opłucnową

Odmę opłucnową

Tamponadę serca

Tamponadę serca

background image

Po zakończeniu oględzin 

Po zakończeniu oględzin 

chorego i badaniu

chorego i badaniu

Podaje się środki przeciwbólowe

Podaje się środki przeciwbólowe

Unieruchamia złamane kończyny

Unieruchamia złamane kończyny

Zeszywa rany

Zeszywa rany

Podejmuje i rozpoczyna inne zabiegi 

Podejmuje i rozpoczyna inne zabiegi 

wchodzące w zakres leczenia 

wchodzące w zakres leczenia 

przypadków nagłych

przypadków nagłych

background image

Postępowanie przeciw 

Postępowanie przeciw 

wstrząsowe

wstrząsowe


Document Outline