Jednostki geopolityczne 

na mapie świata – 

państwa i terytoria.

Dynamika zmian na 

mapie świata.

 

 

Państwo

Jest terytorialną i suwerenną 
organizacją przymusu, działającą 
w interesach gospodarczych, 
politycznych i ideologicznych 
ludzi zamieszkujących określone 
terytorium.

 

 

Terytorium państwa

Obejmuje ląd ze wszystkimi 
wodami wewnętrznymi, 
przestrzeń pod powierzchnią 
ziemi, obszar powietrzny oraz 
przylegający pas wód morskich

.

 

 

Podział państw ze względu na ich 

wielkość

• Wielkie, o powierzchni powyżej 2,5mln 

km2, np. Rosja i Kanada

• Duże, o powierzchni powyżej 350 tys. 

km2, lecz poniżej 2,5mln km2, np. 
Francja, Meksyk

• Średnie, o powierzchni od 150 tys. do 

350 tys. km2, np. Wielka Brytania, Polska

• Małe, o powierzchni od 30 tys. do 150 

tys. km2, np. Holandia, Liberia

• Bardzo małe, o powierzchni poniżej 30 

tys. km2, np. Burundi, Monako

 

 

Podział państw ze względu na 

panujący ustrój

• republika: Polska, Francja, Czechy, 

Bułgaria, Irlandia.

• republika federacyjna: Argentyna, 

Brazylia, USA, Meksyk.

• monarchia parlamentarna: Belgia, 

Dania, Hiszpania, Holandia.

• monarchia konstytucyjna: 

Luksemburg, Monako, Kuwejt, Malezja

• monarchia absolutna: Katar, Bhutan, 

Arabia Saudyjska.

 

 

Jak się zmienia polityczna mapa 

świata?

• W starożytności dużą wiedzę o 

świecie mieli Felicjanie, 
Kartagińczycy i Grecy, znający 
dobrze obszary mórz 
Śródziemnego i Czarnego oraz 
wybrzeża Europy Zachodniej.

• Okres feudalne odznaczał się na 

mapie politycznej rozdrobnieniem 
politycznym.

 

 

• Bardzo istotne znaczenie miały wielkie 

odkrycia geograficzne , a w nich można 
wyróżnić trzy fakty, które zaważyły na 
podziale politycznym świata. Były to:

- Odkrycie Ameryki przez Kolumba w 

1492r.,

- Podróż Vasco da Gamy do Indii w 1498r.,
- Pierwsza podróż dookoła świata 

Magellana, w latach 1519-1522.

Jak się zmienia polityczna mapa 

świata?

 

 

Traktat w Tordesillas

• W 1494 r. Portugalia i Hiszpania 

podpisały traktat w którym nastąpił 

podział świata między te dwa 

państwa. Linia podziału została 

określona przez papieża Aleksandra VI 

i przebiegała wzdłuż „południka 

papieskiego” w odległości 2000km na 

zachód od Wysp Zielonego Przylądka.

• Kolejny podział nastąpił przez 

podpisanie w 1529 r. traktatu w 

Sargosie, który dzielił drugą półkulę 

na 145° dł. geogr. wsch

.

 

 

Dalsze zmiany

• W 1763r. Ogromne znaczenie miał pokój 

paryski na mocy którego zakończono 

walkę francusko – angielską o Kanadę.

• W XIX w. do zmian na mapie politycznej 

Europy przyczynił się Kongres wiedeński.

• W 1871 r. pojawiło się Cesarstwo 

Niemieckie.

• Przełom XIX i XX w. odzwierciedlał 

przemiany społeczno- ekonomiczne, 

typowe dla ustroju kapitalistycznego. Z 

mapy politycznej zniknęły tzw. ziemie 

niczyje.

 

 

Współczesna mapa świata

• Na dzisiejszy podział polityczny 

ogromne znaczenie miało 
powstanie organizacji 
międzynarodowych o 
charakterze politycznym, 
gospodarczym, społecznym i 
wojskowym. 

 

 

Rekonstrukcja mapy świata 

wg Herodota ok 450 r. p.n.e.

 

 

Mapa świata Joris van 

Spilbergen, 1619 r.n.e.

 

 

Mapa świata dziś

 

 

Bibliografia:

• Otok S., Geografia polityczna – 

geopolityka, ekopolityka, 
globalistyka, Warszawa 2009

• Dawne Mapy, 

http://dawnemapy.com.pl/pages/post
s/mapa-swiata-joris-van-spilbergen-
1619-r.n.e-202.php?p=10, dostęp 04 
11 2012