background image

MIĘDZYNARODOWE 

MIĘDZYNARODOWE 

STOSUNKI  EKONOMICZNE

STOSUNKI  EKONOMICZNE

AKADEMIA MARYNARKI WOJENNEJ

IM. BOHATERÓW WESTERPLATTE

                                WYDZIAŁ DOWODZENIA I OPERACJI 

MORSKICH

background image

TEMAT:

 

Charakterystyka 

gospodarki świata

.

background image

Gospodarka światowa 

rozumiana jako zbiór 
złożony z: 

a

)  gospodarek narodowych wszystkich krajów; 

b)  ludzi, rzeczy i informacji, które 

przemieszczają  się między krajami;

c)  „międzynarodowych kierownictw  

gospodarczych”                                               
                                                              (
tj. 
organizacji międzyrządowych).

background image

gospodarka światowa to:                

                                                       

                                   „system 

trwałych powiązań gospodarczych 

między krajami obejmujących 

swym zasięgiem cały świat”.  

gospodarka światowa zwana też 

bywa:                                              

                  gospodarką globalną  

(global economy).

background image

Cechy współczesnej gospodarki 

światowej:

zróżnicowanie form powiązań 
międzynarodowych,

1.

szybki rozwój współpracy produkcyjnej,             
                     

2.

szybki rozwój współpracy inwestycyjnej,

3.

wzrost przepływu czynników produkcji,

4.

wzrost specjalizacji wewnątrzgałęziowej,           
             

5.

wzrost powiązań między krajami rozwiniętymi,

słabnie produkcja międzygałęziowa .

background image

PODMIOTY  GOSPODARKI   ŚWIATOWEJ

PODMIOTY  GOSPODARKI   ŚWIATOWEJ

-

przedsiębiorstwa krajowe (narodowe)

przedsiębiorstwa krajowe (narodowe)

-

przedsiębiorstwa międzynarodowe         

przedsiębiorstwa międzynarodowe         

                (korporacje transnarodowe)

                (korporacje transnarodowe)

-

gospodarki narodowe poszczególnych 

gospodarki narodowe poszczególnych 

krajów            wraz z instytucją państwa

krajów            wraz z instytucją państwa

-

międzynarodowe (regionalne) 

międzynarodowe (regionalne) 

ugrupowania integracyjne

ugrupowania integracyjne

międzynarodowe organizacje 

międzynarodowe organizacje 

gospodarcze

gospodarcze

background image

W systemie gospodarki 

światowej :

 

1.

Zmieniły się formy współpracy,         
                     w strukturze wymiany 
handlowej. 

2.

Zaczęły powstawać międzynarodowe 
organizacje ekonomiczne, mające 
silny wpływ na kształt globalnego 
rynku                                 i na 
sytuację w poszczególnych krajach. 

background image

1. masowy charakter produkcji,
2. podobne techniki wytwarzania,
3. specjalizacja produkcji i wymiany,
4. oddziaływanie wzajemne gospodarek 

krajów poprzez wymianę handlową,

5. rozwój transportu,
6. wartość międzynarodowa, 
7. cena światowa i pieniądz światowy,
8. wzajemne oddziaływanie koniunktury,
9. uczestnictwo wszystkich krajów świata,
10. trwałe więzi ekonomiczne powodujące 

powstanie zintegrowanej całości.

ATRYBUTY GOSPODARKI 

ŚWIATOWEJ

background image

Podmioty gospodarki światowej

1. Przedsiębiorstwa krajowe                         

         [narodowe]

2. Przedsiębiorstwa międzynarodowe         

                              [korporacje]

3. Gospodarki narodowe
4. Międzynarodowe ugrupowania 

integracyjne [regionalne

5. Międzynarodowe organizacje 

gospodarcze

background image

Etapy 

Etapy 

rozwoju gospodarki 

rozwoju gospodarki 

światowej

światowej

background image

1

Lata 1945-1960                             

                      - głębokie 
przeobrażenia

• nowe koncepcje USA oparcia MSE na 

organizacjach   międzynarodowych

• dekolonizacja,
• odbudowa,
• integracja,
• demilitaryzacja,
• opanowanie inflacji (popytowej),
• przywrócenie równowagi,
• modernizacja.

background image

2

Lata 1960-1973                             

                     - pomyślny rozwój

niskie ceny surowców i energii

wysoka stopa wzrostu gospodarczego

niska inflacja

niskie bezrobocie

stabilny system walutowy sprzyjał 
rozwojowi handlu

wzrost znaczenia gospodarki niemieckiej 
(prymat)

background image

3. 

Lata 1973-1980                             

                       - załamanie 
dynamiki rozwojowej z krótszymi 
lub  dłuższymi okresami 
ożywienia

•  kryzys surowcowo-energetyczny
•  kryzys walutowy 
•  spadek koniunktury + wzrost bezrobocia        

             + wzrost stopy inflacji +  STAGFLACJA

•  inflacja ma charakter kosztowny - przy 

obfitości podaży w stosunku do dochodów 
ludności

background image

4. 

Lata 1980-1995                              

                   - etap restrukturyzacji

• wypieranie branż tradycyjnych                          

                   - tzw. drabina rozwoju                     
                                                          (
państwa 
rozwinięte tracą konkurencyjność w  przemyśle

• wzrost roli usług
• kryzys zadłużeniowy
• rozpad bloku socjalistycznego
• odzyskanie niepodległości przez byłe 

republiki ZSRR

background image

 

5.

 Lata 1996                                      

                                   - etap 
załamania i recesji

 

• kryzys gospodarki japońskiej,
• kryzys azjatycki,
• walka konkurencyjna o charakterze 

biologicznym (BSE,  pryszczyca, GMF),

• terroryzm (11.09.2001 - WTC),
• recesja w gospodarce światowej,
• bankructwo Argentyny.

background image

udział w handlu światowym 

udział w handlu światowym 

(2010 rok): 

(2010 rok): 

1.

1.

Europa Zachodnia – 39,5%

Europa Zachodnia – 39,5%

2.

2.

Azja – 26,7%

Azja – 26,7%

3.

3.

Ameryka Północna – 17,1%

Ameryka Północna – 17,1%

4.

4.

członkowie GATT/WTO – 90,7%

członkowie GATT/WTO – 90,7%

background image

Korporacje międzynarodowe

Korporacje międzynarodowe

Są one pierwszoplanowym 

podmiotem gospodarki 

światowej.

background image

Instytucja państwa

Instytucja państwa

Istota państwa polega generalnie m.in. na 

tym, że spełnia ono określone funkcje: 

• organizacyjne i regulacyjne - np. w 

sferze polityki, 

• bezpieczeństwa, w sferze społecznej, 

gospodarczej                                             
                           - oddziałując w 
większym lub mniejszym stopniu na 
każdą  z tych sfer oraz kształtując 
zasady ich funkcjonowania, ich 
strukturę, charakter itp. 

background image

UGRUPOWANIA INTEGRACYJNE

UGRUPOWANIA INTEGRACYJNE

 
   Pod pojęciem międzynarodowego 

ugrupowania integracyjnego                     
         należy rozumieć powstanie 
wyraźnie wyróżniającego się na tle 
otoczenia względnie jednolitego, nowego 
organizmu gospodarczego, 
obejmującego  2 lub więcej krajów.

 

background image

MIĘDZYNARODOWE ORGANIZACJE 

MIĘDZYNARODOWE ORGANIZACJE 

GOSPODARCZE

GOSPODARCZE

1. spełniają w gospodarce określone funkcje  

regulacyjne

2.  

spełniają też funkcje kontrolne.

3. prowadzą też bezpośrednią działalność, 

polegającą m.in. na udzielaniu krajom 

członkowskim różnego rodzaju pomocy,  

np.    

• pomocy społecznej, humanitarnej                                           

            (ONZ i jej agendy FAO, UNICEF, WHO),

• pomocy w rozwoju handlu  (WTO, UNCTAD),
• pomocy w rozwoju technicznym, gospodarczym, pomocy 

finansowej, kredytowej  (UNIDO, BŚ)

background image

  

  

Obok podmiotowej struktury 

Obok podmiotowej struktury 

gospodarki światowej można 

gospodarki światowej można 

wyróżnić również regionalną 

wyróżnić również regionalną 

strukturę gospodarki światowej. 

strukturę gospodarki światowej. 

W gospodarce światowej można 

W gospodarce światowej można 

wyodrębnić różne grupy krajów.

wyodrębnić różne grupy krajów.

background image

GEOPOLITYCZNA STRUKTURA 

GEOPOLITYCZNA STRUKTURA 

GOSPODARKI ŚWIATOWEJ

GOSPODARKI ŚWIATOWEJ

1. KRAJE WYSOKO ROZWINIĘTE

2. KRAJE TRANSFORMUJĄCE SIĘ

3. KRAJE ROZWIJAJĄCE SIĘ
 kraje nowo uprzemysłowione 
 kraje naftowe 
 kraje surowcowo-rolne
 kraje najmniej rozwinięte   

background image

WPŁYW TRANSFORMACJI

WPŁYW TRANSFORMACJI

 NA GEOPOLITYCZNĄ STRUKTURĘ 

 NA GEOPOLITYCZNĄ STRUKTURĘ 

GOSPODARKI ŚWIATOWEJ

GOSPODARKI ŚWIATOWEJ

ponieważ:
• rozwiązanie ZSRR (w praktyce odejście od 

współzawodnictwa dwu systemów)

• zjednoczenie Niemiec
• rozwiązanie RWPG
• załamanie się układu Wschód- Zachód
• załamanie się trójbiegunowego układu 

gospodarki światowej Wschód-Zachód-Południe

• zmniejszenie roli krajów słabo rozwiniętych na 

arenie międzynarodowej

• wzrost znaczenia ChRL w gospodarce i polityce 

światowej

• postępujący rozwój Wietnamu

background image

TRANSFORMACJA GOSPODARCZA =  

proces zasadniczych zmian systemu 
gospodarczego danego kraju

1.

1.

transformacja planowa 

transformacja planowa 

2.

2.

transformacja rynkowa

transformacja rynkowa

 stopniowa
 radykalna

background image

REGIONALNA 
STRUKTURA GOSPODARKI 
ŚWIATOWEJ

 

•      kraje rozwinięte gospodarczo;           
                                (
wysoko rozwinięte, 
wysoko uprzemysłowione)

      kraje rozwijające się                          
                                    (
słabiej rozwinięte);

•      kraje transformujące się.

background image

- Państwa wysoko 
rozwinięte

Dostarczają na rynek światowy większości 
artykułów przemysłowych, ponad połowę 
wyrobów rolno-spożywczych oraz dużych ilości 
surowców                                (Kanada, Australia). 
Importują surowce mineralne, głównie paliwa, 
oraz artykuły żywnościowe (używki, owoce) i 
produkty przemysłu elektromaszynowego. 
Państwa wysoko rozwinięte dominują w handlu 
międzynarodowym – 70% światowych obrotów.

background image

- „Azjatyckie tygrysy”

eksport obejmuje przede wszystkim 

artykuły elektroniki użytkowej, 

samochody, statki i wyroby 

przemysłu lekkiego. 
Udział „azjatyckich tygrysów” w 

światowym handlu systematycznie 

rośnie i wynosi obecnie ok. 10% 

globalnych obrotów.

background image

- Kraje Europy Środkowo-
Wschodniej 

eksportują głównie surowce i 
półprodukty oraz maszyny i 
urządzenia, importują produkty 
przemysłu                          high-tech. 
Udział tej grupy krajów w obrotach 
handlowych świata wynosi obecnie   
              ok. 5%.

background image

– Kraje rozwijające się 

W eksporcie przeważają surowce mineralne i 

paliwa, import natomiast jest podobny do 

struktury eksportu państw wysoko rozwiniętych. 
W handlu międzynarodowym największą rolę 

odgrywają kraje naftowe. 
Kraje rozwijające się są eksporterami używek 

(kawy, herbaty) i owoców południowych (państwa 

położone nad Morzem Karaibskim, Zatoką 

Gwinejską i w Oceanii tzw. republiki bananowe). 
Udział krajów rozwijających się w obrotach 

światowych wynosi około 20%. 

background image

KRAJE ROZWINIĘTE - 28 
krajów

•  

w Ameryce Płn.:                                       

                                            USA, Kanada

•   w Europie:                                                

                                     UE-15, Cypr, 

Islandia, Norwegia, Szwajcaria

    w Azji:                                                     

                                                 Izrael, 

Japonia, Koreę Płd., Singapur, Tajwan

•    w Oceanii:                                                

                                 Australia, Nowa 

Zelandia 

background image

KRAJE ROZWIJAJĄCE SIĘ – 125 
krajów

  51 krajów afrykańskich

  25 krajów azjatyckich

  16 krajów Bliskiego Wschodu       
                                  (w tym Egipt, 
Turcja)

  33 kraje Ameryki Środkowej i 
Południowej

background image

Kraje transformujące 

się :

-    b. NRD

• 3 kraje nadbałtyckie

Estonia, Łotwa, Litwa

• 13 nowych państw powstałych po rozpadzie 

ZSRR

:                                              Armenia, 

Azerbejdżan, Białoruś, Gruzja, Kazachstan, 
Kyrgyzstan, Mołdawia, Rosja, Tadżykistan, 
Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan
 

• 10 krajów Europy Środkowej i Wschodniej

:     

                                            Albania, 
Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Macedonia, 
Węgry, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia
 

• Chiny, Mongolia, Wietnam, Laos, Kambodża
• łącznie 35% ludności świata

background image

• Główne tendencje w rozwoju 

gospodarki światowej  w latach 
2000-2010

background image

• Na świecie mieszka 6,9 mld 

ludzi na                     45 mln 
km2 powierzchni, w około            
          200 państw.

• 7 proc. ludności świata wytwarza 

                                           30 
proc. światowego PKB                  
                                                     

– tj:. światowego bogactwa przypada na UE

background image

• Ludność Unii Europejskiej w 2010 r.     

                      osiągnęła 501 mln 
mieszkańców. 

• Jednak na skutek zmian demograficznych              

               na innych kontynentach udział 
procentowy                               UE  w liczbie 
ludności świata stale się zmniejsza:                        
               w ciągu ostatnich 50 latach  z 13,3 do 
7,3 proc. 

1. spadek liczby ludności Rosja                                   

     (jej udział na świecie spadł z 4 do 2 proc.), 

2. spadek liczby ludności USA                                     

       (jej udział na świecie spadł z 6,2 do 4,6 
proc.).

background image

Źródło: IMF World Economic Outlook

36

background image

W 2008 r - wielkość światowa PKB

 

• Na pierwszym miejscu jest UE która 

wytwarzała 30,4 proc. światowego PKB. 

• Na drugim miejscu są USA: 23,4 proc.,
• Na trzecim miejscu jest Japonia (8,1 

proc.), 

• Na czwartym miejscu są Chiny (7,1 

proc.). 

Rozwijające się szybko Indie, wytwarzają 2 proc. 

światowego PKB,  które niemal dorównały Chinom w 

liczbie ludności                                                                 

         (1,21 mld Indie wobec  1,354 mld  w Chinach), 

background image

1. Unijny PKB wyniósł w 2008 r. 12,5 bln euro. 
2. UE jest pierwszym światowym eksporterem dóbr     

                                                              1,09 bln 
euro w 2009 r. a wymiana handlowa wzrosła            
      o 60 proc.

3. UE jest największym na świecie importerem w 

2009 r.,                      1,2 bln  euro

USA jest drugim importerem na świecie w 2009 r     1,15 
bln,  euro

Chiny są trzecim  importerem na świecie w 2009 r     720 
mld.  euro

• PKB wyniósł w 2008 r. w Chiny ( 860 mld ) 
• Wysoka pozycja Chin wynika z faktu, że kraj  ten 

pięciokrotnie powiększył swój handel zagraniczny  
                     w ciągu ostatnich dziesięciu lat. 

• PKB wyniósł w 2008 r. w USA  ( 760 mld ).

background image

Etapy w analizie wzrostu 

PKB

Biorąc pod uwagę dynamikę 

wzrostu

gospodarczego w latach 2000 

- 2010

możemy wyróżnić następujące 

okresy:

• Lata 2001-2002 kryzys finansowy

• Lata 2003-2006 poprawa 

koniunktury gosp.

• Lata 2007 spowolnienie 

koniunktury gosp.

• Lata 2008-2009 kryzys 

hipoteczny

background image

Różna dynamika wzrostu w krajach 

rozwiniętych i rozwijających się

 Dynamika wzrostu gospodarczego w latach 

80.                  i 90. była ona podobna w 

krajach rozwiniętych                i 

rozwijających się

  

Charakterystyczną cechą okresu 2000-2010 

jest zdecydowanie wyższa dynamika 

wzrostu gospodarczego w krajach 

rozwijających się niż              w krajach 

wysoko rozwiniętych gospodarczo.

 

background image

Dynamika światowego PKB

1. Po kryzysie gospodarczym 

dynamika światowego PKB uległa 
załamaniu głównie w krajach 
wysoko rozwiniętych gospodarczo. 

2. W krajach rozwijających się 

załamanie było mniejsze i od 
połowy roku 2009 widoczne jest 
wyraźnie ożywienie.

background image

Dekompozycja wzrostu PKB 

• Największy wpływ na załamanie 

wzrostu gospodarczego miały spadek 
produkcji przemysłowej.

• Pozytywnie na wzrost PKB w 

pierwszych miesiącach po kryzysie 
ożywienia gospodarczego wpływała 
sytuacja na rynku pracy:                        
          wzrost stopy zatrudnienia.

background image

Tendencje w światowym PKB w latach 

1970-2010

• W perspektywie ostatnich 40 lat 

możemy zauważyć pewne zasadnicze 
tendencje w udziale głównych 
gospodarek w światowym PKB

1. Spadek udziału krajów UE
2. Wzrost znaczenia gospodarek Azji
3. Utrzymanie pozycji USA
4. Brak tendencji wzrostowych w 

Ameryce Łacińskiej i Afryce

background image

Prognoza PKB dla roku 2040

• Wyraźnie wyższa dynamika wzrostu 

gospodarczego w krajach rozwijających się, 
zwłaszcza w Chinach  i Indiach spowodowała 
duże przesunięcia w układzie sił 
gospodarczych

•  W opracowanej przez laureata nagrody Nobla 

                  R. Fogla prognozie dla roku 2040 
udział Chin                  i Indii w światowym 
PKB oszacowano na 51%,                                  
                a tzw. Triady gospodarczej (USA, UE 
i Japonii)                       na 21%.

background image

Wzrost kosztów pracy w strefie euro

• Czynnikiem utrudniającym wychodzenie      

                         z kryzysu i pogarszającym 
międzynarodową konkurencyjność 
gospodarek krajów strefy euro jest wysoka 
dynamika wzrostu kosztów pracy.

• Była ona najwyższa w krajach, których 

obecna sytuacja gospodarcza jest najgorsza 
:

1. w  Grecji  
2. w Hiszpanii

background image

Wysoka częstotliwość kryzysów

• Od połowy lat 90. wzrosła częstotliwość 

występowania kryzysów walutowych, 
które obejmują swoim zasięgiem coraz 
większą ilość gospodarek.

• Częstotliwość i zasięg kryzysów 

sektora bankowego była niewielka i 
dotyczyła głównie krajów rozwijających 
się o średnim poziomie PKB

background image

• cz. II

background image

Różnorodność podmiotów gospodarki światowej

RZĄDY KRAJÓW

Kształtują zagraniczną 

politykę ekonomiczną kraju 

oraz prawo gospodarcze 

kraju.

FIRMY KRAJOWE

Prowadzące transakcje 

gospodarcze z podmiotami 

zagranicznymi                         

                  (eksport, import, 

inwestycje zagr.) 

OSOBY FIZYCZNE

GOSPODARSTWA 

DOMOWE

Np. turyści , prywatni 

inwestorzy, osoby 

pracujące za granicą

ORGANIZACJE 

MIĘDZYNARODOWE

Skupiające rządy krajów 

(rządowe) lub inne podmioty  

(pozarządowe)

KORPORACJE 

MIĘDZYNARODOWE

Prowadzą operacje w skali 

globalnej poprzez 

zagraniczne filie 

UGRUPOWANIA 

INTEGRACYJNE

Regionalne grupy krajów 

znoszących wzajemnie bariery 

wymiany gospodarczej.

Poziom krajowy

                     Poziom międzynarodowy

background image

GOSPODARKI NARODOWE:

• Stanowią strukturę, w której sumuje się 

działalność gospodarcza przedsiębiorstw 

krajowych a także korporacji 

międzynarodowych działających w strukturze 

danej gospodarki narodowej. 

• Państwo swoją polityką motywuje do 

określonych zachowań poszczególne podmioty 

gospodarcze, stwarza klimat ekonomiczny do 

działalności gospodarczej ale może go także 
zakłócić.

 

• Dlatego tak znaczącą rolę odgrywa 

państwo.

background image

GOSPODARKI 

GOSPODARKI 

NARODOWE

NARODOWE

poszczególnych krajów wraz z 

instytucją państwa są tradycyjnie 

uznawane                       za ważny        

                                              (lub 

nawet najważniejszy) 

podmiot gospodarki światowej.

background image

 Gospodarka narodowa 

stanowi pewnego rodzaju strukturę, 

w której sumuje się jak gdyby 

działalność gospodarcza 

przedsiębiorstw krajowych, 

a także tych korporacji 

transnarodowych, które włączyły 

daną gospodarkę narodową bądź jej 

określone działy 

w sferę swego działania. 

background image

PRZEDSIĘBIORSTWA  KRAJOWE:

    

Staje się podmiotem gospodarki 

światowej,                                   gdy 
podejmuje jakąkolwiek działalność na 
rynku zagranicznym (dowolną)

                      

                                                          np. wymiana 
handlowa                                                                 
                      –  ten proces wchodzenia, stawania 
się podmiotami gospodarki światowej to

 

INTERNACJONALIZACJA 

PRZEDSIĘBIORSTW

background image

PRZEDSIĘBIORSTWA KRAJOWE 

(NARODOWE)

tzn. przedsiębiorstwa działające w 

ramach określonej gospodarki 

narodowej 

background image

Przedsiębiorstwa krajowe

Przedsiębiorstwa krajowe 

stają się podmiotami gospodarki 

światowej tylko wówczas, gdy:

 

w związku ze swa działalnością 

w związku ze swa działalnością 

gospodarczą 

gospodarczą 

nawiązują i 

nawiązują i 

utrzymują

utrzymują

 znaczące pod względem 

 znaczące pod względem 

zakresu, charakteru bądź 

zakresu, charakteru bądź 

znaczenia dla swego 

znaczenia dla swego 

funkcjonowania                               

funkcjonowania                               

                                           – 

                                           – 

międzynarodowe  stosunki 

międzynarodowe  stosunki 

ekonomiczne

ekonomiczne

                                z 

                                z 

innymi podmiotami gospodarki 

innymi podmiotami gospodarki 

światowej.

światowej.

background image

Rodzaje powiązań 

przedsiębiorstwa narodowego z 

zagranicą:

 handlowe

                                         

(np. eksport własnych produktów, 

import niezbędnych surowców i 
materiałów, eksport lub import 
różnego typu usług), 

produkcyjne                                     
(np. kooperacje z zagranicznymi 

partnerami w produkcji określonych 
wyrobów bądź ich elementów), 

background image

technologiczne 

 

                                      

(np. korzystanie z zagranicznych licencji 

lub odstąpienie innym własnych 

technologii, współprace naukowo-

techniczną),

  finansowo-kredytowe i kapitałowe        

                            (korzystanie z obcych 

kredytów lub udzielanie kredytów 

zagranicznych partnerom, wchodzenie 

w związki np. produkcyjno-kapitałowe, 

tworzenie wspólnych przedsięwzięć, 

podejmowanie wspólnych inwestycji). 

background image

Proces

Proces

 umiędzynarodawiania się  

 umiędzynarodawiania się  

przedsiębiorstw krajowych:

przedsiębiorstw krajowych:

umiędzynaradawianie sfery 

umiędzynaradawianie sfery 

wymiany 

wymiany 

pełne wejście przez 

pełne wejście przez 

przedsiębiorstwo dotychczas 

przedsiębiorstwo dotychczas 

krajowe na rynek zagraniczny 

krajowe na rynek zagraniczny 

(międzynarodowy) 

(międzynarodowy) 

 

 

globalizacja 

globalizacja 

background image

Dokonuje się to zazwyczaj poprzez eksport 

własnych produktów bądź import niezbędnych 

do produkcji surowców, materiałów, 

półfabrykatów itp. 

I w ten sposób przedsiębiorstwo krajowe 

chociaż jest usytuowane w konkretnej 

gospodarce narodowej (kraju), włącza się w 

system międzynarodowych powiązań i 

zależności.

Umiędzynaradawianie sfery 

Umiędzynaradawianie sfery 

wymiany

wymiany

background image

Pełne wejście przez 

Pełne wejście przez 

przedsiębiorstwo dotychczas 

przedsiębiorstwo dotychczas 

krajowe na rynek zagraniczny

krajowe na rynek zagraniczny

następuje poprzez podjęcie za granicą 

następuje poprzez podjęcie za granicą 

produkcji towarów lub podjęcie tam 

produkcji towarów lub podjęcie tam 

innej bezpośredniej działalności 

innej bezpośredniej działalności 

gospodarczej. 

gospodarczej. 

Na tym etapie przedsiębiorstwo przestaje 

Na tym etapie przedsiębiorstwo przestaje 

być już przedsiębiorstwem krajowym, a 

być już przedsiębiorstwem krajowym, a 

staje się przeważnie 

staje się przeważnie 

przedsiębiorstwem 

przedsiębiorstwem 

międzynarodowym

międzynarodowym

                                     

                                     

      (korporacją transnarodową).

      (korporacją transnarodową).

background image

Globalizacja

Globalizacja

     

tzn. całkowite umiędzynarodowienie i 

tzn. całkowite umiędzynarodowienie i 

przedsiębiorstwa i jego działalności,     

przedsiębiorstwa i jego działalności,     

                            a wiec pełne 

                            a wiec pełne 

przestawienie się na działanie w skali 

przestawienie się na działanie w skali 

rynku międzynarodowego 

rynku międzynarodowego 

(światowego), 

(światowego), 

   

   

tzn. globalny zasięg działalności, 

tzn. globalny zasięg działalności, 

globalna strategia, np. produkcyjna i 

globalna strategia, np. produkcyjna i 

handlowa, globalna polityka itd.

handlowa, globalna polityka itd.

background image

KORPORACJE 

KORPORACJE 

TRANSNARODOWE

TRANSNARODOWE

przedsiębiorstwo prowadzące działalność 

produkcyjną, usługową itp. 

• w co najmniej 2 krajach oraz posiadające 
• w co najmniej 2 krajach swoje filie bądź 

oddziały będące w całości lub w części 
własnością przedsiębiorstwa macierzystego i 
działające pod jego kontrolą.

background image

Z punktu widzenia struktury 

Z punktu widzenia struktury 

własności można wyróżnić 2 

własności można wyróżnić 2 

rodzaje korporacji:

rodzaje korporacji:

1. takie, w których wszystkie aktywa w całości 

należą do przedsiębiorstwa macierzystego, lecz 
zlokalizowane są  w kilku - co najmniej  2 - 
krajach                                      (korporacje 
transnarodowe) 

2. takie, w których przedsiębiorstwo macierzyste 

jest właścicielem tylko części aktywów 
korporacji, w części zaś - np. w filiach 
zorganizowanych w formie                                
joint-ventures  - są one także własnością innych 
zagranicznych przedsiębiorstw (korporacje 
wielonarodowe).

background image

Więzi ekonomiczne łączące 

poszczególne podmioty gospodarki 
światowej:

1. Handlowe.
2. Usługowe.
3. Produkcyjne [ 
korporacyjne].
4. Technologiczne.
5. Kapitałowe.

background image

    

Motywy podejmowania przez 

przedsiębiorstwa działań, 

internacjonalizacyjnych  (czynniki 

zewnętrzne):

1. Rynkowe.
2. Kosztowe.
3. Zaopatrzeniowe.
4. Polityczne.

background image

Ad 1.: przykłady motywów rynkowych:

• stagnacja na rynku krajowym, 
• niewykorzystane moce produkcyjne, 
• oligopolistyczne struktury rynku krajowego co 

powoduje ograniczenie konkurencyjności,

• szybko rozwijające się rynki,                              

                                                        [ np. Europy 

Środkowowschodniej, Azji

• procesy integracyjne - przyciągające 

inwestorów                                    ( np. UE brak 

barier celnych),

• efekt naśladownictwa                                         

                             [firmy konkurujące ze sobą 

naśladują swoje działania na rynku]

background image

Ad 2.:przykłady motywów kosztowych:

• niskie koszty siły roboczej - dominują, firmy 

lokujące działalność tam gdzie jest tanio,

• niskie stopy podatkowe,
• tańsze kredyty, 
• zwolnienia celne.

background image

Ad 3.: przykłady motywów 

zaopatrzeniowych:

• dostęp do bazy surowców, 
• dostęp nowych technologii 

charakterystycznych                     dla 
danego kraju a niemożliwych do 
wykorzystania w kraju macierzystym

 

background image

Ad 4.: przykłady motywów politycznych 

Polityka ekonomiczna realizowana przez 

poszczególne kraje.

• stabilność polityki, 
• stabilność przepisów prawnych, 
• łatwość transferów zysku, 
• sprzyjająca wymianie towarów polityka 

handlowa,

background image

• Etapy procesu internacjonalizacji 

przedsiębiorstwa:

   I etap 

dokonuje się w sferze handlu                     

                            – podejmowane działania 
wyłącznie handlowe;

II etap 

dokonuje się w sferze produkcji                

                                 – przedsiębiorstwo 
podejmuje różnoraką działalność produkcyjno-
handlową ;

III etap 

dokonuje się globalizacja działalności 

przedsiębiorstwa                                                        
                               – na tym etapie tworzą się 
korporacje.

background image

   PRZEDSIĘBIORSTWA 

MIĘDZYNARODOWE                  

                     ( KORPORACJE ) 

• Przedsiębiorstwo 

międzynarodowe musi działać 
na dwóch [
co najmniej] rynkach, 
aby stać się korporacją
.

background image

Dwa typy korporacji :

• Transnarodowe                                            

                       – wydziały zamiejscowe [filie 
zagraniczne] stanowią w 100% własność 
przedsiębiorstwa macierzystego

• Wielonarodowe                                            

                 – filie zagraniczne, nie stanowią 
w 100% własności przedsiębiorstwa 
macierzystego                                   np. 
firma typu JOINT VENTURES .

background image

MIĘDZYNARODOWE                     

                   ( REGIONALNE ) 

UGRUPOWANIA 

INTEGRACYJNE 

• Integracja to scalanie gospodarek 

narodowych w całość.

• Polityka prowadzona przez UE 

będzie wpływać na kraje, ale także 
na gospodarkę światową

.

background image

MIĘDZYNARODOWE

 ORGANIZACJE GOSPODARCZE: 

Są to instytucje działające w 

skali światowej i mogą mieć 

większy bądź mniejszy wpływ 

na gospodarkę światową.

background image

GRUPY 

MIĘDZYNARODOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH:

 

1. o charakterze humanitarnym:                     

                      

–  UNICEF, ONZ, FAO                            

                                            –  mają najmniejszy wpływ na 
gospodarkę

 

2. o charakterze handlowym:                          

                              

– WTO – ogólny układ w 

sprawie taryf i handlu                                           (którego 
głównym celem jest liberalizacja wymiany handlowej)

3. o charakterze finansowym:                          

                      

–  Międzynarodowy Fundusz Walutowy 

         -  Bank Światowy.

background image

WIĘZI  USŁUGOWE

                          

                                  

–    nie wytwarzają dóbr materialnych 

tylko niematerialne usługi:

• tradycyjne – telekomunikacja, 

tradycyjne, turystyczne, przewozowe

• specyficzne – np. przepływ kapitału

background image

WIĘZI  PRODUKCYJNE 

                                                   
1.

kooperacyjne                                    
                                – pojawiając 
się gdy między przedsiębiorstwami 
powstaje wspólna działalność 
produkcyjna                                     
 np. kooperacja

–     wytwarzana przez kooperatorów różnych 

podzespołów wyrobu finalnego montowanego 
następnie w obydwu                              lub też u 
jednego z nich.

 

background image

WIĘŹ TECHNOLOGICZNA

 

• przepływ technologii - 

licencje

licencje:

– wynalazki chronione patentem,
– znaki towarowe chronione rejestracją,
– wzory użytkowe i wzory zdobnicze 

chronione rejestracją

Know - how

Know - how – 

wiedza 

techniczna/technologiczna/organiza
cyjna związana z procesem 
wytwarzania określonego produktu

background image

WIĘZI KAPITAŁOWE

 

• najbardziej złożone i najbardziej 

trwałe, występuje połączenie 
kapitału i pojawia się element 
wysokiego ryzyka. 

• najbardziej scalają podmioty 

gospodarki światowej

background image

WIĘZI HANDLOWE W GOSPODARCE ŚWIATOWEJ

• REEKSPORT                                                                                      

                                          – uczestniczą w nim 3 kraje. Kraj A do 
B, a w C jest firma nadzorująca.

• OBRÓT USZLACHETNIAJĄCY                                                           

                        – podzespoły przekazuje się za granicę, a tam 
powstaje gotowy produkt.

• TRANSAKCJE WIĄZANE KOMPENSACYJNIE LUB BARTEROWE     

                             – wymiana towar za towar.

• CLEARING                                                                                         

                               – bardziej rozbudowana forma powyższych 
transakcji, gdy barter dotyczy wymiany międzynarodowej.

• TRANSAKCJE POWROTNEGO ZAKUPU                                            

                                          – towar nie bezpośrednio od eksportera 
do importera.

• TRANSAKCJE PRZERZUTOWE                                                          

                                             – szereg powiązań, pośredników.

• TRANSAKCJE SAMOSPŁATY- TOWAROWEJ                                      

                        – dostaje się technologie, które później spłaca się 
gotowymi towarami.

background image

DZIĘKUJĘ  

ZA 

 UWAGĘ


Document Outline