Budowa dysków 

Budowa dysków 

twardych

twardych

UTK

mgr inż. Robert Szczepaniak

Dysk twardy

 - pamięć masowa, stała o 

dostępie cyklicznym. Informacja na dysku 
przechowywana jest na nośniku 
magnetycznym.

Budowa

Podstawowymi elementami dysku są:



pozycjoner,



ramiona, na których umieszczone są głowice 

zapisująco-odczytujące,



układy elektroniczne sterujące i interfejsu,



silnik napędu talerzy



talerze pokryte nośnikiem magnetycznym.

Jedna z zasadniczych różnic pomiędzy 

dyskami twardymi i elastycznymi dotyczy 

właśnie budowy talerzy. W dysku twardym są 

one wykonane ze sztywnego materiału 

pokrytego warstwą nośnika magnetycznego.

Zasada działania

Organizacja danych na dysku

Stała ilość sektorów na ścieżce

Stała długość sektorów na 

ścieżce

Adresowanie



Adres sektora fizycznego - 

CHS

.



Adres sektora logicznego - adres ten można inaczej 

nazwać numerem sektora logicznego lub po prostu 

numerem sektora.



Adresowanie numerem klastera. Aby nie posługiwać 

się zwykle bardzo dużą liczbą sektorów, powstała 

jednostka alokacji zwana klastrem, łącząca kilka 

sektorów w jedną całość. Klaster z punktu widzenia 

systemu operacyjnego jest to najmniejsza jednostka 

alokacji, najmniejsza logiczna jednostka zarządzana 

przez FAT i inne systemy plików. Fizycznie klaster 

składa się z jednego lub kilku sektorów. W 

rzeczywistości jest wielokrotnością rozmiaru 

fizycznych sektorów na dysku twardym. Klaster jest 

jednostką pojemności dysku twardego wyrażoną w kB.

Struktura logiczna dysku 
twardego

Master Boot Record i tablica 
partycji

Rekord ładujący - Zadanie rekordu ładującego na dysku 

jest takie samo jak w przypadku dyskietki - polega na 
załadowaniu określonego systemu operacyjnego. 
Przypominamy jednak, że na różnych partycjach dysku 
twardego mogą być zainstalowane różne systemy 
operacyjne. Wynika z tego, że każda partycja może 
mieć swój własny rekord ładujący. Adres fizyczny (CHS) 
rekordu ładującego pierwszej partycji wynosi 011.

Tablica rozmieszczenia plików (FAT) - Rola tablicy FAT 

na dysku twardym jest taka sama jak rola tablicy FAT 
na dyskietce. Na dyskietce na zapis numerów klasterów 
rezerwowano zawsze 12 bitów, co dla pojemności 
dyskietki było ilością w zupełności wystarczającą. Dla 
dysków twardych może to być obecnie 16 lub 32 bity, 
stąd mówimy o tablicach FAT 16- lub 32-bito-wych.

Katalog główny - Katalog główny dla dysku 

twardego nie różni się niczym od katalogu 

głównego na dyskietce. Maksymalna ilość 

pozycji w katalogu głównym wynosi 512.

Obszar danych - Od początku obszaru 

danych mamy możliwość adresowania 

informacji na dysku trzema sposobami: za 

pomocą adresu (sektora) fizycznego, 

numeru sektora logicznego i numeru 

klastera. W obszarze danych zapisywane 

są pliki oraz podkatalogi. Ilość pozycji w 

podkatalogu jest ograniczona jedynie 

pojemnością obszaru danych.