Retinopatia cukrzycowa - wykład dla studentów 2004

Przenikanie leków do oka

•

1. Drogą krwi



Bariera naczyniowo-siatkówkowa

•

Wewnętrzna: naczynia siatkówki / siatkówka

•

Zewnętrzna: naczynia naczyniówki /
bł.Brucha / RPE

•

2. Penetracja przez rogówkę



Bariera rogówkowo-komorowa (gł.

nabłonek i śródbłonek rogówki)

Przenikanie leków do oka

•

Podanie miejscowe – ilość leku w przednim
odcinku > niż przy podaniu ogólnym

•

Leki podane miejscowo – osiągają stężenie
terapeutyczne do poziomu ciała rzęskowego

•

Stężenie wewnątrzgałkowe:

–

Injekcja podspojówkowa

> krople i maści >

ogólnie

Formy leków

okulistycznych

• 1. Krople, zawiesiny, emulsje
•

2. Maści i żele

• 3. Inserty – np. Ocusert (Pilocarpine) –

pojemnik z lekiem w worku spojówkowym

•

4. Terapeutyczne soczewki kontaktowe z

lekiem

• 5. Jonoforeza (prąd stały przepuszczony

przez roztwór

leku powoduje lepszą

penetrację cząsteczek

zjonizowanych)

•

6. Injekcje podspojówkowe i okołogałkowe

• 7. Injekcje do komory przedniej
•

8. Injekcje do ciała szklistego

Krople do oczu

•

Po  podaniu  kropli  mniejsza  cześć  jest
absorbowana  przez  powierzchnię  rogówki,
większość  przez  spojówkę  jest  wchłaniana  do
krążenia

•

Podawać 1 kroplę, gdyż:

–

Objętość worka spojówkowego = 30 μl

–

Objętość 1 kropli = 40-70 μl

•

Niezbędne są przerwy między podaniem
kolejnych leków – czas na penetrację i
wchłanianie leku

Krople do oczu

•

Przy podawaniu w kroplach leków o
działaniu ogólnoustrojowym (np. β-
blokery):

–

chory powinien zamknąć oczy po zakropleniu
leku (przeciwdziała to wchłanianiu przez
kanaliki łzowe)

–

Ucisk na okolicę dolnego kanalika łzowego

–

Można lek podawać bezpośrednio na rogówkę

Maści

•

Przedłużony czas kontaktu z
powierzchnią oka

•

Często stosowane przy podawaniu
leku na noc

•

Sklejają rzęsy

•

Mogą powodować przejściowe
pogorszenie ostrości wzroku

Grupy leków:

•

1. Leki działające na układ wegetatywny

•

2. Leki stosowane w leczeniu jaskry (także z
punktu 1)

•

3. Leki przeciwinfekcyjne

•

4. Leki przeciwzapalne

•

5. Leki przeciwalergiczne

•

6. Leki poprawiające metabolizm i regenerację
tkanek

•

7. Preparaty sztucznych łez

•

8.Środki znieczulające

•

9.Środki odkażające

Receptory w układzie

wegetatywnym

•

Włókna współczulne:

Ach / N

Nor α

Nor β

• Włókna przywspółczulne:

Ach / N

Ach / M

, β

•

(+)

(np. fenylefryna,

(+)

)

–

Rozszerzenie źrenicy

–

Skurcz naczyń

–

wzrost To

•

(+)

(np. apraklonidyna)

–

zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej

–

spadek To

Wpływ pobudzenia receptorów

układu współczulnego (przez

sympatykomimetyki):

Wpływ pobudzenia receptorów

układu współczulnego (przez

sympatykomimetyki):

•

β(+)

– początkowy wzrost To, później spadek To

(w badaniach eksperymentalnych)

...ale –

-blokery

także powodują spadek To

•

Leki pobudzające rec.

α i β

(np.adrenalina)

mają działanie zmienne w czasie:

–

Pierwsza faza: skurcz naczyń  spada prod.cieczy

wod.

–

Druga faza: wzrost produkcji i wzrost odpływu
c.wod.

–

Trzecia faza: trwały wzrost odpływu c.wod.

Sympatykomimetyki

Substancja

Pobudzany receptor

Adrenalina

α i β

Noradrenalina

α i β

Fenylefryna

α (nieselektywny)

Brimonidyna

Apraklonidyna

Sympatykomimetyki

(

mydriatica

)

•

Działające na receptory α + β:

–

Pobudzają układ współczulny

–

Rozszerzają źrenicę bez porażenia
akomodacji

–

Rozrywają zrosty pozapalne

–

Przy zamykającym się kącie przesączania
mogą spowodować zamknięcie kąta i
wzrost To

–

Neosynefryna sol. 2,5% 5% 10%

–

Adrenalina (roztwór 0,001%) < 1 ml

•

Przeciwwskazania:

–

Zaburzenia rytmu serca

–

Nadciśnienie tętnicze, przełomy

nadciśnieniowe

–

Guz chromochłonny nadnerczy

–

Choroba niedokrwienna serca

–

Jaskra zamykającego się kąta

–

U dzieci

•

Objawy niepożądane

–

Niepokój, drżenie

–

Bóle i zawroty głowy

–

Tachykardia

–

Zaburzenia rytmu serca, bóle zamostkowe

–

Reakcje uczuleniowe

Sympatykomimetyki

•

Działające na receptory α

(w nabłonku

c.rzęskowego)

–

Zmniejszają wytwarzanie cieczy wodnistej

–

Zwiększają odpływ cieczy wodnistej drogą
naczyniówkowo-twardówkową

–

Obniżają podwyższone To

–

Zapobiegają wzrostom To po zabiegach laserowych
w przednim odcinku oka (YAG kapsulotomia,YAG
irydotomia)

–

Apraklonidyna (Iopidine) sol. 0,5% 1%

–

Brimonidyna (Alphagan) sol.

–

Klonidyna (Isoglaucon) sol. 0,125% 0,25% 0,5%

•

Przeciwwskazania:

–

Stosowanie inhibitorów MAO

–

Stany depresyjne

–

Po zawale serca

–

Niewydolność nerek i wątroby

–

Niewydolność krążenia mózgowego

•

Objawy niepożądane

–

Zmniejszenie przepływu mózgowego

–

Suchość w jamie ustnej

–

Bradykardia

–

Zaburzenia snu, omdlenia

–

Stany depresyjne

–

Obrzęk powiek, świąd, łzawienie

Sympatykolityki (= β-

adrenolityki)

•

Obniżają To gdyż:

–

Zmniejszają wytwarzanie cieczy wodnistej

przez c.rzęskowe

–

Upośledzają bierną ultrafiltrację

•

β-blokery nieselektywne (β1 + β2)

–

Karteolol, Timolol, Lewobunolol

•

β-blokery selektywne (β1)

–

Betaksolol

•

Jaskra o różnej etiologii:

–

J. pierwotna otwartego kąta

–

J. zamykającego się kąta (w połączeniu

z parasympatykomimetykiem)

–

J. w oczach bezsoczewkowych

•

Obniżają ciśnienie wewnatrzgałkowe

zarówno podwyższone, jak i prawidłowe

•

U młodszych pacjentów – silniejsze

działanie hipotensyjne

β-blokery – wskazania

•

Objawy niepożądane

–

Podrażnienie spojówek, pieczenie,
przejściowe zaburzenia widzenia,
zapalenie spojówek, suchość oka,
opadanie powiek, zwężenie naczyń,
utrudnienie przepływu krwi w oku

–

Zwolnienie czynności serca,
niemiarowość, hipotensja, zaburzenia
przewodnictwa, niedokrwienie mózgu,
niewydolność krążenia

–

Skurcz oskrzeli (poza betaksololem),
duszności, bóle głowy, zawroty głowy,
depresja, nudności

–

Objawy alergiczne

•

Przeciwwskazania:

–

Astma oskrzelowa

–

Choroby płuc

–

Niewydolność krążenia

–

Blok przedsionkowo-komorowy II/III
st.

–

Bradykardia

–

Uczulenie na lek

–

Ostrożnie u chorych z chwiejną
cukrzycą

–

Ciąża i okres karmienia

β-blokery

•

Betaksolol (Betoptic) sol. 0,25%
0,5%

•

Timolol (Oftensin, Timoptic,
Cusimolol) sol. 0,25% 0,5%

•

Karteolol (Arteoptic) sol. 1% 2%

•

Metipranolol (Betamann) sol. 0,1%
0,3%

Parasympatykomimetyki

(miotyki)

•

Powodują skurcz zwieracza źrenicy (zweżają

źrenicę) i powodują skurcz m. rzęskowego 

rozciągnięcie beleczkowania  zwiększają ławość

odpływu cieczy wodnistej  obniżają To

•

Rozszerzają naczynia żylne  zwiększają odpływ

•

Stosowane w leczeniu jaskry zamykającego się

kąta przesączania

•

Pilocarpina sol. ung. 1% 2% 4%

•

Karbachol sol. 3%

•

Przeciwwskazania:

–

Zapalenie błony naczyniowej

–

Zwyrodnienia siatkówki (mogą zwiększać

częstość odwarstwienia siatkówki)

–

Choroby serca

–

Astma oskrzelowa

–

Nadczynność tarczycy

–

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

–

Choroba Parkinsona

•

Przed włączeniem Pilocarpiny należy

obejrzeć obwód siatkówki trójlustrem

Goldmanna

Parasympatykomimetyki

•

Objawy niepożądane:

–

Bóle głowy

–

Skurcz m. rzęskowego  napięcie akomodacji

(czynnościowa krótkowzroczność)

–

Przyspiesza rozwój zaćmy

–

Zwężenie źrenicy  pogorszenie widzenia

zmierzchowego

–

Zlepy tęczówkowo-soczewkowe

–

Zwiększenie łzawienia (wzrost produkcji łez i

obkurczenie kanalików łzowych)

–

Rozszerzenie naczyń spojówki

–

Objawy ogólne: zwolnienie czynności serca,

spadek ciśnienia tętniczego, zwiększenie

wydzielania moczu, potu, łez, śliny i soku

żołądkowego.

–

Blokują ukł. przywspólczulny

–

Rozszerzają źrenicę i porażają mięsień
rzęskowy (blokują akomodację)

–

Atropina

sol. 1% (u dzieci 0,25-

0,5%) -2tyg.

–

Homatropina sol. 1% -12 g.

–

Scopolamina sol. 0,25%

-30 g.

–

Tropicamid sol. 0,5% 1%

- 4 g.

–

Cyklopentolat sol. 0,5% 1%

-24 g.

Parasympatykolityki

(

mydriatica et cycloplegica

)

•

Wskazania:

–

Diagnostyka (rozszerzenie źrenicy przy bad.dna

oka)

–

Przygotowanie do zabiegów chirurgicznych

–

W leczeniu zapalenia tęczówki i ciała

rzęskowego

–

W owrzodzeniach rogówki

•

Przeciwwskazania:

–

Jaskra zamykającego się kąta tęczówkowo-

rogówkowego

–

Choroby dróg moczowych i gruczołu krokowego

przebiegające z zastojem moczu

–

Padaczka

–

Nadwrażliwość

–

Nie stosuje się u dzieci do 1 r.ż.

•

Parasympatykolityki

mogą

spowodować

zamknięcie

kąta

tęczówkowo-rogówkowego –

OSTRA

JASKRA

•

Rozstrzygające badanie – gonioskopia

•

Gdy kąt wąski:

–

250 mg acetazolamidu p.o. przed
rozszerzeniem

–

raczej zastosować NeoSynefrynę

1. α

-adrenomimetyki i β-

adrenolityki

2. Parasympatykomimetyki
3.

Inhibitory anhydrazy
węglanowej

Analogi prostaglandyn

Złożone leki przeciwjaskrowe

Inhibitory anhydrazy

węglanowej

•

Powodują zmniejszenie wydzielania cieczy

wodnistej w wyrostkach rzęskowych

•

Przejściowe działanie moczopedne (przy

dłuższym stosowaniu uzupełniać niedobory

)

•

Acetazolamid - Diuramid tabl. 250 mg

- Diamox inj. i.v. 500mg

•

Diklofenamid (Diklofenamid) tabl. 50 mg

•

Dorzolamid - Trusopt sol. 2%

- Azopt sol.1%

Inhibitory anhydrazy

węglanowej

•

Przeciwwskazania:

–

Niewydolność nerek, niewydolność wątroby,
przewlekłe choroby układu oddechowego

•

Obj.niepożądane:

–

Bóle i zawroty głowy, senność, depresja,
zaburzenia żołądkowo-jelitowe, kamica dróg
moczowych, hiperkaliemia i kwasica
metaboliczna, parestezje, skurcze mięśniowe,
kłucie i swędzenie oczu

Analogi prostaglandyn

•

Poprawiają odpływ cieczy wodnistej z

oka drogą naczyniówkowo-

twardówkową („niekonwencjonalną”)

–

Przez ciało rzęskowe



twardówkę



splot

nadtwardówkowy



naczynia limfatyczne

•

Wygodne dawkowanie – 1x dziennie

•

Latanoprost (Xalatan) sol.

•

Travoprost (Travatan) sol.

•

Bimatoprost (Lumigan) sol.

Analogi prostaglandyn

•

Nie wywołują niepożądanych objawów
ogólnych

•

Nie powinno łączyć się ich z Pilocarpiną, gdyż
jej działanie blokuje odpływ naczyniówkowo-
twardówkowy

•

Przeciwwskazania: nadwrażliwość

•

Objawy niepożądane:

–

Zwiększona pigmentacja tęczówki (wzrost ilości
melaniny), pieczenie oczu, przekrwienie spojówek,
zapalenie rogówki, zapalenie skóry powiek,

–

Rzadko: bóle głowy, suchość w jamie ustnej,
nudności

Złożone leki

przeciwjaskrowe

•

Stosowane, gdy za pomocą monoterapii nie
można osiągnąć odpowiedniej obniżki To

•

Cosopt (

Timolol + Dorzolamid

) sol.

•

Fotil, Timpilo (

Timolol + Pilocarpina

) sol.

•

Normoglaucon (

Metipranolol +

Pilocarpina

) sol.

•

Xalacom (

Latanoprost + Timolol

) sol.

•

DuoTrav (

Travoprost + Timolol

) sol.

Antybiotyki

•

Leczenie chorób infekcyjnych

•

Profilaktyka około- i pooperacyjna

•

Najlepiej stosować po określeniu

wrażliwości drobnoustrojów na dany

antybiotyk:

–

Wymaz z worka spojówkowego,

–

próbka cieczy wodnistej lub ciała szklistego

–

+ antybiogram

•

Mogą być podawane jako: krople do oczu,

maści, injekcje podspojówkowe, dodatek do

płynu infuzyjnego, injekcje do ciała

szklistego i ogólnie

Antybiotyki

•

Aminoglikozydy:

–

Amikacyna (Biodacyna) sol.

–

Gentamycyna 0,3% sol. ung.

–

Neomycyna ung.

–

Tobramycyna (Tobrex) sol. ung.

•

Tetracykliny

–

Oftalmolosa cusi tetracycline – ung.

•

Chloramfenikol

–

Oftalmolosa cusichloramfenicol – ung.

–

1% sol.Detreomycini

Antybiotyki

•

Fluorochinolony:

–

Ciprofloksacyna (Ciloxan, Proxacin)
sol.

–

Norfloksacyna (Chibroxin) sol.

–

Ofloksacyna (Floxal) sol. ung.

•

Sulfonamidy:

–

Sulfacetamid 10% sol.

–

Sulfadikramid (Irgamid) ung.

Preparaty złożone

•

Dexamytrex

(Gentamycyna + Deksametason)

sol. ung.

•

Dicortineff

(Neomycyna + Gramicydyna +

Fluorohydrokortyzon)

sol. ung.

•

Maxitrol

(Neomycyna + Polimyksyna B +

Deksametazon)

sol. ung.

•

Tobradex

(Tobramycyna + Deksametazon)

sol.

ung.

Preparaty złożone

•

Atecortin

(Oxytetracyklina + Polimyksyna B +

Hydrokortyzon)

ung.

•

Oxycort A

(Oxytetracyklina + Hydrokortyzon)

ung.

•

Spersadexoline

(Deksametazon +

chloramfenikol + tetrazolina)

sol.

•

Sulfanizolon

(Sulfacetamid + Prednizolon)

sol.

Leki przeciwwirusowe

•

Umożliwiają szybkie gojenie zmian
dotyczących nabłonka rogówki

•

Acyklowir

–

Analog puryn, jest wbudowywany do cząsteczki
DNA wirusa opryszczki, blokując jego replikację

–

Przenika przez nieuszkodzony nabłonek rogówki

–

Działa głównie na komórki zakażone wirusem

Leki przeciwwirusowe

•

Półpasiec, opryszczka, w.Epstein-Barra, CMV

•

Nie działają na adenowirusy

•

Acyklowir (Cusiviral, Virolex, Zovirax) ung.
tabl.

•

Denotiwir (Vratizolin) ung.

•

Idoksurydyna (Dendrid) sol.

•

Widarabina (Vira A) ung.

Działanie leków

sterydowych

•

Hamują reakcje zapalne

•

Zmniejszają przepuszczalność błon
lizosomów

•

Hamują tworzenie prostaglandyn

•

Zmniejszają przepuszczalność naczyń
kwionośnych

•

Hamują migrację leukocytów i fagocytozę

•

Działają przeciwalergicznie – hamują
syntezę histaminy

Leki sterydowe -

wskazania

•

Leczenie ostrych i przewlekłych procesów

zapalnych i alergicznych aparatu ochronnego

oka, spojówki, twardówki, rogówki, przedniego i

tylnego odcinka błony naczyniowej, siatkówki,

nerwu wzrokowego

•

np.

–

alergiczne zapalenie spojówek

–

zapalenia rogówki

–

półpasiec

–

zapalenie tęczówki

–

zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego

–

zapalenie siatkówki

–

zapalenie tylnej cz. bł. naczyniowej

–

zapalenie n.II

Hydrokortyzon

(punkt

odniesienia)

Fluorometolon

Prednizon

3,5

Prednizolon

Metyloprednizolon

Triamcinolon

Parametazon

Fludrokortyzon

Deksametazon

25-30

Betametazon

30-40

lę

Przeciwwskazania

stosowania leków

sterydowych

•

P-wskazania do stosowania miejscowego:

–

Zakażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe

–

Przypadki nie zdiagnozowane

–

Jaskra

–

Nadwrażliwość

•

P-wskazania do stosowania ogólnego:

–

Zakażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe

–

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

–

Zesp. Cushinga

–

Kłębuszkowe zapalenie nerek

–

Cukrzyca

–

Zakrzepica

–

Choroby układu krążenia

...i inne.

Powikłania stosowania leków

sterydowych

•

Ułatwienie szerzenia ogniska zakażenia (np. częstsze

wtórne zakażenia ubytków nabłonka rogówki) lub

zaostrzenie przebiegu zakażeń

•

Zmętnienia soczewki (zaćma sterydowa)

•

Jaskra (bezpieczniejszy – Fluorometolon)

•

Pieczenie, światłowstręt, przebarwienia skóry

•

...oraz

szereg

objawów

niepożądanych

ogólnoustrojowych

(zaburzenia

elektrolitowe,

miopatia,

osłabienie

mięśni,

osteoporoza,

owrzodzenia żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie

błony śluzowej przełyku, upośledzenie gojenia się

ran,

cukrzyca

sterydowa,

zaburzenia

miesiączkowania,

zakażenia

oportunistyczne,

zaburzenia nastroju itp.)

Leki sterydowe – preparaty

miejscowe:

•

Betametazon (Betnesol) sol.0,1%

•

Deksametazon (Dexamethason, Oftan
Dexa) sol.0,1%

•

Fludrokortyzon (Continef) ung.

•

Fluorometolon (Flucon, Flarex) sol.

•

Hydrokortyzon (Hydrocortison
dispersa, Ophticor H) ung.

•

Prednizolon (Prednisolonum) sol.

NLPZ

•

Blokują

syntezę

prostaglandyn,

działają

przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo

•

Często stosowane:

–

Przed- i pooperacyjnie

–

Zapalenia spojówek, zapalenia spojówek i rogówki,

nadtwardówki i twardówki

–

Po urazie fotoelektrycznym rogówki

–

Zmniejszają częstość CME po operacji zaćmy

–

Hamują śródoperacyjne zwężenie źrenicy

–

Gdy sterydy są przeciwwskazane

•

Diklofenak (Naclof) sol.

•

Flurbiprofen (Ocuflur) sol.

•

Indometacyna (Indocollyre, Indocid) sol.

Leki przeciwalergiczne

Leki przeciwhistaminowe

–

antagoniści receptora H1

–

zmniejszają skutki działania histaminy,

–

przeciwdziałają objawom uczulenia,

–

są często łączone z lekiem zwężającym

naczynia krwionośne (α-mimetykiem), co

zmniejsza przekrwienie i obrzęk spojówek

•

np. w alergicznym zapaleniu spojówek

Leki przeciwhistaminowe

•

Emadastyna (Emadine) sol.

•

Olopatadyna (Opatanol) sol.

•

Lewokabastyna (Histimet) sol.

•

Preparaty złożone:

–

Alergoftal (Antazolina + nafazolina) sol.

–

Betadrin (Difenhydramina + nafazolina)
sol.

–

Spersallerg (Antazolina + tetryzolina)
sol.

Leki przeciwalergiczne

Stabilizatory

błon

komórkowych

mastocytów

–

Zapobiegają degranulacji komórek tucznych,
granulocytów (bazofilów, eozynofilów) i
uwalnianiu histaminy i leukotrienów

–

Hamują wczesne i późne reakcje alergiczne

–

NIE blokują reakcji IgE z antygenem

–

Pełne działanie leku – po 4 tyg. stosowania

–

Leki bardzo bezpieczne – jedyne objawy
niepożądane to uczucie podrażnienia i
przekrwienie spojówek

Stabilizatory błon

komórkowych mastocytów -

preparaty

•

Kromoglikan disodu (Cromohexal,
Opticrom, Polcrom, Vividrin,
Cusicrom) sol.

•

Nedokromil sodu (Tilavist) sol.

•

Lodoksamid (Alomide) sol.

•

Poprawiają odżywienie rogówki w
zespole suchego oka, po oparzeniach,
w erozjach i owrzodzeniach rogówki

–

Dexpantenol (Corneregel) żel

–

Solcoseryl – żel

•

Poprawiają metabolizm soczewki i
c.szklistego (hamują rozwój zaćmy)

–

Fakolizyna (Quinax) sol.

–

Pirenoksyna (Catalin) sol.

•

Alkohol poliwinylowy (

Lacrimal

) sol.

•

Hipromeloza = metyloceluloza (

Artelac,

Isopto-Tears, Methocel

) sol.

•

Kwas poliakrylowy (

Vidisic

) żel

•

Poliwidon (

Oculotect, Vidisept

) sol.

•

Preparaty złożone:

–

Dacrolux sol.

–

Tears Naturale, Tears Naturale Free sol.

Środki znieczulające

miejscowo

•

Czasowo

odwracalnie

blokują

przewodnictwo we włóknach nerwowych

•

Kolejność hamowania przewodnictwa:

–

Włókna autonomiczne

 czuciowe 

ruchowe

•

Teoretycznie podanie pozagałkowe środka

miejscowo

znieczulającego

może

spowodować

depresję

ośrodka

oddechowego (bezdech), zatem przy

podawaniu blokady pozagałkowej powinien

być dostępny sprzęt do resuscytacji

Środki znieczulające

miejscowo

•

Toksyczność

środków

miejscowo

znieczulających może być zmniejszona

przez opóźnienie ich wchłaniania –

przez łączne podanie leków zwężających

naczynia (np.Adrenalina)

•

Stosowane np. przy:

–

Pomiarach To tonometrami Schiotza i

Goldmanna, usuwaniu ciał obcych z

rogówki, szyciu ran rogówki i spojówki,

sprawdzaniu drożności dróg łzowych,

gonioskopii (trójlustro Goldmanna)

•

Środki stosowane miejscowo do worka

spojówkowego nie mogą być stosowane

długo, gdyż

działają toksycznie na nabłonek

rogówki

•

Bupiwakaina

–

Bupivacainum inj. 0,25% 0,5%

–

Marcain inj. 0,25% 0,5%

•

Lidokaina

–

Lignocainum, Lidocain, Xylocaine inj. 2%

•

Proksymetakaina

–

Alcaine sol.

Środki odkażające

•

Działają

przeciwzapalnie

słabo

odkażająco i bakteriostatycznie

•

Stosowane w ostrych i przewlekłych
zapaleniach spojówek i brzegów powiek

• Zabieg Credego

– podanie noworodkowi

1% roztworu Azotanu srebra do worka
spojówkowego – odkażenie spojówek.

Środki odkażające

•

Siarczan cynku

–

Cincol (siarczan cynku + nafazolina +
kw.borny) sol.

–

Oculosan (m.in. siarczan cynku + nafazolina)
sol.

•

Związki srebra

–

Azotan srebra (Argenti nitras) 0,25-1% sol.

–

Koloidalny roztwór srebra (Argentum
colloidale) 0,5-1% sol.

Document Outline