Wydzielanie i rola sekretyny i CCK w regulacji czynności motorycznej i wydzielniczej układu pokarmowego

Wydzielanie i rola

sekretyny i CCK w

regulacji czynności

motorycznej i

wydzielniczej układu

pokarmowego

kre

Budowa chemiczna i

miejsce wydzielania

sekretyny

Występuje w postaci 27 – aminokwasowego

peptydu należącego do wspólnej rodziny

obejmującej także glukagon, GIP, VIP

wykazujących między sobą podobieństwo

strukturalne. Występuje w postaci helisy, nie

posiada centrum aktywnego. Ma charakter

zasadowy, umożliwia jej to wiązania

elektrostatyczne ze zjonizowanymi grupami

karboksylowymi w obrębie produkujących ją

komórek dokrewnych S w błonie śluzowej

dwunastnicy i górnego odcinka jelita czczego.

Budowa chemiczna i

miejsce wydzielania CCK

Posiada 5 postaci cząsteczkowych: 8 –

aminokwasowe, 12 – aminokwasowe, 33 –

aminokwasowe, 39 – aminokwasowe i 54

– aminkowasowe. Najczęściej występuje

w postaci 33 – aminokwasowego peptydu.

Jej działanie jest podobne do działania

gastryny ponieważ jej C – końcowy

peptyd jest identyczny jak gastryny.

Uwalniana jest z komórek I w dwunastnicy

i w jelicie czczym.

Czynniki pobudzające

wydzielanie sekretyny

Uwalnianie sekretyny następuje pod wpływem

jonów H

. Wiąże się to ze zmianą jonizacji

cząsteczek białka i redukcją sił

elektrostatycznych wiążących hormon z tymi

cząsteczkami w komórkach S. Na pobudzenie

wydzielania sekretyny mają również wpływ

produkty trawienia białek (peptony,

aminokwasy), tłuszczów (długołańcuchowe

kwasy tłuszczowe). Miejscem katabolizmu są

głównie nerki, a okres półtrwania wynosi 2-3

minut.

Czynniki pobudzające

wydzielanie CCK

Uwalniana jest w jelicie cienkim pod wpływem

produktów trawienia białek (peptony i

aminokwasy), tłuszczów (kwasy tłuszczowe)

oraz w mniejszym stopniu jonów H

i soli

żółciowych. Półokres trwania CCK wynosi 2,5

minuty, a głównym miejscem katabolizmu są

również nerki. Niezbędnym do działania CCK

jest C – końcowy heptapeptyd z estrem

siarczanowym przy reszcie tyrozynowej w

pozycji 7 licząc od końca cząsteczki. Działanie

CCK zachodzi na drodze hormonalnej jak i

nerwowej.

Działanie sekretyny na

układ pokarmowy



Pobudzenie wydzielania HCO

przez trzustkę, wątrobę

i gruczoły dwunastnicze



Potęguje pobudzenie wydzielania soków trzustkowych

przez CCK



Hamowanie motoryki żołądka, wydzielania gastryny i

kwasu solnego przy równoczesnym pobudzeniu

wydzielania pepsyny



Pobudzenie wzrostu trzustki i potęgowanie efektu

troficznego CCK na ten narząd



Zwiększenie przepływu krwi i metabolizmu w trzustce



Pobudzenie uwalniania innych hormonów, zwłaszcza

insuliny

Działanie CCK na układ

pokarmowy



Pobudza wydzielania enzymów trzustkowych



Powoduje skurcz pęcherzyka żółciowego z

równoczesnym rozkurczem zwieracza bańki

wątrobowo – trzustkowej



Zwiększa przepływ krwi i metabolizm w trzustce



Powoduje skurcz mięśnia zwieracza dolnego

przełyku i odźwiernika oraz zwiększenie

motoryki jelita cienkiego



Potęguje wydzielanie HCO

trzustki pobudzonej

przez sekretynę i działanie troficzne na trzustkę



Pobudza uwalnianie glukagonu

Wpływ sekretyny i CCK na regulację

motoryki międzytrawiennej i wydzielania

międzytrawiennego(MMC)

MMC – okresowe cykle mioelektryczne i motoryczne

składające się z IV faz. Faza I wykazuje bardzo nieliczne

potencjały czynnościowe i brak aktywności skurczowej.

Faza II charakteryzuje się większą częstością potencjałów

i towarzyszą jej skurcze które stopniowo narastają, aby

osiągnąć największą intensywność w fazie III. Faza IV jest

fazą przejściową pomiędzy intensywną fazą III, a

spoczynkową fazą I. Całość cyklu trwa 90 – 110 minut.

Dzięki tym skurczom żołądek i jelita opróżniają się

okresowo ze złuszczonego nabłonka jelitowego i płynu.

Sekretyna i CCK uwalnianie po spożyciu pokarmu działają

hamująco na działania międzytrawiennego wędrującego

kompleksu mioelektrycznego

Neurohormonalne

mechanizmy

opróżniania

żołądka

CCK i sekretyny

Szybkość opróżniania

żołądka

Zarówno sekretyna jak i

cholececystokinina hamują

opróżnianie żołądka polegające na

zatrzymywaniu jego skurczów i

przesuwaniu treści pokarmowej

przez odźwiernik do dwunastnicy.

Wpływ na kurczliwość

układu pokarmowego

Sekretyna



Hamuje perystaltykę przełyku



Hamuje perystaltykę żołądka



Hamuje perystaltykę jelit

Cholecystokinina



Hamuje perystaltykę przełyku



Hamuje perystaltykę żołądka



Wzmaga perystaltykę jelit



Silnie kurczy ścianę pęcherzyka żółciowego



Rozkurcza zwieracz bańki trzustkowo –

wątrobowej

Wydzielanie soku

żołądkowego



Sekretyna hamuje wydzielanie HCl poprzez

hamujące działanie na gastrynę i czynności

wydzielnicze komórek okładzinowych

(powodujących wydzielanie HCl)



HCl dostający się do dwunastnicy powoduje

wydzielanie sekretyny, która powoduje

wydzielenie pepsynogenu z jednoczesnym

zahamowaniem wydzielania HCl.



Tłuszcze i produkty lipolizy wywołują

zahamowanie wydzielania żołądkowego

poprzez uwalnianie z dwunastnicy CCK.

Wydzielanie soku

trzustkowego

Wydzielanie soku trzustkowego następuje

poprzez stymulację sekretyną i CCK

polegającą na wydzieleniu tych hormonów z

dwunastnicy i jelita czczego pod wpływem

kwasu solnego oraz produktów trawienia

białek i tłuszczów i przeniesieniu tych

hormonów poprzez układ krwionośny do

trzustki.

Zakwaszony w żołądku pokarm uwalnia w

dwunastnicy niewielkie ilości sekretyny, a jej

działanie na trzustkę ulega znacznemu

spotęgowaniu przez równocześnie uwalnianą

cholecystokininę przez produkty trawienia

białka i tłuszczów. Potęguje to wydzielanie

HCO

i enzymów przez trzustkę.

Wydzielanie soku

jelitowego

Sekretyna i CCK wzmagają wydzielanie

enzymów: enterokinazy, fosfatazy

alkalicznej i sacharazy które są

składnikami soku jelitowego.

Sekretyna i CCK zwiększają objętość

soku jelitowego, ale pozostają bez

wpływu na stężenie elektrolitów.

W jelicie krętym wydziela się HCO

drodze wymiany z Cl

Wydzielanie żółci

CCK poprzez wydzielanie z dwunastnicy i jelita

czczego pobudza skurcz pęcherzyka

żółciowego i rozkurcz bańki wątrobowo

trzustkowej umożliwiając wypływ żółci do

dwunastnicy. Jest to niezbędny element w

procesie trawienia i wchłaniania tłuszczów.

Sekretyna powoduje zwiększenie objętości

żółci i stężenia w niej HCO

i Cl

oraz spadek

stężenia kwasów żółciowych.

CCK również wykazuje taki wpływ na skład

żółci jednak jest on o wiele słabszy niż

sekretyny.

Skurcz pęcherzyka

żółciowego i rozkurcz

zwieracza bańki

wątrobowo -

trzustkowej pod

wpływem CCK

Wydzielanie hormonów

trzustkowych

Insulina (komórki

) i glukagon (komórki

) to

hormony trzustkowe wydzielanie w celu

stymulacji poziomu glukozy we krwi. Kontrola

ich wydzielania zależy głównie od stężenia

glukozy we krwi.

Insulina i glukagon podlegają także wpływom

innych hormonów w tym sekretyny i CCK.

Pokarm dostając się do przewodu pokarmowego

uwalnia sekretynę i CCK które

wykazują

silne działanie

insulinotropowe

. Dzięki

temu działaniu wchłaniane produkty trawienne

(glukoza) zostają szybciej zmagazynowane w

tkankach. Szczególnie silnie działanie

insulinotropowe wykazuje cholecystokinina.

Bibliografia:

„

Fizjologia człowieka z elementami

fizjologii stosowanej i klinicznej” pod

redakcją Władysława Z. Traczyka i

Andrzeja Trzebskiego, Warszawa

2001

http://zguw.ibb.waw.pl/~knbm/materia

ly/anna/fizjologia/unerw_pok.pdf

http://pl.wikipedia.org/wiki/Cholecysto

kinina

Document Outline