Badanie fizykalne. Głowa i szyja.

Badanie:

- obejmuje cechy, które mogą dotyczyć wielu układów

np. nerwowy, kostno – stawowy, oddechowy, krążenia,

narząd wzroku i słuchu,

- ocena zaburzeń w obrębie układów,

- badanie rozpoczyna się od wywiadu – system OLD

CARD (początek, lokalizacja, czas trwania, charakter,

czynniki pogarszające, czynniki łagodzące, zastosowane

leczenie)

- należy ocenić stan świadomości pacjenta, poprzez

określenie orientacji chorego co do miejsca, czasu i

osób



Jest to ważne badanie u pacjentów,

którzy:

- odzyskali świadomość po utracie

przytomności

- byli resuscytowani

- mieli okresy odurzenia lub dezorientacji,

np. związane z piciem alkoholu

- przebyli uraz głowy

- przedawkowali leki

- byli leczeni psychiatrycznie

Badanie czaszki



badanie podmiotowe :

- wywiad (występowanie bólu, zawroty głowy

itd.)



badanie przedmiotowe :

- oglądanie (wielkość, wzajemne proporcje)

- oglądanie skóry i skóry (powinna być gładka,

bez zmian, bez pasożytów, śladów krwi )

- badanie palpacyjne (nieprawidłowe kontury,

bolesność, ucisk)

- opłukiwanie,

- osłuchiwanie,

Badanie wzroku



- ocena zaburzeń funkcji oka,

- stosowane pomoce optyczne,

- dolegliwości ze strony oka,

- urazy oka,

- dotychczasowe rozpoznanie i leczenie,

- ból oka,

- pogorszenie widzenia i wrażliwość na

światło,

- utrata widzenia perferentnego,



- środowisko pracy a wzrok,

Badanie osadzenia,

ustawienia i ruchomości

gałki ocznej

OSADZENIE :

- zmienia się w skutek jej przemieszczania ku przedmiotowi, co

powoduje wytrzeszcz gałki ocznej lub jej zapadanie,

USTAWIENIE :

- prawidłowe ustawienie jest równoległe, patologia może wskazywać na

zeza,

ocenia się je kierując wiązkę światła z odległości 1 metra,

COVER TEST

–

polega na poleceniu patrzenia w dal i naprzemienne zakrywanie oczu

tzw. zakryj – odkryj,

RUCHOMOŚĆ :

- sprawdza się we wszystkich kierunkach spojrzenia (pion, poziom,

skośnie) ocena ewentualnego braku ruchomości gałki ocznej,

Badanie ostrości wzroku

- badanie ostrości zaczynamy od oka prawego, bądż oka

chorego,

- drugie oko powinno być szczelnie zakryte ,

- ostrość wzroku wyraża się stosunkiem odległości w jakiej

badany znajduje

się od tablicy,

- do badanie wykorzystujemy

tablice SNEENA

, [litery,

cyfry, obrazy]

- jeżeli badany widzi z odległości 5 metrów ostatni rząd (D-

5) to znaczy że widzi dobrze, poniżej 1 – wada wzroku,

- niższa ostrość wzroku – pokazanie własnej ręki

[1m,50cm,20-30cm]

tablica ISHIHARY

– rozpoznawanie barw [30 cm, 5

sekund],

Badanie pola widzenia

- definiowane jako zbiór wszystkich punktów w

przestrzeni postrzeganych równocześnie, z

punktem na którym jest skierowana osoba

badana,

- do zmiany pola widzenia prowadzi : uszkodzenie

siatkówki, n. wzrokowego,

drogi wzrokowej, centralnego układu nerwowego,

tzw. badanie kontrowersyjne

(porównanie

pola widzenia badającego i badanego)

- odległość między badanymi to 1 metr, oczy na

tej samej wysokości, zasłonięcie przeciwległych

oczu, kontrastowy przedmiot w jednoimiennej dla

badanego oka ręce,

Badanie powiek, rzęs i

spojówek

POWIEKA :

- szerokość i

symetryczność szpar,

- ocena skóry powieki,

- domykalność szpary oka,

- ustawienie brzegu

wolnego powieki górnej,

- ustawienie brzegu

powieki dolnej ,

odwinięcie powieki dolnej,

[nieprawidłowy odpływ łez]

podwinięcie,

RZĘSY :

- kierunek wzrostu,

- położenie stosunku do

gałki ocznej,

- ocena obecności

wydzieliny na rzęsach,

SPOJÓWKI :

- przekrwienie,

- obecność wybroczyn,

- kolor rogówki,

- wydzielina,

Badanie odruchów

źrenicy

- ocena równości i okrągłego kształtu,

- n. okoruchowy III,

- tzw. REAKCJA BEZPOŚREDNIA – oświetlenie

badanego oka powoduje

widoczne zwężenie źrenicy,

- tzw. REAKCJA POŚREDNIA – badanie jednego oka

powoduje równoczesne

i równomierne zwężenie źrenicy drugiego oka,

- ocena koloru źrenicy (biała, czarna)

Badanie dna oka



- wykonane przy użyciu OFTALMOSKOPU,

- badanie przeprowadza się trzymając wziernik

przed własnym okiem zbliżając je naprzemiennie

do oka badanego, (zakroplenie OTROPINA)

- widziany obraz : jasno czerwone zabarwienie,

tarcza n. wzrokowego, żyły i tętnice oraz

widoczna planka,

- pozwala na ocenić :



schorzenia siatkówki,



schorzenia błony naczyniowej,



ocenę nerwu wzrokowego,



ocenę ciałka szklistego,



nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i inne schorzenia

układowe,

Badanie spojówki i

twardówki



Spojówka

- powieki dolnej- należy odciągnąć dolną

powiekę w dół i polecić patrzeć pacjentowi

w górę; zwraca się uwagę na

przekrwienia, obecność wybroczyn,

wydzieliny (ropnej, śluzowej), ciała obcego

- powieka górna- powiekę należy odwrócić



Twardówka

- stanowi większą część białej powłoki

włóknistej gałki ocznej, która widoczna

jest przez spojówkę; jej żółte zabarwienie

może wskazywać na żółtaczkę

Uraz

Interwencja

Oparzenia

chemiczne

Zebranie dokładnego wywiadu

dotyczącego rodzaju środka

chemicznego

Płukanie przez 15 min. wodą przy

odwróconych powiekach

Ciało obce w

worku

spojówkowym

Płukanie worka spojówkowego

Odwrócenie górnej i dolnej

powieki, usunięcie ciała obcego

Ciało obce

rogówki

Transport do szpitala

Ciało obce

przenikające do

gałki

-Nie usuwać

-Zasłonić oko zranione oraz

zdrowe

Urazy tępe i

zranienia ostre

-Osłonić opatrunkiem

zabezpieczającym

Badanie tęczówki



Polega na obejrzeniu jej barwy, która

może zmieniać się w procesie stanu

zapalnego (np. tęczówka niebieska

staje się zielonkawa)



Może wystąpić wrodzona

różnobarwność tęczówki

(heterochromia), która polega na

różnicy w barwie obu oczu

Badanie nosa

a) ocena zewnętrzna

- kształt i symetria oraz ruchy skrzydełek nosa

podczas wdechu i wydechu,

- zabarwienie skóry, obrzęki, wykwity i

bolesność dotykowa,

- część przednia przegrody nosa tj. Słupek nosa,

a po bokach jego brzegi,

- utrudnienia podczas oddychania,

sprawdzenie drożności nosa,

- odczuwanie zapachów,

- stan zatok przynosowych (pochylenie i ucisk)

lub prześwietlenie zatok,

- ocena obecności i rodzaju wydzieliny,

Badanie ucha

a) ocena małżowiny, zewnętrznego przewodu słuchowego i błony

bębenkowej :

- dokładny wywiad (głuchota, niedosłuch jedno lub obustronny,

noszenie aparatu słuchowego, ból ucha, obecność wydzieliny,

przebyte operacje, szum w uszach)

- oglądanie i palpacja (ocena kształtu, wielkości, symetrii,

deformacji, uszkodzenia, obecności wykwitów i guzów)

- palpacyjna bolesność małżowiny usznej (odciąganie płatka ucha ku

góra i tył – dorośli, przód i dół – dzieci)

- otoskopowe badanie ucha – badanie zewnętrznego przewodu

słuchowego i błony bębenkowej, badane ucho odpowiada ręce w

której trzymany jest otoskop, dobranie wziernika o największej

średnicy,

- przewód słuchowy jest zbudowany z części zewnętrznej chrzęstnej i

wewnętrznej kostnej, aby uzyskać wspólna oś obu części należy

odciągnąć małżowinie,

- prawidłowa błona bębenkowa jest biało- perłowa lub perłowo –

szara, gładka i owalna, a wydzielina w uchu ma kolor żółto-miodowy,

b) ocena ostrości słuchu :

- zdolność słyszenia i rozpoznawania dźwięku,

badanie subiektywne

– polega na potwierdzeniu przez pacjenta

słyszanych dźwięków,

wykorzystanie mowy i szeptu, dwie próby :

przewodnictwo kostne obuszone –

tzw. PRÓBA WEBERA

[stroik wprowadzony w ruch przykładamy do czoła lub czaszki, dźwięk

powinien być odbierany jednakowo, w uchu chorym dźwięk wydaje

się głośniejszy]

przewodnictwo powietrzne –

PRÓBA RINNE’A

[określa czas słyszenia drgań ustawionych na wyrostku sutkowatym

(przewodnictwo kostne) i małżowiny (przewodnictwo powietrzne)]

badanie obiektywne

– polega na rejestracji potencjałów

elektrycznych

w układzie nerwowym,

- dzieci 3-5 r.ż. odległość 3 metrów, powyżej ok. 5 metrów.

Rodzaje niedosłuchu.



przewodzeniowy

(wynika z upośledzenia

przechodzenia dźwięku w dowolnej części

aparatu słuchowego oraz małżowiny usznej do

okienka owalnego)



czuciowo – nerwowy

( tzw. odbiorczy,

uszkodzenie ślimaka, n. słuchowego

lub wyższych pięter drogi słuchowej,



mieszany

Badanie jamy ustnej i

gardła.

- ocena gruczołu tarczkowego, badanie gruczołu tarczycy :

nadczynność

– utrata masy ciała, zmiana łaknienia,

zaburzenia wydalania, zmiana tolerancji ciepła,

niedoczynność

– zaparcia, wypadanie włosów, upośledzenie

tolerancji zimna, chrypka, bóle rąk,

- oglądanie – rozproszone światło by ocenić wybrzuszenia i

zniekształcenia tarczycy, (wole)

- badanie palpacyjne – palce pod chrząstką pierścienną,

przełknięcie śliny spowoduje uniesienie się gruczołu pod palcami,

- opłukiwanie – przesunięcie woli w kierunku śródpiersia powoduje

stłumienie odgłosu,

- osłuchiwanie – wstrzymanie oddechu, szmer naczyniowy

tarczycy to choroba

Grovesa-Basedowa (wol miąższowy),

badanie węzłów chłonnych :

- podczas badania szyja przychylona do przodu, pozycja

siedząca naprzeciw pacjenta, symetrycznie po obu stronach

( wyjątek W.PODBRÓDKOWE !!! ),

zmiany chorobowe – twarde i niebolesne, mało ruchliwe lub

sklejone,

- ocena wielkości i konsystencji – badanie histopatologiczne,

- bolesność uciskowa – infekcja (powiększenie węzłów)

Kolejność badania.



podbródkowe (jedna ręka),



podrzuchwowe,



przymigdałkowe,



przeduszne,



zauszne



potyliczne



szyjne powierzchowne



szyjne tylne



szyjne głębokie



nadobojczykowe

Document Outline