1
I rok kosmetologii
Higiena
Higiena człowieka
w różnych okresach
życia
1
I rok kosmetologii
Higiena
Higiena człowieka
w różnych okresach
życia
2
Higiena - I rok kosmetologii .
Higiena rozwojowego okresu
wzrastania i dojrzewania
Higiena wieku podeszłego
3
Higiena - I rok kosmetologii .
Etapy rozwoju
Rozwój progresywny (rozrost,
dojrzewanie chemiczne i funkcjonalne)
Stabilizacja dojrzałego organizmu
(morfologia i funkcja)
Regresja (postępujące zmiany
degeneracyjne – tkankowe i
funkcjonalne)
4
Higiena - I rok kosmetologii .
Warunki prawidłowego rozwoju
progresywnego
Prawidłowy kod genetyczny
Wystarczający materiał pokarmowy
Ochrona przed czynnikami
zewnętrznymi (przyrodniczymi,
psychogennymi i społecznymi) które
obciążają metabolizm i/lub wywołują
procesy chorobowe
5
Higiena - I rok kosmetologii .
Okresy rozwoju
Prenatalny (zarodkowy i płodowy)
Noworodkowy (pierwsze 4 tygodnie życia)
Niemowlęcy (od 2 do 12 miesiąca życia)
Wczesne dzieciństwo (2 - 3 rok)
Przedszkolny (4 - 7 rok życie)
Wczesnoszkolny (7 – 15 rok życia)
Młodzieńczy (15 – 20 rok życia)
6
Higiena - I rok kosmetologii .
Ocena rozwoju somatycznego
Określenie wymiarów i masy ciała
Określenie składu chemicznego
(proporcje wody, beztłuszczowej masy
ciała, tłuszcz ustrojowy)
Morfologiczne i chemiczne wskaźniki
dojrzewania (punkty kostnienia, wiek
zębowy, hormony, drugorzędowe cechy
płciowe)
7
Higiena - I rok kosmetologii .
Ocena przebiegu wzrastania
Tempo rozwoju (wielkość zmian danej
cechy w czasie całego okresu rozwoju do
momentu badania)
Dynamika rozwoju (wielkość zmian danej
cechy od poprzedniego badania do
badania aktualnego)
Rytm rozwoju (zmiany dynamiki rozwoju
w kolejnych okresach chronologicznych)
8
Higiena - I rok kosmetologii .
Badania longitudinalne (prowadzone na tych
samych jednostkach w odstępach czasu)
Badania przekrojowe (w tym samym czasie
badana jest duża liczba osób)
Wykorzystanie badań – tablice centylowe -
kłopot młodych matek
Wykrycie odchyleń w rozwoju
BMI (Body Mass Index) = masa ciała/(wzrost)
2
WHR (Waist-Hip Ratio) = obwód w
pasie/obwód w biodrach
9
Higiena - I rok kosmetologii .
Okres prenatalny – zagrożenia płodu
Nieprawidłowości chromosomalne (Down)
Mutacje monogenetyczne (choroby
metaboliczne)
Zespoły wieloczynnikowe (genetyczne-
środowiskowe):
– Promieniowanie jonizujące
– Czynniki chemiczne (alkohol, dym tytoniowy,
narkotyki, leki)
– Choroby infekcyjne różyczka w okresie organogenezy
10
Higiena - I rok kosmetologii .
Okres noworodkowy: wady rozwojowe,
niska masa ciała, wcześniactwo
Okres niemowlęcy: zapalenia płuc,
biegunki, posocznica
– Opieka lekarska nad niemowlętami:
dyspanseryzacja, badania przesiewowe
(fenyloketonuria); szczepienia ochronne,
hipoplazja stawów biodrowych
11
Higiena - I rok kosmetologii .
Okres poniemowlęcy i dzieciństwo: urazy i
wypadki, nowotwory, choroby zakaźne to 10%
przyczyn zgonów w tym wieku
Powszechne badania profilaktyczne (bilanse
zdrowia
– 2 rok życia,
– 4 rok życia
– 6 rok życia – gotowość szkolna
– 10 rok życia
– 14 rok życia – dalsze kształcenie
– 18 rok życia – zdolność do podjęcia pracy
12
Higiena - I rok kosmetologii .
Prace wzbronione młodocianym
(rozporządzenie. MZiOS, 1990)
Nadmierny wysiłek fizyczny i transport
Obciążający mikroklimat
Nieodpowiednie oświetlenie
Hałas i drgania
Pola elektromagnetyczne,
elektrostatyczne, promieniowanie
jonizujące, laserowe, UV i
podczerwień)
13
Higiena - I rok kosmetologii .
Prace wzbronione młodocianym
(rozporządzenie. MZiOS, 1990) cd.
Pod ziemią, poniżej poziomu gruntu, na
wysokości
Podwyższone lub obniżone ciśnienie
Kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi
Szkodliwe substancje chemiczne
Prace zagrażające prawidłowemu rozwojowi
psychicznemu
Możliwość urazów
14
Higiena - I rok kosmetologii .
Prace wzbronione kobietom
(rozporządzenie MZiOS 1996):
Kobietom w ciąży
Kobietom w ciąży i w okresie
karmienia
Kobietom w okresie karmienia
Wszystkim kobietom
15
Higiena - I rok kosmetologii .
Prace wzbronione kobietom
(rozporządzenie MZiOS 1996)
Wysiłek fizyczny, transport ciężarów,
wymuszona pozycja
Mikroklimat zimny, gorący, zmienny
Hałas i drgania
Pola elektromagnetyczne,
elektrostatyczne, promieniowanie
jonizujące, laserowe, UV i
podczerwień) – monitory ekranowe
16
Higiena - I rok kosmetologii .
Prace wzbronione kobietom
(rozporządzenie MZiOS 1996) cd.
Pod ziemią, poniżej poziomu gruntu, na
wysokości
Podwyższone lub obniżone ciśnienie
Kontakt ze szkodliwymi czynnikami
biologicznymi
Szkodliwe substancje chemiczne
Możliwość ciężkich urazów fizycznych i
psychicznych
17
Higiena - I rok kosmetologii .
Promieniowanie elektromagnetyczne
Radiowe – 30 kHz – 300 MHz
Mikrofalowe – 30 GHz – 300 GHz
Podczerwone >760 nm
Widzialne 400 – 780 nm
UV A 315 – 390 nm – tk. podskórna
UV B 280 – 315 nm – skóra właściwa
UV C 180 – 280 nm - naskórek
18
Higiena - I rok kosmetologii .
Korzystne wpływy promieniowania
na skórę:
Vit. D
3
Przystosowanie skóry
(fotodermatozy leczone UV B)
Fototerapia
19
Higiena - I rok kosmetologii .
Niekorzystne wpływy promieniowania na skórę:
Ostre:
– Rumień i oparzenie słoneczne
– Pigmentacja i opalenie skóry
– Fotouczulenie
Przewlekłe nierakotwórcze
– Piegi i upstrzenia słoneczne
– Znamiona melanocytowe
– Keratozy słoneczne
Rak skóry niemelanocytowy, czerniak
20
Higiena - I rok kosmetologii .
Substancje fotouczulające (1)
Sulfonamidy
Salicyloanilidany
Pochodne smoły węglowej (akrydyna,
antracen, fenantren)
Barwniki (antrachinon, eozyna, błękit
metylenowy, czerwień bengalska)
Psoraleny
Cyklamat
Niesterydowe leki przeciwzapalne
21
Higiena - I rok kosmetologii .
Substancje fotouczulające (2)
Dezodoranty
Substancje bakteriostatyczne w mydłach
Substancje fluorescencyjne
Fenotiazyny
Tetracykliny
Trójcykliczne leki antydepresyjne
22
Higiena - I rok kosmetologii .
Narażenia na promieniowanie UV
Robotnik na zewnątrz pomieszczeń 270
MED rocznie
Robotnik wewnątrz pomieszczeń – 90 MED.
2 tygodnie latem nad Morzem Śródziemnym
– 50 – 100 MED.
Solarium 30 x 30 min – 20 MED.
MED - Minimalne Dawki Erytemalne
23
Higiena - I rok kosmetologii .
Zalecenia IRPA / INIRC
Ogólne:
Nie zaleca się stosowania
solariów (sun beds) do
celów kosmetycznych
24
Higiena - I rok kosmetologii .
Zalecenia IRPA / INIRC – szczegółowe (1)
1. Osoby ze skórą typu I i II nie powinny używać
solarium. – większa podatność na oparzenia
słoneczne i większe ryzyko powstania raka skóry
2. Każda osoba z dużą liczbą znamion, skłonnością
do piegów, przebytym oparzeniem słonecznym w
dzieciństwie, czerniakiem w rodzinie nie
powinna korzystać z solarium
3. Każda osoba przyjmująca lek znany ze swej
fotoaktywności nie powinna korzystać z
solarium
25
Higiena - I rok kosmetologii .
Zalecenia IRPA / INIRC – szczegółowe (2)
4. Każda osoba mająca rozległe uszkodzenia
skóry wywołane światłem słonecznym nie
powinna korzystać z solarium. Każda osoba,
która miała przedrakowe lub rakowe
choroby skóry nie powinna korzystać z
solarium
5. Każda osoba z chorobą skóry powinna
zasięgnąć porady lekarza przed
skorzystaniem z solarium
6. Dzieci nie powinny korzystać z solarium
26
Higiena - I rok kosmetologii .
Zalecenia IRPA / INIRC – szczegółowe (3)
7. Nie należy korzystać z solarium w razie
stosowania tego dnia perfum, zmywaczy do
ciała lub aerozoli
8. Wrażliwości osobnicze wykazują szerokie
wahania i dlatego zaleca się ograniczyć
czas pierwszego zabiegu do około połowy
czasu regularnych zabiegów w celu
poznania reakcji skóry użytkownika. Jeżeli
po pierwszym zabiegu wystąpi jakakolwiek
niekorzystna reakcja to niewskazane są
dalsze zabiegi w solarium
27
Higiena - I rok kosmetologii .
Zalecenia IRPA / INIRC – szczegółowe (4)
9. Regularne korzystanie nie powinno
przekraczać 2 zabiegów tygodniowo i
maksymalnie 30 zabiegów rocznie, czyli 30
MED. – co jest najmniejszym narażeniem
erytemalnym
10. W odniesieniu do zalecenia 9
producent
solarium (łóżka słonecznego) powinien
dostarczyć przepis stosowania, zalecić
maksymalny czas narażenia na podstawie
charakterystyki emisji lamp solarium
28
Higiena - I rok kosmetologii .
Zalecenia IRPA / INIRC –
szczegółowe (5)
11.
Producent
winien zapewnić
odpowiednie ochrony oczu i ochrony
takie powinny być stosowane w czasie
używania solarium
12. Obowiązkiem
sprzedawcy
jest
udzielić osobie mającej zamiar
korzystać z solarium odpowiednich
instrukcji podanych w pkt 1-11.
29
Higiena - I rok kosmetologii .
Starzenie się
W badaniach biologicznych i medycznych
– 60 – 65 rok życia dla kobiet i mężczyzn
– wiek podeszły – „młodzi starzy”
75 rok życia – „starzy starzy”
Wiek emerytalny (60 rok życia kobiety, 65
– mężczyźni)
Grupa osób długowiecznych – ponad 90
lat
30
Higiena - I rok kosmetologii .
Teorie starzenia się
Genetyczne – „gen śmierci”;
maksymalny wiek dla danego gatunku
Stochastyczne – malejąca zdolność
utrzymania homeostazy (antyoksydanty,
nadzór immunologiczny, naprawa DNA)
Starzenie jako proces złożony,
regulowany przez czynniki genetyczne i
środowiskowe
31
Higiena - I rok kosmetologii .
Wiek metrykalny
Wiek czynnościowy
Starzenie przedwczesne
Osoby długowieczne – starzenie
opóźnione
Sprawność życiowa
32
Higiena - I rok kosmetologii .
Sprawność życiowa
Sprawność lokomocyjna
– I – chodzi swobodnie poza domem
– II – chodzi z trudnością poza domem
– III – nie wychodzi samodzielnie z domu
– IV – nie wychodzi samodzielnie z łóżka
Zdolność do samoobsługi
Instrumentalne czynności dnia
codziennego (codzienne czynności:
przygotowanie posiłku, sprzątanie
mieszkania, korzystanie z telefonu,
korzystanie ze środków lokomocji)
33
Higiena - I rok kosmetologii .
Pierwotna profilaktyka geriatryczna
Higieniczne odżywianie
Unikanie nadmiernych napięć
psychicznych
Zmniejszenie narażenia na niekorzystne
czynniki środowiska zewnętrznego
Zarzucenie używek (tytoń)
Zainteresowania pozazawodowe
Aktywność ruchowa
Czynny wypoczynek
34
Higiena - I rok kosmetologii .
Wtórna profilaktyka geriatryczna
Rehabilitacja lecznicza u ludzi
starych
Okresowe badania profilaktyczne
osób w starszym wieku