Rozwój moralny człowieka L. Kohlberga

Stadia rozwoju

Cel

Uzasadnienie

moralności

Refleksja

moralna

Perspektyw

działania

Relacja

Ja-Oni

Systemy

moralne

Symboli

czne

hasło

I. Poziom

prekonwencjonaln

Posłusze

ństwo i

kara

Indywidu

alizm i

wzajemn

ośc

Korzyści

osobiste

- Moralność

wymuszona

za pomocą

kar

- Moralność

opłacana za

pomocą

nagród

Nie istnieje

działanie

instynktowne

Zasada

wzajemności

-doraźna

sytaucja

Oddzielenie

sytuacji od

korzyści

-nie jest

rozpatryw

ana

Słaba

Egoizm

krótkowzro

czny

- Zrób to

inaczej

…

- Co

będę z

tego

miał ?

II. Poziom

konwencjonalny

A. Konformizm

grupowy

B. Prawo i

porządek

Korzyści

osobiste

Moralność

motywowana

przez

akceptacje

grupową

Moralność

motywowana

przez

akceptacje

społeczną

Normy służą

grupie

Normy są

potrzebne

społeczności

Oddzielenie

sytuacji od

korzyści w

dłuższym

czasie

Porządkow

anie norm

grupy

Egoizm

dalekowzr

oczny

Bądź

dobrym

kolegą

To, co

legalne

jest

etyczne

III. Poziom

postkonwencjonal

A. Społeczny

kontrakt

B. Zasady

uniwersalne

Korzyści

społeczne

Człowiek

wybiera

działania

korzystne dla

społeczeństw

człowiek

odkrywa

uniwersalne

zasady dla

społeczeństw

Poszukiwanie

uzasadnienia

dla wyborów

korzystnych

społecznie

Poszukiwani

e norm

uniwersalnyc

h dla

społeczeństw

Długookres

owa

uniwersaln

Społeczno

śtworzy

dla siebie

normy

działalnoś

Konseksw

encjonaliz

Deontolog

izm

-Grzesz

odważni



człowiek

jako cel

działani

Poglądy o naturze ocen moralnych

Subiektywizm etyczny (kontraktualizm)

A. Sądy moralne są stosowane uniwersalnie; jeśli czyn jest dobry dla

jednej osoby, jest także dobry dla innych w tych samych

okolicznościach; gdyby było odwrotnie kontrakt nie zostałby zawarty.

B. Sądy moralne ograniczają ludzi, niezależnie od tego, czy

odpowiadają one ich pragnieniom: jeśli kradzież jest zła, to nie możemy

kraść, nawet jeśli tego chcemy; powstaje uczucie obowiązku i

odpowiedzialności.

C. człowiek ma poczucie wstydu, będące formą moralnej nagany, i

poczucie przeciwstawne będące formą moralnej nagrody.

II.

Relatywizm etyczny

A. Polega na twierdzeniu, że sądy o moralnej słuszności są po prostu

wyrażaniem uczuc, opinii o wartości moralnej danego czynu i osoby

B. Sądy moralne są zdeterminowane kulturowo (relatywizm kulturowy)

lub historycznie (relatywizm historyczny)

C. Nie ma sposobu oceny moralnej czynów (nihilizm etyczny, Sofiści)

III.

Absolutyzm etyczny

A. Formułuje normy określające postępowanie ludzi w typowych,

powtarzanych sytuacjach np. obowiązek opieki nad dziećmi lub

dotrzymywania warunków umowy.

B. Formułuje normy strzegące istotnych więzi społecznych , bez

których społeczeństwo nie mogłoby istnieć np. reguły chroniące życie.

C. Formułuje normy określające stosunek człowieka do przyrody i jej sił,

takie jak solidarność wobec osób dotkniętych kataklizmem,

opiekuńczość wobec słabych i chorych

D. Formułuje zalecenia rozwijania pewnych predyspozycji, uznawanych

za cenne, np. wytrwałość, pracowitość, cierpliwość czy odwaga.

Pluralizm moralny

Radykalny pluralizm

– głosi że poglądy na temat

słuszności i niesłuszności czynów nie dają się

pogodzić.

II.

Pluralizm uzasadnień moralnych

– oznacza, że

istnieje społeczna zgoda co do zasadniczych norm

moralnych, natomiast normy te są różnie

uzasadniane.

III.

Pluralizm czynów

– wynikający albo z różnych

okoliczności czy z różnic w percepcji tych

okoliczności, albo z różnic w ocenie tych wartości.

IV.

Pluralizm samorealizacji

– oznacza, że ludzie

mają wolność wyboru wartości i stylów życia.

Etyka gospodarcza jako dział etyki

Etyka opisowa (deskryptywna)

– zajmująca się

wyjaśnianiem zjawiska moralności, opisywaniem różnych

jej systemów i historią. Metoda : analiza psychologiczna,

socjologiczna, historyczna.

Etyka normatywna –

zajmuje się konstruowaniem i

uzasadnianiem systemów moralnych, które autorzy

uważają za słuszne.

Metaetyka –

zajmuje się logiczną analizą języka etyki i

jej metodologią. Poszukuje ona znaczenia takich poję

jak dobro czy słusznośc.

Etyka gospodarcza może być :

etyką opisową, normatywną i metaetyką.

Treś

kodeksów firmy

Zagadnienia

Sformułowania kodeksów

Działania wobec właścicieli

Zapewnienie siły finansowej przedsiębiorstwa,

wygospodarowanie stosownego zysku, planowanie dla

przyszłości, informowanie właścicieli

Działania wobec

współpracowników

Tworzenie dobrego, motywującego do pracy klimatu,

jasny podział obowiązków i odpowiedzialności,

zapewnienie humanitarnych warunków pracy,

tworzenie możliwości awansu, zapewnienie

wynagrodzenia socjalnego i wynagrodzenia za

rezultaty, informowanie pracowników

Działania wobec dostawców i

nabywców

Dostarczanie dobrych produktów, systematycznie

poprawianie ich jakości, wzorowe traktowanie

klientów, niezawodna dostawa, nienaganny serwis,

gwarantowanie dostawcom niezależności, informacja i

porada dla klientów

Działania wobec konkurentów

Popieranie wolności gospodarczej, akceptacja

liberalnego ładu gospodarczego, popieranie

uczciwego współzawodnictwa gospodarczego

Działania wobec sąsiadów i

społeczeństwa

Troska o ochronę środowiska, rozwój gospodarki

sprzyjającej środowisku, współpraca ze

społeczeństwem danego kraju, informowanie opinii

publicznej

Działania wobec państwa

Lojalna współpraca z instytucjami publicznymi,

wywiązywanie się z obowiązków publicznych,

odpowiedzialnoś

obywatelska

Przyczyny konfliktów moralnych w biznesie

Sprzeczności w systemie etycznym np. związane z

rozpowszechnieniem uniwersalnych norm moralnych.

Trudności wyważenia i uporządkowania wartości w

system hierarchiczny.

Występowanie sprzeczności między wartościami

istotnymi dla jednostki a wartościami cenionymi przez

grupę.

Sprzeczności między postulatami moralnymi

dotyczącymi różnych ról społecznych pełnionych

jednocześnie przez jednostkę np. ojca rodziny,

pracownika firmy i obywatela.

Paweł i Gaweł

Przyczyny konfliktów o podłożu lojalnościowym pracownika

wobec firmy

Odpowiedzialność wobec udziałowców za skutki

finansowe działalności firmy, np. za marnotrawstwo

środków.

Odpowiedzialność wobec klientów za skutki finansowe

działalności firmy, np. banku wobec depozytariuszu.

Odpowiedzialności wobec współpracowników za skutki

produkcyjnej działalności firmy, np. w postaci szkodliwych

dla zdrowia lub grożących życiu warunków pracy.

Odpowiedzialności wobec klientów za produkty firmy,

które mogą być szkodliwe lub groźne dla życia.

Odpowiedzialności wobec sąsiadów, np. za

zanieczyszczanie środowiska naturalnego.

Odpowiedzialności wobec konkurentów za przestrzeganie

regułu

fair play.

Konflikt moralny między lojalnością a odpowiedzialnością w

wymienionych wypadkach powstaje wówczas, gdy :

Negatywne skutki dla osób trzecich, znane pracownikom

firmy, są ukrywane.

Intencje osób przeżywających konflikty moralne nie są

emocjonalne, tj. nie wynikają np. z sympatii lub

nienawiści.

Pracownik wyczerpał możliwości wyeliminowania

zewnętrznych skutków negatywnych wewnątrz firmy, ma

podstawy, aby sądzić, że jego akcja zaradcza wewnątrz

firmy będzie bezskuteczna lub gdy sytuacja wymaga

natychmiastowego działania.

Zaradzenie negatywnym skutkom zewnętrznych działań

firmy jest możliwe, jeśli zostaną poinformowani

interesariusze.

Procedura działania w sytuacji konfliktu lojalności pracownika

względem firmy i interesariusza

Ustal, czy szkoda, którą może ponieśc użytkownik produktu

firmy, sąsiedzi i społeczeństwo, jest poważna i znacząca.

Ustal, czy twoje intencje, aby nie powstała szkoda, nie mają

charakteru osobistego.

Jeżeli jesteś pewny, że może powstac poważna i znacząca

szkoda dla interesariuszy, przekaż swoje spostrzeżenia

bezpośredniemu przełożonemu i przedstaw swoje racje moralne.

Jeśli firma nie skorzysta z szansy i nie zlikwiduje potencjalnych

zagrożeń to przedstaw sprawę zarządowi, a w ostateczności

radzie nadzorczej firmy.

W razie pilnej konieczności, jeżeli jesteś pewien zagrożenia i

posiadasz dowody, to jesteś moralnie usprawiedliwiony do

nielojalności wobec firmy i powiadomienia np. opinii publicznej

lub prokuratury.

„

Bij na alarm!”.

Pytania pomocnicze :

Na czym polega koncepcja L. Kohlberga dotycząca rozwoju

moralnego człowieka ?

Przez jakie fazy przebiega rozwój moralny człowieka zgodnie z

tą koncepcją ?

Na czym polega relatywizm etyczny ?

Czym zajmuje się etyka biznesu ? Jaki ma związek z etyką

ogólną ?

Jaka jest treść kodeksów firmy ?

Jakie funkcje spełniają kodeksy firmy ?

Od czego zależy skuteczność kodeksów firmy ?

Na czym polegają konflikty moralne w życiu gospodarczym ?

Na czym polega konflikt między odpowiedzialnością społeczną

a lojalnością wobec firmy ?

10.

Jaka jest procedura ujawniania negatywnych działań firmy

przez jej pracownika ?

Document Outline